Çalışma Yaşamında Özel Politika Gerektiren Gruplar (Çocuk/Engelli/Kadın)

Birden fazla yönetmelik dikkate alınarak bu notlar hazırlanmıştır.

👶 Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 🤱 Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılması Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik 🌙 Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik 🕐 Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Bireysel özellikleri dikkate almak suretiyle çalışma hayatında risk grupları tanımlanmıştır. Özel politika gerektiren gruplar:

👶 Çocuk çalışanlar 🧑‍🎓 Genç çalışanlar 👴 Yaşlı çalışanlar ♿ Engelli çalışanlar 🤱 Kadın çalışanlar (gebe veya emziren) ⚖️ Eski hükümlüler 🌍 Göçmenler 📚 Stajyerler

Çocuk ve genç işçilerin sağlık ve güvenliklerini, fiziksel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişmelerini veya öğrenimlerini tehlikeye atmadan çalışma şekillerinin esaslarını belirlemek ve ekonomik istismarlarını önlemektir.

Yapısı ve niteliği itibariyle ve yerine getirilmesi sırasındaki özel koşullara göre;

a) Çocukların gelişmelerine veya sağlık ve güvenliklerine zararlı etki ihtimali olmayan,

b) Okula devamını, mesleki eğitimini veya yetkili merciler tarafından onaylanmış eğitim programına katılımını ve bu tür faaliyetlerden yararlanmasını engellemeyen işleri ifade eder.

yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması

14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış ise;

Bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine engel olmayacak,

Eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak

Hafif işlerde çalıştırılabilirler.

14 yaşını doldurmamış ise;

Bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine engel olmayacak,

Eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak

Sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde

📝 Yazılı sözleşme yapmak,

📋 Her bir faaliyet için ayrı izin almak şartıyla çalıştırılabilirler.

Düşme ve yaralanma tehlikesi olabilecek şekilde çalışmayı gerektirecek olanlar hariç meyve, sebze, çiçek toplama işleri

Kümes hayvanları besiciliğinde yardımcı işler ve ipek böcekçiliği işleri

Esnaf ve sanatkarların yanında satış işleri

Büro hizmetlerine yardımcı işler

Gazete, dergi ya da yazılı matbuatın dağıtımı ve satımı işleri (yük taşıma ve istifleme hariç)

Fırın, pastane, manav, büfe ve içkisiz lokantalarda komi ve satış elemanı olarak yapılan işler

Satış eşyalarına etiket yapıştırma ve elle paketleme işleri

Kütüphane, fuar, panayır ve sergi yerlerinde yardımcı işler (yük taşıma ve istifleme hariç)

Spor tesislerinde yardımcı işler

Çiçek satışı, düzenlenmesi işleri

Meyve ve sebze konserveciliği, sirke, turşu, salça, reçel, marmelat, meyve ve sebze suları imalatı işleri

Meyve ve sebze kurutmacılığı ve işlenmesi işleri

Helva, bulama, ağda, pekmez imalatı işleri

Kasaplarda yardımcı işler

Çeşitli kuru yemişlerin hazırlanması işleri

Küçükbaş hayvan besiciliğinde yardımcı işler

Süpürge ve fırça imalatı işleri

Elle yapılan ağaç oymacılığı, kemik, boynuz, kehribar, lüle taşı, Erzurum taşı ve diğer maddelerden süs eşyası, düğme, tarak, resim, ayna, çerçeve, cam ve emsali eşya imalatı işleri

Toptan ve perakende satış mağaza ve dükkanlarında satış, etiketleme ve paketleme işleri

Toprağın pişirilmesi suretiyle imal olunan kiremit, tuğla, ateş tuğlası işleri ile boru, pota, künk ve benzeri inşaat ve mimari malzeme işleri

Kurutma ve yapıştırma işleri, kontrplak, kontratabla, yonga ağaçtan mamul suni tahta ve PVC yüzey kaplamalı suni tahta imali işleri ile emprenye işleri

Parafinden eşya imali işleri

Kuş ve hayvan tüyü kıllarının temizlenmesi, didiklemesi, ayrılması ve bunlara benzer işler

Plastik maddelerin şekillendirilmesi ve plastik eşya imali işleri (PVC’nin imali ve PVC’den mamül eşyaların yapımı hariç)

Mensucattan hazır eşya imali işleri (Perde, ev tekstili, otomobil ürünleri ve benzerleri)

Kağıt ve odun hamuru üretimi işleri

Selüloz üretimi işleri

Kağıt ve kağıt ürünlerinden yapılan her türlü eşya ve malzemenin imali işleri

Zahire depolarındaki işler ile un ve çeltik fabrikalarındaki işler

Her türlü mürekkep ve mürekkep ihtiva eden malzeme imali işleri

Hazırlama, tamamlama ve temizleme işleri

Alkol, sigara ve bağımlılık yapan maddelerin üretimi ve toptan satışı

Parlayıcı, patlayıcı, zararlı ve tehlikeli maddelerin satış, imal, işleme, depolama işleri

Gürültü ve/veya vibrasyonun yüksek olduğu ortamlar

Aşırı sıcak ve soğuk ortamda çalışma

Sağlığa zararlı ve meslek hastalığı yapan maddelerle çalışma

Radyoaktif maddeler ve zararlı ışınlara maruz kalma

Fazla dikkat isteyen ve aralıksız ayakta durma

Parça başı ve prim sistemi ile ücret

Eğitim amaçlı işler hariç eve dönüş imkanı olmayan işler

İşyeri hekimi raporu ile fiziki/psikolojik yeterlilik üzeri işler

Eğitim, deney eksikliği, güvenlik dikkat eksikliği ihtimali

Para taşıma ve tahsilat işleri

Gece döneminde yapılan işler (4857 sayılı İK md.69)

1. Fıkra: Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde 7 ve haftada 35 saatten fazla olamaz.

15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde 8 ve haftada 40 saate kadar arttırılabilir.

2. Fıkra: Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri, 24 saatlik zaman diliminde, 14 saat kesintisiz dinlenme süresi dikkate alınarak uygulanır.

Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde 2 saat ve haftada 10 saat olabilir.

Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri 1. fıkrada belirtilen çalışma sürelerini aşamaz.

2-4 saat arası işlerde 30 dakika ara dinlenmesi

4-7,5 saat arası işlerde çalışma süresinin ortasında 1 saat ara dinlenmesi

İşverenin vermesi gereken eğitimlerde geçen süreler çalışma süresinden sayılır.

İşverenin işyeri dışında gönderdiği kurslar ve toplantılarda geçen süreler

Yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen mesleki eğitim programlarında geçen süreler

Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından çalışan çocuk ve gençler ile ilgili olarak düzenlenen konferans, kongre, komisyon ve benzeri toplantılara temsilci olarak katılmaları nedeniyle işlerine devam edemedikleri süreler çalışma süresinden sayılır.

Çocuk ve genç işçilerin hafta tatili izinleri kesintisiz 40 saat ten az olamaz.

Ayrıca hafta tatili ücreti bir iş karşılığı olmaksızın ödenir.

Çocuk ve genç işçiler, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamazlar.

Ayrıca bugünlere ilişkin ücretler bir iş karşılığı olmaksızın ödenir.

Çocuk ve genç işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 gün den az olamaz.

Yıllık ücretli iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Ancak, yararına olduğu durumlarda çocuk ve genç işçinin isteği üzerine en fazla 2 ye bölünerek kullandırılabilir.

Okula veya eğitime devam eden çocuk ve genç işçilere yıllık ücretli izinleri okulların tatil olduğu, kursa ve diğer eğitim programlarına devam edilmediği dönemlerde verilir.

Okul Tamamlanmış veya Kapalı Günlük Çalışma Haftalık Çalışma 🧒 14 yaşını doldurmuş, zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış 7 saat 35 saat 👦 15 yaşını tamamlamış çocuklar 8 saat 40 saat 🎭 14 yaşını doldurmamış, sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde çalışan çocuk 5 saat 30 saat 🏫 Okul öncesi çocuklar ile okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri 2 saat 10 saat

Not: Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri, 24 saatlik zaman diliminde, kesintisiz 14 saat dinlenme süresi dikkate alınarak uygulanır.

Genç işçiler için bir özel durum mevcuttur. Mesleki eğitim kanunu kapsamında mesleki ve teknik eğitim okullarından mezun olan meslek sahibi 16 yaşını doldurmuş genç işçiler; sağlığı, güvenliği ve ahlakının tam olarak güvenceye alınması şartıyla yönetmelik ekinde belirtilen (Ek-1, Ek-2, Ek-3) sınırlamalara bağlı kalmaksızın ihtisas ve mesleklerine uygun işlerde çalıştırılabilirler.

Mesleki eğitim, staj ve çıraklık eğitimlerinin, uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak işler ve yerler Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenir.

Çocuk ve genç işçileri;

a) Çocuklara karşı işlenmiş suçlardan hüküm giyen,

b) Yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olan,

işveren veya işveren vekilleri çalıştıramazlar.

a) Çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisine, çocuk ve genç işçinin çalıştırılacağı iş, karşılaşabileceği riskler ve alınan önlemler hakkında bilgi verir.

b) Okula devam eden çocuk ve genç işçiden çalıştırmaya başlamadan önce, öğrenci olduğuna dair belge ister. Bu belgeyi özlük dosyasında muhafaza eder.

c) Çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisi ile yazılı iş sözleşmesi yapmak zorundadır.

İşveren, çocuk ve genç işçilere, çalıştırmaya başlamadan önce işyerindeki riskler, işe uyum ve kanuni hakları ile işin niteliğine göre gerekli iş başı eğitimlerini verir.

Değerlendirme kriterleri:

a) İşyeri ve işin yapıldığı yerin uygunluğu

b) Kullanılan iş ekipmanlarının şekli, sırası ve kullanılış biçimleri

c) İş organizasyonları

d) Eğitimin ve talimatların düzeyi

a) Çalışan çocuk ve gençlerle ilgili konularda ailelerin, işçi ve işveren sendikalarının, meslek kuruluşlarının, işverenlerin, toplum ve bireylerin duyarlılaştırılması ve bilgilendirilmesi amacıyla seminer, toplantı, konferans, sempozyum benzeri eğitim programları düzenler, bu amaçla kitap, broşür, dergi yayınlar ve eğitim materyali hazırlar.

b) Çalışan çocuk ve gençlere yönelik olarak çalışma ilişkileri, iş sağlığı ve güvenliği, yasal hakları ve benzeri konularda eğitim seminerleri düzenler ve çalışan çocuk ve gençlerin bu programlara katılımının sağlanması için gerekli tedbirleri alır.

c) Çocuk ve genç çalıştırılan işyerlerinde ve işlerde, kontrol ve denetim yetkisi bulunan kurum ve kuruluşlarda konu ile ilgili çalışanlara bu konudaki mevcut yasal düzenlemeler ve bunların uygulanması ile gerekli diğer hususlarda eğitim semineri verir.

Bakanlık, çocuk çalıştırılan işyerlerinde ve işlerde, çocuk ve genç işçilerin sağlık durumları, fiziksel, zihinsel, sosyal ve mesleki gelişimleri, iş sağlığı ve güvenliği koşulları ve çalışma ilişkileri konularında inceleme ve araştırmalar yapar.

İnceleme ve araştırmalar ile elde edilen bulguları, sorunları ve çözüm yollarını içeren bilgileri yayınlar.

Bakanlık, çocuk ve genç işçiler ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları, işçi ve işveren kuruluşları, meslek kuruluşları, üniversiteler ve gönüllü kuruluşlar ile işbirliği yapar ve bu kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlar.

Medeni durumuna bakılmaksızın on sekiz yaşını doldurmuş kadın çalışanları ifade eder.

Gebe, emziren ve yeni doğum yapan kadın çalışanlar işyerlerinde, diğer çalışanlara göre daha farklı fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklerle karşı karşıyadırlar.

Anayasamız kimsenin, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamayacağını ve küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanların çalışma şartları bakımından özel olarak korunacağını hükme bağlamıştır.

a) Gebe çalışan: Herhangi bir sağlık kuruluşundan alınan belge ile gebeliği hakkında işverenini bilgilendiren çalışanı,

b) Emziren çalışan: Tabi olduğu mevzuat hükümleri uyarınca süt izni kullanmakta olan ve işverenini durum hakkında bilgilendiren çalışanı,

c) Emzirme odaları: Çalışanların bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için ayrılan odaları,

ç) Yeni doğum yapmış çalışan: Yeni doğum yapmış ve işverenini durumu hakkında bilgilendiren çalışanı,

d) Yurt/Çocuk bakım yurdu/Kreş: Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre ilköğretime kayıt yaşını doldurmamış çocukların bakım ve eğitimlerinin yapıldığı yerleri,

(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında öncelikle çalışanın tabi olduğu ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınır.

(2) 6331 sayılı Kanun kapsamında olup kendi özel mevzuatlarında hüküm bulunmaması halinde çalışanlar açısından bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Bu Yönetmeliğin oda ve yurtlarla ilgili dördüncü bölümünde yer alan hükümlerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamına giren çalışanlar için uygulanmasında, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelik hükümleri saklıdır.

Oda ve yurt açma yükümlülüğü için çalışan sayısı bakımından statü ayrımı yapılmaksızın 6331 sayılı Kanuna tabi bütün çalışanlar hesaba katılır.

Ancak bu çalışanların kendi özel mevzuatlarına göre kurulmuş oda, yurt, kreş veya çocuk bakımevinin bulunması halinde söz konusu yükümlülük yerine getirilmiş sayılır.

(1) Çalışan, gebelik ve emzirmeye başlama halinde işverenini bilgilendirir.

(4) Gebe veya emziren çalışan, işyerinde yapılan değerlendirmenin sonuçları ile sağlık ve güvenlik amacıyla alınması gereken önlemler hakkında bilgilendirilir.

İşveren, gebe veya emziren çalışanın sağlık ve güvenliği için tehlikeli sayılan kimyasal, fiziksel, biyolojik etkenlerin ve çalışma süreçlerinin çalışanlar üzerindeki etkilerini değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna göre EK-I'de belirtilen genel ve özel önlemleri alır.

İşveren, işyerindeki maruziyetin şeklini, düzeyini ve süresini EK-II ve EK-III'teki etkenler, süreçler, çalışma koşulları veya özel bir riske maruz kalma olasılığı bulunan işleri de;

a) sağlık ve güvenlik risklerinin, gebe veya emziren çalışanlar üzerindeki etkilerini belirlemek

b) alınacak önlemleri kararlaştırmak

Bu değerlendirmede kişisel olarak çalışanı etkileyen psikososyal ve tıbbi faktörleri de dikkate alır.

Değerlendirme sonuçları, gebe veya emziren çalışan için sağlık ve güvenlik riskini veya çalışanın gebeliği veya emzirmesi üzerindeki bir etkiyi ortaya çıkardığında işveren, ilgili çalışanın çalışma koşullarını ve/veya çalışma saatlerini, çalışanın bu risklere maruz kalmasını önleyecek bir biçimde geçici olarak değiştirir.

Çalışma koşullarının ve/veya çalışma saatlerinin uyarlanması mümkün değilse, işveren ilgili çalışanı başka bir işe aktarmak için gerekli önlemleri alır.

Sağlık raporu ile gerekli görüldüğü takdirde gebe çalışan, sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde çalışanın ücretinde bir kesinti yapılmaz.

Başka bir işe aktarılması mümkün değilse, çalışanın sağlık ve güvenliğinin korunması için gerekli süre içinde, isteği halinde çalışanın tabi olduğu mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ücretsiz izinli sayılması sağlanır.

Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

(1) Kadın çalışanlar, gebe olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamazlar.

(2) Yeni doğum yapmış çalışanın doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılması yasaktır. Bu sürenin sonunda sağlık ve güvenlik açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlendiği dönem boyunca gece çalıştırılmaz.

(1) Gebe veya emziren çalışan günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz.

(1) Çalışanın tabi olduğu mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla analık ve süt izninde 4857 sayılı İş Kanununun 74 üncü maddesi hükümleri uygulanır.

(1) Gebe çalışanlara gebelikleri süresince, periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir.

(1) Emziren çalışanların, doğum izninin bitiminde ve işe başlamalarından önce, çalışmalarına engel durumları olmadığının raporla belirlenmesi gerekir.

Çalışmasının sakıncalı olduğu hekim raporu ile belirlenen çalışan, raporda belirtilen süre ve işlerde çalıştırılamaz.

Analık halinde çalışma ve süt izni

• Kadın işçilerin doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır.

• Çoğul gebelik halinde doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 hafta eklenir.

• Sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktor onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir. Bu durumda çalışılan süreler doğum sonrası sürelere eklenir.

• Erken doğum halinde doğum öncesi kullanılamayan süreler, doğum sonrası sürelere eklenir.

• Doğumda veya sonrasında annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.

• Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık izni kullandırılır.

• Bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün ücretsiz izin verilir.

Gebe, yeni doğum yapmış ve emziren kadınlar aşağıdaki alanlarda çalıştırılamaz:

🦷 İnsanın diş ve sağlık tedavisinin yapıldığı hizmet birimlerinin yanı sıra acil ve kurtarma hizmetleri 🏥 Çocuklara özel hastane ve koğuşlar 🧫 Enfeksiyon koğuşları ve feçes (dışkı) laboratuarları 🫁 Tüberküloz hastaneleri ve diğer göğüs hastalıkları hastaneleri veya koğuşları

🔬 Patoloji departmanları (otopsi, ölüm sonrası muayene yerleri) 💉 Kan ürünlerini içeren ilaç ve tıbbi üretim işleri 🐕 Kuduzla enfekte olma şüphesi olan hayvanlarla yapılan veterinerlik aktiviteleri 🌿 Gıda amaçlı olmayan hayvan ve bitki hammadde materyallerini içeren alanlardaki aktivite durumları

100-150 kadın çalışanı olan işyerlerinde, emziren çalışanların çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine en çok 250 metre uzaklıkta emzirme odası kurulması zorunludur.

150 den çok kadın çalışanı olan işyerlerinde, 0-6 yaşındaki çocuklar için yurt kurulması zorunludur.

Yurt, işyerine 250 metre den uzaksa işveren taşıt sağlamakla yükümlüdür.

İşverenler, ortaklaşa oda ve yurt kurabilecekleri gibi, oda ve yurt açma yükümlülüğünü, kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla yapacakları anlaşmalarla da yerine getirebilirler.

Oda ve yurt açma yükümlülüğünün belirlenmesinde, işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan tüm işyerlerindeki kadın çalışanların toplam sayısı dikkate alınır.

Kadın çalışan sayısının hesabına erkek çalışanlar arasından çocuğunun annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş olanlar da dahil edilir.

(1) Oda ve yurtlardan, kadın çalışanların çocukları ile erkek çalışanların annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş çocukları faydalanır.

Odalara 0-1 yaşındaki, yurtlara ilköğretime kayıt yaşını doldurmamış çocuklar alınır.

(2) Oda ve yurtlarda, çocuklar ve görevliler dışında başkasının bulunması ve bunların amaç dışında kullanılması yasaktır.

Yurtlarda 0-24 ay, 25-48 ay ve 49 ay ve üzeri çocuklar birbirinden ayrı bulundurulur.

(3) Çocuklar, oda ve yurtlara işbaşı yapılmadan önce bırakılır, işin bitiminde alınır. Anne ve babalar, odaların ve yurtların disiplin ve yönetimine dair kurallara uymak şartıyla ara dinlenmesinde çocuklarını görüp bakımlarıyla ilgilenebilirler.

(1) Oda ve yurtlara kabul edilen çocuklar, EK-V'te belirtilen kayıt ve kabul defterine yazılır.

(2) Ayrılan çocukların ayrılış nedeni, tarihi, kiminle çıktığı, gözlem kağıdına ve kayıt defterine işlenir. Özel dosyası anne veya babasına verilir.

Oda ve yurtların gereken yerlerine termometreler konulur. EK-VI'daki çizelgede yazılı ilaç ve tıbbi gereçler özel dolap içinde saklanır. Bozulmuş veya tükenmişlerin yerine yenileri konulur.

a) Yönetici: Eğitim yönetimi, sosyal hizmetler, çocuk gelişimi, okul öncesi eğitim, psikoloji, çocuk sağlığı veya anaokulu alanlarından birinde yükseköğrenim görmüş veya okul öncesi öğretmeni unvanını almış olmak.

b) Sağlık personeli: İşyeri hekiminin gözetiminde, çocukların periyodik sağlık kontrolleri, kayıtlar, salgın önlemleri.

c) Diğer personel: Emzirme odalarında her 10 çocuk için bir kadın çocuk bakıcısı. Yurtlarda her 20 çocuk için bir çocuk bakıcısı. En az ilkokul diploması veya okur yazarlık belgesi.

ç) Ek personel: Sosyal hizmet uzmanı, beslenme uzmanı, psikolog vb. görevlendirilebilir.

d) Sağlık kontrolü: Tüm personelin işe girişte ve periyodik sağlık kontrolü yapılır. Bulaşıcı hastalığı olanlar çalıştırılmaz.

(1) Oda ve yurtlara kabul edilecek çocuklar gözlem odasına alınır, işyeri hekiminin muayenesinden geçirilir.

(2) Bulaşıcı veya tehlikeli hastalığı olanlar, kuşkulu veya portör olanlar alınmaz.

(3) Bulaşıcı hastalığa tutulan çocuklar gözlem odasına alınır, sağlık kuruluşuna gönderilir, velisi bilgilendirilir.

(4) Her çocuk için EK-VII gözlem kağıdı doldurulur, EK-VIII sağlık muayenesi kağıtlarına işlenir.

(5) Aşı takibi yapılır, aşısız veya eksik aşılı çocuklar için veliler bilgilendirilir.

(1) Çocukların ihtiyaçlarına göre gerekli besinler, kahvaltıları ve yemekleri verilir. Yemek listelerinde işyeri hekiminin görüşleri alınır.

(2) Çocuklara ayrıca, günde 250'şer gram dayanıklı veya pastörize, yoksa kaynamış süt veya yoğurt verilir.

Oda ve yurtlarda, çocuklara psikososyal gelişimlerini sağlayacak okul öncesi eğitimlerin verilmesi sağlanır. Md.21

(1) Oda ve yurtların bina, kuruluş, döşeme, araç, gereç, taşıt, beslenme gibi giderlerinin tamamı işverenlerce karşılanır.

(2) Ayda en az bir defa işveren veya vekili tarafından denetlenir. Eksiklikler derhal giderilir.

Md.22 Birden çok işveren tarafından kurulduğunda, işverenler veya vekilleri ayda en az bir defa toplanarak yönetim kararlarını alırlar ve uygulanmasını sağlarlar.

İşverenler, oda ve yurtlarla ilgili bilgi ve belgeleri, açılma tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde Millî Eğitim Bakanlığı ile bağlı oldukları Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne gönderirler.

Raporda; işyeri unvanı, sicil numarası, adres, çalışan sayısı, kadın çalışan sayısı, çocuk sayısı ve cinsiyeti, kurum adresi, oda sayısı, oyun yerleri, bahçe büyüklüğü, bakım ve eğitim araçları belirtilir.

Gebe, Yeni Doğum Yapmış Veya Emziren Çalışanın Sağlık Ve Güvenliği İçin Tehlikeli Sayılan Faktörlere Yönelik Alınacak Önlemler

Çalışma saatleri ve ara dinlenmeleri geçici olarak yeniden düzenlenir, çalışma saatlerinin gece süresine ve gebe çalışanların çalışmalarının günün erken saatlerine rastlamaması için gereken önlemler alınır.

Çalışma mahalli ve çalışma düzeni, duruş problemlerini ve kaza riskini azaltacak şekilde yeniden düzenlenir, mümkün olduğu durumlarda oturarak çalışmaları sağlanır. Dinlenme araları ihtiyaca göre daha sık ve uzun olarak düzenlenir.

Çalışma yerlerinin platform, merdiven gibi yüksek ve düşme tehlikesi olan yerlerde olmaması için gerekli düzenlemeler yapılır.

Çalışma hızının, saatlerinin ve işteki yoğunluğun çalışanın önerileri dikkate alınarak mümkün olduğunca uygun hale getirilmesi için gerekli şartlar sağlanır.

Yalnız çalıştırılmaması esastır. Zorunluluk halinde diğer çalışanlarla kolayca iletişim sağlayabilmeleri için önlemler alınır. Acil yardım prosedürlerinde bu durum göz önüne alınır.

Çalışma koşulları, saatleri, müşterilerle ilişkiler, iş yükü, işini kaybetme korkusu gibi stres faktörlerine yönelik koruyucu önlemler alınır. Düşük veya ölü doğum yapmış veya bebeğini kaybetmiş çalışanı stresten korumak için itina gösterilir.

Mümkün olan durumlarda oturması sağlanır, sürekli oturarak veya sürekli ayakta çalışması engellenir. Mümkün değilse dinlenme araları artırılır.

Sigarasız ve dumansız ortamda dinlenmesi sağlanır. Sık tuvalete gitme ihtiyacı göz önüne alınarak çalışmalar düzenlenir, hijyen şartları sağlanır. Beslenme molası, temiz içme suyu ve diğer ihtiyaçları kendileriyle istişare edilerek karşılanır.

Önlemler, çalışanların yaptıkları işle bağlantılı hareketleri, duruşları, zihinsel ve bedensel yorgunluğu da kapsar.

1) Şok ve titreşim: Gebe çalışanın, ani darbelere, sarsıntıya, uzun süreli titreşime maruz kalacağı işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılmaları yasaktır. Vücudun alt kısmını, özellikle karın bölgesini etkileyen düşük frekanslı uzun süreli titreşime ve sürekli sarsıntıya maruziyeti önleyecek tedbirler alınır.

2) Gürültü: Gebe çalışanın çalıştığı yerdeki gürültü seviyesinin, en düşük maruziyet etkin değeri olan 80 dB(A) yı geçmemesi sağlanır. Eğer gürültü seviyesi düşürülemiyorsa çalışanın yeri değiştirilir. Limitleri aşan gürültülü ortamda gebe çalışanların kişisel koruyucu donanım kullanarak dahi çalıştırılmaları yasaktır.

3) İyonize radyasyon: Gebe veya emziren çalışanlar iyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu ve radyasyonla kirlenmiş olan yerlerde ve işlerde çalıştırılmaz. Bu gibi yerlere girmemesi uyarı levhaları ile belirtilir.

4) İyonize olmayan radyasyon: Gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların iyonize olmayan radyasyon kaynaklarından etkilenmesini önleyecek tedbirler alınır.

5) Soğuk, sıcak ve yüksek basınç: Gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların yaptığı işin niteliği göz önünde bulundurularak çalıştığı yerlerin sıcaklığının ve basıncının sağlık ve güvenlik riski yaratmayacak düzeyde olması sağlanır.

Gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanın, Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik'te tanımlanan grup 2, grup 3 ve grup 4 biyolojik etkenlerin risk teşkil ettiği yerlerde ve işlerde çalıştırılmaları yasaktır. Ancak çalışanın bağışıklığı varsa durum değerlendirilmesi yapılarak çalışmasına izin verilebilir.

Kanserojen, mutajen, çok toksik, toksik, zararlı, alerjik, üreme için toksik ve emzirilen çocuğa zararlı olabilen kimyasalların üretildiği, işlendiği, kullanıldığı işlerde çalıştırılması esas olarak yasaktır.

Zorunluluk varsa ve teknik olarak daha az zararlıyla değiştirilemiyorsa, her türlü önlem alınarak ve sağlık durumları ile maruziyet düzeyleri sürekli kontrol altında tutularak çalıştırılabilir.

1) Gebe veya emziren çalışanların kendilerinin ve bebeklerinin sağlığını olumsuz etkileyecek şekilde elle taşıma, yükleme ve araçsız taşıma işlerinde çalıştırılmaları yasaktır. Bu tür işlerde risk değerlendirmesi yapılır, gerektiğinde iş değişikliği sağlanır.

2) Kişisel koruyucu donanımlar gebe veya emziren çalışanı tam koruyacak şekilde vücuduna uygun olmalı, bu kişilerin hareketlerine engel olmamalı ve vücut ölçüleri değiştikçe yenileri temin edilir. Uygun koruyucu sağlanamadığı durumlarda çalışan bu işlerde çalıştırılamaz.

Gebe Çalışanların Sağlığını İzleme Formu

• Varis veya diğer dolaşım problemleri, hemoroit

• Sık ve ani tuvalet ihtiyacı

• Beden ölçülerinin büyümesi

- Beceriklilik, koordinasyon, hareket etme hızı ve uzanmada zorluk

• Dengenin korunması (Emziren kadınlar için de geçerli)

• Erken Çalışma SaatleriGüçlü havalandırma veya mide bulantılarına neden olabilecek kokulara veya kötü havalandırmaya maruziyet

• Ayakta durma, yük taşıma ve duruş vaziyeti

• Uzun süreli ayakta durma veya oturma

• Düzenli beslenme, yeme, içme imkanlarıTuvaletin yakınlığı, uygunluğu, yıkanma imkanlarıHijyenİş ve iş mahallini bırakmada zorluk

• Koruyucu elbise ve ekipmanın kullanılmasıDaralan çalışma alanı, yüksekte çalışmaUzanma ve eğilme gerektiren postürlerElle taşımaDar alanlarda çalışmanın getirdiği problemler

• Fazla çalışmaAkşam veya gece çalışmasıDinlenme aralarının yetersizliğiUzun süreli çalışmaİş yoğunluğu

• Islak ve kaygan zeminlerde yapılan çalışmalar

Oda Ve Yurtlarda Bulunacak Nitelikler

🚫 1 Bodrum katında ve doğrudan açık havaya açılmayan yerlerde olamaz. ☀️ 2 Pencereleri doğrudan güneş ışığı alacak şekilde olur. 🛏️ 3 Kadın ve velayet hakkına sahip erkek çalışan sayısının en az %10'u oranında yatak, yeterli sayıda gözlem odası ve bir emzirme yeri bulunur. 📐 4 Taban alanı her çocuğa en az 3 m², hacim her çocuğa en az 8 m³ hava düşecek şekilde ve bol ışıklı olması gerekir. 🧹 5 Taban, çocukların sağlığına zarar vermeyecek ve kolayca temizlenebilecek bir malzeme ile döşenmesi gerekir.

🎨 6 Duvarlar ve bölmeler kolayca temizlenebilir bir maddeyle boyanması veya kaplanması gerekir. 🪑 7 Odalar ve eşyalar toz tutmayacak şekilde düz ve basit olması gerekir. 🛌 8 Çocuk karyolaları ve komodinleri temiz, boyalı, kullanıma ve sağlığa uygun nitelikte olması gerekir. Karyolaların ayarlanabilir yüksek korkulukları bulunur. 🌳 9 Yurtlarda yeterli büyüklükte bir bahçe bulunması gerekir. 🎪 10 Çocukların dinlenmeleri ve oynamaları için yeterli araç ve gereçler bulunması gerekir.

🚻 11 Anneler ve görevliler için yeterli tuvalet ve lavabo, her 10 yatağa bir çocuk banyosu, çocuk yatak odalarının bitişiğinde lavabolar bulunması gerekir. Yurtlarda çocuklar için yeterli tuvalet bulunması gerekir. 🍼 12 Mamaların ve yiyeceklerin hazırlanması, muhafazası, dağıtılması, yedirilmesi ve araçların temizlenmesi için gerekli yerler bulunması gerekir. 🧸 13 Yatak odalarından ayrı bez değiştirme odaları olması gerekir. Temiz ve kirli bez/çamaşırlar için ayrı dolap ve kaplar bulundurulur. 👕 14 Yatak eşyası ve emzirme gömlekleri temiz olması ve düzenli olarak korunması gerekir. 👶 15 Çocuklar, emzirme yerlerine çocuk bakıcısı ya da sağlık personeli tarafından getirilir, emzirme bitiminde alınarak temizlik ve bakımları yapıldıktan sonra yataklarına bırakılır.

Kadın çalışanlar gece postalarında 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz.

İstisna: Turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti işlerinde kadın çalışanın yazılı onayı ile 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.

Belediye sınırları dışındaki işyerleri ile posta değişim saatlerinde toplu taşıma ile gidip gelme zorluğu olan işyeri işverenleri, gece postalarında çalıştıracakları kadın çalışanları uygun araçlarla ikametgâhlarına en yakın merkezden işyerine götürüp getirmekle yükümlüdür.

(1) Kadın çalışanların gece postalarında çalıştırılabilmeleri için, işe başlamadan önce, sağlık raporu işyeri hekiminden alınır.

(2) İşveren, işin devamı süresince, düzenli aralıklarla sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlar.

(1) Kadın çalışanın kocası da gece postasında çalışıyorsa, kadın çalışanın isteği üzerine, gece çalıştırılması, kocasının çalıştığı gece postasına rastlamayacak şekilde düzenlenir.

(2) Aynı işyerinde çalışan eşlerin aynı gece postasında çalışma istekleri, işverence imkan dahilinde karşılanır.

(1) Kadın çalışanlar, gebe olduklarının doktor raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar, emziren kadın çalışanlar ise doğum tarihinden başlamak üzere kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 1 yıl süre ile gece postalarında çalıştırılamazlar.

(2) Emziren kadın çalışanlarda bu süre, anne veya çocuğun sağlığı açısından gerekli olduğunun işyeri hekiminden alınan raporla belgelenmesi halinde 6 ay daha uzatılır.

(3) Bu çalışanların anılan sürelerdeki çalışmaları, gündüz postalarına rastlayacak şekilde düzenlenir. (Gebe/Emziren Kadınlar Yönetmeliği hükümleri saklıdır)

(1) Gece postalarında kadın çalışan çalıştırmak isteyen işverenler, gece çalıştırılacak kadın çalışanların isim listelerini, iş müfettişlerince yapılan denetimlerde göstermek üzere işyerinde saklar.

a) Sürekli Posta İşleri

Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde yürütülen işlerde posta sayısı 24 saatlik süre içinde en az 3 işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenir.

İstisna: Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol araştırma/sondaj işlerinde 24 saatte 2 posta olacak şekilde düzenleme yapılabilir.

b) Diğer Posta İşleri

(a) bendi dışında kalan işlerde posta sayısı, her bir postanın çalışma süresi, 4857 sayılı İK md.63/3'teki Yönetmelikte belirtilen günlük çalışma süresini aşmayacak şekilde düzenlenir.

c) Sağlık Kuralları Gereği

Günde 7,5 saat ya da daha az çalışılması gereken işlerde posta sayısı, 4857 sayılı İK md.63/son fıkra'daki Yönetmelikte belirtilen günlük çalışma sürelerini aşmayacak şekilde düzenlenir.

Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.

Yer altı maden işleri: Günde en çok 7,5 saat, haftada en çok 37,5 saat.

Denkleştirme: Haftalık normal çalışma süresi, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı dağıtılabilir. 2 aylık sürede haftalık ortalama normal süreyi aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 4 aya kadar artırılabilir.

Turizm sektörü: Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 6 aya kadar artırılabilir.

Çalışma sürelerinin uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yönetmeliği ile düzenlenir.

4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan gece dönemine denk düşen 20.00-06.00 saatleri arasındaki işçi postalarında, 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin çalıştırılmaları yasaktır.

Bir işçi postası ile yürütülen işlerde, ikili ya da daha çok posta sayısının artırılması ya da üç posta halinde çalışılan işyerlerinde günlük çalışma süresinin 7,5 saatin altında saptanması sonucunda, çalışma sürelerindeki azalma nedeniyle, işçilerin ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun indirim yapılamaz.

Postalar halinde yürütülen işlerde işçilerin gece postalarında 7,5 saatten çok çalıştırılmaları yasaktır.

İstisna: Turizm, özel güvenlik, sağlık, petrol araştırma/sondaj işlerinde işçinin yazılı onayı ile 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.

Çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan posta, gece çalışması sayılır.

Gece ve gündüz işletilen nöbetleşe postalar; en fazla bir iş haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci iş haftasında gündüz çalıştırılmaları suretiyle düzenlenir.

Zorunluluk olmadıkça postalar değiştirilemez.

Gece çalışması nedeniyle sağlığı bozulan işçiye, raporla belgelemesi halinde işveren gündüz postasında uygun iş verir.

İki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.

Posta değişiminde işçiler sürekli olarak en az 11 saat dinlendirilmeden çalıştırılamaz.

Bu hüküm, postası değiştirilen işçilere de uygulanır.

Postalar halinde yürütülen işlerde, işçilere 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesi esaslarınca ara dinlenmesi verilir.

İşin niteliği, aynı saatte ara dinlenmesi vermeye imkan vermiyorsa, bu dinlenme işçilere gruplar halinde çalışma süresinin ortalarından başlayarak verilir.

Postalar halinde yürütülen işlerde, işçilere, haftanın bir gününde 24 saatten az olmamak üzere ve nöbetleşme yolu ile hafta tatili verilmesi zorunludur.

a) 4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika

b) 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar işlerde 30 dakika

c) 7,5 saatten fazla süreli işlerde 1 saat

Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.

İklim, mevsim, gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.

Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

İşveren veya işveren vekilleri, postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, her postada çalışan işçilerin ad ve soyadlarını kapsayan listeleri Bakanlıkça talep edildiğinde sunmak üzere işyerinde bulundurmakla yükümlüdür.

Mesleki Eğitim İstisnası 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olan 16 yaşını doldurmuş genç işçiler; sağlığı, güvenliği ve ahlakının tam olarak güvenceye alınması şartıyla eklerdeki sınırlamalara bağlı kalmaksızın ihtisas ve mesleklerine uygun işlerde çalıştırılabilirler.

Mesleki Eğitim Gören Öğrenciler Md.5/A Mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerine verilen; işletmede mesleki eğitim, staj ve çıraklık eğitimlerinin, uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak işler ve yerler Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenir.

Okula veya eğitime devam eden çocuk ve genç işçilere yıllık ücretli izinleri okulların tatil olduğu, kursa ve diğer eğitim programlarına devam edilmediği dönemlerde verilir.

Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri, 24 saatlik zaman diliminde, kesintisiz 14 saat dinlenme süresi dikkate alınarak uygulanır.

Mesleki eğitim, staj ve çıraklık eğitimlerinin, uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak işler ve yerler Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenir.

Risk tespit edilirse, en kısa sürede gerekli tıbbi kontroller yapılır.

İnceleme ve araştırmalar ile elde edilen bulguları, sorunları ve çözüm yollarını içeren bilgileri yayınlar.

Tüm paydaşlar arasında etkin işbirliği ve eşgüdüm sağlanır.

Ancak bu çalışanların kendi özel mevzuatlarına göre kurulmuş oda, yurt, kreş veya çocuk bakımevinin bulunması halinde söz konusu yükümlülük yerine getirilmiş sayılır.

Gebe veya emziren çalışan, işyerinde yapılan değerlendirmenin sonuçları ile sağlık ve güvenlik amacıyla alınması gereken önlemler hakkında bilgilendirilir.

Bu değerlendirmede kişisel olarak çalışanı etkileyen psikososyal ve tıbbi faktörleri de dikkate alır.

Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

Çalışmasının sakıncalı olduğu hekim raporu ile belirlenen çalışan, raporda belirtilen süre ve işlerde çalıştırılamaz.

Yurt, işyerine 250 metre den uzaksa işveren taşıt sağlamakla yükümlüdür.

Kadın çalışan sayısının hesabına erkek çalışanlar arasından çocuğunun annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş olanlar da dahil edilir.

Çocuklara ayrıca, günde 250'şer gram dayanıklı veya pastörize, yoksa kaynamış süt veya yoğurt verilir.

Önlemler, çalışanların yaptıkları işle bağlantılı hareketleri, duruşları, zihinsel ve bedensel yorgunluğu da kapsar.

Zorunluluk varsa ve teknik olarak daha az zararlıyla değiştirilemiyorsa, her türlü önlem alınarak ve sağlık durumları ile maruziyet düzeyleri sürekli kontrol altında tutularak çalıştırılabilir.

Kişisel koruyucu donanımlar gebe veya emziren çalışanı tam koruyacak şekilde vücuduna uygun olmalı, bu kişilerin hareketlerine engel olmamalı ve vücut ölçüleri değiştikçe yenileri temin edilir. Uygun koruyucu sağlanamadığı durumlarda çalışan bu işlerde çalıştırılamaz.

İstisna: Turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti işlerinde kadın çalışanın yazılı onayı ile 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.

İşveren, işin devamı süresince, düzenli aralıklarla sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlar.

Aynı işyerinde çalışan eşlerin aynı gece postasında çalışma istekleri, işverence imkan dahilinde karşılanır.

Emziren kadın çalışanlarda bu süre, anne veya çocuğun sağlığı açısından gerekli olduğunun işyeri hekiminden alınan raporla belgelenmesi halinde 6 ay daha uzatılır.

Bu çalışanların anılan sürelerdeki çalışmaları, gündüz postalarına rastlayacak şekilde düzenlenir. (Gebe/Emziren Kadınlar Yönetmeliği hükümleri saklıdır).

Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde yürütülen işlerde posta sayısı 24 saatlik süre içinde en az 3 işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenir.

İstisna: Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol araştırma/sondaj işlerinde 24 saatte 2 posta olacak şekilde düzenleme yapılabilir.

bendi dışında kalan işlerde posta sayısı, her bir postanın çalışma süresi, 4857 sayılı İK md.63/3'teki Yönetmelikte belirtilen günlük çalışma süresini aşmayacak şekilde düzenlenir.

Günde 7,5 saat ya da daha az çalışılması gereken işlerde posta sayısı, 4857 sayılı İK md.63/son fıkra'daki Yönetmelikte belirtilen günlük çalışma sürelerini aşmayacak şekilde düzenlenir.

Turizm sektörü: Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 6 aya kadar artırılabilir.

İstisna: Turizm, özel güvenlik, sağlık, petrol araştırma/sondaj işlerinde işçinin yazılı onayı ile 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.

Çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan posta, gece çalışması sayılır.

Gece çalışması nedeniyle sağlığı bozulan işçiye, raporla belgelemesi halinde işveren gündüz postasında uygun iş verir.

Bu hüküm, postası değiştirilen işçilere de uygulanır.

İşin niteliği, aynı saatte ara dinlenmesi vermeye imkan vermiyorsa, bu dinlenme işçilere gruplar halinde çalışma süresinin ortalarından başlayarak verilir.

Çalışma Süreleri - ÖZET (2)

üncü maddesinde tanımlanan diğer meslek mensupları tarafından yerine getirilen işleri ifade eder. Hüküm bulunmayan hâller

(1) Gerçek veya tüzel kişiler, işyerinin üretim faaliyetini veya faaliyetlerini, işyerinde çalışan veya çalışacak toplam işçi sayısını, çalışan veya çalışacak engelli birey sayısını, engel durumlarını ve işyerinde yaptığı veya yapacağı işler ile işyerinin adresini belirten ve işyerine korumalı işyeri statüsü kazandırma talebini içeren dilekçe ile bu maddenin ikinci fıkrası ve 6 ncı maddede belirtilen belgelerle birlikte Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvururlar.

(2) Korumalı işyeri açmak isteyen gerçek kişiden veya tüzel kişi temsilcisinden;

a) T.C. Kimlik numarası beyanı,

b) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyanı,

c) Tüzel kişinin temsilcisinin yetki belgesi,

ç) Dernek ve vakıflar için, vakıf senedi veya dernek tüzüğünde amaçlar arasında eğitim ve üretim faaliyetlerinin yer aldığını gösteren belge,

d) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi hükmüne göre vadesi geçmiş borç olarak kabul edilen vergi türlerinden borcunun olmadığına dair belge ile sosyal güvenlik kurumlarından alınacak prim borcu olmadığına dair belge,

e) İlgili mevzuatı uyarınca alınması gereken izin ve belgeler, istenir. Korumalı işyeri yöneticisinden istenecek belgeler

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 9/1/2014 28877 Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 12/7/2025 32954 [1] Bu değişiklik 1/9/2025 tarihinde yürürlüğe girer. [2] Bu maddeye üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

l ve özel hedef, faaliyet, sonuç ve bütçe bakımlarından ele alarak kendi içindeki tutarlılığı; hedef kitle ile amaç arasındaki ilişkinin düzeyi; kursiyerlerin istihdamına ve sosyal içerilmelerine katkısı; daha önce yapılan benzer projeler ile ilişkisi; hedef kitlenin ihtiyaçları; uygulanabilirliği; sürdürülebilirliği; eş finansman katkısı; bütçe imkânları; kendi işini kuracaklar için iş planı ve kuruluş sermayesi olup olmadığı; işgücü piyasasının talepleri; isteklinin varsa daha önceki proje deneyimi ve paydaşlarla ilişki düzeyi gibi başvuru rehberinde belirtilen kriterlere göre değerlendirir.

(10) İstihdam taahhüdü bulunanlar ile kendi işini kurmaya yönelik projeler ve projenin uygulanacağı ildeki mevcut kaynakların kullanımına imkân sağlayacak proje sahibi dışında diğer ilgili kişi ve kuruluşların işbirliğini kapsayan yahut proje sahibi ve işbirliği yapılacak kuruluşların somut katkılarını içeren projeler Komisyonda öncelikle değerlendirilir.

(11) Yüklenicinin;

a) Komisyon tarafından daha önce kabul edilen projeyi Komisyon veya il müdürlüğü tarafından kabul edilen bir mazereti olmaksızın sözleşme imza tarihinden itibaren iki ay içinde başlatmaması, raporlarını süresinde vermemesi veya varsa istihdam yükümlülüklerini eksik yerine getirmesi durumunda bir yıl süre ile;

b) Kurum tarafından yapılan inceleme ve denetimler sonucunda ilgili mevzuat, sözleşme ve projeye aykırılık nedeni ile sözleşmesinin iptal edilmesi, raporlarının kabul edilmemesi veya varsa istihdam taahhüdüne ilişkin yükümlülüğünü hiç yerine getirmemesi durumunda iki yıl süre ile;

c) Kurum ile bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerinden dolayı idari veya hukuki ihtilafı devam etmesi halinde, bu ihtilaflar sonuçlanıncaya kadar;

ç) Devam eden projesi var ise, tüm sonuçları ile tamamlanana kadar, yeni projesi kabul edilmez.

(12) Kabul edilen ve uygulanan projelerde hizmet sağlayıcılardan, onbirinci fıkra gereğince yaptırım uygulananlar ile birinci ve ikinci derece kan hısımlarının kurucu ve yöneticisi oldukları isteklilerin sundukları projeler de aynı sürelerle kabul edilmez. İstekli, bu hususa ilişkin olarak proje başvurusu sırasında yazılı olarak taahhüt verir. Aksi durumun tespit edilmesi halinde, sözleşme iptal edilir ve Kurum tarafından proje için yapılan tüm ödemeler yasal faizi ile birlikte geri alınır ve iki yıl süre ile projeleri kabul edilmez.

(13) (Ek:RG-12/7/2025-32954)1 Kendi işini kurma projelerinden bir kişi hayatı boyunca bir defa yararlanabilir. Projelerin uygulanması

(1) Korumalı işyerleri, aylık personel durum çizelgesini takip eden ayın yedinci gününe kadar düzenleyerek Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne gönderir. Ayın yedinci gününün tatile denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü gönderilir. İşyeri, herhangi bir sebeple iş sözleşmesi sona eren engelli bireyin ayrılış nedenlerini yedi gün içinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Denetim

(1) Kamu ve özel sektör işverenleri, çalıştırmakla yükümlü oldukları (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli ve eski hükümlü veya (Ek ibare:RG-6/12/2012-28489) terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçileri Kurum aracılığıyla sağlar.

(2) Kurum aracılığı olmadan (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli istihdam eden özel sektör işvereni, (Değişik ibare:RG-2/8/2013- 28726) engellinin işe başlama tarihinden itibaren bu durumu en geç onbeş iş günü içinde Kuruma bildirmesi ve tescil ettirmesi zorunludur. Kurum tarafından tescili yapılmayan işçi (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli statüsünde değerlendirilmez.

(3) İşyerinin işçisi iken (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli duruma düşenlere öncelik tanınır. (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) Engelli ile eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan talebi (Değişik madde başlığı:RG-6/12/2012-28489)

(1) Özel istihdam büroları, iş arayanlara ve işverenlere ilişkin bilgileri sadece iş ve işçi bulma faaliyeti için toplayabilir, işleme tabi tutabilir veya bunlardan yararlanabilir.

(2) 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve 4904 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde; özel istihdam bürosu, iş ve işçi bulmaya aracılık için derlediği verileri bu amaçlar dışında kullanamaz. Kuruma bilgi, belge verme ve saklama zorunluluğu

(Değişik:RG-10/4/2010-27548)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 25/4/2009 27210 Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 10/4/2010 27548 2. 6/12/2012 28489 3. 2/8/2013 28726 4. 6/8/2014 29080 5. 18/7/2017 30127 6. 18/8/2017 30158

(1) Özel istihdam bürolarının Kurumla yaptıkları yazışmalarda ve faaliyetleri ile ilgili hazırladıkları her türlü belgede özel istihdam bürosu kaşesinin bulunması zorunludur.

(2) Yetkili kişiler kaşe altına atılan her türlü imzadan sorumlu olup, kendileri dışında imza atabileceklere ilişkin düzenlenen belgeleri, istenildiğinde Kuruma ibraz etmekle yükümlüdürler.

(3) Yetkili kişiler özel istihdam bürolarının internet ortamındaki faaliyetlerinden de sorumludur. BEŞİNCİ BÖLÜM Teminat ve Masraf Karşılığı Teminat miktarı

(1) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Komisyon, bu Yönetmelik gereğince sunulan ve teknik çalışma grubunda görüşülen projeleri ve gündeminde yer alan konuları görüşmek üzere yılda altı defa gündemli olarak toplanır.

(2) Komisyon Başkanı, gerekli gördüğü hallerde Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir. En az üç üyenin yazılı istemi ile Komisyonun olağanüstü toplanması talep edilebilir. Olağanüstü toplantı talebi, Komisyon Başkanı tarafından en geç onbeş gün içinde yerine getirilir.

(3) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Komisyonun toplantı tarih ve saati ile gündem ve gündeme ait bilgi ve belgeler, Kurum tarafından Komisyon üyelerine toplantı gününden önce gönderilir.

(4) Komisyon, gündemdeki sıraya göre konuları görüşür. Toplantıya katılan üye sayısının çoğunluk kararıyla gündem dışı konular da görüşülebilir. Komisyon, olağanüstü toplantılarda sadece toplanma amacı olan gündemi görüşebilir.

(5) Komisyon, en az üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşitliği halinde, Başkanın bulunduğu taraf yönünde karar alınmış sayılır.

(6) Komisyon kararları gerekçeli olarak hazırlanır ve başkan ile üyelerce imzalanarak ilgili taraflara il müdürlüğü aracılığı ile duyurulur. Karara katılmayan üyeler, gerekçelerini yazılı olarak karar metninde belirtir.

(7) Komisyon, sunulan projelerle ilgili şartlı kabul kararı verebilir. Projenin yürütümü, Komisyonca kararlaştırılan şartın istekli tarafından kabulüne bağlıdır. İsteklinin şartı kabul etmemesi halinde projeye ilişkin olarak il müdürlüğü ile istekli arasında sözleşme veya protokol imzalanamaz.

(8) Komisyon, proje teklif çağrısına çıkma ve teklif edilen projeleri değerlendirme, uygulama, izleme ve denetleme için ilgili mevzuatın uygulanmasını sağlayıcı ilke kararları alabilir. İlke kararları, Komisyon kararı doğrultusunda Kurum internet sayfasında yayımlanabilir.

(9) Komisyon, yılın ilk toplantısında, bir önceki yıl yürütülmüş projelerin sonuçlarını değerlendirerek ilgili yılın proje başvuru rehberini bu sonuçlar doğrultusunda revize edebilir ve ilgili yılda desteklenmesine öncelik verilecek projeleri belirleyebilir.

(10) Komisyon almış olduğu kararların uygulanması için Kuruma sınırları belirlenmiş yetkiler devredebilir.

(11) Komisyon kararları, bu Yönetmelik, ilgili mevzuatı, Komisyon ilke kararları ve proje başvuru rehberi çerçevesinde Kurum tarafından yerine getirilir.

(12) Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Projelerin Hazırlanması ve Uygulanması Proje başvuru rehberi

(1) Özel istihdam bürosu açmak için başvuru formu ile birlikte;

a) Yetkili kişilere ait T.C. kimlik numarası beyanı ve yabancı uyruklu kişiler için Bakanlıktan alınan çalışma izin belgesinin örneği,

b) Yetkili kişilere ait en az lisans düzeyinde öğrenim belgesinin onaylı örneği, yurtdışı okullardan mezun olanlar için yeminli mütercimlerce Türkçeye tercüme edilmiş diploma örneği,

c) Yetkili kişilerin müflis olmadığına veya konkordato ilan etmemiş olduğuna ilişkin ticaret mahkemeleri ile icra, iflas dairesinden/müdürlüğünden alınmış belge,

ç) Yetkili kişilerin; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamaları ve buna dair yazılı adli sicil beyanı,

d) Çalıştırılacak nitelikli personelin bu Yönetmelikte belirtilen koşulları taşıdığını gösterir belge veya onaylı örneği,

e) Özel istihdam bürolarının, münhasıran iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin yapılması için tahsis edilmiş, iş arayanla görüşme yapılabilecek şartlara uygun fiziki bir mekâna ve/veya internet sayfasına sahip olunduğuna ilişkin beyanı,

f) İş arayanlara, işe yerleştirmelere ve açık işlere ilişkin kayıtların ve istatistikî bilgilerin elektronik ortamda derlenmesine, kayıt ve muhafazasına ve elektronik iletişime uygun teknik donanıma sahip olunduğuna dair beyan,

g) Tacir sıfatı kazanmış olanlar için kuruluş ve değişikliklere ilişkin ticaret sicili gazeteleri ile kayıtlı oldukları ticaret veya sanayi odalarından alınmış faaliyet belgesi, tacir sıfatı taşımayan diğer tüzel kişiler için ise kurmuş oldukları iktisadi işletmenin iş ve işçi bulmaya aracılık yapacağını içerir hükmün yer aldığı ticaret sicil, esnaf sicil kaydı, tüzük veya bunlara ilişkin internet çıktısı,

ğ) (Mülga:RG-6/7/2021-31533)

h) Vergi numarası, il müdürlüğü veya hizmet merkezine ibraz edilir.

(2) Kurum tarafından ayrıca gerek görülmesi halinde, bu maddede sayılan koşulları ispatlayıcı belgeler de istenebilir.

(3) Bu madde kapsamındaki belgeler aslı ibraz edilmek şartıyla Kurumca onaylanır. Özel istihdam bürosu faaliyet izni için gerekli koşullar

(1) Kamu kurum ve kuruluşlarının işgücü taleplerinin karşılanmasına ilişkin işlemler, kamuda işçi istihdamına ilişkin mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılır.

(2) Özel sektör işveren talepleri Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar dahilinde ilan edilir.

(3) Özel sektör işverenlerinden alınan işgücü taleplerine seçme işlemi, Kurum ünitesince veya işveren tarafından Kurum portalı üzerinden, talep şartları dikkate alınarak, kayıtlı iş arayanlar arasından yapılır.

(4) İş arayanlar Kurum portalında bulunan açık işlere Kurum aracılığıyla veya doğrudan başvurabilirler. İşsizlik ödeneği almakta olanların işe yerleştirilmeleri

(1) Geçici işçi çalıştıran işveren:

a) İşin gereği ve geçici işçi sağlama sözleşmesine uygun olarak geçici işçisine talimat verme yetkisine sahiptir.

b) İşyerindeki açık iş pozisyonlarını geçici işçisine bildirmek ve Kurum tarafından istenecek belgeleri 25 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen sürelerle saklamakla yükümlüdür.

c) Geçici işçinin iş kazası ve meslek hastalığı hâllerini özel istihdam bürosuna derhâl, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 13 ve 14 üncü maddelerine göre ilgili mercilere bildirmekle yükümlüdür.

ç) Geçici işçileri çalıştıkları dönemlerde, işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesince yararlandırır.

d) İşyerindeki geçici işçilerin istihdam durumuna ilişkin bilgileri varsa işyeri sendika temsilcisine bildirmekle yükümlüdür.

e) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gereken tedbirleri almakla yükümlüdür.

(2) Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı hâlinde sağlanacak koşulların altında olamaz.

(3) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen durumlarda kurulan geçici iş ilişkisinde, geçici işçi çalıştıran işveren, işyerinde bir ayın üzerinde çalışan geçici işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini çalıştığı süre boyunca her ay kontrol etmekle yükümlüdür.

(4) Geçici işçi çalıştıran işveren, ödenmeyen ücretler mevcut ise bunlar ödenene kadar özel istihdam bürosunun alacağını ödemeyerek, özel istihdam bürosunun alacağından mahsup etmek kaydıyla geçici işçilerin en çok üç aya kadar olan ücretlerini doğrudan işçilerin banka hesabına yatırır.

(5) Ücreti ödenmeyen işçiler ve ödenmeyen ücret tutarları, geçici işçi çalıştıran işveren tarafından il müdürlüğüne veya hizmet merkezine ödeme gününden itibaren on beş gün içinde bildirilir. Geçici işçinin yükümlülükleri

(1) Kurumca verilen geçici iş ilişkisi kurma yetkisi;

a) Özel istihdam bürosu izninin iptal edilmesi,

b) Geçici iş ilişkisi kurulan işçi sayısının yüzde onunun ücretinin, ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir sebeplere dayanmaksızın ödenmemesi,

c) Bir yıl içinde en az bir işçinin ücretinin, en az üç defa sözleşme ile belirlenen ücretin altında ödenmesi veya süresinde ödenmemesi,

ç) Yazılı sözleşme yapma şartına uyulmaması,

d) Geçici iş ilişkisine yönelik 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen sürelere uyulmaması,

e) İş ilişkisinde, 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine aykırı davranılması,

f) Kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi, durumlarında (a) ve (b) bentlerinde sayılan hâllerde derhâl; diğer bentlerde sayılan hâllerde ise son fiilin tespit tarihinden geriye yönelik iki yıllık süre içinde aynı bentlere üç kez veya ayrı bentlere altı kez aykırı davranıldığının tespit edilmesi hâlinde iptal edilir ve özel istihdam bürosuna üç yıl süre ile yetki verilmez.

(2) Şubeler için uygulanan yaptırımlar da, geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptalinde dikkate alınır.

(3) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali hâlinde; Kanun kapsamında yapılmış ve devam eden sözleşmelerin uygulanmasına, sözleşmede belirtilen süreler tamamlanıncaya kadar devam edilir. Ancak, özel istihdam bürosu bu dönem içerisinde geçici iş ilişkisi kurma veya geçici işçi sağlama sözleşmesini uzatma yetkisini kullanamaz.

(4) Herhangi bir nedenle özel istihdam bürosunun kapanması hâlinde geçici işçi çalıştıran işverene bu durumun tebliğ edilmesi ile geçici iş ilişkisi sona erer. İş ilişkisinin devam etmesi durumunda, geçici işçi çalıştıran işverenle işçi arasında iş sözleşmesi kurulmuş olur.

(5) Geçici işçinin iş ilişkisinden kaynaklanan alacakları 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre alınan teminattan Kurumca öncelikli olarak ödenir. DOKUZUNCU BÖLÜM Denetim ve İdari Para Cezaları Denetim

KORUMALI İŞYERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam

(1) Korumalı işyeri yöneticisinden;

a) T.C. Kimlik numarası beyanı,

b) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyanı,

c) Bulaşıcı bir hastalığı bulunmadığına ilişkin sağlık raporu,

ç) Eğitim durumuna ilişkin yazılı beyanı, istenir. Taleplerin komisyonca değerlendirilmesi ve korumalı işyeri statüsü belgesinin düzenlenmesi

(1) Geçici işçi, işverenin vermekle yükümlü olduğu 6331 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimlere katılmakla yükümlüdür.

(2) Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin olmak kaydıyla kusuru ile neden olduğu zarardan, geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumludur.

(3) Geçici işçi, geçici işçi çalıştıran işverenden özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edilmek üzere avans veya borç alamaz. Özel istihdam bürosunun yükümlülükleri

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işverenlerden veya işveren vekillerinden 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 101 inci maddesi uyarınca tahsil edilen idari para cezalarının kullanımı hakkında karar vermeye yetkili Komisyonun kuruluşu ile çalışmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Kapsam

(1) Kurum hizmetlerinden yararlanmak isteyen iş arayan ve işverenlerin Kurum portalına üye olarak veya şahsen Kurum ünitelerine başvurarak kaydolmaları zorunludur. ( 2 ) (Değişik:RG-6/12/2012-28489) Kaydolan iş arayanlardan (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü, terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan statüsünde veya öncelik hakkına sahip olduğunu beyan edenler, durumlarını Kurum ünitesine belgeleyene kadar bu statüde değerlendirilmezler.

(3) Kayıt sırasında alınacak bilgiler ve kayıt ile ilgili diğer hususlar Kurum tarafından belirlenir. Kayıt şartları

(1) Eski hükümlülerin, herhangi bir sınırlama olmaksızın kamuya ait işyerlerinde çalıştırılmaları esastır. Ancak, kamu güvenliği ile ilgili hizmet üreten işyerlerinde eski hükümlü çalıştırılamaz. Bu kapsamdaki işyerleri ilgisine göre, Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıklarının görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tespit edilir.

(2) (Ek:RG-6/12/2012-28489) Eski hükümlü çalıştırılamayacağı tespit edilen işyerlerindeki bu çalıştırma yükümlülüğü, terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar arasından karşılanır. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Denetim ve idari para cezası

(1) Kadın işçiye, analık izninin bitiminden itibaren isteği hâlinde altı aya kadar ücretsiz izin verilir.

(2) Ücretsiz izin, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme hâlinde eşlerden birine veya evlat edinene verilir.

(3) Bu maddede belirtilen ücretsiz izin süresi, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kısmi Süreli Çalışmanın Süresi, Şekli ve Şartları Kısmi süreli çalışma talebi ve şekli

(1) İşçi, 5 inci maddede belirtilen analık izninin, 6 ncı maddede belirtilen ücretsiz iznin veya 7 nci maddede belirtilen ücretsiz iznin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar herhangi bir zamanda kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir.

(2) Kısmi süreli çalışma talebi, 7 nci maddede belirtilen ücretsiz izin süresi kesilerek de yapılabilir. Ücretsiz iznin tamamının kullanılması şartı aranmaz.

(3) Kısmi süreli çalışma talebi, bu haktan faydalanmaya başlamadan en az bir ay önce işçi tarafından yazılı olarak işverene bildirilir. Kısmi süreli çalışma talebinin unsurları

(1) İşçinin kısmi süreli çalışma talebinde, kısmi süreli çalışmaya başlayacağı tarih ile tüm iş günlerinde çalışılacak olması hâlinde çalışmanın başlama ve bitiş saatleri, haftanın belirli günlerinde çalışılacak olması hâlinde ise tercih edilen iş günleri yer alır.

(2) İşçi, eşinin çalıştığına dair belgeyi kısmi süreli çalışma talebine eklemek zorundadır.

(3) İşçinin kısmi süreli çalışma talep dilekçesi, işveren tarafından işçinin özlük dosyasında saklanır. Kısmi süreli çalışma talebinin şartları

(Değişik:RG-12/7/2025-32954)[1]

(1) Bu Yönetmelik, 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin yedinci fıkrasına istinaden oluşturulan Komisyonun kuruluş, çalışma, karar alma ve proje sonuçlarının izlenmesi ile buna esas teşkil eden engelli ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellilerin istihdam edilebilirliklerini artırıcı mesleki eğitim ve rehabilitasyon kursları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, ruhsal ve zihinsel engelli bireylerin istihdam edileceği korumalı işyerleri, destekli istihdam projeleri ile engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi amaçlara yönelik projelerin hazırlanması, Komisyona sunulması, değerlendirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar. Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin yedinci fıkrasına dayanarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Hizmet sağlayıcılar tarafından hazırlanan projeler, proje başvuru rehberinde belirtilen süre ve yöntemle çevrimiçi olarak internet üzerinden veya projenin uygulanacağı ilde yer alan il müdürlüğüne elden veya posta ile gönderilebilir. Başvuru süresinden sonra Kuruma ulaşan projelerin postaya verilme tarihleri dikkate alınır.

(2) Engellilere yönelik faaliyette bulunan dernek veya vakıflar, varsa bağlı oldukları üst kuruluşlardan alacakları proje ile ilgili değerlendirme yazısını projeye ekler. Aksi halde projeler değerlendirilmeye alınmaz. Projelerin değerlendirilmesi

(1) Özel istihdam bürosu faaliyet izni ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak için yapılan başvurular, gerektiğinde yerinde tespit ve inceleme yapılmak suretiyle en geç bir ay içerisinde sonuçlandırılır.

(2) İl müdürlüğü tarafından özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunması uygun görülen ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilen gerçek veya tüzel kişilere yazılı olarak bilgi verilir ve özel istihdam bürosu izni ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi sisteme kaydedilir ve Kurum internet sayfasında ilan edilir.

(3) Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden en az on beş gün önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla üçer yıllık sürelerle yenilenebilir. İzin belgelerinin ilanı ve logo kullanımı

(1) Kurum tarafından verilen izin belgeleri, iş arayanlardan ücret alınmayacağı ve menfaat temin edilemeyeceği ifadesi ve ilgili il müdürlüğünün adres ve telefonlarının yer aldığı bilgiler özel istihdam bürolarında herkesin görebileceği bir yere asılır. Özel istihdam bürolarının internet ana sayfalarında da Kurum tarafından belirlenen şekilde bu bilgilere yer verilir.

(2) Özel istihdam büroları tarafından kullanılan her türlü başlıklı kâğıt, tabela, afiş ve ilanlarda Kurumca belirlendiği şekilde logo kullanılması zorunludur. Şube açılması

(1) Özel istihdam büroları, bulundukları yerin ticaret siciline kayıtlı olmak ve Kuruma bilgi vermek kaydıyla aynı ilde veya başka bir ilde şube açabilir.

(2) Şube açabilmek için, nitelikli personel çalıştırma ve gerekli teminat yatırma zorunluluğu aranmaz.

(3) Özel istihdam büroları, Kurumdan izin almak şartıyla sistem ve markalarını 12 nci, 13 üncü ve 14 üncü maddelerinde sayılan koşulları yerine getiren üçüncü kişilere kullandırabilir veya temsilcilik verebilirler.

(4) Özel istihdam büroları, şubelerinin faaliyetlerinden ve Kuruma karşı olan yükümlülüklerinden birlikte sorumludur. İmza yetkisi

ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; özel istihdam bürolarının kurulması ve faaliyetleri ile incelenmesine, kontrolüne, denetim ve teftişine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesi, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 17nci 18 inci ve 19 uncu maddeleri ile 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını,

b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

c) Geçici işçi: Geçici işçi sağlama sözleşmesi kapsamında özel istihdam bürosu aracılığıyla başka bir işverene ait işyerinde çalıştırılan işçiyi,

ç) Geçici işçi çalıştıran işveren: Özel istihdam bürosundan geçici işçi sağlama sözleşmesi ile geçici iş ilişkisi kapsamında işçi temin eden işvereni,

d) Geçici işçi sağlama sözleşmesi: Özel istihdam bürosu ile işveren arasında işçinin, iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici iş ilişkisi kapsamında yapılan yazılı sözleşmeyi,

e) Hizmet merkezi: Çalışma ve İş Kurumu hizmet merkezini,

f) İl müdürlüğü: Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğünü,

g) İş sözleşmesi: Özel istihdam bürosunun geçici iş ilişkisi kurmasını teminen işçi ile özel istihdam bürosu arasında yapılan sözleşmeyi,

ğ) Kanun: 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununu,

h) Kurum: Türkiye İş Kurumunu,

ı) Merkez büro: Özel istihdam bürosunun hukuki ve idari faaliyetleri ile aracılık faaliyetinin yürütüldüğü yeri,

i) Nitelikli personel: Meslekî Yeterlilik Kurumunca onaylanan iş ve meslek danışmanı meslekî yeterlilik belgesine sahip olan ya da en az ön lisans düzeyinde; bilgi yönetimi, büro yönetimi ve yönetici asistanlığı, halkla ilişkiler ve tanıtım, insan kaynakları yönetimi, işletme yönetimi bölümleri veya lisans düzeyinde; siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme veya yönetim bilimleri fakültelerinden mezun olmuş kişiyi,

j) Özel istihdam bürosu: İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmesine ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık yapmak ve/veya geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti yürütmek üzere Kurum tarafından izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan büroları,

k) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi: 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde aranan koşullar çerçevesinde, Kurumca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak işçisini geçici olarak bu işverene devretmesini,

l) Şube: Merkez büroya bağlı olarak özel istihdam bürosu faaliyetlerini yürüten, bulundukları yerin ticaret siciline kayıtlı ve Kuruma karşı sorumluluklarını yerine getirme yükümlülüğünde olan, merkez büro ile aynı ilde ya da başka bir ilde kurulmuş ve merkez büronun ticaret unvanını şube olduğunu belirterek kullanan birimi,

m) Teminat: Kanunun 17 nci maddesinde yer alan kat’î ve süresiz banka teminat mektuplarını ya da nakit olarak ödenen Türk Lirasını,

n) Yetkili kişi: Özel istihdam bürosunu temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişileri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Özel İstihdam Bürolarının Aracılık Faaliyetleri Aracılık faaliyetlerine ilişkin hükümler

(1) Kurumca izin verilen özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi kurabilir.

(2) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Kurumca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak bir işçisini geçici olarak bu işverene devri ile;

a) 4857 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 74 üncü maddesinde belirtilen hâllerde, işçinin askerlik hizmeti hâlinde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde,

b) Mevsimlik tarım işlerinde,

c) Ev hizmetlerinde,

ç) İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,

d) İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,

e) İşletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,

f) Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde, kurulabilir.

(3) Geçici işçi sağlama sözleşmesi; ikinci fıkranın (a) bendinde sayılan hâllerin devamı süresince, (b) ve (c) bentlerinde sayılan hâllerde süre sınırı olmaksızın, diğer bentlerde sayılan hâllerde ise en fazla dört ay süreyle kurulabilir. Yapılan bu sözleşme ikinci fıkranın (f) bendi hariç toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

(4) Kurumdan izin almaksızın bir işyerinde veya 5187 sayılı Kanunda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçları ile geçici iş ilişkisi kurulamaz. Basın ve yayın kuruluşları ile diğer bilgi iletişim araçları vasıtasıyla Kurumdan izin almadan geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti gösteren kişilere ait reklam ve ilanların yayını yapılamaz.

(5) Özel istihdam bürolarının geçici iş ilişkisi kurmak suretiyle yurt dışına işçi göndermesi hâlinde, işçilerin yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur. Geçici iş ilişkisinin kurulması

(1) Geçici iş ilişkisinde işveren özel istihdam bürosudur.

(2) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, geçici işçi ile iş sözleşmesi, geçici işçi çalıştıran işveren ile geçici işçi sağlama sözleşmesi yapmak suretiyle yazılı olarak kurulur.

(3) Özel istihdam bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasında yapılacak geçici işçi sağlama sözleşmesinde; sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli, varsa geçici işçi çalıştıran işverenin ve özel istihdam bürosunun özel yükümlülükleri yer alır.

(4) Sözleşmeye, geçici işçinin Kurumdan veya bir başka özel istihdam bürosundan hizmet almasını ya da iş görme edimini yerine getirdikten sonra geçici işçi olarak çalıştığı işveren veya farklı bir işverenin işyerinde çalışmasını engelleyen hükümler konulamaz.

(5) Geçici işçi ile yapılacak iş sözleşmesinde, işçinin ne kadar süre içerisinde işe çağrılmazsa haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği belirtilir. Bu süre üç ayı geçemez. Geçici iş ilişkisi kurulamayacak haller

(1) 4857 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi kapsamında toplu işçi çıkarılan işyerlerinde sekiz ay süresince, kamu kurum ve kuruluşlarında ve yer altında maden çıkarılan işyerlerinde bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulamaz.

(2) Geçici işçi çalıştıran işveren, grev ve lokavtın uygulanması sırasında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65 incimaddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştıramaz. Geçici işçi çalıştırma koşulları

(1) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen durumlarda geçici iş ilişkisi ile çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemez. Ancak, on ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde beş işçiye kadar geçici iş ilişkisi kurulabilir.

(2) İşçi sayısının tespitinde, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür.

(3) Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile çalışan işçi sayısı, 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin uygulanmasında özel istihdam bürosu ve geçici işçi çalıştıran işverenin işçi sayısına dâhil edilmez.

(4) Geçici işçi çalıştıran işveren, iş sözleşmesi feshedilen işçisini fesih tarihinden itibaren altı ay geçmeden geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştıramaz. Geçici işçi çalıştıran işverenin hak ve yükümlülükleri

(1) Özel istihdam büroları:

a) İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yapar.

b) İşgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri yürütebilir.

c) Mesleki eğitim düzenleyebilir.

(2) Aracılık faaliyeti, iş arayanlar ya da işverenlerle bir işyerinde birebir görüşme yapılarak ve/veya 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından biri ile de görüşme yapılmaksızın sunulabilir.

(3) Özel istihdam büroları, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonları için aracılık faaliyeti yapamaz.

(4) Kurumdan izin almaksızın; bir işyerinde veya 5187 sayılı Kanunda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçları ile iş ve işçi bulmaya aracılık yapılamaz. Basın ve yayın kuruluşları ile diğer bilgi iletişim araçları vasıtasıyla iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti gösteren kişilere ait reklam ve ilanların yayını yapılamaz.

(5) Özel istihdam bürolarının aracılık faaliyeti kapsamında yurt dışına işçi göndermesi hâlinde, işçilerin yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur.

(6) Özel istihdam bürolarının aracılık faaliyetleri ile ilgili olarak;

a) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında öngörülenler dışında, iş arayanlarla bedel alınması konusunda yapılan anlaşmalar veya onlardan herhangi bir şekilde menfaat sağlamaları hâlinde özel istihdam büroları ile işverenler arasında yapılmış bulunan anlaşmalar,

b) İşçinin kayıt dışı çalışması, sendikaya üye olması veya olmaması ya da asgari ücretin altında ücret ödenmesi şartlarını taşıyan anlaşmalar,

c) Bir işverenin veya iş arayanın, işe yerleştirme faaliyeti için diğer özel istihdam bürolarından veya Kurumdan hizmet almalarını engelleyen anlaşmalar, geçersizdir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Özel İstihdam Bürolarının Geçici İş İlişkisi Faaliyetleri Geçici iş ilişkisi kurulabilecek haller ve süreler

(1) Sözleşmede belirtilen sürenin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisinin devam etmesi hâlinde, geçici işçi çalıştıran işveren ile işçi arasında sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu durumda, özel istihdam bürosu işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresiyle sınırlı olmak üzere sorumludur.

(2) Özel istihdam bürosu işçisine ilişkin 6331 sayılı Kanun, 5510 sayılı Kanun ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanundan doğan yükümlülükler, 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla, özel istihdam bürosu tarafından yerine getirilir.

(3) Özel istihdam bürosu geçici işçilerin ücretinin ödendiğini gösteren belgeleri aylık olarak geçici işçi çalıştıran işverene ibraz etmekle yükümlüdür.

(4) Geçici işçiler, çalışmadıkları dönemlerde özel istihdam bürosundaki eğitim ve çocuk bakım hizmetlerinden yararlandırılır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Özel İstihdam Bürosu Faaliyet İzni ile Geçici İş İlişkisi Yetkisi İçin Gerekli Belge ve Koşullar Özel istihdam bürosu faaliyet izni için gerekli belgeler

(1) Özel istihdam bürosu faaliyet izni verilebilmesi için;

a) Kurum alacağının bulunmaması,

b) Kurumca belirlenen masraf karşılığının ödenmiş olması,

c) Başvuru tarihinde brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda teminat verilmesi, gerekmektedir.

(2) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda belgelerinde eksiklik bulunmayanlardan; kat’i ve süresiz banka teminat mektubu ya da nakit teminat ile masraf karşılığı alındıktan sonra izin verme işlemi tamamlanır.

(3) Yetkili kişiler, nitelikli personelde aranan şartları taşımaları halinde aynı zamanda nitelikli personel de olabilir.

(4) Özel istihdam bürosu, izin başvurusunda bulunacak gerçek veya tüzel kişilerin ticaret unvanlarının, ana faaliyetlerine uygun ibareleri taşıması gerekir. Geçici iş ilişkisi yetkisi için gerekli koşullar

(1) Başvuru tarihinden önceki iki yıl süresince kesintisiz faaliyet gösteren Kuruma kayıtlı özel istihdam bürolarına;

a) Kurumca yapılacak inceleme sonucunda olumlu rapor düzenlenmiş olması,

b) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda teminat verilmiş olması,

c) Kurum alacağının bulunmaması,

ç) Vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmaması, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması veya vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borcunun21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilmiş, taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yeniden yapılandırılmış olması ve bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaların devam etmesi,

d) Uygun bir işyerine sahip olması, hâlinde Kurum tarafından geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilebilir.

(2) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, başvuru tarihinden önceki altı ay süresince kesintisiz faaliyet gösteren Kuruma kayıtlı özel istihdam bürolarına, birinci fıkranın (b) bendinde öngörülen teminat miktarının iki katı tutarında teminat verilmesi ve aynı fıkrada sayılan diğer koşulları taşıması şartıyla, Kurum tarafından geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilebilir. Başvuruların değerlendirilmesi ve izin verilmesi

(1) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda özel istihdam büroları;

a) Faaliyet izni verilmeden önce 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda,

b) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilmeden önce 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda, kat’î ve süresiz banka teminat mektubunu Kuruma ibraz etmek ya da nakit Türk Lirası olarak Kuruma ödemek zorundadır.

(2) Özel istihdam bürosunun; işçi sayısı, iş hacmi, faaliyet alanı ve şube açıp açmaması gibi hususlar değerlendirilerek geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere Kuruma başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda teminat miktarının yirmi katına kadar artırılmasına Bakan yetkilidir.

(3) Teminat miktarları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere brüt asgari ücrete göre yeniden hesaplanarak artırılır. Özel istihdam büroları şubat ayı sonuna kadar teminat miktarını tamamlamak ya da ek teminat vermek zorundadır.

(4) Özel istihdam bürolarının iflası, kapatılması, aracılık faaliyeti veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali ya da işçi ücretlerinin büro tarafından ödenmemesi hâllerinde, diğer kanunlarda düzenlenen hükümlere bakılmaksızın işçi alacakları teminattan öncelikli olarak ödenir. Teminatın iadesi

(1) Özel istihdam bürosunun kendi isteğiyle aracılık faaliyetine veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi kapsamındaki faaliyetine son vermesi hâlinde teminat, işçi alacakları ile vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumuve Kurum alacaklarının ödenmiş olduğunun belgelenmesi şartıyla özel istihdam bürosunun talebi üzerine;

a) Yenileme talebinde bulunulmaması hâlinde izin süresinin bitiminden,

b) İzin süresi içinde büronun kendi faaliyetine son verme talebinden, itibaren bir ay içerisinde iade edilir.

(2) Ancak, ödenmemiş alacakların bulunması hâlinde iade işlemi, alacaklar sırasıyla mahsup edildikten sonra yapılır.

(3) İzin yenileme talebinin reddi hâlinde ise işçi alacakları ile vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum alacaklarının mahsup edilmesinden sonra teminattan kalan miktar kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde iade edilir.

(4) Özel istihdam bürosunun aracılık faaliyetinin ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptal edilmesi hâlinde alınan teminatlar; sırasıyla işçi alacakları ile vergi dairesi ve Sosyal Güvenlik Kurumunun özel istihdam bürosundan olan alacakları ödendikten sonra Kuruma gelir kaydedilir. Masraf karşılığı

(1) Özel istihdam bürosu izin başvuruları, yenileme işlemleri ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi izni kapsamında alınacak masraf karşılığı Kurum tarafından her yıl yeniden belirlenir ve Kurum internet sayfasında ilan edilir. ALTINCI BÖLÜM Menfaat Temini, Ücret Alınabilecek Meslekler, Yazılı Sözleşme Menfaat temini ve ücret alınabilecek meslekler

( 1 ) Özel istihdam büroları, iş arayanlardan ve geçici iş ilişkisi ile çalıştırılacak işçilerden aracılık faaliyeti kapsamında ve aracılık faaliyetine yönelik olarak düzenleyecekleri eğitimlerden menfaat temin edemez ve hizmet bedeli alamaz. Bu kapsamda sunulacak eğitimlerin ücretleri sadece işverenden alınır. Ancak, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında da faaliyet gösteren özel istihdambüroları, aracılık faaliyeti dışında sunacakları eğitimlerden ücret alabilir.

(2) Özel istihdam büroları aracılık faaliyetleri kapsamında sadece; profesyonel sporcu, teknik direktör, antrenör, manken, fotomodel ve sanatçı meslek gruplarında yer alanlar ile genel müdür veya bu göreve eş ya da daha üst düzey yönetici pozisyonlarında işe yerleştirilecek kişilerden ücret alabilir. Yazılı sözleşme yapma zorunluluğu

(1) Özel istihdam büroları, 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen mesleklerde ve görevlerde işe yerleştirmeler için işçi ve işveren ile yazılı sözleşme düzenler. Yapılan sözleşmelerde; iş arayanın kimlik, meslek ve eğitim bilgileri, işyerine ait bilgiler, işe yerleştirme karşılığı işçi veya işverenden alınacak ücret, işçinin çalışacağı işte alacağı brüt ücret tutarı, yerleştirilen meslek veya pozisyona ilişkin hususların bulunması zorunludur. YEDİNCİ BÖLÜM Özel İstihdam Bürolarının Bilgi Toplaması, Veri Kaydı ve Gizlilik Bilgi toplama ve kullanma

(1) Özel istihdam büroları; faaliyet süresi içinde unvan, faaliyet alanı, yetkili kişi, nitelikli personel, işyeri adresi, posta adresi, internet sayfası ve elektronik posta adresi değişikliklerini on gün içinde izin başvurusunu yaptıkları il müdürlüklerine veya hizmet merkezlerine bildirmek, uygulamanın takibi için gerekli olan diğer bilgi ve belgeleri de talep edilmesi halinde Kuruma ibraz etmek zorundadır.

(2) Özel istihdam büroları, yıl içerisinde yaptıkları iş ve işçi bulmaya ilişkin aracılık faaliyeti, işgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri, düzenledikleri mesleki eğitim ve yetki verilmesi hâlinde kurdukları geçici iş ilişkisi ile ilgili bilgilerini kayıt altına alır ve bu bilgileri Kurum internet sayfası üzerinden sisteme kaydeder. Bu verileri içeren üçer aylık dönemlere ait raporlarını ise yine Kurum internet sayfası üzerinden Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının yirminci günü sonuna kadar Kuruma gönderir.

(3) Üçer aylık dönemsel raporların Kurumca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda eksikliklerin tespit edilmesi hâlinde, raporun bir sureti eksikliklerin tamamlanması için özel istihdam bürosuna gönderilir. Belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi hâlinde raporun bir sureti gereği yapılmak üzere ilgili mercilere gönderilir.

(4) Özel istihdam büroları, düzenleme tarihini izleyen takvim yılı başından itibaren;

a) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ücret alınabilecek mesleklerle ilgili yazılı sözleşmeleri,

b) İş arayanlara ait kimlik, eğitim ve meslek bilgilerini,

c) Geçici iş ilişkisi kapsamında; geçici iş sözleşmesi imzaladıkları işçilere ait kimlik, eğitim, meslek bilgileri ile geçici işçi çalıştıran işverene ait bilgileri,

ç) Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile geçici iş sözleşmelerini,

d) İşe yerleştirilen kişilere ait kimlik, eğitim ve meslek bilgilerini,

e) İşverenlerden alınan açık işlere ait eğitim, meslek ve iletişim bilgilerini,

f) Kurumca onaylanan yurt dışı iş sözleşmelerini,

g) Yetkili kişi dışında imza atabilecek kişilerle ilgili olarak düzenlenen belgeleri, beş yıl süreyle saklamak ve Kurumun talebi halinde ibraz etmek zorundadır. Gizlilik

(1) Özel istihdam bürolarından alınan bilgilerin Kurumca kullanımında, bu bilgilerin hizmete özel olduğu hususu dikkate alınır ve bu bilgiler Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanılamaz. SEKİZİNCİ BÖLÜM Özel İstihdam Bürosu İzni ile Geçici İş İlişkisi Kurma Yetkisinin İptali Özel istihdam bürosu izninin iptali

(1) Kurumca verilen özel istihdam bürosu kurma izni;

a) İzin verilmesi için aranan şartların kaybedilmesi veya taşınmadığının sonradan anlaşılması,

b) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 26 ncı ve 27 nci madde hükümlerine aykırı davranılması,

c) Kurumdan izin almaksızın geçici iş ilişkisi faaliyeti yürütülmesi,

ç) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen meslek mensupları dışında iş arayanlardan doğrudan ya da dolaylı olarak ücret alınması veya menfaat sağlanması,

d) İş arayanlara veya açık işlere ilişkin bilgilerin iş ve işçi bulma faaliyetinden başka bir amaçla toplanması ve/veya kullanılması,

e) İstenen bilgi veya belgeler ile işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan iş arayanlar, açık işler ve işe yerleştirmelerle ilgili istatistiklerin Kurumca belirlenen süre içerisinde verilmemesi,

f) Çalışma izni bulunmayan yabancı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi,

g) Yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılmaması,

ğ) 4 üncü maddenin altıncı fıkrasında sayılan geçersiz anlaşmalardan herhangi birinin yapılmış olması,

h) On iki ay boyunca hiçbir işe yerleştirmeye aracılık gerçekleştirilmemiş olması, hallerinde iptal işlemi; birinci fıkranın (a), (c) ve (h) bentlerinde belirtilen durumların tespitinde derhâl, diğer bentlerde sayılan durumlarda ise son fiilin tespit tarihinden geriye yönelik iki yıllık süre içinde aynı bentlere üç kez veya ayrı bentlere altı kez aykırı davranıldığının tespiti ile gerçekleşir ve bu işlem sonucunda özel istihdam bürosuna üç yıl süre ile izin verilmez.

(2) Şubeler için uygulanan yaptırımlar da, özel istihdam bürolarının izninin iptalinde dikkate alınır. Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali

(1) Özel istihdam bürolarının faaliyetleri ile geçici iş ilişkisine yönelik inceleme, denetim ve teftiş 4857 sayılı Kanunda yer alan teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre Bakanlık iş müfettişlerince yapılır ve ilgili yaptırımlar uygulanır.

(2) 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi uyarınca Kuruma yapılan şikâyet bildirimleri incelenmek üzere İş Teftiş Kurulu Başkanlığına iletilir.

(3) Özel istihdam büroları iş müfettişlerinin istedikleri her türlü bilgi/belgeyi vermek ve bu bilgi/belgelerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadır. İdari para cezası

(1) Özel istihdam bürolarının mevzuata aykırı faaliyetlerine yönelik, Kanunun 20 nci maddesinde ve 4857 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen miktar ve usullere göre idari para cezası uygulanır. ONUNCU BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

(1) 19/3/2013 tarihli ve 28592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş hükmü

(1) Özel istihdam bürolarında, 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) bendi gereği çalıştırılması zorunlu olan personelde bulunması gereken nitelikler 1/1/2017 tarihine kadar aranmaz. Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, korumalı işyeri statüsünün kazanılması, korumalı işyerlerinin işleyişi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel ve ruhsal engelli bireylere istihdam oluşturmak amacıyla gerçek ve tüzel kişilerce açılan ve açılacak olan işyerlerini kapsar. Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) Korumalı işyerinde; işyeri yöneticisi ile mesleki ve teknik eğitim alanında yükseköğrenim görmüş veya usta öğreticilik yeterliğini haiz eğitici personel istihdamı zorunludur.

(2) İşyeri yöneticisi, birden fazla korumalı işyerinin yöneticisi olamaz. Ancak, nitelikleri haiz olmak kaydıyla, aynı iş yerinde eğitici personel görevini yürütebilir.

(3) Korumalı işyerinde, işyerinin kapasitesine göre ayrıca teknik, idari ve yardımcı personel ile ihtiyaç duyulabilecek diğer personel çalıştırılabilir. Personel desteği

(1) Korumalı işyerlerine Komisyon tarafından gerekli görülmesi halinde Valilikçe ilgili il müdürlüklerinden görevlendirme yoluyla uzman personel desteği sağlanabilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Fiziksel Koşullar ve Donanım Emniyet ve trafik güvenliği

(1) Korumalı işyeri veya korumalı iş merkezi binasının bulunduğu yerin, engelli bireylerin geliş ve gidişlerinde trafik yönünden uygun ve emniyetli olması şartı aranır. Yangından korunma ve elektrik tertibatı

(1) Korumalı işyeri veya korumalı iş merkezinde yangından korunma için yeterli sayıda yangın söndürme cihazı ve malzemesi, sesli ve ışıklı alarm sistemi ile engelli bireylerin kullanımına uygun yangın tahliye sistemi bulundurulması zorunludur.

(2) Korumalı işyeri veya korumalı iş merkezinde elektrik anahtarı, priz, lamba gibi elektrikli aletler, kesici delici aletler ile yanıcı ve yakıcı maddelerin engelli bireyler için tehlike oluşturmasını önleyecek tedbirler alınır.

(3) Korumalı işyeri veya korumalı iş merkezi binası çevresinde patlayıcı ve yanıcı madde satan veya depolayan kuruluşlar bulunması hâlinde, 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun mesafelerin korunması ve tedbirlerin alınması sağlanır. Korumalı işyerinin fiziksel koşulları

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 11/10/2016 29854 Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 6/7/2021 31533 2.

(1) Korumalı işyeri veya korumalı iş merkezinin fiziksel koşulları aşağıdaki özellikleri taşımalıdır:

a) Türk Standartları Enstitüsü tarafından işyerleri için belirlenen fiziksel standartlar, korumalı işyerlerinde de geçerlidir. Korumalı işyerinin müstakil bir binada olması tercih nedenidir. Korumalı işyerinde çalışan zihinsel ve ruhsal engelli bireylerin hareket kısıtlılığının bulunmaması durumunda; müstakil villa tipi, dubleks, tripleks binalarda hizmet vermesi halinde asansör şartı aranmaz. Üç ve üzeri katlı diğer binalarda ve hareket kısıtlılığı olan zihinsel veya ruhsal engelli bireylerin çalıştığı korumalı işyerinin zemin üstü katlarda hizmet vermesi durumunda yangın merdiveni ve erişilebilirlik standartlarına uygun asansör bulunması zorunludur.

b) Korumalı işyeri rutubetli ortamda olmamalı, gün ışığı almalı ve uygun elektrik ışığı ile aydınlatılmalıdır.

c) Korumalı işyeri tabanı sağlığa zarar vermeyecek, ıslak ve kuru halde kaymayan ve kolay temizlenen bir malzeme ile kaplanmalıdır.

ç) Merdivenlerin genişliği ve yüksekliği iniş ve çıkışlarda kolaylık sağlayacak şekilde erişilebilirlik standartlarına uygun olmalı, emniyet korkulukları bulunmalıdır.

d) Kapılar erişilebilirlik standartlarına uygun olmalıdır.

e) Atölyeler ve diğer bölümlerin arası duvarla bölünmeli, sesli makinelerin kullanıldığı yerlerde ses geçirmez materyaller tercih edilmelidir.

f) Korumalı işyerinin ve korumalı iş merkezlerinin tuvaletleri ve duş alanları erişilebilirlik standartlarına uygun olmalıdır.

g) Korumalı iş merkezinde; merkezi yönetim odası, sosyal servis, personel ve işçi odası, atölye, çok amaçlı salon, mutfak ve yemekhane, sağlık odası veya kabini, banyo ve tuvalet ile ihtiyaç duyulan diğer bölümlerin bulundurulması zorunludur. BEŞİNCİ BÖLÜM Korumalı İşyerinin İşleyişine İlişkin Esaslar Korumalı işyerine engelli bireylerin kabulü

(1) Türkiye İş Kurumuna kayıtlı ve korumalı işyerinde çalışmak isteyen engelli bireyler bireysel olarak veya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri aracılığı ile işyerlerine başvururlar. İşyeri, işe aldığı engelli bireyleri en geç bir ay içinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. Korumalı işyerine kabul edilecek engelli bireyler ve istenecek belgeler

(1) Korumalı işyerinde istihdam edilebilmek için;

a) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuna göre en az % 40 oranında zihinsel veya ruhsal engelli olmak veya Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporuna göre en az “hafif düzeyde özel gereksinimi vardır (%40-49)” ibaresi bulunan zihinsel veya ruhsal engelli birey olmak,

b) Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olmak,

c) 15 yaşını bitirmiş olmak, gerekir.

(2) Kabulde;

a) T.C. Kimlik Numarası beyanı,

b) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunun veya Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporunun aslı veya onaylı örneği,

c) İki adet fotoğraf,

ç) Var ise öğrenim belgesinin veya çıkış belgesinin aslı veya aslı ibraz edildiğinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce onaylanan örneği, istenir. Korumalı işyerinde çalışan engelli bireyin işten ayrılması

(1) Korumalı işyerleri, bu Yönetmelikte belirlenen hususlarla sınırlı olmak ve diğer mevzuatın denetime ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yılda en az bir kez Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından, gerekli görüldüğü hallerde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı denetim elemanlarınca denetlenir. Defter ve belgelerin ibrazı

(1) Korumalı işyerleri, denetimlerde ilgili her türlü bilgiyi vermek ve bu bilgilerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadır. Yıllık faaliyet raporunun düzenlenmesi

(1) Korumalı işyerleri, bir yıllık üretim, istihdam, satış, bağış, yatırım, pazarlama, stok, istihdam ettiği personel gibi bilgileri içeren faaliyet raporunu her yılın Mart ayı içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne iletir. Korumalı işyeri statüsünün sona erdirilmesi

(1) Korumalı işyerleri, bu Yönetmelikte belirtilen koşulların bir veya birkaçını yerine getirmediği denetim raporları ile tespit edildiği takdirde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından yazılı olarak uyarılır. Otuz gün içinde belirtilen eksiklikleri tamamlamadığı tespit edilen işverenlerin korumalı işyeri statüsü belgesi Komisyonun görüşü alınarak Valilikçe iptal edilir.

(2) Korumalı işyerleri, taşınma, devir, birleşme ve kapanma durumlarını on beş gün öncesinden Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

(3) Korumalı işyerinin taşınması durumunda, taşınılan yerin bu Yönetmelikte öngörülen şartları taşıdığının Komisyon tarafından tespiti halinde işyerinin, korumalı işyeri statüsü devam eder. Komisyon kararlarına itiraz

(1) Korumalı işyeri statüsü kazanma talebinin reddi ve korumalı işyeri statüsünün sona erdirilmesi kararlarına karşı kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne itiraz edilebilir. İtirazlar Komisyonca değerlendirilerek otuz gün içerisinde sonuçlandırılır. İtiraz yoluna başvurulmuş olması ilgililerin yargı yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

(1) 26/11/2013 tarihli ve 28833 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Korumalı İşyerleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ile Hazine ve Maliye Bakanı birlikte yürütür.

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Atölye: Korumalı işyerindeki veya korumalı iş merkezinde her bir işyerindeki iş atölyesini,

b) Banyo ve tuvalet: Erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlenmiş, korumalı işyerlerinde ve korumalı iş merkezlerinde her 12 engelli çalışan için en az bir olmak üzere tuvalet ihtiyacının ve gerekli hallerde kadın ve erkek çalışanlar için banyo ihtiyacının giderildiği bölümü,

c) Çok amaçlı salon: Korumalı iş merkezinde bulunan tüm işyerlerinde çalışan bireylerin sosyal faaliyet ve toplantı gibi etkinlikleri düzenleyebilecekleri bölümü,

ç) Eğitici personel: Mesleki ve teknik eğitim alanında yükseköğrenim görmüş veya usta öğreticilik yeterliğini haiz eğitici personeli,

d) Engelli: Engellilik durumları sebebiyle iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engellilerden; Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuna göre en az % 40 oranında zihinsel veya ruhsal engelli olan veya Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporuna göre en az “hafif düzeyde özel gereksinimi vardır (%40-49)” ibaresi bulunan zihinsel veya ruhsal engelli bireyi,

e) İşveren: Sahip olduğu işyeri için korumalı işyeri statüsü almak üzere başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişiyi,

f) Komisyon: İllerde Valilik bünyesinde, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü ve gerekli hallerde Valilikçe görevlendirilen diğer kamu kurum ve kuruluşları temsilcilerinden oluşan, sekretaryası Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından yürütülen ve çalışma usul ve esasları Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek olan komisyonu,

g) Korumalı iş merkezi: Bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde birden fazla korumalı işyeri bulunan; beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı ortak kullanım alanlarını içeren merkezî bir yönetim tarafından yönetilen işletmeyi,

ğ) Korumalı işyeri: İş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel veya ruhsal engelli bireylere istihdam oluşturmak amacıyla Devlet tarafından teknik ve mali yönden desteklenen ve çalışma ortamı özel olarak düzenlenen işyerini,

h) Korumalı işyeri yöneticisi: Korumalı işyerinin işleyişinden sorumlu olan kişiyi,

ı) Merkezi yönetim: Korumalı iş merkezinin maliki veya temsilcisi tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilerden oluşan yönetimi,

i) Merkezi yönetim odası: Korumalı işyerlerinin bağlı olduğu korumalı iş merkezinin sahibi veya yönetiminden sorumlu kişilerin kullanacağı bölümü,

j) Mutfak ve yemekhane: Korumalı iş merkezinde çalışanların yemek ihtiyaçlarının karşılanacağı bölümü,

k) Sağlık odası veya kabini: Korumalı iş merkezinde tam zamanlı veya yarı zamanlı sağlık personeli tarafından ilk yardım ve ilk müdahalenin yapıldığı ve engellilerin kullandığı ilaç ve sağlık malzemelerinin bulunduğu bölümü,

l) Sosyal servis: Sayısı 10 ve üzeri olan korumalı işyerlerinin oluşturduğu korumalı iş merkezlerinde üniversitelerin sosyal hizme

rkezi yönetim odası: Korumalı işyerlerinin bağlı olduğu korumalı iş merkezinin sahibi veya yönetiminden sorumlu kişilerin kullanacağı bölümü,

j) Mutfak ve yemekhane: Korumalı iş merkezinde çalışanların yemek ihtiyaçlarının karşılanacağı bölümü,

k) Sağlık odası veya kabini: Korumalı iş merkezinde tam zamanlı veya yarı zamanlı sağlık personeli tarafından ilk yardım ve ilk müdahalenin yapıldığı ve engellilerin kullandığı ilaç ve sağlık malzemelerinin bulunduğu bölümü,

l) Sosyal servis: Sayısı 10 ve üzeri olan korumalı işyerlerinin oluşturduğu korumalı iş merkezlerinde üniversitelerin sosyal hizmet, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik ve özel eğitim alanlarında en az lisans eğitimi almış meslek elemanları tarafından; işyerinde çalışmaya başlayan bireylerin kabul, ayrılış, ayrılış sonrası danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, engelli ve ailelerine gerekli rehberlik hizmetlerinin sunulması, sosyal ve kültürel faaliyetlerin düzenlenmesi, toplumsal sorumluluk çerçevesinde merkezde verilen hizmetlere halkın gönüllü katkı ve katılımını sağlayıcı etkinlik programlarının düzenlenmesi, merkezi yönetim sekretaryasının yürütülmesi ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne gönderilecek tüm bilgi, belge, form ve yazışmaların yapılması ve/veya koordine edilmesi çalışmalarının yürütüldüğü bölümü,

m) Personel veya işçi odası: Korumalı iş merkezinde çalışan engelli personel ile iş yerinde bulunan diğer çalışanların giyinme, soyunma ve dinlenme gibi ihtiyaçlarını karşıladıkları odayı, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Korumalı İşyeri Statüsünün Kazanılması Korumalı işyeri statüsü için başvuruda bulunma

(1) 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen nitelikleri haiz engelli en az beş bireyin çalıştığı veya çalışacağı işyerinin işvereni, korumalı işyeri statüsünün kazanılması için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvuruda bulunur. Korumalı işyerlerinde çalışacak engelli bireylerin sayısının korumalı işyerindeki toplam işçi sayısına oranı yüzde elliden az olamaz. Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde, belirsiz süreli iş sözleşmesine ve belirli süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür.

(2) Oranların hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. Başvuruda işverenden istenecek belgeler

(1) Korumalı işyeri statüsü almak üzere Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvuran gerçek veya tüzel kişilerin talepleri işyerinde gerekli tespit ve incelemeleri yapmak suretiyle en geç otuz gün içinde Komisyonca değerlendirilir. Başvurusu yapılanlardan Komisyonca yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülen işyerlerine Valilikçe, Korumalı İşyeri Statüsü Belgesi düzenlenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Korumalı İşyerinde Çalıştırılacak Personelin Nitelikleri Korumalı işyerinde çalıştırılacak personel

ENGELLİ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMAYAN İŞVERENLERDEN TAHSİL EDİLEN İDARİ PARA CEZALARINI KULLANMAYA YETKİLİ KOMİSYONA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

(1) Bu Yönetmelikte geçen; a ) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Engelli: 25/4/2009 tarihli ve 27210 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli sayılan kişileri, b ) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Eski hükümlü: 19/9/2009 tarihli ve 27354 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında eski hükümlü sayılan kişileri,

c) Genel Müdürlük: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünü,

ç) Hizmet sağlayıcı: Bu Yönetmelik kapsamında proje teklifi verebilecek gerçek veya tüzel kişileri,

d) İl müdürlüğü: Çalışma ve iş kurumu il müdürlüğünü,

e) İstekli: Bu Yönetmelik kapsamında proje teklifi vermiş olan gerçek veya tüzel kişileri,

f) Komisyon: 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen komisyonu,

g) Kursiyer: Bu Yönetmelik kapsamında kabul edilen projeler çerçevesinde düzenlenecek faaliyetlere katılan engelli ve eski hükümlüleri,

ğ) Kurum: Türkiye İş Kurumunu,

h) (Mülga:RG-12/7/2025-32954)1

ı) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Proje: İşsiz engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işlerini kurmaları, engellilerin istihdam edilebilirliklerini artırıcı mesleki eğitim ve rehabilitasyon kursları, engellilerin iş bulmalarını sağlayacak destek teknolojileri, ruhsal ve zihinsel engelli bireylerin istihdam edileceği korumalı işyerleri, destekli istihdam projeleri ile engellilerin işe yerleştirilmeleri, işe ve işyerine uyumlarının sağlanması ve bu gibi kapsam ve içeriği başvuru rehberinde ve ilgili mevzuatında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik hazırlanacak projeleri,

i) Proje başvuru rehberi: Komisyonun onayından sonra Kurum tarafından internet sitesinde yayımlanan ve bu Yönetmelik çerçevesinde hazırlanacak projelere ilişkin ayrıntılı bilgilerin yer aldığı belgeyi,

j) Protokol: İşbirliği kapsamında düzenlenecek faaliyetlerin çerçevesini belirleyen işbirliği veya iyi niyet belgelerini,

k) Sözleşme: Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen faaliyetlerin çerçevesini belirleyen ve Kurum ile yüklenici arasında imzalanan belirli süreli belgeyi,

l) Üst Kuruluş: 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kurulan ve faaliyet gösteren işçi ve işveren sendikaları konfederasyonlarından en çok işçi ve işvereni temsil edenler ile 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununa göre kurularak faaliyet gösteren ve ilgili Bakanlığın kayıtlarına göre en çok engelliyi temsil eden kuruluşu,

m) Yüklenici: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla sözleşme ve/veya protokol imzalanan hizmet sağlayıcılarını, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Komisyonun Oluşumu ve Çalışma Esasları Komisyon

(1) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Komisyon; Türkiye İş Kurumu Genel Müdürünün başkanlığında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisi olmak üzere bir başkan ve yedi üyeden oluşur.

(2) Komisyonun kamu kurumlarından gelen üyeleri, Komisyon toplantıları için, önceden isimleri Kuruma bildirilmek şartı ile mazeret bildirerek yerlerine kendilerini temsilen yetkili temsilci görevlendirilebilirler.

(3) En çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşlar ile en çok engelliyi temsil eden üst kuruluş seçtikleri temsilci sayısı kadar yedek temsilci seçerler. Asıl ve yedek üye olarak görevlendirilen temsilcilerin görev süreleri üç yıl olup, bu üyeler yeniden seçilebilirler. Bu kuruluşlar Komisyon toplantılarına asıl veya yedek üye ile katılmak zorundadırlar. Teknik çalışma grubu

(1) Teknik çalışma grubu, istekli tarafından Komisyona sunulan ve il müdürlüğünün ön incelemesinden geçerek süresinde ve usulüne uygun olarak gelen projelerin, proje başvuru rehberine uygunluğunun ön değerlendirmesini yapmak üzere Komisyonda temsil edilen kurum ve kuruluşların yetkilendirdiği kişilerden oluşur.

(2) Komisyon üyeleri aynı zamanda teknik çalışma grubu üyesi olarak görev yapabilirler.

(3) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Teknik çalışma grubu, Komisyonun toplantılarından önce toplanır ve Komisyona sunulacak projelere ilişkin yazılı ve gerekçeli görüşünü hazırlar.

(4) Teknik çalışma grubu, projeler hakkında nihai karar alamaz.

(5) Teknik çalışma grubunun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Komisyonun çalışma esasları

(1) Kurum, Komisyon tarafından onaylanmak şartı ile Komisyona sunulacak projelerin öncelikleri ve özellikleri ile başvuru formunun hazırlanması ve başvurunun yapılmasına ilişkin konularda hizmet sağlayıcıları bilgilendirmek amacı ile Kurum internet sayfasında proje başvuru rehberi yayımlar.

(2) Projeler, sunulduğu dönemde yayımlanan proje başvuru rehberi esas alınarak hazırlanır, değerlendirilir ve uygulanır. Hizmet sağlayıcılar

(1) Bu Yönetmelik çerçevesinde gerçek ve tüzel kişiler proje teklifi yapabilir.

(2) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Gerçek kişiler, ikamet ettiği il içinde proje teklifi sunabilirler.

(3) Tüzel kişilerin, merkezlerinin bulunduğu il dışında proje sunabilmeleri için teklif sundukları ilde şubelerinin bulunması zorunludur.

(4) Proje başvuru rehberinde belirlenecek önceliklere göre hizmet sağlayıcılara ilişkin sınırlandırmalar yapılabilir. Proje başvurusunun yapılması

(1) Bu Yönetmelik çerçevesinde sunulan projeler, il müdürlüğünce öncelikle başvurunun süresi içinde yapılmış olması, başvuru formunun eksiksiz doldurulması ve eklerinin tam olması açısından, başvurunun il müdürlüğüne tesliminden itibaren en geç onbeş iş günü içinde değerlendirilir.

(2) Eksik bilgi veya belgeler ile süresinden sonra yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz, gerekçesi ile birlikte en geç beş iş günü içinde yazılı olarak istekliye iade edilir. İade edilen projeler, başvuru süresinin geçmemiş olması koşulu ile, eksiklikleri tamamlanarak tekrar il müdürlüğüne sunulabilir.

(3) (Mülga:RG-12/7/2025-32954)1

(4) İl müdürlüklerince yapılacak ön inceleme sonucunda hazırlanacak raporda; projenin temel amaçları, hedef kitlenin özellikleri ile ildeki işgücü piyasası ile ilişki düzeyi, projede yapılacak faaliyetler ile paydaşların projeye katkısı; daha önce aynı amaçlarla yapılan projelerle ilişki düzeyi ve daha önce yapılanlardan farklı olan yönleri; isteklinin varsa daha önceki projelerinin değerlendirilmesi ve bu proje ile ilişkisi, yapılacak projenin hedef kitleye muhtemel katkıları, sürdürülebilirliği gibi hususlara yer verilerek proje hakkındaki değerlendirme belirtilir.

(5) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 İl müdürlüğü, projeleri ve eklerini yazılı görüşü ile birlikte Komisyona iletilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderir. ( 6 ) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 İl müdürlüğünün yazılı görüşünün, engellilere yönelik faaliyette bulunan dernek veya vakıflarca hazırlanacak projelerde varsa bağlı ya da üye oldukları üst kuruluşun değerlendirme yazısının olmadığı başvurular Genel Müdürlükçe değerlendirmeye alınmaksızın il müdürlüğüne en geç beş iş günü içinde iade edilir.

(7) İl müdürlüklerinden gelen projeler, teknik çalışma grubu tarafından bu Yönetmelik, ilgili mevzuat, komisyon ilke kararları ve proje başvuru rehberinde belirtilen esaslar doğrultusunda değerlendirilir ve Komisyona sunulmak üzere gerekçeli rapor hazırlanır.

(8) Teknik çalışma grubu, değerlendirme sırasında ihtiyaç duyması halinde il müdürlüğü, istekli veya ilgili taraflardan ilave bilgi ve belge isteyebilir, projenin uygulanacağı yerde inceleme ve araştırma yapabilir veya yaptırabilir.

(9) Komisyon, usulüne uygun olarak kendisine ulaşan projeleri genel ve özel hedef, faaliyet, sonuç ve bütçe bakımlarından ele alarak kendi içindeki tutarlılığı; hedef kitle ile amaç arasındaki ilişkinin düzeyi; kursiyerlerin istihdamına ve sosyal içerilmelerine katkısı; daha önce yapılan benzer projeler ile ilişkisi; hedef kitlenin ihtiyaçları; uygulanabilirliği; sürdürülebilirliği; eş finansman katkısı; bütçe imkânları; kendi işini kuracaklar için iş planı ve kuruluş sermayesi olup olmadığı; işgücü piyasasının talepleri; isteklinin varsa daha önceki proje deneyimi ve paydaşlarla ilişki düzeyi gibi başvuru rehberinde belirtilen kriterlere göre değerlendirir.

(1) Kabul edilen projeler, il müdürlüğü ile yüklenici arasında sözleşme veya protokol imzalanmak suretiyle yürütülür.

(2) Bu Yönetmelik, ilgili mevzuatı, Komisyon ilke kararları, proje başvuru rehberi ve isteklinin proje başvuru formu, sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak kabul edilerek proje bu hükümler çerçevesinde uygulanır.

(3) Projeler kabul edilen bütçe ile sınırlı olarak yürütülür. Komisyonun uygun görüşü olmadan, yükleniciler tarafından hiçbir şekilde ödenek kalemleri arasında aktarma yapılamaz ve ödenek kalemleri artırılamaz. Ancak projeye ilişkin yüklenicinin kendi katkısı için bu kural geçerli değildir.

(4) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Projelerde kaynak tahsis edilen demirbaşlar, bedelinin yükleniciye ödenmesi sırasında il müdürlüğünce kayıtlara alınır ve yükleniciye tutanakla teslim edilir. Söz konusu demirbaşlar, sözleşmenin imzalandığı tarihi izleyen üç yıl boyunca Kurum tasarrufundadır. Demirbaşlar bu süre ile sınırlı olmak üzere, komisyon kararları ile o ilde yürütülen başka projeler kapsamında da kullandırılabilirler. Bu konuda yükleniciler her türlü kolaylığı sağlamakla yükümlüdür. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde tahsis edilen kaynak ile alınan demirbaşlar için yapılan ödemeler yasal faizi ile birlikte geri alınır.

(5) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Demirbaşlar, dördüncü fıkra hükümleri saklı kalmak üzere, yüklenici tarafından üç yıl boyunca amacına uygun olarak kullanılmak zorundadır. Amacına uygun olmak ve Komisyondan uygun görüş alınmak şartı ile demirbaşlar yüklenici tarafından yürütülen başka projelerde de kullanılabilir. Demirbaşlar, bu süre içinde satılamaz, kiralanamaz ve devredilemez. Amacına uygun olarak kullanılmayan, satılan, kiralanan veya devredilen demirbaşa ilişkin yapılan maliyet, yasal faizi ile yükleniciden ilgili mevzuatı doğrultusunda geri alınır. İl müdürlüğünce demirbaşlar altı aylık sürelerle yerinde görülerek raporlanır ve raporlar Komisyona sunulmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir. Üç yıllık süre sonunda demirbaşlar, tüm hakları ile yükleniciye bırakılır. Yükleniciye devir işlemi yapılmadan proje tamamlanmış sayılamaz. Raporlama

(1) Projenin gelişimini görmek, yapılan faaliyetlerin sonuçlarını değerlendirmek ve yapılacaklar hakkında bilgi sahibi olmak amacı ile proje süresinin ilk yarısının sonunu takip eden onbeş gün içinde ara rapor ve projenin bitişini takip eden en geç onbeş gün içinde ise nihai rapor yüklenici tarafından hazırlanarak il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlüğünce uygun görülmesi halinde rapor teslimi için geçerli olan süreler iki katına kadar uzatılabilir.

(2) Söz konusu raporlar, geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde teslim edilmez ise il müdürlüğünce yükleniciye varsa kalan ödemeleri yapılmaz. Ödemeler

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-6/12/2012-28489)

(1) Zorunlu çalıştırılacak (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçi sayısının tespitinde belirli veya belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan tüm işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür ve işyerindeki tam süreli çalışan işçi sayısına ilave edilir. İşyerinde kısmi süreli olarak çalıştırılan (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli ve eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçi bulunması halinde bunlar da çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür ve toplam işçi sayısından düşülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve daha fazla olan kesirler tama dönüştürülür.

(2) Fıkradaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.

(3) 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna göre kurulan özel güvenlik şirketleri ile kurumların kendi ihtiyacı için kurduğu güvenlik birimlerinde güvenlik elemanı olarak çalışan işçiler (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçi sayısının tespitinde dikkate alınmaz.

(4) (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananların talebi halinde, işyerlerinde kısmi süreli çalışma yapan işveren tarafından (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar kısmi süreli iş sözleşmesiyle de istihdam edilebilir. Zorunlu çalıştırma yükümlülüğü, kısmi süreli çalıştırma ile karşılanmak istendiğinde, kısmi süreli işçi sayısı birinci fıkrada belirtilen usul ile belirlenir.

(5) Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

(6) Çalıştırılan (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçiler, toplam işçi sayısının hesabında dikkate alınmaz. Mesleki eğitim, danışmanlık ve rehabilitasyon

(1) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 Komisyon tarafından kabul edilen projelerde belirtilen araç-gereçlerin, sarf malzemelerin ve demirbaşların yükleniciler tarafından satın alındığının yüklenici adına kesilmiş fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile belgelenmesi ve il müdürlüğü tarafından alınanların yerinde görülmesini müteakip; il müdürlüğünce bu alımlara ilişkin nakit tutarları, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş belge ve eki onaylı fatura örneğine dayanılarak en geç on iş günü içinde proje sahibine defaten ödenir. Düzenlenecek olan faaliyetlerde sözleşme veya protokol imzalanmadan önce alım yapılamaz.

(2) Komisyon tarafından uygun görülen ödemeler, ilgili mevzuatında belirtilen belgelerin yüklenici tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi sonrasında belirlenen hesaba veya hesaplara en geç on iş günü içinde aktarılır.

(3) (Değişik:RG-12/7/2025-32954)1 İstihdam taahhüdü olan projelerde, kursiyer zaruri gideri ve demirbaş giderleri dışında kalan proje tutarının %20’si bloke edilir. Yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda bloke edilen tutar yükleniciye ödenmez.

(4) (Ek:RG-12/7/2025-32954)1 [2] Engellilere yönelik;

a) Mesleki eğitim ve rehabilitasyon projelerinde, istihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde kursiyerler için ödenen sigorta primleri ve kursiyer zaruri giderleri hariç, yükleniciye yapılan KDV dahil tüm giderler yasal faizi ile birlikte yükleniciden geri alınır. İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise kursiyerler için ödenen sigorta primleri ve kursiyer zaruri giderleri hariç, yükleniciye yapılan KDV dahil tüm giderlerin, istihdam edilmesi gereken kursiyer sayısına bölünmesi ile bulunan kişi başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen kursiyer sayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutar, yasal faizi ile birlikte yükleniciden geri alınır.

b) Engellinin istihdamını sağlayacak destek teknolojilerine ilişkin projeler, destekli istihdam projeleri ile engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanmasına yönelik projelerde istihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde yükleniciye yapılan KDV dahil tüm giderler, yasal faizi ile birlikte yükleniciden geri alınır. İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise yükleniciye yapılan KDV dahil tüm giderlerin, istihdam edilmesi gereken engelli sayısına bölünmesi ile bulunan kişi başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutar, yasal faizi ile birlikte yükleniciden geri alınır.

c) Korumalı işyeri projelerinde sözleşme tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde herhangi bir nedenle (sel, deprem, yangın gibi mücbir sebepler hariç) işyerinin kapanması, tasfiye edilmesi veya çalışan engelli sayısının belirtilen sayıdan aşağı düşmesi ve bir ay içerisinde eski sayıya ulaşılamaması halinde başlangıçta hibe olarak verilen kuruluş sermayesi, yasal faizi ile birlikte yükleniciden geri alınır.

(5) (Ek:RG-12/7/2025-32954)1 2 Bu Yönetmelik kapsamında yasal faiz uygulanması gereken durumlarda yasal faiz ödeme tarihinden itibaren işletilir.

(6) Komisyon tarafından projeler için tahsis edilen ödenek tutarına, aksi belirtilmedikçe katma değer vergisi dahildir.

(7) Yönetim Kurulunca belirlenen miktar kadar Kurum tarafından kursiyerlere zaruri gider ödemesi yapılır.

(8) Kursiyerlere ilişkin sigorta primleri ilgili mevzuatı doğrultusunda Kurum tarafından ödenir. Tanınırlık

(1) Projelerin uygulanması aşamasında her türlü basılı, görsel ve diğer materyallerde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Kurumun ve Komisyonun tanınırlığına ilişkin gerekli önlemleri almak ve bu çerçevedeki iş ve işlemleri yürütmekten yüklenici sorumludur.

(2) Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi veya eksik getirilmesi halinde Komisyon kararı ile projenin durdurulması, iptali, yeni projelerin belirli süre ile kabul edilmemesi, varsa ödemelerin yapılmaması veya geri alınması gibi yaptırımlar uygulanabilir. Projelerin izlenmesi ve denetimi

(1) Kurum, kaynak tahsis edilen projelerin uygulamasını görevlendireceği kişiler aracılığı ile izlemek ve denetlemek için her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

(1) 26/9/2003 tarihli ve 25241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Ceza Olarak Kesilen Paraları Kullanmaya Yetkili Komisyonun Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Mevcut iş ve işlemler

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce imzalanan sözleşme, protokol ve projeler ile başlatılan iş ve işlemler hakkında 26/9/2003 tarihli ve 25241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Ceza Olarak Kesilen Paraları Kullanmaya Yetkili Komisyonun Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin uygulanmasına devam olunur. Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-6/12/2012-28489) Çalışırken (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan ve iş akdi feshedilmeyenler için tescil talebinde bulunulması halinde gerekli belgelerine istinaden Kurumca (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan olarak tescilleri yapılır. Ayrımcılık yasağı

YURTİÇİNDE İŞE YERLEŞTİRME HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, iş arayanlar ile işverenlere Kurum tarafından sunulan hizmetlere ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 30 ve 90 ıncı maddeleri, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 3 üncü maddesi ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 48 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik:RG-18/7/2017-30127) Eski hükümlü: Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın Devlet memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenleri,

b) Kurum: Türkiye İş Kurumunu,

c) Kurum portalı: Kurum hizmetlerine ilişkin içerikleri bir arada bulunduran Kurum internet sitesini,

ç) Kurum ünitesi: Kurum (Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080) İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerini,

d) Öncelik hakkına sahip olanlar: Kanun veya Bakanlar Kurulu Kararıyla kamu kurum ve kuruluşlarının işçi kadrolarına gönderilmede veya alınmada öncelik hakkına sahip olduğu belirlenenler ile kamu kurum ve kuruluşlarının sürekli işçi kadrolarında çalışırken, disiplin soruşturması nedeniyle işten çıkarılanlar dışında, tekrar kamu kurum ve kuruluşlarının sürekli işçi kadrolarına yerleşmek isteyenleri, e ) (Değişik:RG-2/8/2013-28726) Engelli: Doğuştan ya da sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişilerden tüm vücut fonksiyon kaybının en az yüzde kırk olduğu sağlık kurulu raporu ile belgelenenleri,

f) Sigortalı işsiz: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamına giren işyerlerinde bir hizmet akdine dayalı ve sigortalı olarak çalışırken 4447 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır olduğunu bildiren kimseyi,

g) (Ek:RG-6/12/2012-28489) Terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan: 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananlardan (Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080) sağlık raporu ve terörle mücadelede yaralandığını gösteren komutanlık yazısı ile durumlarını (Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080) belgelendirenleri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Kayıt İşlemleri Kayıt

(1) İş arayan olarak kaydolmak için;

a) 14 yaşını doldurmuş olmak,

b) T.C. kimlik numarası, yabancılar için İçişleri Bakanlığı tarafından verilen yabancı kimlik numarasına sahip olmak, c ) (Değişik:RG-6/12/2012-28489) (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726)Engelliler için "Sağlık Kurulu Raporu"na, eski hükümlüler için "Eski Hükümlü Belgesi"ne, terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar için(Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080) Sağlık Raporu ve terörle mücadelede yaralandığını belgeleyen “Komutanlık Yazısı”na, öncelik hakkına sahip olanlar için de bu durumlarını kanıtlayıcı belgeye sahip olmak, gerekir.

(2) İşveren olarak kaydolmak için, Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarasına sahip olunması gerekir. İş arayan kaydı geçerlilik süresi

(1) İş arayanların kayıtlarının geçerlilik süresi, bir yıldan az olmamak kaydıyla Kurumca belirlenir.

(2) Bu süre içinde Kurumca işe yerleştirilenler ve iş aramaktan vazgeçtiğini beyan edenler ile kayıt esnasında beyan edilen iletişim bilgileri ile kendisine ulaşılamayanlar, mevcut kayıtlarını güncelleyene kadar iş arayan olarak değerlendirilmez. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İşgücü İhtiyaçlarının Karşılanması ve İşe Yerleştirme İşgücü talebi

(1) Kamu kurum ve kuruluşlarının işgücü taleplerinin verilmesine ilişkin işlemler, kamuda işçi istihdamına ilişkin mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılır.

(2) Kurum portalına kaydolan özel sektör işverenleri işgücü talebi verilmesine ilişkin işlemleri portaldan yapabilecekleri gibi bu işlemlerin Kurum tarafından yapılmasını da isteyebilir. Talebin karşılanması

(1) İşsizlik ödeneği almakta olan sigortalı işsizler, Kurumca önerilen işi aşağıda belirtilen nedenler dışında reddedemez.

a) Sigortalı işsizin, mesleğine uygun ve son çalıştığı işin ücret/çalışma koşullarına yakın olmayan bir işte çalıştırılmak istenmesi,

b) Sigortalı işsizin eğitim durumuna, yaşına, cinsiyetine, fizik ve sağlık durumuna uygun olmayan bir işte çalıştırılmak istenmesi,

c) İşverenin önerdiği iş sözleşmesinin, iş yasalarında belirlenmiş olan asgari ücret, günlük ve/veya haftalık çalışma süresi, fazla çalışma ücreti, yıllık ücretli izin gibi çalışma koşulları hükümlerine aykırı koşullar içermesi,

ç) Sigortalı işsizin ikamet ettiği yerin belediye mücavir alanı sınırları dışında bir iş olması,

d) İşsizin, önerilen işyerinde daha önce 4857 sayılı İş Kanununun 24/II maddesine istinaden haklı sebeple ayrılmış olması.

(2) Önerilen işin haklı neden olmaksızın reddedilmesi halinde işsizlik ödeneği kesilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (Değişik bölüm başlığı:RG-2/8/2013-28726) Engelli ve Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşe Yerleştirilmesi Çalıştırma yükümlülüğü

(Değişik:RG-6/12/2012-28489)

(1) İşverenler;

a) 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları, özel sektör işyerlerinde yüzde üç (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli ile yüzde iki eski hükümlü veya (Değişik ibare:RG-18/8/2017- 30158) 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçiyi,

b) Tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde 51 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç (Değişik ibare:RG- 2/8/2013-28726) engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli ile yüzde iki eski hükümlü veya (Değişik ibare:RG-18/8/2017- 30158) 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.

(2) (Ek:RG-2/8/2013-28726) Bu maddenin uygulanması bakımından aşağıda sayılan kuruluşlar özel sektör işvereni olarak değerlendirilir.

a) Mahalli idarelerin ve bağlı kuruluşlarının 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurdukları şirketler ile kooperatifler,

b) 15/11/2000 tarihli ve 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun kapsamındaki bankalar, borsalar ve bunların müessese, teşebbüs, işletme ve iştirakleri ile sermayesinin tamamı Hazineye ait olup 4/2/1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu ile kurulmuş kuruluşlar,

c) Kamu kurum ve kuruluşlarının vizeye tabi olmadan işçi çalıştırılan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesisleri, Çalıştırılacak (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726)engelli ile eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçi sayısının tespiti

(1) Kurum; mesleklerin gerektirdiği nitelik ve şartlar ile (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli ve eski hükümlülerin özelliklerini göz önünde bulundurarak; bunların istek ve durumlarına en uygun iş ve mesleği seçmesi, seçtiği meslekle ilgili eğitim imkânlarından yararlanması, işe yerleştirilmesi ve işe giriş sürecinde mesleki eğitim, danışmanlık ve rehabilitasyon programları veya işyerinde mesleki eğitim programları uygular/uygulatır, iş danışmanlığı hizmeti verir/verdirir.

(2) (Değişik:RG-2/8/2013-28726) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerin sunulması, engellilerin yapabilecekleri işler ile işyerinde genel esaslar dışında tabi olacağı hükümlerin tespiti, engelli ve eski hükümlülere ilişkin ilgili kurumlar tarafından erişilebilir bir veri paylaşım sistemi oluşturulması amacıyla; Kurum, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ile işbirliği yapar. Yapılacak işbirliğine ilişkin usul ve esaslar, protokolle belirlenir. Kurum aracılığı

(1) Kamu ve özel sektör işverenleri, çalıştırmakla yükümlü bulundukları işçileri, yükümlülüğün doğmasından itibaren beş iş günü içinde niteliklerini de belirterek Kurumdan talep eder.

(2) Taleplerde, işyerinde yapılan işin gerektirdiği ağırlıklı vasıfların üstünde istihdamı zorlaştırıcı şartlar öne sürülemez. ( 3) (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) Engelli statüsündeki işçi taleplerinde, işin niteliği gerektirmediği sürece, (Değişik ibare:RG- 2/8/2013-28726) engellilik oranına üst sınır getirilemez ve (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engel grupları arasında ayrım yapılamaz.

(4) Eski hükümlü statüsündeki işçi taleplerinde, eski hükümlüler arasında suç tasnifine göre ayrım yapılamaz. (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) Engelli ile eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan talebinin karşılanması (Değişik başlık:RG-6/12/2012-28489)

(1) Özel sektör işvereni, (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli açığını yükümlülüğün doğduğu andan itibaren otuz gün içinde karşılamak zorundadır.

(2) (Değişik:RG-6/8/2014-29080) Kurum, özel sektör işvereninin engelli talep tarihinden itibaren en geç on gün içinde, başvuranlardan nitelikleri uygun engellileri durumlarını ve niteliklerini belirten belgelerle birlikte işverenle görüştürür. İşveren bu görüşmeden itibaren engelli açığını, en geç on beş gün içinde, Kurum tarafından görüştürülenler ya da Kurum portalında kayıtlı diğer engelli iş arayanları bizzat seçerek veya kendi imkanlarıyla temin edeceği engelliler arasından karşılar. İşe alınanları ve alınmayanları, alınmayış nedenlerini de belirterek Kuruma bildirir.

(3) Kamu işyerlerinin (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli ve eski hükümlü (Ek ibare:RG-6/12/2012-28489) veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan talepleri, kamuda işçi istihdamına ilişkin mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanır. Çalışırken (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726)engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan kapsamına girenler

(Değişik:RG-6/12/2012-28489)

(1) İşe alınmada; iş seçiminden, başvuru formları, seçim süreci, teknik değerlendirme, önerilen çalışma süreleri ve şartlarına kadar olan aşamaların hiçbirinde (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelliler, eski hükümlüler veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar aleyhine ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz.

(2) Çalışan (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engellilerin ve eski hükümlülerin veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananların aleyhine sonuç doğuracak şekilde, diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz.

(3) Ayrımcılık veya farklı muamele gösteren kamu kurum ve kuruluşları ile işverenler için 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 122 nci maddesi hükümleri uygulanır. İşyeri ve çalışma koşullarının (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engellilere göre hazırlanması

(1) İşverenler, işyerlerini (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engellilerin çalışmalarını kolaylaştıracak ve işin (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli çalışana uygunluğunu sağlayacak şekilde hazırlamak, sağlıkları için gerekli tedbirleri almak, mesleklerinde veya mesleklerine yakın işlerde çalıştırmak, işleriyle ilgili bilgi ve yeteneklerini geliştirmek, çalışmaları için gerekli araç ve gereçleri sağlamak zorundadırlar.

(2) Uygun koşulların varlığı halinde çalışma sürelerinin başlangıç ve bitiş saatleri iş kanunlarında belirtilen sürelerden az olmamak koşuluyla, (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engellinin durumuna göre belirlenebilir. (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engellilerin çalıştırılamayacakları işler

(1) Yer altı ve su altı işlerinde (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelli işçi çalıştırılamaz.

(2) (Değişik ibare:RG-2/8/2013-28726) engelliler, sağlık kurulu raporunda çalıştırılamayacakları belirtilen işlerde çalıştırılamaz. Eski hükümlülerin çalıştırılmayacakları işyerleri

(1) (Değişik:RG-6/12/2012-28489) Bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinde çalıştırılacak (Değişik ibare:RG-2/8/2013- 28726) engelli, eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan işçilerle ilgili yapılacak denetim, 4857 sayılı İş Kanununun öngördüğü çalışma hayatının denetimi ve teftişi esaslarına göre yapılır. ( 2 ) (Değişik:RG-6/12/2012-28489) (Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080) Engelli ve eski hükümlü işçi çalıştırılmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen işveren hakkında 4857 sayılı İş Kanununun 101 inci maddesinde belirtilen idari para cezası, aynı Kanunun 108 inci maddesi gereğince, işyerinin bulunduğu yerdeki Kurum İl Müdürü tarafından doğrudan verilir.

(3) Kurum tarafından, kamu ve özel kesim işyerlerinden iş ve işgücü konularında bilgi istenildiğinde, belirtilen süre içinde bilgi verilmesi zorunludur. Bu bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket eden özel kesim işyerlerine 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince idari para cezası verilir. Toplanan bilgiler, Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanılamaz. Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

(1) 28/4/2004 tarih ve 25446 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Yurt İçinde İşe Yerleştirme Hizmeti Hakkında Yönetmelik ile 24/3/2004 tarihli ve 25412 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru İstihdamı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük

ANALIK İZNİ VEYA ÜCRETSİZ İZİN SONRASI YAPILACAK KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMALAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, doğum ya da evlat edinilmesi sonrası işçinin kısmi süreli çalışma yapabileceği işleri belirlemek ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam

(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca kısmi süreli çalışma talebinde bulunan işçiler ile bunların işverenlerini kapsar. Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 4857 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Analık izni: Kadın işçinin doğum nedeniyle çalıştırılmadığı süre için verilen izni,

b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

c) Haftalık çalışma süresi: Genel bakımdan haftalık en çok kırk beş saat, yer altı maden işlerinde çalışan işçiler için ise haftalık en çok otuz yedi buçuk saat olan süreyi,

ç) Kısmi süreli çalışma: İşçinin, işyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yaptığı çalışmayı,

d) Ücretsiz izin: Analık izninin bitiminden itibaren işçiye isteği halinde verilen izni, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Analık İzni ve Ücretsiz İzne İlişkin Esaslar Analık izni hakkı

(1) Kadın işçinin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre için çalıştırılmaması esastır.

(2) Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumunun uygun olduğunun doktor raporuyla belgelendirilmesi hâlinde kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.

(3) Kadın işçinin erken doğum yapması hâlinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır.

(4) Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.

(5) Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinen işçiye, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık izni kullandırılır.

(6) Analık izninde belirtilen süreler, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Bu süreler doktor raporu ile belirtilir. Çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkı

(1) Analık izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir.

(2) Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenir.

(3) Çocuğun engelli doğduğunun doktor raporu ile belgelendirilmesi hâlinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır.

(4) Ücretsiz izinden yararlanan kadın işçiye, bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam bir buçuk saat olan süt izni uygulanmaz. Altı aya kadar ücretsiz izin hakkı

(1) Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Ebeveynlerden birinin çalışmaması hâlinde, çalışan eş kısmi süreli çalışma talebinde bulunamaz. Ancak, ebeveynlerden birinin çalışma şartı;

a) Ebeveynlerden birinin sürekli bakım ve tedavisini gerektiren bir hastalığının olması ve bu hastalığın tam teşekküllü hastane ya da üniversite hastanesinden alınacak doktor raporuyla belgelendirilmesi,

b) Velayetin mahkemece eşlerden birine verilmesi hâlinde çocuğun velayetine sahip ebeveynin talepte bulunması,

c) Üç yaşını doldurmamış bir çocuğun münferiden evlat edinilmesi, hâllerinde aranmaz.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki kısmi süreli çalışma talebi şartları, sadece başvuru sırasında aranır. Bu şartların kısmi süreli çalışma sırasında kaybedilmesi durumunda söz konusu hak devam eder. Kısmi süreli çalışma talebinin işverence karşılanması

(1) Usulüne uygun olarak yapılan kısmi süreli çalışma talebi, bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde işveren tarafından karşılanır.

(2) İşveren; işçiye, talebin karşılandığını yazılı olarak bildirir.

(3) İşveren tarafından süresi içinde işçinin talep dilekçesine cevap verilmemesi hâlinde, talep işçinin dilekçesinde belirtilen tarihte veya bu tarihi takip eden ilk iş gününde geçerlilik kazanır.

(4) İşçinin belirtilen tarihte iş edimini sunmaya başlaması kaydıyla kısmi süreli çalışma talebi geçerli fesih nedeni sayılmaz. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Uygulamaya İlişkin Esaslar Kısmi süreli çalışma yapılabilecek işler

(1) Kısmi süreli çalışma;

a) Özel sağlık kuruluşlarında ilgili mevzuat uyarınca mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler tarafından yerine getirilen işlerde,

b) Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar hâlinde işçi çalıştırılarak yürütülen sanayiden sayılan işlerde,

c) Nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik, kampanya veya taahhüt işlerinde,

ç) İş süresinin haftanın çalışma günlerine bölünmesi suretiyle yürütülmesine nitelikleri bakımından uygun olmayan işlerde, işverenin uygun bulması hâlinde yapılabilir.

(2) Birinci fıkrada sayılmayan işlerde işverenin uygun bulma şartı aranmaksızın kısmi süreli çalışma yapılabilir. Toplu iş sözleşmesi ile belirleme

(1) 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre bağıtlanan toplu iş sözleşmelerinde kısmi süreli çalışma yapılabilecek işler, 12 nci madde hükümlerine bağlı olmaksızın ayrıca taraflarca da belirlenebilir. Tam süreli çalışmaya geçiş

(1) Kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam süreli çalışmaya dönebilir.

(2) Tam süreli çalışmaya geri dönmek isteyen işçi, işverene en az bir ay önce yazılı olarak talebini bildirir.

(3) Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin tam süreli çalışmaya başlaması hâlinde yerine alınan işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer.

(4) Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin iş sözleşmesini feshetmesi hâlinde, yerine alınan işçinin iş sözleşmesi yazılı onayı olması koşuluyla fesih tarihinden itibaren belirsiz ve tam süreli sözleşmeye dönüşür. Çalışma zamanının belirlenmesi

(1) Kısmi süreli çalışmanın belirlenen günlük ve haftalık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı, o yerin gelenekleri, işçinin yapmakta olduğu işin niteliği ve işçinin talebi dikkate alınarak işveren tarafından belirlenir.

(2) Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Sağlık hizmeti işleri

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, sağlık hizmetinden sayılan işler; tabipler ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, hemşire, ebe ve optisyenler ile 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun

(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâller ile uygulamada doğacak tereddütleri gidermek ve uygulama birliğini sağlamak üzere mevzuat hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla gerekli düzenlemeleri yapmaya Bakanlık yetkilidir.

(2) Bu Yönetmeliğe göre yapılan kısmi süreli çalışmalar, ilgili mevzuatta düzenlenen kısmi çalışmaya ilişkin hükümlere tabidir. Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

( 1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.