Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerden hangisi tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda alınması gereken önlemlerden biri değildir?

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerden hangisi tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda alınması gereken önlemlerden biri değildir? Doğru cevap E) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar en çok sayıda çalışan ile yapılır.. Risk azaltma için maruz kalan çalışan sayısı minimize edilmelidir, artırılmamalıdır. 📚 Kaynak: Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği

Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik'e göre, asbest tozuna maruziyetinin sona ermesinden sonra çalışanların sağlık ve maruziyet ile ilgili kayıtları en az kaç yıl saklanır?

Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik'e göre, asbest tozuna maruziyetinin sona ermesinden sonra çalışanların sağlık ve maruziyet ile ilgili kayıtları en az kaç yıl saklanır? Doğru cevap E) 40. Asbest kayıtları maruziyet sona erdikten sonra en az 40 yıl saklanır. 📚 Kaynak: Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği

Aşağıdakilerden hangisi, kimyasal maddelerle çalışmalarda "çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri"nin kısaltmasıdır?

Aşağıdakilerden hangisi, kimyasal maddelerle çalışmalarda "çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri"nin kısaltmasıdır? Doğru cevap A) CEILING. Ceiling değeri, herhangi bir anda aşılmaması gereken sınır değerdir. 📚 Kaynak: Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği

Aşağıdakilerden hangisi vücuda alınan iki veya daha fazla kimyasal maddenin antagonizma etkisini açıklayan ifadedir?

Aşağıdakilerden hangisi vücuda alınan iki veya daha fazla kimyasal maddenin antagonizma etkisini açıklayan ifadedir? Doğru cevap B) Bir kimyasal maddenin etkisinin diğeri tarafından tamamen veya kısmen ortadan kaldırılması. Kimyasal maddelerin birlikte alınmasında farklı etkileşim türleri vardır: Antagonizma (B): Bir madde diğerinin etkisini tamamen veya kısmen ortadan kaldırır. Bağımsız etki (A): Her madde diğerinden bağımsız mekanizmayla etki eder. Sinerjizm (C): İki maddenin birlikte etkisi, ayrı ayrı etkilerinin toplamından fazladır. Aditivite/Toplanma (D): Birlikte etki, ayrı etkilerin toplamına eşittir. Potansiyasyon (E): Etkisiz bir madde diğerinin etkisini artırır. 📚 Kaynak: Toksikoloji - Kimyasal Etkileşimler

Yönetmelikler

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik konusunda nasıl sorular çıkıyor?

Bu konuya hazırlanırken İSGKOÇ'ta çözebileceğin soru sayısı: 234 — zorluk dağılımı kolay 20, orta 37, zor 20.

Sorular en çok şu kalıplarla kuruluyor: Genel Bilgi (85), Olumsuz Kalıp (53), Öncüllü Soru (44).

Bu konudaki seviyemi ölç

rafından verilen adını,

o) İzole edilmemiş ara madde: Sentez sırasında, sentezin yapıldığı ekipmandan, örnek alma hariç, planlı bir şekilde uzaklaştırılmayan ara maddeyi, ö ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili kurum: Biyosidal ürünler için Sağlık Bakanlığını; deterjanlar, hava aromatize edici ürünler, kırtasiye ürünleri ve havuz suyunda kullanılan yardımcı kimyasallar için Ticaret Bakanlığını; bitki koruma ürünleri ile alkol ve alkol içeren ürünler için Tarım ve Orman Bakanlığını; patlayıcı ve piroteknik maddeler ile ilgili düzenlemeler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığını; bunların haricindeki her türlü zararlı madde ve karışımlar ile bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek çalışmaların koordinasyonu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

p) İmalat: Maddenin doğal halinde üretilmesini veya özütlenmesini,

r) İmalatçı: Maddeyi Türkiye’de imal eden Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

s) İthalat: Türkiye gümrük bölgesine yapılan fiziksel girişi,

ş) İthalatçı: İthalattan sorumlu, Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

t) Karışım: İki veya daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesi veya çözelti oluşturmasını,

u) Konsantrasyon sınır değeri: Bir madde veya karışım içindeki herhangi bir sınıflandırılmış safsızlığa, katkı maddesine veya her bir bileşene ilişkin, madde veya karışımın sınıflandırılmasını etkileyecek özel veya genel konsantrasyon sınır değerini,

ü) Kullanım: Her türlü işlem, formülasyon, tüketim, depolama, muhafaza, kaplara doldurma, bir kaptan diğerine aktarma, karıştırma, eşya üretimi veya diğer faaliyetleri,

v) M-katsayısı: Sucul ortam için akut kategori 1 veya kronik kategori 1 zararlı olarak sınıflandırılan bir maddenin konsantrasyonuna uygulanan ve toplama yöntemi ile maddenin içinde bulunduğu bir karışımın sınıflandırılması için kullanılan çarpım faktörünü,

y) Madde: Doğal halde bulunan veya bir üretim sonucu elde edilen, içindeki kararlılığını sağlamak üzere kullanılan katkı maddeleri ile üretim işleminden kaynaklanan safsızlıklar dahil, fakat yine içindeki, kararlılığını ve yapısını etkilemeden uzaklaştırılabilen çözücüler hariç, kimyasal elementleri ve bunların bileşiklerini,

z) Monomer: Polimer oluşturma tepkimesinde kullanılan özel işlem koşullarında kendine benzeyen veya benzemeyen moleküllere ardışık olarak eklenen kovalent bağlar oluşturma kapasitesine sahip maddeyi, aa) Önlem ifadesi: Kullanımı veya bertarafı nedeniyle zararlı bir madde veya karışıma maruz kalınması sonucunda meydana gelen olumsuz etkileri en aza indirmek veya önlemek için önerilen önlemleri tarif eden ifadeyi, bb) Piyasaya arz: Bedelli veya bedelsiz olarak, üçüncü tarafa tedarik etmeyi ve sağlamayı veya ithalatı, cc) Polimer: Ardışık bir ya da daha fazla tipteki monomer birimlerinin oluşturduğu, molekül ağırlıklarına göre dağılan ve molekül ağırlığındaki farklılığın birincil olarak monomer sayısındaki farklılığa dayandırıldığı molekül dizileri ile belirlenmiş, en

İş Sağlığı ve Güvenliği – Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni Ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik, Tarım Kimyasalları ve Zararları, Kanserojen Veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik,Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik,İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik,Tozla Mücadele Yönetmeliği

Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırıdır.

Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri

Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası

"Deri" işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.

Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri

Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası

"Deri" işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.

8 saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama.

Başka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değeri.

20°C sıcaklıkta ve 101,3 kPa (760 mm civa basıncı) basınçtaki 1 m³ havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı.

1 m³ havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m³).

Çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri.

20+ Kimyasal Madde Tanımı · Sınıflandırma · Risk İfadeleri

Kimyasal maddeler, tehlikeli özelliklerine göre sınıflandırılır. Bu tanımlar, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan temel kavramları içerir. İSG sınavlarında sıkça sorulan bu tanımlar, kimyasalların doğru sınıflandırılması ve güvenli yönetimi için kritik öneme sahiptir.

Solunduğunda, cilde nüfuz ettiğinde aşırı derecede hassasiyet meydana getirme özelliği olan ve daha sonra maruz kalınması durumunda karakteristik olumsuz etkilerin ortaya çıkmasına neden olan maddeler.

Parlama noktası 21°C - 55°C arasında olan sıvı haldeki maddeler.

Canlı doku ile temasında, dokunun tahribatına neden olabilen maddeler.

Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırı.

Çevre ortamına girdiğinde çevrenin bir veya birkaç unsuru için hemen veya sonradan kısa veya uzun süreli tehlikeler gösteren maddeler.

0°C'den düşük parlama noktası ve 35°C'den düşük kaynama noktalı sıvılar

Oda sıcaklığında hava ile temasında yanabilen gazlar

Çok az miktarlarda solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeler.

Doğal halde bulunan, üretilen, kullanılan veya atıklar da dahil olmak üzere ortaya çıkan, her türlü element, bileşik veya karışım.

Atık/artıkların arıtılması veya uzaklaştırılması

Enerji uygulaması olmadan hava ile temasında ısınan ve alevlenen

Ateş kaynağı ile kısa temas sonrası kendiliğinden yanan

Parlama noktası 21°C'nin altında olan sıvılar

Su/nemli hava ile çok kolay alevlenir gaz yayan

8 saatlik sürede, çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun zaman ağırlıklı ortalamasının üst sınırı.

Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddeler.

Atmosferik oksijen olmadan ani gaz yayılımı ile ekzotermik reaksiyon

Kısmen kapatıldığında ısınma ile kendiliğinden patlayan

Test koşullarında patlayan, çabucak parlayan katı, sıvı, macunumsu maddeler

Mukoza veya cilt ile direkt olarak ani, uzun süreli veya tekrarlanan temasında lokal eritem, eskar veya ödem oluşumuna neden olabilen, aşındırıcı olmayan maddeler.

Patlayıcı, oksitleyici, alevlenir, toksik, aşındırıcı, alerjik, kanserojen, mutajen, üreme için toksik, çevre için tehlikeli özelliklerden birine sahip

Veya OEL belirlenmiş maddeler

Az miktarlarda solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeler.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde erkek ve dişilerin üreme fonksiyon ve kapasitelerini azaltan ve/veya doğacak çocuğu etkileyecek olumsuz etkileri meydana getiren maddeler.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeler (Toksik'ten daha hafif).

Gelişmekte olan embriyo veya fetüste yapısal anormalliklere (doğum kusurlarına) neden olan maddelerdir.

⚠️ Organogenez döneminde (ilk 3 ay) en hassas

🧬 Genetik olmayan kalıcı hasar

💊 Talidomit, Alkol, Kurşun, Cıva

Vücuda girdikten sonra kan dolaşımıyla tüm vücuda dağılan ve birden fazla organ veya sistemi etkileyen toksinlerdir.

🔵 Karaciğer, Böbrek, Sinir sistemi

🔵 Lokal etkiden farklıdır

🧪 Benzen, Kurşun, Cıva, Arsenik

Bağışıklık sistemini olumlu veya olumsuz yönde etkileyen, alerji, hipersensitivite veya immün yetmezlik oluşturabilen maddelerdir.

🟢 Alerjenler (polis, toz, gıdalar)

🟢 İmmün sistemi baskılayan (Dioksin, PCB)

🧪 İzosiyanatlar, Lateks, Nikel

İşveren, işyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.

Kimyasal maddenin sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları.

Tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formu.

Yetkilendirilmiş laboratuvar tarafından tespit edilen maruziyetin türü, düzeyi ve süresi.

Kimyasal maddenin miktarı, kullanma şartları ve kullanım sıklığı.

Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır değerleri ve biyolojik sınır değerleri.

Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi.

Varsa, daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.

Birden fazla kimyasal madde ile çalışılan işlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileşimleri.

Bakım, onarım, kurulum, işletmeye alma, devre dışı bırakma gibi işlerde kimyasal madde maruziyeti nedeniyle meydana gelebilecek ve çalışanın sağlığını ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek durumlar.

İşveren, tedarikçiden veya diğer kaynaklardan risk değerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri edinir. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk değerlendirmelerini de içerir.

Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk değerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra başlanır.

İşyerinde uygun düzenleme ve iş organizasyonu yapılır.

Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda çalışan ile yapılır.

Çalışanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması sağlanır.

İşyerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulur.

İşyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulur.

Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanır.

Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların işyerinde en uygun şekilde işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılır.

İkame yöntemi uygulanarak, tehlikeli kimyasal madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan kimyasal madde kullanılır.

Yapılan işin özelliği nedeniyle ikame yöntemi kullanılamıyorsa, risk değerlendirmesi sonucuna göre ve öncelik sırasıyla aşağıdaki tedbirler alınarak risk azaltılır:

Çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden risk oluşturabilecek bakım onarım işleri de dahil tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda ve teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilir ve uygun makine, malzeme ve ekipman kullanılır.

Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonu ve yeterli havalandırma sistemi kurulması gibi toplu koruma önlemleri uygulanır.

Tehlikeli kimyasal maddelerin olumsuz etkilerinden çalışanların toplu olarak korunması için alınan önlemlerin yeterli olmadığı hallerde bu önlemlerle birlikte kişisel korunma yöntemleri uygulanır.

Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak üzere yeterli kontrol, denetim ve gözetim sağlanır.

İşveren, çalışanların sağlığı için risk oluşturabilecek kimyasal maddelerin düzenli olarak ölçümünün ve analizinin yapılmasını sağlar. İşyerinde çalışanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.

İşveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirirken, bu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen ölçüm sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Mesleki maruziyet sınır değerlerinin aşıldığı her durumda, işveren bu durumun en kısa sürede giderilmesi için koruyucu ve önleyici tedbirleri alır.

30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla işveren, risk değerlendirmesi sonuçlarını ve risk önleme prensiplerini temel alarak, çalışanları kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinden kaynaklanan tehlikelerden korumak için, bu maddelerin işlenmesi, depolanması, taşınması ve birbirini etkileyebilecek kimyasal maddelerin birbirleriyle temasının önlenmesi de dâhil olmak üzere, yapılan işin özelliğine uygun olarak öncelik sırasına göre teknik önlemleri alır ve idari düzenlemeleri yapar.

İş ekipmanı ve çalışanların korunması için sağlanan koruyucu sistemlerin tasarımı, imali ve temini, sağlık ve güvenlik yönünden yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yapılır. İşveren, patlayıcı ortamlarda kullanılacak bütün donanım ve koruyucu sistemlerin Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (2014/34/AB) hükümlerine uygun olmasını sağlar.

Patlama basıncının etkisini azaltacak düzenlemeler yapılır.

Tesis, makine ve ekipmanın sürekli kontrol altında tutulması sağlanır.

İşyerlerinde, tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tankların kullanımında TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standart serilerine uyulur.

18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı RG · İşyerlerinde Acil Durumlar Hk. Yönetmelik

İşveren, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik saklı kalmak kaydıyla, işyerindeki tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanacak acil durumlarda aşağıdaki hususları dikkate alır:

Acil durumların olumsuz etkilerini azaltacak önleyici tedbirler derhal alınır ve çalışanlar durumdan haberdar edilir.

Acil durumun normale dönmesi için gerekli çalışmalar yapılır

Etkilenmiş alana sadece görevlendirilen çalışanlar ve dış ekipler girer

Etkilenmiş alana giren kişilere uygun KKD ve özel güvenlik ekipmanı verilir.

Acil durum süresince kullanmaları sağlanır

⛔ Uygun KKD'si olmayanların girmesine izin verilmez

Tehlikeli kimyasallarla ilgili bilgiler ve acil durum prosedürleri kullanıma hazır bulundurulur.

Görevlendirilen çalışanlar ve dış kuruluşlar kolayca ulaşabilir

İşteki tehlikeler, alınacak önlemler ve yapılacak işleri içerir

Özel tehlike ve yapılacak işler hakkında bilgi verir

📜 MADDE İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı RG) kapsamında tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan acil durumlarda işverenin yükümlülükleri yukarıda belirtilen esaslara göre yerine getirilir.

15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı RG · Çalışanların İSG Eğitimleri Usul ve Esasları Yönetmeliği

İşveren, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik saklı kalmak kaydıyla çalışanların ve temsilcilerin eğitimini ve bilgilendirilmelerini sağlar. Bu eğitim ve bilgilendirilmeler özellikle aşağıdaki hususları içerir:

Risk değerlendirmesi sonucunda elde edilen bilgiler çalışanlara aktarılır.

İşyerinde bulunan veya ortaya çıkabilecek tehlikeli kimyasal maddeler hakkında:

Sağlık ve güvenlik riskleri

Mesleki maruziyet sınır değerleri (OEL)

Diğer yasal düzenlemeler

Çalışanların kendilerini ve diğer çalışanları tehlikeye atmamaları için:

Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliği uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formları (SDS) hakkında bilgiler.

Tehlikeli kimyasal madde bulunan bölümler, kaplar, boru tesisatı ve benzeri tesisatla ilgili mevzuata uygun olarak etiketleme/kilitleme ile ilgili bilgiler.

Tehlikeli kimyasallarla yapılan çalışmalarda eğitim ve bilgiler, risk değerlendirmesi sonucu ortaya çıkan riskin derecesi ve özelliğine bağlı olarak:

Sözlü talimat ve yazılı bilgilerle desteklenmiş eğitim

Değişen şartlara göre güncellenir

Kimyasal madde üreticileri veya tedarikçileri, işverenin talep etmesi halinde, risk değerlendirmesi için gerekli olan tüm bilgileri vermek zorundadır:

Kimyasalların etkileri ve zararları

Güvenlik Bilgi Formları (SDS)

Maruziyet türü, düzeyi ve süresi

Kullanımı Yasak Kimyasallar · Ek-3

Ek-3'te liste halinde belirtilen kimyasal maddelerle yapılacak çalışmalarda aşağıda belirtilen hususlara uyulur:

Ek-3'te belirtilen kimyasal maddelerden veya bu maddelerin kullanıldığı işlemlerden kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerinden korunmak için:

Belirtilen oranlardan fazla bulunması halinde üretilmesi, kullanılması ve işlemlerin yapılması

Tam kapalı sistemlerde, mümkün olan en az miktarlarda ve maruziyetin önlenmesi şartıyla Bakanlıktan izin alınarak aşağıdaki hallerde çalışma yapılır:

1. Bilimsel araştırma ve deneyler

2. Yan ürünlerde/atık maddelerde ayrılma işleri

3. Teknoloji gereği ara madde olarak zorunlu kullanım

(b) bendinde belirtilen çalışmalar için izin isteyenler Bakanlığa aşağıdaki bilgileri vermekle yükümlüdür:

1. İzin isteme nedeni

2. Yıllık kullanım miktarları

3. Çalışacakların sayısı

4. Kullanılacağı işler, reaksiyonlar, prosesler

5. Maruziyeti önlemek için alınan önlemler

Bu maddelerin başka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, yukarıda verilen limit değerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.

MADDE 12 · 6331 sayılı Kanun · 15 inci madde

Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda sağlık yönünden risk altında olduğu saptanan çalışanlar uygun sağlık gözetimine tabi tutulur.

Risk değerlendirmesi sonucunda sağlık yönünden risk altında olduğu saptanan çalışanlar uygun sağlık gözetimine tabi tutulur.

Sağlık gözetimi sonuçları koruyucu önlemlerde dikkate alınır:

1. Belirli hastalık/etkilenme bilinen kimyasal

2. Özel çalışma şartlarında hastalık olasılığı

3. Tetkiklerin riski kabul edilebilir düzeyde

Bu gözetimler, hastalık ve etkilenmeyi tespit edecek geçerli tekniklerin bulunduğu durumlarda yapılır.

Ek-2'de belirtilen biyolojik sınır değeri bulunan tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda aynı ek'teki prosedüre uygun sağlık gözetimi yapılır.

Sağlık gözetimine tabi tutulan her çalışan için kişisel sağlık ve maruziyet kayıtları tutulur ve güncellenir.

Kişisel sağlık ve maruziyet kayıtları:

Yapılan sağlık gözetimi özeti

Maruziyet düzeyi izleme sonuçları

Biyolojik izleme ve gerekli incelemeler

İleriki değerlendirme için gizlilik dikkate alınarak uygun şekilde tutulur ve muhafaza edilir.

Kayıtların bir örneği, istenmesi halinde Bakanlığa verilir.

Çalışanlar, kendilerine ait sağlık muayene sonuçları ve etkilenme düzeylerine ait bilgileri görme hakkına sahiptir.

İşyerinde faaliyetin sona ermesi halinde kayıtlar SGK il müdürlüğüne teslim edilir.

Sağlık gözetimi sonucunda; tehlikeli kimyasal maddeye maruz kalan çalışanda tanımlanabilir bir hastalık veya olumsuz sağlık etkisi görülmesi veya biyolojik sınır değerin aşıldığının tespit edilmesi halinde:

Çalışan durumdan haberdar edilir, gerekli bilgi ve tavsiyeler verilir

Biyolojik izleme, absorbsiyon spektrometri veya eşdeğer sonucu veren bir başka metod kullanılarak kanda kurşun seviyesinin (PbB) ölçümünü kapsar.

📜 MADDE 12 6331 sayılı Kanun · 15 inci madde kapsamında sağlık gözetimi yukarıda belirtilen esaslara göre yapılır. Ek-2'deki biyolojik sınır değerler ve sağlık gözetimi önlemleri uygulanır.

TWA · STEL · CEILING · Akut/Kronik Yükümlülük

📜 OEL Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri (Occupational Exposure Limits) çalışanların tehlikeli kimyasal maddelere maruziyetinin değerlendirilmesinde ve kontrolünde temel referans değerlerdir.

OEL · Yükümlülük · IARC · Sağlık Etkileri · Ezber Bilgisi

🔴 IARC Grup 1 (Kesin Kanserojen): Asbest, Silis, Kadmiyum, Krom VI, Nikel, Berilyum, Arsenik, Benzen, Formaldehit, Dioksin, Etilen Oksit, Vinil Klorür, Sülfürik Asit (sis) | 🟡 IARC Grup 2A/2B: Kurşun (2A), Cıva (2B) | 🔵 Meslek Hastalıkları: Asbestozis (10 yıl), Silikozis (10 yıl), Kurşun (3 yıl), Kadmiyum (5 yıl), Berilyozis (5 yıl) | 🟠 Ezber: Asbest=Mezotelyoma, Benzen=Lösemi, Silis=Silikozis, Krom VI=Kanser, CO=Sessiz Katil, H₂S=Çürük Yumurta

📜 YÖNETMELİK Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan kimyasalların OEL değerleri, yükümlülük süreleri, IARC sınıflamaları ve sağlık etkileri yukarıdaki tabloda özetlenmiştir. İSG sınavlarında sıkça sorulan ezber bilgiler vurgulanmıştır.

Benzo(a)piren · PAH · Kömür Katranı · Egzoz · IARC Grup 1

Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH), organik maddelerin eksik yanması sonucu oluşan, birden fazla aromatik halka içeren kanserojen bileşiklerdir. Benzo(a)piren (B(a)P) en iyi bilinen ve en toksik PAH bileşiğidir. IARC Grup 1 olarak sınıflandırılan PAH'lar, akciğer kanseri, mesane kanseri ve cilt kanserine neden olabilir.

🔴 IARC Grup 1 (Kesin Kanserojen): Benzo(a)piren, Benzo(a)antrasen, Krizen, Benzo(b)fluoranten, Dibenzo(a,h)antrasen | 🟡 IARC Grup 2A/2B: Benzo(k)fluoranten, İndeno(1,2,3-cd)piren, Floranten, Naftalen | ⚪ Grup 3: Benzo(g,h,i)perilen, Fenantren, Antrasen, Piren | 🟣 Kaynak: Kömür katranı, Egzoz, Tütün dumanı, Mangal kömürü, Asfalt

📜 YÖNETMELİK Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH), Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilir. Benzo(a)piren en iyi bilinen PAH olup, IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılmıştır. PAH'lar kömür katranı, egzoz gazları, tütün dumanı ve mangal kömürü gibi kaynaklardan oluşur.

Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar · Benzo(a)piren · IARC Grup 1 · Kömür Katranı

Basit Boğucu Gazlar · Oksijen Yerine Geçer · Boğulma Riski

Soygazlar, Periyodik Tablo'nun 18. Grubunda yer alan, renksiz, kokusuz, tatsız ve son derece düşük kimyasal reaktiviteye sahip elementlerdir. Oksijenin yerini alarak ortamda oksijen seviyesini düşürürler ve basit boğucu etki gösterirler. Endüstride kaynak, aydınlatma, soğutma ve elektronik alanlarında yaygın kullanılırlar.

🔵 Helyum (He): Havadan hafif · Balon · Kriyojenik · Basit boğucu

🟣 Neon (Ne): Kırmızı-turuncu ışık · Reklam tabelaları · İnert · Basit boğucu

🔴 Argon (Ar): Havadan ağır · Kaynak gazı · Ampul · Basit boğucu

🟡 Kripton (Kr): Mavimsi-beyaz ışık · Lazer · Yalıtım · Basit boğucu

🟢 Ksenon (Xe): Mavi-mor ışık · Anestezi · Far · Basit boğucu · Anestezik

🔴 Radon (Rn): Radyoaktif · Alfa yayıcı · Akciğer kanseri · Havadan ağır

⚠️ Radyoaktif · Alfa parçacığı yayıcısı

🫁 Akciğer kanseri riskini artırır (sigara sonrası 2. önde gelen neden)

📍 Toprak ve kayalardan sızar, binalarda birikir

🏠 Özellikle bodrum katlarda yoğunlaşır

📊 Havalandırma ile konsantrasyon azaltılabilir

🔵 Sınıf: IARC Grup 1 (Kesin Kanserojen)

📜 SOYGAZLAR Soygazlar (Asal Gazlar), Periyodik Tablo'nun 18. grubunda yer alan helyum, neon, argon, kripton, ksenon ve radon elementleridir. Tümü renksiz, kokusuz, inert gazlardır ve oksijenin yerini alarak ortamda basit boğucu etki gösterirler. Radon radyoaktif özelliği ile akciğer kanseri riski oluşturur ve IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılmıştır. Kapalı alanlarda havalandırma hayati önem taşır.

Alifatik · Aromatik · Polialkoller · Toksisite · OEL · Yanıcılık

Alkoller, hidroksil (-OH) grubu içeren organik bileşiklerdir. Yanıcı, uçucu ve çoğu su ile karışabilen özelliktedirler. Endüstride çözücü, dezenfektan, antifriz, yakıt ve kimyasal sentez alanlarında yaygın kullanılırlar. Metanol en toksik olanıdır ve körlük yapabilirken, etanol gıda ve içecek sanayinde kullanılır.

*OEL değerleri mg/m³ (ppm) olarak verilmiştir. Deri işareti: Deri yoluyla emilim riski.

📜 YÖNETMELİK Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında alkoller; yanıcılık, toksisite, OEL değerleri ve yükümlülük süreleri açısından değerlendirilir. Metanol ve fenol en toksik alkoller olup, kapalı alanlarda buhar konsantrasyonuna dikkat edilmelidir.

İnorganik · Organik · Korozif · Toksisite · OEL · Yanık

Asitler, pH değeri 7'den düşük olan, ekşi tatlı, korozif ve genellikle suda iyonlaşarak H⁺ iyonu veren bileşiklerdir. Endüstride metal temizleme, gübre, akü, patlayıcı, cam aşındırma ve gıda alanlarında yaygın kullanılırlar. Hidroflorik asit (HF) en tehlikeli asit olup, deriden emilerek kemikleri ve kalbi etkiler.

20+ Asit · Halk Arası Adları · Kullanım Alanları · Formüller

Kostik · Kireç · Amonyak · Karbonat · Hipoklorit · pH>7

📜 KİMYASAL SINIFLANDIRMA Alkali (Baz) Maddeler, pH değeri 7'den büyük olan, suda iyonlaşarak OH⁻ iyonu veren bileşiklerdir. Kostik soda, potas kostik, sönmüş/sönmemiş kireç, amonyak, çamaşır sodası en yaygın alkali maddelerdir. İSG açısından aşındırıcılık, su ile reaktivite ve zehirlilik en önemli tehlikeleridir.

Oksitleyici · Peroksit · Klorat · Nitrat · GHS Tehlike Kodları

Yükseltgen (Oksitleyici) maddeler, diğer maddelerle temasında yangın ve patlama riski oluşturabilen, elektron alarak diğer maddelerin oksitlenmesine neden olan kimyasallardır. GHS sınıflandırmasında Oksitleyici (Oxidizing) sembolü ile gösterilirler. Yanıcı maddelerden uzakta saklanmalıdırlar.

🌑 Karanlık, serin yerde

⚠️ Organik maddelerden uzak

🌑 Karanlık, kuru yerde

📦 Sıkıca kapalı kapta

⚠️ Organik maddelerden uzak

⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak

📦 Orijinal ambalajında

⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak

⚠️ Organik maddelerden uzak

📦 Orijinal ambalajında

⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak

📦 Orijinal ambalajında

⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak

📦 Sıkıca kapalı kapta

🌑 Karanlık, serin yerde

📦 Sıkıca kapalı kapta

⚠️ Yağ ve greslerden uzak

🧊 Kriyojenik depolama

🔥 Yağ/greslerden uzak

🌡️ -183°C'de saklanır

⚠️ Organik maddelerden uzak

🟡 GHS Oksitleyici: H270 · H271 · H272 | 🔴 En Tehlikeliler: Amonyum Nitrat, Potasyum Klorat, Berilyum Peroksit | 🔵 Depolama: Kuru · Serin · Karanlık · Yanıcılardan uzak | 🟢 Güvenli: Sodyum Hipoklorit (seyreltik), Kalsiyum Hipoklorit | 🔴 Risk: Yanıcı maddelerle patlama · Yangını şiddetlendirir · Solunum tahrişi

📜 GHS SINIFLANDIRMA Yükseltgen (Oksitleyici) maddeler, GHS (Küresel Uyumlaştırılmış Sistem) kapsamında Oksitleyici (Oxidizing) sembolü ile gösterilir. Peroksitler, kloratlar, nitratlar ve hipokloritler bu grubun başlıca örnekleridir. Yanıcı maddelerden uzakta, serin ve kuru yerde saklanmalıdırlar.

Kurşun · Cıva · Kadmiyum · Krom · Nikel · Arsenik · Berilyum · OEL · IARC

Ağır Metaller, yoğunluğu 5 g/cm³'ten büyük olan metallerdir. Kurşun, cıva, kadmiyum, krom, nikel, arsenik, berilyum başlıca ağır metallerdir. Biyobirikim yaparlar, kanserojen ve nörotoksik etkileri vardır. OEL değerleri oldukça düşüktür.

🔴 IARC Grup 1: Kadmiyum, Krom VI, Nikel, Arsenik, Berilyum | 🟡 IARC Grup 2A/2B: Kurşun (2A), Cıva (2B), Kobalt (2A) | 🟠 En Uzun Kronik Yükümlülük: Kadmiyum (5 yıl), Kurşun (3 yıl) | 🔵 En Düşük OEL: Berilyum (0,002 mg/m³), Kadmiyum (0,01 mg/m³), Arsenik (0,01 mg/m³)

📜 YÖNETMELİK Ağır Metaller, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilir. Kurşun, cıva, kadmiyum, krom VI, nikel, arsenik, berilyum başlıca ağır metallerdir. OEL değerleri oldukça düşük olup, kronik maruziyet ciddi sağlık sorunlarına yol açar. IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılan ağır metaller (kadmiyum, krom VI, nikel, arsenik, berilyum) özel önem taşır.

Maddenin Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği tarafından verilen adıdır.

Polimer oluşturma tepkimesinde kullanılan özel işlem koşullarında kendine benzeyen veya benzemeyen moleküllere ardışık olarak eklenen kovalent bağlar oluşturma kapasitesine sahip maddedir.

Ardışık bir ya da daha fazla tipteki monomer birimlerinin oluşturduğu, molekül ağırlıklarına göre dağılan ve molekül ağırlığındaki farklılığın birincil olarak monomer sayısındaki farklılığa dayandırıldığı molekül dizileri ile belirlenmiş;

1) En az bir farklı monomer birime veya diğer bir tepkene kovalent olarak bağlı en az üç monomer biriminden oluşan

2) Basit ağırlıklı çoğunluğunda moleküller ile aynı molekül ağırlığına sahip ve basit ağırlıklı çoğunluğundan az olan molekülleri içeren

Bağımsız · Antagonizma · Additif · Sinerjik · Potansiyalizasyon

İşyerinde çalışanlar genellikle tek bir kimyasal maddeye değil, birden fazla kimyasal maddeye birlikte maruz kalırlar. Bu durumda maddelerin birbirleriyle etkileşimleri sonucu oluşan toplam etki, farklı mekanizmalarla gerçekleşebilir.

📜 TOKSİKOLOJİ Kimyasal maddelerin birlikte etki mekanizmaları, işyerinde risk değerlendirmesi yapılırken mutlaka dikkate alınmalıdır. Sinerjik etki gösteren maddelerin birlikte bulunduğu ortamlarda maruziyet sınır değerleri daha düşük tutulmalıdır.

Acil Durum Müdahalesi İçin Malzemelerin Tehlikelerinin Belirlenmesi

📜 STANDART NFPA 704 - Acil Durum Müdahalesi İçin Malzemelerin Tehlikelerinin Belirlenmesine İlişkin Standart Sistem. Kimyasalların yanıcılık, sağlık, reaktivite ve özel tehlikeler açısından sınıflandırılması.

Üreme Toksisitesi · IARC Kanserojen Sınıflaması

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde erkek ve dişilerin üreme fonksiyon ve kapasitelerini azaltan ve/veya doğacak çocuğu olumsuz etkileyen maddelerdir.

IARC tarafından belirlenen kanserojen sınıflandırması, kimyasalların insanlarda kanser yapma potansiyelini derecelendirir. Grup 1 en yüksek, Grup 4 en düşük risk seviyesini gösterir.

📜 SINIFLANDIRMA Üreme Toksisitesi Kategori 1, 2, 3 ve IARC Kanserojen Sınıflaması Grup 1, 2A, 2B, 3, 4 kimyasal maddelerin sınıflandırılmasında temel referanslardır.

Organik · İnorganik · Karbon · Farklar · Örnekler

Karbon (C) atomu içeren, genellikle canlı organizmalarda bulunan veya sentezlenen kimyasal maddelerdir. Karbon-hidrojen (C-H) bağı içerirler.

Karbon atomu içermeyen veya çok basit karbonlu (örneğin CO₂, CO) olan, genellikle canlı olmayan kaynaklardan elde edilen kimyasal maddelerdir. C-H bağı içermezler.

Organik = Karbon içerir + C-H bağı içerir + Canlı kaynaklı + Genellikle yanıcı İnorganik = Karbon içermez (çoğu) + C-H bağı içermez + Mineral kaynaklı + Genellikle yanmaz

İstisnalar: CO₂, CO, HCO₃⁻ (karbon içerir ama inorganiktir)

Karbon içeren, uçucu ve yanıcı özellik gösteren, diğer maddeleri çözme yeteneğine sahip sıvı veya gaz halindeki kimyasal maddelerdir.

Heksan (C₆H₁₄) — Yağ çözücü

Heptan (C₇H₁₆) — Boya, kaplama

Petrol eteri — Yağ, gres çözücü

Benzen (C₆H₆) — IARC Grup 1

Toluen (C₇H₈) — Boya, tiner

Ksilen (C₈H₁₀) — Boya, vernik

Stiren (C₈H₈) — Plastik, reçine

Kloroform (CHCl₃) — Lab.

Trikloretilen (C₂HCl₃) — Kuru tem.

Perkloretilen (C₂Cl₄) — Kuru tem.

Diklorometan (CH₂Cl₂) — Boya sökücü

Metanol (CH₃OH) — Antifriz

Etanol (C₂H₅OH) — Dezenfektan

Aseton (C₃H₆O) — Oje çıkarıcı

MEK (C₄H₈O) — Boya, yapıştırıcı

Akut: Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı

Akut: Bilinç kaybı, solunum depresyonu

Kronik: Sinir sistemi hasarı, karaciğer hasarı

Kronik: Böbrek hasarı, kanser (Benzen → Lösemi)

Kronik: Cilt hastalıkları (dermatit, klorakne)

1. Lokal havalandırma (çeker ocak)

2. Kişisel Koruyucu Donanım (eldiven, maske, gözlük)

3. Kapalı sistem kullanımı

4. Düzenli ölçüm (OEL takibi)

5. Alternatif (toksik olmayan çözücü tercihi)

6. Eğitim ve bilgilendirme

📜 YÖNETMELİK Organik çözücüler, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilir. Alifatik, aromatik, halojenli, alkoller ve ketonlar olarak sınıflandırılır. Benzen (IARC Grup 1), toluen, ksilen en yaygın olanlarıdır. Asetilen ise %2,5 – 100 patlama aralığı ile en geniş patlama sınırına sahip gazdır.

Kalıcı Organik Kirleticiler · Biyobirikim · Toksisite · POP

Organik kirleticiler, karbon (C) atomu içeren, doğal veya insan faaliyetleri sonucu çevreye yayılan; insan sağlığına, diğer canlılara ve ekosisteme zarar verebilen kimyasal maddelerdir. Bu maddeler hava, su ve toprakta uzun süre kalabilir, canlıların vücudunda birikebilir ve besin zinciri boyunca taşınabilir.

Kalıcı Organik Kirleticiler (POP'lar); çevrede uzun yıllar bozulmadan kalan, yağ dokusunda biriken, besin zinciri boyunca taşınabilen ve toksik etkileri bulunan organik kimyasal maddelerdir.

📜 POP Kalıcı Organik Kirleticiler (POP), Stockholm Sözleşmesi kapsamında kontrol altına alınan, çevrede uzun yıllar bozulmadan kalan, yağ dokusunda biriken ve besin zinciri boyunca taşınabilen toksik maddelerdir. İSG açısından biyobirikim ve biyobüyütme kavramları önemlidir.

Dioksin · Furan · PCB · DDT · Aldrin · Dieldrin · Endrin · Heptaklor · Klordan · Mireks

Kalıcı Organik Kirleticiler (POP), çevrede uzun yıllar bozulmadan kalan, yağ dokusunda biriken, besin zinciri boyunca taşınabilen ve kanserojen, hormonal bozukluk, bağışıklık sistemi hasarı gibi ciddi sağlık etkileri olan organik kimyasal maddelerdir. Stockholm Sözleşmesi kapsamında kontrol altına alınmıştır.

🔴 IARC Grup 1: Dioksin, Furan, PCB, Heksaklorobenzen | 🟡 IARC Grup 2A/2B: DDT, Dieldrin, Heptaklor, Klordan, Mireks, Toksapen, Klordekon | 🟢 Yasaklı (Stockholm): DDT, Aldrin, Dieldrin, Endrin, Heptaklor, Klordan, Mireks, HCB, Toksapen, Klordekon | 🔵 Ezber: Dioksin=Yanma, PCB=Trafo Yağı, DDT=Yasak Böcek İlacı, Mireks=Karınca İlacı

📜 STOCKHOLM SÖZLEŞMESİ Kalıcı Organik Kirleticiler (POP), Stockholm Sözleşmesi kapsamında kontrol altına alınan ve birçok ülkede üretimi ve kullanımı yasaklanan maddelerdir. Dioksin, Furan, PCB, DDT, Aldrin, Dieldrin, Endrin, Heptaklor, Klordan, Mireks, Heksaklorobenzen, Toksapen ve Klordekon bu kapsamda değerlendirilir.

PCDD · PCDF · Kalıcı Organik Kirletici · IARC Grup 1

Dioksinler, yapısal ve kimyasal olarak poliklorlanmış dibenzodioksinler (PCDD) ve poliklorlanmış dibenzofuranlar (PCDF) sınıfını temsil eder. Kalıcı Organik Kirleticiler (POP) grubunda yer alırlar ve IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılmıştır.

🔥 Atık yakma tesisleri (belediye, tehlikeli atık, tıbbi atık)

🔥 PVC yanması (plastik yakma)

🔥 Metal eritme ve geri dönüşüm tesisleri

🔥 Kimyasal üretim (pestisitler, herbisitler)

🔥 Kağıt üretimi (klorlu ağartma)

🔥 Doğal kaynaklar (orman yangınları, volkanik patlamalar)

🧪 Kimyasal olarak kararlı (kolay parçalanmaz)

🧈 Yağda çözünür, suda az çözünür

🌡️ Yüksek sıcaklığa dayanıklı (700°C'ye kadar)

🌍 Uzun ömürlü (çevrede yıllarca kalır)

📈 Biyobirikim ve biyobüyütme yapar

🔁 Besin zincirinde taşınır (en çok hayvansal yağlarda birikir)

🛡️ Atık yakma tesislerinde filtre ve arıtma sistemleri

🛡️ PVC ve klorlu plastik kullanımının azaltılması

🛡️ Geri dönüşüm tesislerinde kontrollü işlem

🛡️ Baca gazı arıtma sistemleri (aktif karbon filtreler)

🛡️ Beslenme (yağlı gıdaları sınırlamak, organik gıda tercihi)

🛡️ KKD (solunum koruyucu, koruyucu giysi)

🛡️ Çalışma ortamı havalandırması ve hijyen

LD50 · LC50 · Oral · Dermal · Inhalasyon · Kategori 1-4

LD (Lethal Dose - Öldürücü Doz), bir maddenin belirli bir canlı popülasyonunun %50'sini öldüren doz miktarıdır. LD50 en yaygın kullanılan toksisite göstergesidir. CLP/GHS (Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama) sistemine göre maddeler akut toksisite açısından 4 kategoriye ayrılır. Kategori 1 en toksik, Kategori 4 en az toksiktir.

🔴 Kategori 1: ≤ 5 mg/kg (oral) · En toksik · H300 | 🟠 Kategori 2: 5-50 mg/kg · Çok toksik · H300 | 🟡 Kategori 3: 50-300 mg/kg · Toksik · H301 | 🟢 Kategori 4: 300-2000 mg/kg · Zararlı · H302 | 🔵 Not: LD50 değeri küçüldükçe toksisite artar

📜 CLP/GHS CLP Yönetmeliği (Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik) kapsamında akut toksisite sınıflandırması LD50 ve LC50 değerlerine göre yapılır. Kategori 1 (en toksik) ile Kategori 4 (en az toksik) arasında 4 farklı kategori bulunur. H ifadeleri (H300, H301, H302, H310, H311, H312, H330, H331, H332) maruziyet yoluna göre değişir.

Basit Boğucu · Kimyasal Boğucu · Tahriş Edici · Sistemik Etki · Patlama/Yanma

Ortamdaki oksijen miktarını azaltarak boğulmaya yol açan, kimyasal olarak toksik olmayan gazlar.

Kanda oksijenin taşınmasını veya kullanılmasını engelleyerek zehirlenme etkisi gösterir.

Solunum yolları, göz ve ciltte tahriş, ödem, öksürük veya yanma hissi oluşturur.

Vücut organlarında karaciğer, böbrek, sinir sistemi, kan vb. hasar oluşturur.

Çok hızlı bir gaz genişlemesi ile oluşan ve genellikle ısı açığa çıkmasıyla meydana gelen kimyasal reaksiyon veya değişim.

Parlayıcı maddelerin buhar veya gazlarının hava ile homojen karışımlarının çok kolay alev alarak hızla yanması. Parlama noktası ne kadar düşük ise alevlenme o kadar kolay olur

Alevin sürekliliğini kendi kendine sağladığı sıcaklık.

Sıvının buhar basıncının atmosfer basıncına eşit olduğu sıcaklık.

Hava ile karıştığında patlayıcı hale gelir.

Hiçbir konsantrasyonda hava/oksijen ile yanmaz.

Bazı koşullarda diğer maddelerle kimyasal reaksiyona girer.

Solunum atmosferine yayıldığında ciddi sağlık sakıncaları oluşturur.

Sınıflandırma · Özellikler · Örnekler

Özellik: Oksijenin yerini alır, zehirli değil

Örnekler: N₂, He, Ar, CH₄, CO₂, H₂

Özellik: Hücresel solunumu engeller

Örnekler: CO, H₂S, HCN

Özellik: Solunum/göz/cilt tahrişi

Örnekler: Cl₂, NH₃, SO₂, NO₂, Fosgen

🔵 Basit boğucu: O₂ yerine geçer · Zehirli değil 🔴 Kimyasal boğucu: O₂ kullanımını engeller · Toksik 🟠 Tahriş edici: Solunum/göz/cilt tahrişi 🟢 Toksik: Organ hasarı · Düşük konsantrasyonda zehirlenme 📊 Tablo: Formül · Sınıf · Koku · Patlama aralığı · Kritik risk

Organik Peroksitler · Özellikler · Kullanım · Saklama · Zararlar

Peroksitler, -O-O- peroksit bağı içeren bileşiklerdir. Organik peroksitler, organik yapıda peroksit bağı bulunan kararsız ve patlayıcı özellik gösteren maddelerdir. Isı, ışık, sürtünme ve darbe ile kolayca ayrışarak yangın ve patlamaya neden olabilirler.

Kararsız, güçlü oksitleyici

Polimerizasyon başlatıcı

Plastik (polimerizasyon)

🔥 Isı kaynağından uzak

📅 Kullanım tarihi etiketlenmeli

🔥 Patlayıcı (ısı/darbe ile)

😷 Cilt ve göz tahrişi

💀 Yutulması zehirlidir

Yüksek sıcaklıkta bozunur

Kauçuk vulkanizasyonu

📅 Tarih etiketlenmeli

Polimerizasyon başlatıcı

Polyester reçine üretimi

📅 Tarih mutlaka yazılmalı

⚠️ Seyreltilmiş halde saklanır

💥 Patlayıcı (ısı/darbe ile)

🔥 Çok kolay alevlenir

📅 Tarih etiketlenmeli

⚠️ Asitlerden uzak tutun

💀 Yutulması zehirlidir

Polimerizasyon başlatıcı

🔥 Isı kaynağından uzak

📅 Kullanım tarihi yazılmalı

😷 Cilt ve göz tahrişi

💀 Yutulması zehirlidir

Polimerizasyon başlatıcı

Kauçuk vulkanizasyonu

📅 Tarih etiketlenmeli

🌑 Karanlık yerde muhafaza edilmelidir (Işık peroksitleri bozundurur)

📅 Maddenin kullanılmaya başlandığı tarih kabın üzerine yazılmalıdır

🌡️ Serin ortamda (genellikle 20-25°C altında) saklanmalıdır

🔥 Isı, kıvılcım, ateş ve sürtünmeden uzak tutulmalıdır

⚠️ İndirgeyici maddeler ve asitler ile temas ettirilmemelidir

📦 Orijinal ambalajında ve ağzı sıkıca kapalı tutulmalıdır

🧪 Uygun KKD (eldiven, gözlük, koruyucu giysi) kullanılmalıdır

🔴 Benzoil Peroksit: Diş beyazlatma, akne tedavisi | 🟠 MEKP: Polyester reçine, fiberglas | 🟠 Kümen Hidroperoksit: Fenol/Aseton üretimi | 🔴 Saklama: Karanlık + Serin + Tarih etiketi | 🔴 Tehlike: Patlayıcı (ısı/darbe), Oksitleyici, Tahriş edici

📜 KİMYASAL SINIFLANDIRMA Organik Peroksitler, -O-O- peroksit bağı içeren kararsız ve patlayıcı bileşiklerdir. Benzoil peroksit, MEKP, di-tert-bütil peroksit, kümen hidroperoksit, lauroil peroksit ve dikümil peroksit en yaygın organik peroksitlerdir. Karanlıkta ve serin yerde saklanmalı, kullanım tarihi etikete yazılmalıdır. Isı, darbe ve sürtünme ile patlama riski taşırlar.

Yanıcı · Yanıcı Değil · İtici Gazlar · Aerosol

Deodorant ve diğer aerosol ürünlerde kullanılan itici gazlar, ürünü kaptan dışarıya püskürtmek için kullanılır. Bütan, izobütan, propan gibi gazlar yanıcı özellik gösterirken, azot, karbondioksit ve sıkıştırılmış hava yanıcı değildir. Bu gazların seçimi ürünün güvenliği, çevresel etkisi ve performansı açısından önemlidir.

🔴 Yanıcı Gazlar: Bütan, İzobütan, Propan, DME, HFC-152a | 🔵 Yanıcı Değil: Azot (N₂), Karbondioksit (CO₂), Sıkıştırılmış Hava, HFC-134a | 🟢 Çevre Dostu: Sıkıştırılmış Hava, CO₂ | 🟡 En Yaygın: Bütan, Propan, DME

📜 AEROSOL Deodorant ve aerosol ürünlerde kullanılan itici gazlar, yanıcı (bütan, propan, DME) ve yanıcı olmayan (azot, CO₂, sıkıştırılmış hava) olarak iki gruba ayrılır. Güvenlik açısından yanıcı gazlar içeren ürünler ateş kaynaklarından uzakta tutulmalıdır. Çevre dostu ürünlerde sıkıştırılmış hava ve CO₂ tercih edilmektedir.

Güvenlik Bilgi Formu, kimyasal maddelerin ve karışımların tehlikeleri, güvenli kullanımı, depolanması, taşınması ve acil durum müdahaleleri hakkında bilgi veren 16 bölümden oluşan standart bir belgedir. İşverenler, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak için bu formları bulundurmak ve erişilebilir kılmak zorundadır.

Ürün tanıtıcısı, önerilen kullanım alanları, tedarikçi bilgileri, acil durum telefonu

GHS sınıflandırması, piktogramlar, H ve P ifadeleri

Tehlikeli bileşenler, CAS numarası, konsantrasyonu

Soluma, yutma, cilt/göz temasına göre ilk yardım müdahaleleri

Uygun söndürücü maddeler, özel tehlikeler, koruyucu önlemler

Dökülme/sızıntı durumunda KKD, çevresel önlemler, temizlik

Güvenli elleçleme, depolama koşulları, uyumsuz malzemeler

OEL değerleri, mühendislik kontrolleri, KKD (solunum, el, göz, cilt)

Fiziksel durum, renk, koku, pH, erime/kaynama noktası, parlama noktası

Kimyasal kararlılık, tehlikeli tepkimeler, kaçınılması gereken koşullar

Akut/kronik sağlık etkileri, LD50, LC50, kanserojenlik, mutajeniklik

Çevre üzerindeki etkiler, sucul toksisite, biyobirikim potansiyeli

Atıkların güvenli bertarafı, ilgili mevzuat, ambalaj atıkları

UN numarası, taşımacılık sınıfı, ambalaj grubu, özel önlemler

Sağlık, güvenlik ve çevre mevzuatı, AB direktifleri

H/P ifadelerinin tam metni, revizyon bilgileri, formu hazırlayan

1-4: Kimlik · Tehlike · Bileşim · İlk Yardım | 5-8: Yangın · Dökülme · Depolama · KKD | 9-12: Fiziksel Özellikler · Tepkime · Toksikoloji · Ekoloji | 13-16: Bertaraf · Taşımacılık · Mevzuat · Diğer Bilgiler

📜 YÖNETMELİK Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik - EK-2 kapsamında Güvenlik Bilgi Formu (SDS), kimyasalların güvenli kullanımı, depolanması, taşınması ve acil durum müdahaleleri için 16 bölümden oluşan standart bir belgedir. İşverenler SDS'leri bulundurmak ve erişilebilir kılmak zorundadır.

Pestisitler · Gübreler · İnsan Sağlığı · Çevre · Korunma

Tarımsal üretimde kullanılan pestisitler, gübreler ve diğer kimyasal maddeler; zararlılarla mücadelede yararlı olsalar da, yanlış veya aşırı kullanımları hem insan sağlığına hem de çevreye ciddi zararlar verebilir.

Böcek, mantar ve ot ilaçları; hedef dışı canlıları da etkileyebilir.

🔴 Organofosfat ve karbamatlar (yüksek zehirlilik)

🐝 Bal arıları ve toprak mikroorganizmaları

🍽️ Gıda zinciri ile biyobirikim

Aşırı kullanım toprağın doğal yapısını bozar, su kaynaklarını kirletir.

🔵 Azotlu → yeraltı suyu kirliliği

🔵 Fosfatlı → ötrofikasyon

🔵 Ağır metal birikimi (Cd, As)

Kısa ve uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açar.

🟠 Kısa: baş ağrısı, mide bulantısı

🟠 Uzun: kanser, sinir sistemi bozuklukları

🟠 Cilt teması/soluma ile toksik etki

Yağış ve sulama ile su kaynaklarına taşınır.

🟢 Su kaynaklarının kirlenmesi

🟢 Balık ve kuş ölümleri

🟢 Toprak verimliliğinin azalması

Güvenli kullanım için alınması gereken tedbirler.

🟣 KKD (eldiven, maske, gözlük)

🟣 Etiket ve SDS okunmalı

🟣 Biyolojik mücadele tercih edilmeli

Bitkisel üretimde zararlı, yabancı ot ve hastalıklarla mücadelede kullanılan kimyasal maddelere pestisit veya bitki koruma ürünü denir.

🧴 Deri yoluyla (ciltteki gözeneklerden)

🥤 Ağız yoluyla (oral)

💨 Solunum yoluyla (inhalasyon)

📦 Orijinal ambalajında, kilitli, gıdalardan uzak

♻️ Boş ambalajlar usulüne uygun imha

📋 SDS formları bulundurulmalı

🔥 Yangın riskine karşı önlem alınmalı

👤 Yalnız çalışmayın, KKD kullanın

😷 Maskesiz işlem yapmayın

🍽️ Yemek kaplarını ilaç hazırlığında kullanmayın

🚭 İlaçlama sırasında yemek, içmek ve sigara yasaktır

Baş ağrısı, mide bulantısı, terleme

Görme bozukluğu, nefes darlığı, kas krampları

Bilinç kaybı, refleks azalması, solunum durması

ABC - Hava yolu, solunum ve dolaşımı kontrol edin

🛏️ Koma pozisyonu verin, bilinci kapalı ise kusturmayın

🧼 İlaçlama sonrası alet ve kıyafetleri ayrı yıkayın

📅 Etiket üzerindeki hasat süresine mutlaka uyun

15 Pestisit Çeşidi · Zararlı Organizmalar · Kullanım Alanları · Örnekler

Zirai Fümigasyon · Ruhsat · Operatör · Depolama

Fümigasyon faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler ile kuruluşların aşağıda belirtilen şartları taşıması zorunludur. Bu şartlar, kuruluş türüne göre farklılık göstermektedir.

1 Fümigasyon Operatörü

🔧 Fümigasyon araç-gereçleri

🏚️ Araç-gereçler ve fümigantların muhafazası için uygun bir depo

📜 Zirai Fümigasyon Ruhsatı

1 Fümigasyon Operatörü

🔧 Fümigasyon araç-gereçleri

🏚️ Araç-gereçler ve fümigantların muhafazası için uygun bir depo

🧼 İşletme içinde bir lavabo ve temizlik malzemeleri

📜 Zirai Fümigasyon Ruhsatı

1 Fümigasyon Operatörü

🔧 Fümigasyon araç-gereçleri

🏚️ Araç-gereçler ve fümigantların muhafazası için uygun bir depo

🧼 İşletme içinde bir lavabo ve temizlik malzemeleri

📄 Vergi kayıt belgesi fotokopisi

🏢 Ticaret sicil kayıt örneği

📝 Fümigasyon operatörü ve yardımcılarıyla noter onaylı iş sözleşmesi

📜 ZİRAİ FÜMİGASYON Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelik kapsamında fümigasyon yapacak gerçek ve tüzel kişiler ile kuruluşlarda yukarıda belirtilen şartlar aranır. Zirai Fümigasyon Ruhsatı ve Fümigasyon Operatörü bulundurma zorunluluğu tüm kuruluşlar için geçerlidir.

Bildirim Süreleri · Aday Nitelikleri · Ruhsat

Fümigasyon operatörü ve fümigasyon operatör yardımcısı olmak isteyen adaylarda aranılan nitelikler:

🇹🇷 T.C. vatandaşı olmak

📅 18 yaşından küçük olmamak

🌳 Orman Endüstri Mühendisi

1) Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde kanser oluşumuna neden olabilecek veya kanser oluşumunu hızlandırabilecek madde veya müstahzarlardır.

2) Ek-1'de belirtilen maddeler, işlemler ve bu işlemler sırasında ortaya çıkan madde veya müstahzarları.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde kalıtımsal genetik hasarlara yol açabilecek veya bu etkinin oluşumunu hızlandırabilecek madde veya müstahzarlardır.

Aksi belirtilmedikçe kanserojen veya mutajen maddenin, çalışanın solunum bölgesinde bulunan havadaki, Ek-2'de belirlenen referans zaman aralığındaki, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonudur.

2. Kömür kurumu, kömür katranı ve ziftinde bulunan polisiklik aromatik hidrokarbonlara maruziyet.

3. Bakır-nikel cevherinin kavrulması ve elektro rafinasyonu işleminde açığa çıkan toz, serpinti ve duman.

4. Kuvvetli asit işlemi ile isopropil alkol üretimi.

5. Sert odun tozuna maruziyet.

Maruziyetin Önlenmesi · İşveren Yükümlülükleri · Sağlık Gözetimi

🔄 Tehlikesiz veya daha az tehlikeli madde/müstahzar/işlem kullanılır

📊 Değiştirme araştırma sonuçları Bakanlığa verilir

⚠️ Risk varsa maruziyet önlenir

🔒 Kapalı sistemler kullanılır

📉 Kapalı sistem mümkün değilse maruziyet en aza indirilir

📏 Maruziyet sınır değerleri aşmamalıdır

📉 Madde miktarı ve çalışan sayısı en aza indirilir

⚙️ Mühendislik kontrolleri uygulanır

💨 Lokal/genel havalandırma sağlanır

📡 Gaz yayılımı için erken tespit sistemleri kurulur

🧹 Temizlik ve hijyen düzenli sağlanır

📋 Çalışanlar bilgilendirilir, ikaz levhaları bulundurulur

📄 Acil durum planında yüksek maruziyet senaryoları yer alır

📦 Maddeler sızdırmaz, etiketli kaplarda saklanır/taşınır

♻️ Atıklar güvenli toplanır ve imha edilir

🚛 Taşıma ADR ve ilgili yönetmeliklere uygun yapılır

📋 Bakanlık talep ettiğinde bilgi verilir

🧪 Kullanılan madde türü, miktarı ve nedeni bildirilir

👥 Maruz kalan çalışan sayısı ve koruyucu önlemler

🛡️ Kullanılan koruyucu ekipman türleri ve maruziyet düzeyi

🔄 İkame yapılıp yapılmadığı bildirilir

📢 Beklenmedik olay/kaza durumunda çalışanlara derhal bilgi verilir

🚧 Etkilenmiş alanlara sadece zorunlu personel alınır

🛡️ Koruyucu giysi ve solunum ekipmanı zorunludur

⏱️ Çalışanlar kısa süreli çalıştırılır

🚫 Koruma sağlanmayan kişilerin girmesine izin verilmez

🔧 Bakım/onarım gibi işlerde çalışanların korunması sağlanır

🛡️ Koruyucu ekipman kullanımı zorunludur

⏱️ Yüksek maruziyet koşullarında çalışma süresi en aza indirilir

🚧 Çalışma alanları açıkça işaretlenir, yetkisiz girişler önlenir

🤝 Çalışan temsilcileriyle işbirliği yapılır

📋 Maruziyet öncesinde ve düzenli sağlık gözetimi

📊 Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre ek gözetim

🧼 Kişisel ve mesleki hijyen önlemleri derhal alınabilir olmalı

📁 Sağlık sorunu tespitinde kişisel sağlık kayıtları tutulur

👨‍⚕️ İşyeri hekimi koruyucu/önleyici tedbirler önerir

🔄 Riskler yeniden değerlendirilir, gerekirse görev değişikliği

📢 Kanser vakaları 6331 sayılı Kanun 14. madde kapsamında bildirilir

İşyeri hekimi ve sağlık personeli, çalışanların sağlık durumlarını ve maruziyet koşullarını bilmelidir.

Çalışanların mesleki ve tıbbi öz geçmişleri ile ilgili kayıtlar titizlikle tutulur.

Çalışanların sağlık muayeneleri düzenli olarak yapılır ve kayıt altına alınır.

İlk ve geri döndürülebilir etkilerin tespiti ve mümkün olduğu hallerde biyolojik izleme yapılır.

Sağlık gözetimi kapsamında iş sağlığı alanında en son geliştirilen testler uygulanır.

Çalışan veya işveren, sağlık gözetimi sonuçlarının yeniden değerlendirilmesini isteyebilir.

Çalışanlar kendi sağlık verilerini talep etme hakkına sahiptir.

Sağlık gözetimi kayıtları, maruziyetin sona ermesinden sonra en az 40 yıl süre ile özenle saklanır.

EK-2: OEL Değerleri · EK-3: Sağlık Gözetimi

Kanserojen veya mutajen maddelere maruz kalan çalışanların sağlık gözetiminden sorumlu işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli, çalışanların sağlık durumlarını ve maruziyet koşullarını bilmelidir.

Sağlık gözetimi, 6331 sayılı Kanunun 15 inci maddesi hükümlerine uygun olarak yürütülür.

Çalışanların mesleki ve tıbbi öz geçmişleri ile ilgili kayıtlar tutulur.

Çalışanların sağlık muayeneleri düzenli olarak yapılır.

İlk ve geri döndürülebilir etkilerin tespiti ve mümkün olduğu hallerde biyolojik izleme yapılır.

İş sağlığı alanında en son geliştirilen testler uygulanır.

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hk. Yönetmelik

🏥 Hastalara tıbbi tedavi uygulamak için ayrılan yerler

🔥 Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik kapsamındaki cihazlar

🧨 Patlayıcı maddelerin üretimi, işlenmesi, depolanması, nakliyesi

⛏️ Sondaj yöntemiyle maden çıkarma, yeraltı/yerüstü maden işleri

🚛 Uluslararası antlaşmaların uygulandığı kara/hava/su taşıma araçları

Bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

İşyerlerinde patlayıcı ortam tehlikelerinden çalışanları korumak için hazırlanan doküman

Yanıcı maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının hava ile oluşturduğu, tutuşturucu kaynakla yanabilen karışım

Bir işyerinde birden fazla işverene ait çalışan bulunması durumunda, her işveren kendi kontrol alanına giren tüm hususlardan sorumlu olur.

Asıl işveren, çalışanların sağlık ve güvenliklerine ilişkin tedbirlerin uygulanmasını koordine eder ve Patlamadan Korunma Dokümanında bu koordinasyonun amacı ve uygulanması için gerekli usul ve tedbirleri belirtir.

Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, koordinasyon yönetim tarafından sağlanır.

🔔 Yönetim, işyerlerini tehlikeler konusunda uyarır

📢 Uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir 🔵

(1) Her işveren kendi kontrol alanından sorumlu | 🔵

(2) Asıl işveren koordinasyon görevini Patlamadan Korunma Dokümanı'nda belirtir | 🟣

(3) Yönetim uyarır, uymayanları Bakanlığa bildirir

📜 YÖNETMELİK Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik - MADDE 8 kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisinde koordinasyon görevi asıl işverene aittir. İş merkezleri, sanayi bölgeleri gibi yerlerde ise koordinasyon yönetim tarafından sağlanır.

İşveren, Patlamadan Korunma Dokümanı'nı hazırlar.

a) Patlama riskinin belirlendiği ve değerlendirildiği hususu

b) Yükümlülükler için alınacak önlemler

c) Ek-1'e göre sınıflandırılmış yerler

ç) Ek-2 ve Ek-3 asgari gereklerin uygulanacağı yerler

d) İş ekipmanının tasarım, işletme, kontrol, bakım güvenlik kuralları

e) Tüm ekipmanın İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne uygunluğu

İşin başlamasından önce hazırlanır. Değişiklik, genişleme veya tadilat halinde yeniden gözden geçirilir ve güncellenir.

Risk değerlendirmesi, dokümanlar ve diğer raporlar birlikte ele alınabilir.

🔵 İçerik: Risk değerlendirmesi · Alınacak önlemler · Ek-1/Ek-2/Ek-3 uygulama alanları · Ekipman güvenliği · İş Ekipmanları Yönetmeliği uygunluğu | 🟣 Zamanlama: İş başlamadan önce hazırlanır · Değişiklik halinde güncellenir | 🔵 Esneklik: Risk değerlendirmesi ve diğer raporlarla birlikte ele alınabilir

📜 YÖNETMELİK Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik - MADDE 10 kapsamında Patlamadan Korunma Dokümanı, işveren tarafından risk değerlendirmesi ile birlikte hazırlanır. Dokümanda patlama riski, alınacak önlemler, Ek-1/2/3 uygulama alanları, ekipman güvenliği ve İş Ekipmanları Yönetmeliği uygunluğu yer alır.

Patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerlerinde, işverenler iş ekipmanları, işyeri kurulumu ve değişiklikler konusunda aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür.

26/12/2003 tarihinden önce kullanılmak üzere üretilen veya işyerinde kullanılan iş ekipmanları Ek-2'de belirtilen asgari gerekleri karşılamak zorundadır.

Patlayıcı ortam oluşabilecek kısımları bulunan işyerleri, bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak kurulur.

Patlayıcı ortam oluşabilecek kısımları bulunan işyerlerinde herhangi bir değişiklik, eklenti veya tadilat yapıldığı hallerde, işveren bu Yönetmelik hükümlerine uyumun devam etmesini sağlar.

🔵 (a) İş Ekipmanları: 26/12/2003 öncesi ekipmanlar Ek-2 asgari gerekleri karşılamalı | 🟡 (b) İşyeri Kurulumu: Yönetmelik şartlarına uygun kurulum | 🟢 (c) Değişiklik/Tadilat: Yönetmelik uyumu devam ettirilir

📜 YÖNETMELİK Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik - MADDE 11 kapsamında, patlayıcı ortam bulunan işyerlerinde iş ekipmanları (özellikle 26/12/2003 öncesi üretim), işyeri kurulumu ve değişiklik/tadilat durumlarında Ek-2 asgari gereklerine uyum sağlanmalıdır.

İşveren, patlamaların önlenmesi ve bunlardan korunmayı sağlamak amacıyla, teknik ve organizasyona yönelik önlemleri alır.

a) Patlayıcı ortam oluşmasını önlemek

b) Patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek

c) Patlamanın zararlı etkilerini azaltmak

Risk değerlendirmesinde patlayıcı ortam kaynaklı özel riskler değerlendirilirken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Patlayıcı ortam oluşma ihtimali ve kalıcılığı

b) Statik elektrik dahil tutuşturucu kaynaklar

c) Tesis, maddeler, prosesler ve etkileşimleri

ç) Patlama etkisinin büyüklüğü

Çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için işveren:

a) Tehlike arz eden yerlerde güvenli çalışma şartları sağlar

b) Teknik önlemler alarak gözetim altında tutar

🔵 ADIM 1 (Madde 5): Patlayıcı ortam oluşmasını önle → Tutuşmayı önle → Zararlı etkileri azalt | 🟡 ADIM 2 (Madde 6): Risk değerlendirmesi (Oluşma ihtimali, tutuşturucu kaynaklar, etkileşimler, büyüklük) | 🟢 ADIM 3 (Madde 7): Güvenli çalışma şartları sağla → Gözetim altında tut

📜 YÖNETMELİK Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik - MADDE 5, 6, 7 kapsamında işverenin patlamaları önleme, risk değerlendirmesi ve işyerini güvenli hale getirme yükümlülükleri yukarıda belirtilen esaslara göre uygulanır. Öncelik sırası ve gözetim temel prensiplerdir.

Sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık oluştuğu yerler.

Normal çalışma koşullarında ara sıra meydana gelme ihtimali olan yerler.

Normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali olmayan veya çok kısa süre için kalıcı olduğu yerler.

Tutuşabilir tozların sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Normal çalışma şartlarında, tutuşabilir tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Normal çalışma şartlarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak varsa çok kısa süre için geçerli olduğu yerler.

a) Ek-1'e göre tehlikeli olarak tanımlanabilecek yerler

b) Tehlikeli bölgede bulunmayan ancak tehlikeli bölgedeki ekipmanın güvenli çalışmasına yardımcı olan ekipmanlar

İşveren, patlayıcı ortam oluşabilen yerlerde çalışanlara, patlamadan korunma konusunda yeterli ve uygun eğitimi sağlar.

Patlamadan Korunma Dokümanında gerekli görülmesi halinde;

a) Tehlikeli yerlerdeki çalışma, yazılı talimatlara uygun yapılır.

b) Çalışma izin sistemi uygulanır. Çalışma izni, yetkili kişi tarafından işe başlamadan önce yazılı olarak verilir.

Yanıcı gaz, buhar, sis veya tozlar güvenli bir yere yönlendirilir. Mümkün değilse yayılmaları önlenir.

Önlem en yüksek riske uygun olur.

Statik elektrik boşalmaları dikkate alınır. Çalışanlara uygun KKD verilir.

Patlamadan Korunma Dokümanında belirtilmesi halinde hizmete sokulabilir.

Tasarım, inşa, montaj, bakım, onarım ve işletmede önlemler alınır. Patlamanın fiziksel tesirlerinden çalışanlar korunur.

Sesli ve/veya görsel işaretlerle çalışanlar uyarılır.

Patlama güvenliği, eğitimli ve deneyimli ehil kişilerce kanıtlanır.

a) Güç kesilmesinde güvenli çalışma devam etmeli

b) Otomatik proseslerde el ile müdahale yetkili kişilerce

c) Acil durdurma → Enerji güvenli boşaltılır veya izole edilir

🔵 Organizasyon Önlemleri: Eğitim · Yazılı talimatlar · Çalışma izni | 🔴 Patlamadan Korunma Önlemleri: Yanıcı maddeleri uzaklaştır (2.1) · Statik elektrik (2.3) · Tasarım/montaj (2.5) · Uyarı sistemleri (2.6) · Tahliye (2.7) · Güvenlik kanıtı (2.8) · Enerji yönetimi (2.9)

📜 YÖNETMELİK EK-2 Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerinin Patlayıcı Ortam Risklerinden Korunması İçin Asgari Gerekler, organizasyon önlemleri (eğitim, yazılı talimatlar, çalışma izni) ve patlamadan korunma önlemleri (2.1-2.9) olmak üzere iki ana başlıkta toplanmıştır.

ATEX · Grup I (Maden) ve Grup II (Sanayi) · Kategori 1, 2, 3 · M1, M2 (Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik)

Patlayıcı ortam oluşsa bile çalışmaya devam edebilir. İki bağımsız arıza durumunda dahi güvenlidir.

Patlayıcı ortam oluştuğunda enerjisi kesilir veya güvenli şekilde durdurulur. Normal çalışma sırasında güvenlidir.

Patlayıcı ortam sürekli, uzun süreli veya sık sık oluşur.

Normal çalışmada zaman zaman oluşur.

Normal çalışmada beklenmez, oluşursa kısa süre devam eder.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydı ile asbest konusunda aşağıdaki hükümlere uyulur.

Asbestin her türünün çıkarılması, işlenmesi, satılması ve ithalatı yasaktır.

Asbest içeren her türlü ürünün ithalatı ve satılması yasaktır.

Asbest ürünlerinin veya asbest ilave edilmiş ürünlerin üretimi ve işlenmesi yasaktır.

🔴 (a) Asbestin çıkarılması, işlenmesi, satılması, ithalatı yasak | 🔴 (b) Asbest içeren ürünlerin ithalatı ve satılması yasak | 🔴 (c) Asbest ürünlerinin veya asbest ilave edilmiş ürünlerin üretimi ve işlenmesi yasak

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 5 kapsamında asbestin çıkarılması, işlenmesi, satılması, ithalatı, asbest içeren ürünlerin ithalatı ve satılması ile asbest ürünlerinin üretimi ve işlenmesi yasaktır.

İşveren, asbest tozuna maruziyet riski bulunan çalışmalarda, asbestin türü ve fiziksel özellikleri ile çalışanların maruziyet derecesini dikkate alarak risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.

Risk değerlendirmesi yapılırken çalışanlar veya temsilcilerinin görüşleri alınır.

Risk değerlendirmesinde ortam havasındaki asbest miktarının sınır değerin altında olduğu ortaya çıkarsa, aşağıdaki işlerde 9, 16 ve 17 uygulanmayabilir:

a) Kolay kırılmayan malzeme ile geçici ve kısa süreli tamir/bakım

b) Asbest liflerinin sıkı bağlı olduğu malzemenin bozulmadan uzaklaştırılması

c) İyi durumdaki asbestli malzemenin paketlenmesi

ç) Ortam havasının izlenmesi ve örnek alınması

Gerek görüldüğünde ve (a), (b), (c) bentlerindekilerden farklı asbestli malzeme ile karşılaşılması durumunda risk değerlendirmesi yeniden yapılır. 🟡

(1) Asbest türü + fiziksel özellik + maruziyet derecesi | 🟡

(2) Çalışan görüşü alınır | 🟡

(3) Sınır değer altı ise 9, 16, 17 uygulanmayabilir (4 istisna) | 🔴

(4) Farklı malzeme → Risk değerlendirmesi yeniden yapılır

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 6 kapsamında işveren, asbest maruziyeti riski bulunan çalışmalarda risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Çalışan görüşü alınır. Sınır değerin altında olduğu durumlarda 9, 16 ve 17 uygulanmayabilir. Farklı asbestli malzeme ile karşılaşılırsa risk değerlendirmesi yeniden yapılır.

Söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma işlerine başlamadan önce, asbest içerebilecek malzeme ve yerlerini belirlemek için inceleme yaparak gereken tedbirleri alır.

Asbest içerebilecek malzemelerin söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma işleri 8. maddede belirtilen uzman nezaretinde ve yine aynı maddede belirtilen çalışanlarca yapılır.

Teknik önlemlere rağmen sınır değer aşılabilecek işlerde:

a) Uygun solunum sistemi koruyucusu ve KKD · Çalışma süreleri belirlenir

b) Sınır değerin aşılacağı yerlere uyarı levhaları asılır

c) Asbest tozunun tesis veya çalışma alanı dışına yayılması önlenir

İşlere başlamadan önce, alınacak önlemler hususunda çalışanlar veya temsilcilerini bilgilendirir ve onların görüşlerini alır. 🔵

(1) İş öncesi inceleme · Asbest şüphesinde yönetmelik uygulanır | 🟢

(2) Uzman nezaretinde ve yetkili çalışanlarca yapılır | 🟠

(3) KKD + Uyarı levhası + Yayılmayı önleme (a-b-c) | 🟣

(4) Çalışanları bilgilendir ve görüşlerini al

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 7 kapsamında söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma işlerinde ön inceleme, uzman nezareti, KKD ve uyarı levhaları, toz yayılımının önlenmesi ve çalışan bilgilendirmesi zorunludur.

Bu Yönetmelik kapsamındaki asbest söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma işleri asbest söküm uzmanı nezaretinde asbest söküm çalışanı tarafından yapılır.

Asbest söküm işleri Asbest Söküm Uzmanı nezaretinde Asbest Söküm Çalışanı tarafından yapılır.

Asbest söküm işlerine ilişkin mesleki eğitim belgesine sahip olanlardan 19. maddede bahsi geçen kurs bitirme belgesi istenmez.

Bu Yönetmelikte belirtilen eğitimleri almış olanlardan bu iş için ayrıca mesleki eğitim belgesi istenmez. 🔵

(1) Asbest Söküm Uzmanı nezaretinde · Asbest Söküm Çalışanı tarafından | 🟢

(2) Mesleki eğitim belgesi olanlardan 19. madde kurs bitirme belgesi istenmez | 🟡

(3) Yönetmelik eğitimi alanlardan ayrıca mesleki eğitim belgesi istenmez

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 8 kapsamında asbest söküm işleri Asbest Söküm Uzmanı nezaretinde Asbest Söküm Çalışanı tarafından yapılır. Mesleki eğitim belgesi olanlardan 19. madde kurs bitirme belgesi istenmez. Yönetmelik eğitimi alanlardan ayrıca mesleki eğitim belgesi istenmez.

İşveren, çalışmalara başlamadan önce iş planı hazırlamak ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne iş planı ile birlikte bildirim yapmakla yükümlüdür.

1) İşyerinin ticari unvanı ve adresi

2) Sökümü yapılacak asbestin türü ve miktarı

3) Yapılacak işler ve işlemler

5) İşe başlama tarihi ve işin tahmini süresi

6) Asbest söküm uzmanı belgesi

7) Asbest söküm çalışanı belgesi

İş planında, risk değerlendirmesi çerçevesinde alınacak önlemler belirtilir:

a) İşin çeşidi ve tahmini süresi

b) İşin yürütüleceği yer

c) Asbest uzaklaştırmasında kullanılacak metot

ç) Kullanılacak ekipmanın özellikleri

d) İşi yapanların korunması ve arındırılması

e) Diğer kişilerin korunması

f) Yıkımdan önce asbestli malzemelerin uzaklaştırılması

İşlemler tamamlandığında, işyerinde asbest tozuna maruziyet riskinin kalmadığını belirten ve ölçüm sonuçlarını içeren bir belge düzenlenir.

Akredite ve Genel Müdürlük yetkili laboratuvarca düzenlenen belge ve ölçüm sonuçları, işveren tarafından Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne teslim edilir.

Çalışanlar ve/veya temsilcileri, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne yapılan bildirimle ilgili tüm belgeleri talep etme ve görme hakkına sahiptir. 🔵

(1) İş başlamadan önce iş planı + Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne bildirim | 🟣 (1.1-1.7) 7 zorunlu bilgi (unvan, asbest türü/miktarı, işler, çalışan sayısı, tarih/süre, uzman belgesi, çalışan belgesi) | 🟢

(2) İş planında 6 başlık (a-f) | 🟢

(3) İş sonunda risk kalmadığını belirten belge | 🔵

(4) Akredite laboratuvar raporu İl Müdürlüğü'ne teslim | 🟣

(5) Çalışanlar belgeleri talep etme ve görme hakkına sahiptir

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 9 kapsamında işveren, işe başlamadan önce iş planı hazırlamak ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne bildirim yapmakla yükümlüdür. Bildirimde 7 zorunlu bilgi, iş planında 6 başlık yer alır. İş sonunda akredite laboratuvar raporu İl Müdürlüğü'ne teslim edilir. Çalışanlar belgeleri talep etme ve görme hakkına sahiptir.

Asbest ölçme ve numune alma işlemleri akredite ve Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş laboratuvarlarca yapılır.

İşe başlamadan önce risk değerlendirmesi sonuçları dikkate alınarak, 11. maddede belirtilen sınır değere uygunluğu sağlamak için çalışma ortamından düzenli olarak alınan asbest numunelerinde lif sayımı yapılır.

Ölçüm için kullanılan numune alma metodu, çalışanların asbest ve/veya asbestli malzemeden kaynaklanan tozun kişisel maruziyetini gösterecek şekilde uygulanır ve numune alan kişinin korunması için de gerekli önlemler alınır.

c) Numune alma yerleri belirlenirken çalışanların ve/veya temsilcilerinin görüşleri alınır

ç) Numuneler akredite ve yetkilendirilmiş laboratuvar çalışanları tarafından alınır

Analiz, lif sayımı için uygun araç gereçle donatılmış akredite laboratuvarlarda yapılır

d) Numune alma süresi, 8 saatlik çalışma süresinde (bir vardiya) maruziyeti belirleyecek şekilde düzenlenir

e) Lif sayımı, Faz-Kontrast Mikroskobu kullanılarak DSÖ 1997 metoduyla veya eşdeğer metotla yapılır

🔵 Akredite Laboratuvar: Ölçme ve numune alma işlemleri akredite ve Genel Müdürlük yetkili laboratuvarlarca | 🔵 (a) Düzenli lif sayımı · 11. madde sınır değer | 🔵 (b) Kişisel maruziyet ölçümü · Numune alan kişinin korunması | 🟣 (c) Çalışan görüşü | 🟣 (ç) Akredite personel · Akredite laboratuvar analizi | 🟡 (d) 8 saat / vardiya | 🟡 (e) Faz-Kontrast Mikroskobu · DSÖ 1997 | 🔵

(2) Uzunluk >5 μm · En <3 μm · Boy/En >3

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 10 kapsamında asbest ölçümleri akredite ve Genel Müdürlük yetkili laboratuvarlarca yapılır. Lif sayımı düzenli olarak yapılır, kişisel maruziyet ölçülür, çalışan görüşü alınır. Faz-Kontrast Mikroskobu ve DSÖ 1997 metodu kullanılır. Uzunluk >5 μm, En <3 μm, Boy/En >3 kriterlerine uyan lifler hesaba katılır.

Çalışanların maruziyetinin en aza indirilmesi ve 0,1 lif/cm³ sınır değerinin aşılmaması için alınacak önlemler:

a) En az sayıda çalışan ile yapılır

b) Tecrit edilir · Toz yayılması önlenir

c) Temizlik ve bakım düzenli yapılır

ç) Sızdırmaz paketlerde taşınır ve depolanır

d) Atıklar derhal toplanır · Etiketlenir · Uzaklaştırılır · Yok edilir

Nedenler tespit edilir · Konsantrasyon altına inene kadar önlem alınır

Alınan önlemlerin yeterliliğini belirlemek için tekrar asbest konsantrasyonu ölçümü yapılır.

Son çare olarak solunum koruyucusu kullanılabilir.

⏳ Süreklilik arz edemez

📋 Her çalışan için azami süre belirlenir · Aşılamaz

🧘 Fiziki/iklim şartları ve çalışan görüşüne göre dinlenme araları verilir

🔵 Madde 12 (Önleme): (a) En az çalışan · (b) Tecrit/toz yayılmasını önle · (c) Temizlik/bakım · (ç) Sızdırmaz paket · (d) Atık yönetimi | 🔴 Madde 13 (Aşılma Durumu): (a) Neden tespiti + önlem · Çalışma yasak · (b) Yeniden ölçüm · (c) Solunum koruyucu son çare · Azami süre · Dinlenme araları

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 12 ve 13 kapsamında sınır değerin (0,1 lif/cm³) aşılmaması için 5 temel önlem alınır. Sınır değer aşılırsa çalışma durdurulur, neden tespit edilir, önlem alınır, yeniden ölçüm yapılır. Solunum koruyucusu son çare olarak kullanılır.

Asbest veya asbestli malzeme tozuna maruziyet riski bulunan çalışmalarda aşağıdaki önlemler alınır.

1) Uyarı levhaları konulur

2) Görevli olanlar dışında giriş önlenir

3) Sigara içilmesi yasak alanlar belirlenir

4) Yeme içme alanları kirlenme riski olmayan yerlerde seçilir

1) İşe uygun koruyucu giysi ve solunum cihazı verilir

2) KKD işyeri dışına çıkarılmaz · Kapalı kaplarda çıkarılır

3) Koruyucu giysiler ve kendi giysiler ayrı muhafaza edilir

4) El/yüz yıkama yerleri · Tozlu işlerde duş imkanı

5) KKD özel yerlerde saklanır · Her kullanımdan sonra kontrol/temizlik/bakım

İşveren gözetiminde asbest söküm uzmanınca; asbest söküm çalışanına, işyerinde diğer çalışanlara ve çalışan temsilcilerine yeterli bilgi verilir.

a) Asbest tozunun sağlık riskleri

b) Sınır değerler ve ölçümler

c) Sigara içilmemesi dahil hijyen kuralları

ç) KKD kullanımı ve alınacak önlemler

d) Asbest maruziyetini en aza indirmek için özel önlemler

Ortam havasındaki asbest konsantrasyonu ölçüm sonuçları hakkında bilgi verilir ve gerekli açıklamalar yapılır.

Derhal haberdar edilir

Alınacak önlemler hakkında görüş alışverişi

Acil durumda alınan önlemler bildirilir

Çalışanlar aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak sağlık gözetimine tabi tutulur.

İlk defa işe girecek kişi işyeri hekimi tarafından muayene edilir

Ek-I'e göre solunum sistemi muayenesi başta olmak üzere genel sistemik fizik muayene

Diğer tetkik ve kontroller yapılır

Risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçları dikkate alınır

Akciğer radyografileri 2 yılı aşmayacak sürelerle tekrarlanır

İşyeri hekimi, muayene sonucuna göre çalışanın asbeste maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaması da dahil her türlü koruyucu ve önleyici tedbirleri belirleyerek işverene önerilerde bulunur.

Çalışanlara maruziyetin sona ermesinden sonra da yapılması gereken sağlık değerlendirmeleri hakkında bilgi verilir. Hekim, maruziyetin bitmesinden sonra sağlık gözetiminin devam etmesi gereken süreyi belirleyebilir.

Çalışan ve/veya işveren sağlık muayene ve tetkiklerinin yeniden yapılmasını isteme hakkına sahiptir.

Asbest sökümünde görev alanların yaptıkları işler

Maruziyetin sona ermesinden sonra kayıtlar en az 40 yıl süreyle saklanır.

Kayıtlar devredilen işletmeye teslim edilir.

Kayıtlar SGK İl Müdürlüğü'ne teslim edilir.

SGK tarafından tespit edilen veya bildirilen asbestoz ve mezotelyoma vakaları ile ilgili kayıtlar SGK tarafından tutulur.

Tozla Mücadele Komisyonu önerileri

Bakanlık komisyonu tarafından belirlenir

Tebliğ olarak yayımlanır

İSGÜM tarafından yürütülür

Tebliğ programına uygun kurumlar tarafından düzenlenir

Kamu kurumları, sendikalar, meslek kuruluşları, yetkilendirilmiş kurumlar

Eğitimler asbest söküm uzmanları tarafından verilir

Eğitim sonunda sınav yapılır

Başarılı olanlara kurs bitirme belgesi düzenlenir

🔵 Madde 17: (a) İşler, süre, maruziyet kayıtları · (b) 40 yıl saklama · (c) Devirde teslim · (ç) Kapanmada SGK'ya teslim | 🟣 Madde 18: Asbestoz ve mezotelyoma kayıtları SGK tarafından tutulur | 🟡 Madde 19:

(1) Program Bakanlık komisyonu + Tebliğ ·

(2) Uzman eğitimi İSGÜM ·

(3) Çalışan eğitimi uzman tarafından ·

(4) Sınav + Kurs bitirme belgesi

📜 YÖNETMELİK Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 17, 18, 19 kapsamında kayıtlar tutulur ve 40 yıl saklanır. Asbestoz ve mezotelyoma kayıtları SGK tarafından tutulur. Eğitim programları Bakanlık komisyonu tarafından belirlenir, uzman eğitimi İSGÜM, çalışan eğitimi uzman tarafından verilir, kurs bitirme belgesi düzenlenir.

Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen sağlık gözetimleri ile ilgili hususlar şunlardır:

Mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklara sebep olabilir:

3) Akciğer kanseri (bronşiyal karsinom)

4) Mide-bağırsak kanseri

İşyeri hekimi ve/veya diğer sağlık personeli, asbeste maruz kalan çalışanların maruz kalma durumunu ve çalışma şartlarını izlemekle yükümlüdür.

1) Mesleki ve tıbbi özgeçmiş kayıtları

2) Genel sistemik fizik muayene ve solunum sistemi muayenesi

3) Gizlilik esasına dikkat edilir

4) 35x35 standart akciğer radyografisi veya dijital

5) Solunum fonksiyon testi (hacim ve hız)

Sağlık gözetimi sonucunda şüpheli durum saptandığında:

Hekim ileri tetkik isteyebilir

Uzman tarafından değerlendirilir

Çalışana sağlık durumu hakkında bilgi verilir

Maruz kalan diğer çalışanlar da gözden geçirilir

Her çalışan için kişisel sağlık kaydı tutulur ve güncellenir

Gizlilik esasına uygun saklanır

İşyeri hekimi, iş sağlığındaki gelişmeleri göz önüne alarak:

🧬 Balgam sitoloji testi

📊 Bilgisayarlı tomografi (BT)

Asbestle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği · Asbest Sökümü İle İlgili Eğitim Programları Tebliği

Bakanlıkça kurulan komisyon tarafından oluşturulan eğitim programını tamamlamış ve kurs bitirme belgesi almış çalışanıdır.

Yönetmelik kapsamında belirtilen işlemlerin uygulanması aşamasında işveren tarafından sorumluluk verilen, Bakanlıkça kurulan komisyon tarafından oluşturulan eğitim programını bitirip, sınavda başarılı olarak kurs bitirme belgesi alan kişidir.

İSGÜM · İş Hijyeni · Kalite Yöneticisi · Karşılaştırma Testi · Laboratuvar

İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı

Fiziksel (gürültü, titreşim, aydınlatma, radyasyon), kimyasal (toz, gaz, buhar) ve biyolojik (virüs, bakteri, mantar) etmenlerden çalışanların korunmasına yönelik faaliyetler

4 yıllık lisans mezunu, İSG uzmanı veya işyeri hekimi yeterliliğine sahip. Laboratuvar yönetim sistemi kurulması, uygulanması, iyileştirilmesi ve eksiklikleri yöneticiye bildirme sorumlusu.

İSGÜM tarafından belirlenen koşullara göre, aynı veya benzer ögeler üzerinde yapılan ölçüm ve analizlerin organize edilmesi, gerçekleştirilmesi ve değerlendirilmesi.

İş hijyeni ölçüm, test ve/veya analizi yapmak üzere yetkilendirilmiş kuruluşlar.

Laboratuvar yöneticisi, kalite yöneticisi, analiz personeli, ölçüm ve numune alma personeli ile numune kabul, raporlama ve benzeri görevlerde yer alan teknik personel.

Laboratuvarın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanmış kurucusu/ortakları, kamu kurumları için harcama yetkilisi üst yönetici.

4 yıllık lisans mezunu, İSG uzmanı veya işyeri hekimi yeterliliğine sahip. İş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarından ve laboratuvar yönetiminden sorumlu.

Belli bir maddenin sınır değeri için belirtilmiş süre.

İSGÜM tarafından belirlenen şartlara uygun, birden fazla laboratuvarın performansının değerlendirilmesi için bağımsız ve tarafsız bir tüzel kişilik/kuruluş tarafından düzenlenen karşılaştırma programı.

🔵 İSGÜM: Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı | 🟢 İş Hijyeni: Fiziksel/Kimyasal/Biyolojik etmenlerden korunma | 🟡 Kalite Yöneticisi: Lisans mezunu, İSG uzmanı/hekim | 🟣 Karşılaştırma Testi: İSGÜM koşullarında ölçüm/analiz organizasyonu | 🔴 Laboratuvar: Yetkilendirilmiş kuruluş

🟠 Laboratuvar Personeli: Yönetici + Kalite Yöneticisi + Analiz/Ölçüm personeli | 🔴 Üst Yönetim: Kurucu/ortaklar veya harcama yetkilisi | 🔵 Lab. Yöneticisi: Lisans mezunu, İSG uzmanı/hekim, sonuçlardan sorumlu | 🟢 Referans Maruziyet Süresi: Sınır değer için belirtilen süre | 🟣 Yeterlilik Deneyi: İSGÜM şartlarında bağımsız kuruluşça düzenlenen karşılaştırma

📜 YÖNETMELİK İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan tanımlar yukarıda belirtilen esaslara göre uygulanır. İSGÜM, iş hijyeni, kalite yöneticisi, karşılaştırma testi, laboratuvar ve ilgili diğer terimler bu tanımlar çerçevesinde değerlendirilir.

İşveren Yükümlülükleri · Tekrar Koşulları · Yetkili Laboratuvar · Kayıt Saklama

İşveren, güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla risk değerlendirmesinde yer alan fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynaklarının varlığını, niteliğini ve niceliğini ortam ve kişisel maruziyet ölçüm, test ve analiziyle tespit eder.

a) Alınan kontrol tedbirlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi

b) İşyeri ortamında veya kişisel maruziyette değişiklik

c) İş müfettişlerince teftişlerde istenmesi

ç) İşyeri hekimi veya İSG uzmanının gerekli görmesi

İşveren, iş hijyeni ölçüm, test ve analizini yeterlik veya ön yeterlik belgesine sahip laboratuvarlara yaptırmakla yükümlüdür.

İşveren, laboratuvar personeline ön inceleme ve ölçümler süresince eşlik etmesi için iş güvenliği uzmanı ve/veya işyeri hekimini ya da bunların yokluğunda işin yürütülmesi hakkında bilgi sahibi olan çalışanları görevlendirir.

a) Laboratuvar personeline teknolojiler hakkında bilgi verir, çalışanlarla görüşme sağlar

b) Laboratuvar planına göre ölçüm/test/analiz yapılmasını sağlar

c) Normal çalışma şartlarında ve üretim kapasitesinde değişiklik yapılmaz

ç) Ölçüm yapılacak fiziksel, kimyasal, biyolojik etmenler hakkında bilgi ve belgeler (Güvenlik Bilgi Formları dahil) laboratuvara verilir

İşveren, işyerinde iş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtlarını ilgili mevzuatla belirlenen sürelere uygun olarak saklar. Mevzuatta saklama süresi belirlenmeyen kayıtlar için saklama süresi en az 10 yıldır.

📜 YÖNETMELİK İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 5 kapsamında işverenin yükümlülükleri, ölçümlerin tekrar koşulları, yetkili laboratuvar zorunluluğu, doğru sonuçlar için alınması gereken tedbirler ve kayıt saklama süreleri yukarıda belirtilen esaslara göre uygulanır.

Temel Eğitimler · Ölçüm/Numune Alma · Sertifika · Yenileme · İSG-KATİP

a) TS EN ISO/IEC 17025 - Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliği

b) Ölçüm belirsizliği

ç) Yetkili olduğu ölçüm ve deneyler

d) Yetkili olduğu ölçüm ve deneylerde kullanılan cihazlar

1. fıkradaki eğitimleri tamamlama zorunlu

İSGÜM eğitimini tamamlama

Eğitim sonunda sınav zorunlu

Eğitime %80 devam zorunluluğu

Sınavdan 70 ve üzeri puan alma zorunlu

Başarısız katılımcıya ikinci sınav hakkı verilir

İlk iki sınava katılmayan veya başarısız olanın eğitimi iptal edilir

Sertifika süresinin son yılında yenileme sınavı

Başarılı olanın sertifikası yenilenir

Başarısız personele ikinci sınav hakkı

İlk iki sınava katılmayan veya başarısız olanın sertifikası iptal edilir

İSGÜM tarafından yılda en az 2 kez sınav gerçekleştirilir

Aday personel için ölçüm/numune alma eğitimi

Mevcut personel için sertifika yenileme

Yeni sertifika süresi eski sertifikanın bittiği tarihten başlar

Sertifika süresi dolan personelin sertifikası iptal edilir

Sertifikalandırılan personel İSG-KATİP'te kayıt altına alınır

Eğitim ve sınavların tamamının veya bir kısmının uzaktan yapılmasına Bakanlık yetkilidir

Ön İnceleme · Metot Seçimi · Numune Alma · Raporlama · İş Birliği · Gizlilik

a) Maruziyet kaynakları

b) Maruziyet süreleri

c) Üretim süreci ve teknikleri

ç) İş organizasyonu, vardiyalar ve görevler

a) Sınır değer ile karşılaştırmaya imkan tanıyan metotlar

b) Metotların güncel hallerini kullanmak

c) Standart metotları istatistiki yöntemlerle teyit

ç) Geliştirilmiş metotları geçerli kılmak

d) Metotta yazılı hususları dikkate almak

(1) Ulusal/uluslararası standartlara ve metoda göre

(2) Metoda uygun taşıma ve saklama

(3) Sertifikalı personel tarafından yapılır

(4) Süre ve sayı maruziyeti temsil etmeli

(5) TS EN 689:2018+AC standardı dikkate alınır

(6) Uzun süre: 8 saat / Kısa süre: 15 dakika

(7) Cihaz çalışan üzerine ve solunum bölgesine

(8) Sabit nokta = Ortam ölçümü · Kişisel ile karşılaştırılmaz

(9) Manipülasyon yasaktır

(1) Her numune ayrı kayıt kodu ile tanımlanır

(1) Laboratuvar içinde sadece kod ile tanınır

(2) Metoda uygun saklama

(1) Analiz personeli tarafından metoda uygun yapılır

(2) Metodun öngördüğü şartları taşımayan numuneler analize alınmaz

(1) Doğru, açık, kesin, tarafsız ve metoda uygun

(2) Akreditasyon standardı ve İSGÜM formatı

(3) İşin yapıldığı bölüm, işler, maruziyet süresi, çalışan adı/unvanı/işi

(4) Standartlar, ölçüm belirsizliği, sonuçlar, sınır değerler · Uygunluk değerlendirmesi yapılmaz

(5) Belirlenen veriler İSG-KATİP'e yüklenir

(6) Yönetmelik kapsamı dışındaki bilgiler bulundurulmaz

(1) Numune alma yetkisi olan lab, analiz yetkisi olan lab'a gönderebilir

(2) İSG-KATİP üzerinden iş birliği sözleşmesi

(3) Numune alan lab, analiz raporunu ekler

(4) Numune alan lab, taşıma ve saklama koşullarında gönderir

(5) Raporlama numune alan lab tarafından yapılır

(6) Yetkisi olmayan parametrede iş birliği yapılamaz

(1) Bilgiler yargı organları, TÜRKAK, Bakanlık dışında üçüncü şahıslara verilemez

(1) İş birliği yapan laboratuvarlar arasında sadece numune ve analiz bilgileri paylaşılabilir

(2) Ticari/mesleki sırlar ve kişisel veriler ilgili mevzuata göre korunur

Yetki · Süre · Bedel · Başvuru · Denetim · Yenileme · Değişiklik · Kapsam Genişletme

(1) Yetkilendirme yetkisi Genel Müdürlük'e aittir

(2) Yeterlik belgesi: 4 yıl

(2) Ön yeterlik belgesi: 1 yıl (bir kereye mahsus)

(3) Ölçüm/numune alma personeli sertifikası: 4 yıl

(4) Bedeller Bakanlık tarafından belirlenir

(5) Dekont zorunlu, yoksa başvuru incelenmez

(1) Dosya İSGÜM tarafından değerlendirilir

(1) Eksiklik için 60 gün süre, birden fazla düzeltme hakkı

(2) Denetim yapılır, eksiklikler 60 gün içinde giderilir

(2) Gerekirse 1 kere daha denetim yapılır

(3) Uygun bulunanlara belge ve parametre listesi düzenlenir

(3) İSGÜM internet sitesinde ilan edilir

(4) Süreç 180 gün içinde tamamlanır

(1) Yeterlik belgesi için başvuru

(1) Belge bitiminden en az 180 gün önce başvuru

(1) İSG-KATİP üzerinden İSGÜM'e başvuru

(2) Dosya incelenir, denetim yapılır

(3) Yeni belge süresi eski belgenin bittiği tarihten başlar

(4) Ön yeterlik belgesi yenilenemez

(1) Unvan değişikliğinde 30 gün içinde başvuru

(1) Başvuru dilekçesi + Ticaret Sicil Gazetesi

(2) Onaylanan başvuru sonucu yeni belge düzenlenir

(2) Unvan değişikliği geçerlilik tarihini değiştirmez

(1) Adres değişikliğinde 30 gün önce başvuru

(1) Başvuru dilekçesi + değişiklik belgeleri

(2) Dosya incelenir, denetim yapılır

(3) Onaylanan başvuru sonucu yeni belge düzenlenir

(3) Adres değişikliği geçerlilik tarihini değiştirmez

(4) Fiziki yer değişmez sadece adres değişirse bildirim yeterli

(5) Doğal afet durumunda 30 gün içinde bildirim, yeni adres başvurusu

(5) Doğal afet durumunda başvuru bedeli ödenmez

(1) Yeterlik belgesi sahibi laboratuvar başvurabilir

(1) Başvuru dilekçesi + değişiklik/eklenen belgeler

(2) Dosya incelenir, denetim yapılır

(3) Onaylanan başvuru sonucu yeni belge düzenlenir

(3) Kapsam genişletme geçerlilik tarihini değiştirmez

(4) Ön yeterlik belgesi kapsam genişletme yapamaz

Denetim Personeli · Haberli/Habersiz Denetim · İhtar Puanı · Askı · İptal · İtiraz

Denetimler; akreditasyon standardı, ölçüm belirsizliği, metot validasyonu eğitimlerini almış Genel Müdürlük görevlileri tarafından yapılır.

(1) 2 yılda en az 1 kez denetim (haberli/habersiz)

(1) İSG-KATİP üzerinden de denetlenebilir

(2) Mesai saatlerinde en az 1 personel laboratuvarda bulunur

(3) Haberli denetim: 10 gün önce bildirim

(4) Yerinde gözlem ile denetlenir

(5) Personel bilgi ve belge göstermek zorunda

(6) EK-10 denetim tutanağı 2 nüsha imzalanır

(7) İhtar Puanı Tablosu ile değerlendirilir

(8) Son 1 yıl ihtar puanları yenilemede geçerli

(9) Ön yeterlik ihtar puanları yeterliğe geçer

(2) İhtar puanı 300 → 6 ay askı

(3) TÜRKAK askısı → Yeterlik askısı

(4) Bildirimsiz değişiklik → Düzeltilene kadar askı

(5) Yetkisiz metot kullanımı → 6 ay askı

(6) Sertifikasız personel → 6 ay askı

(7) Yetkisiz kişi ile ölçüm → 6 ay askı

(8) Aracılık/devir → 6 ay askı

(9) 180 gün önce başvuru yok → Askı

(10) Bilgi/belge vermeme → 6 ay askı

(1) Yeterlilik deneyi başarısız → 6 ay içinde tekrar

(1) Olumlu sonuç alınamazsa → Parametre askı

(2) Zorunlu teste girilmez → Parametre askı

(3a) Personel yetkin değil → Parametre askı

(3b) Uygun cihaz yok → Parametre askı

(3c) Sistematik hata 6 ay içinde düzeltilmez → Parametre askı

(5) TÜRKAK parametre askısı → GM askısı

(6) TÜRKAK kapsam dışı → Parametre askı

(1) Askıda belge ile ölçüm/test/analiz yapılamaz

(1) Rapor düzenlenemez

(2) Parametre askısı → O parametreden işlem yapılamaz

(3) Askı süresi geçerlilik tarihini değiştirmez

(1) İhtar puanı, askı, iptal kararlarına 15 gün içinde itiraz

(1) 15. günden sonra gelen itirazlar incelenmez

(2) İtirazlar İSGÜM tarafından incelenir

(2) Nihai karar tebliğ edilir

📜 YÖNETMELİK İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 29-35 kapsamında laboratuvarların denetimi 2 yılda en az 1 kez yapılır. İhtar puanı 300'e ulaşan laboratuvarın belgesi 6 ay askıya alınır. Askı veya iptal kararlarına 15 gün içinde itiraz edilebilir. Belgesiz faaliyet gösteren kuruluşlar için 10 yıl yasak uygulanır.

Bildirim Süreleri · İtiraz Süreci · Doğal Afet Muafiyeti · Olağanüstü Hal

a) 15 gün içinde: TÜRKAK parametre/metod askısı, kapsam dışı, iptal

b) 10 gün içinde: Ölçüm/test/analiz sonuçları ve verileri

c) 30 gün içinde: Üst yönetim, personel, metot, parametre, cihaz değişiklikleri

ç) 30 gün içinde: Metot validasyonu revize raporları

d) 3 gün önce: Yapılacak ölçüm/test/analizler

e) 30 gün önce: Yapısal özellik/nitelik değişiklikleri

f) 10 gün önce: Yeterlilik deneyi/karşılaştırma testi katılımı

g) 10 gün içinde: Katıldığı deney/test sonuçları

(f) veya (g) bentlerindeki sürelere uymayan laboratuvar, olumsuz sonuç almış kabul edilir.

Ölçüm/test/analiz sonuçlarına itiraz halinde

Kayıtlar İSGÜM tarafından incelenir

Gerekirse sonuçlar geçersiz kılınır

Geçersizlik İSG-KATİP'e işlenir

7269 sayılı Afet Kanunu veya 2935 sayılı OHAL Kanunu kapsamında ilan edilen bölgelerde, Bakan onayı ile aşağıdaki yükümlülükler değiştirilebilir veya ertelenebilir:

a) Laboratuvar kurulum ve hizmet şartları

b) Başvuru ve bildirim süreleri

c) Personel istihdamı zorunluluğu

ç) Belge yenileme bedeli ödemeleri

d) Personel sertifika yenileme bedelleri

(2) Onay, afet/OHAL süresi boyunca geçerlidir

(2) En fazla 1 yıl geçerli

(2) Uzatma için yeniden Bakan onayı gerekir

(3) Yıkık/hasar raporu beyanı halinde

(3) Zayi olan veya erişilemeyen evraklar denetimlerde aranmaz

📜 YÖNETMELİK İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik - MADDE 36-37 ve EK MADDE 1 kapsamında laboratuvarların bildirim zorunlulukları belirtilen sürelerde İSG-KATİP üzerinden Genel Müdürlüğe yapılır. Ölçüm sonuçlarına itiraz halinde İSGÜM inceleme yapar. Doğal afet veya olağanüstü hal durumlarında Bakan onayı ile yükümlülükler ertelenebilir veya değiştirilebilir (en fazla 1 yıl).

8 Sınıf · Fibrojenik · Toksik · Kanserojen · Radyoaktif · Alerjen · İnert · Organik · İnorganik

Solunum sistemine zararlı

Vücuda alındığında zehirlenme

Zararlı radyasyon yayar

Alerjik reaksiyonlara neden olur

Fibrojenik/toksik etkisi yok

Solunum yollarında spazm

Akciğerde birikir, kronik hastalık

🔴 Fibrojenik: Silis, Asbest, Talk, Alüminyum · Solunum sistemi zararı 🟠 Toksik: Kurşun, Kadmiyum, Mangan · Zehirlenme ⚫ Kanserojen: Asbest, Arsenik, Berilyum, Kromatlar, Nikel · Kanser riski 🟡 Radyoaktif: Uranyum, Toryum, Radyum, Trityum · Radyasyon 🟢 Alerjen: Pamuk, Keten, Kenevir, Ağaç · Alerji ⚪ İnert: Kireç taşı, Mermer, Alçı taşı, Tütün · Etkisiz 🟣 Organik: Bitkisel, Hayvansal, Sentetik · Solunum spazmı 🔵 İnorganik: Metalik, Metalik olmayan, Kimyasal · Kronik hastalık

Organik ve İnorganik Toz Kaynakları

Tarım ve işleme faaliyetleri

Hayvan ürünleri işleme

Kimyasal üretim işlemleri

Diğer organik kaynaklar

Maden ocakları ve işleme

Madencilik ve metal işleme

Kimyasal üretim tesisleri

Çeşitli endüstriyel işlemler

Fibrojenik · Toksik · Kanserojen · Alerjen · Yükümlülük Süreleri

🔴 Fibrojenik: Silikozis (10 yıl), Asbestozis (10 yıl), Sideroz (5 yıl), KİP (10 yıl), Farmer's Lung (2-5 yıl) 🟠 Toksik: Kurşun, Kadmiyum, Mangan zehirlenmeleri (5-10 yıl) ⚫ Kanserojen: Akciğer Kanseri, Mezotelyoma, Berilyum Hastalığı (10 yıl) 🟢 Alerjen: Mesleki Astım (5 yıl), Bagassosis (5 yıl), Byssinosis (3-5 yıl)

Periyodik Ölçüm · Değişiklik Durumunda Tekrar · Sınır Değerler

Risk değerlendirmesi sonucuna göre belirlenen periyodik aralıklarla toz ölçümlerinin yapılması zorunludur.

İşyerinde çalışanların toz maruziyetinin bulunduğu koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda ölçümler tekrarlanır.

Ölçüm sonuçları, Ek-1'de belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.

İşyerinde yapılacak denetimler için toz ölçümleri Genel Müdürlükçe ön yeterlik veya yeterlik belgesi verilen laboratuvarlarca yapılır.

Tozlar için mesleki maruziyet sınır değerleri, belirtilen maruziyet değerlerin üstünde olamaz.

Tozlu işyerlerinde toz oluşumunun önlenmesi, kaynağında yok edilmesi veya bastırılması ve yoğunluğun maruziyet değerlerinin altına düşürülmesi için çalışmalar yapılır.

Çalışmalar sonucunda toz yoğunluğunun uyulması gereken değerde olduğu veya altına düştüğü tespit edildiğinde çalışma izni verilir.

📜 YÖNETMELİK Toz Ölçümü işlemleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı kapsamında belirlenen periyodik aralıklarla, yetkili laboratuvarlar tarafından yapılır. Ölçüm sonuçları Ek-1 OEL değerleri ile karşılaştırılarak değerlendirilir. Sınır değerlerin aşılmaması zorunludur.

Ekipmanlar · Yöntemler · Risk Değerlendirmesi · Sağlık Gözetimi · Komisyon

Aranan maddenin çözeltiden saf bileşik halinde çöktürülerek tartılıp miktarının belirlenmesi

Radyoaktif ölçümlerde kullanılır

Partikül yüklü filtrelerin gözlenen koyuluğu, toplam grafitik karbon içeriğinin ölçümü

0.1-3 µm (PM2.5) aralığında, toplam ışık kırınımı yöntemi

Partiküllerin yapışmasıyla quartz frekansındaki düşüşten kütle toz konsantrasyonu

🧪 Ortamda bulunan tozun çeşidi

⚠️ Tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları

⏱️ Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı

📋 Ek-1 mesleki maruziyet sınır değerleri

📊 Toz ölçüm sonuçları

🛡️ Alınması gereken önleyici tedbirler

📁 Varsa daha önce yapılmış sağlık gözetimleri

📋 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu ile yapılır

🔄 Risk değerlendirmesi, toz ölçüm sonuçları ve toz cinsine göre sıklık belirlenir

📖 Pnömokonyoz yönünden Ek-2 Tanı Şeması dikkate alınır

👨‍⚕️ İşyeri hekimi koruyucu/önleyici tedbirleri belirler

⏳ Maruziyet sonrası sağlık değerlendirmesi ve gözetim süresi

📝 Çalışan veya işveren yeniden muayene talep edebilir

Başkan: İSGGM Genel Müdürü / Yardımcısı

🏥 Sağlık Bakanlığı temsilcisi

⛰️ Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

🏙️ Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

🌾 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

🔍 İş Teftiş Kurulu - İSG müfettişi

👨‍⚕️ Genel Müdürlükten hekim ve mühendis

👥 En çok üyesi olan çalışan konfederasyonu

🏢 En çok üyesi olan işveren konfederasyonu

🎓 Bakanlıkça uygun görülecek üniversiteler (tıp/mühendislik)

📅 Yılda 2 defa toplanır

🚨 Gerektiğinde olağanüstü toplantı yapılabilir

📘 Tozla ilgili sektörlerde rehber hazırlanmasına karar verir

📋 Görev dağılımını belirler

📂 Sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür

⏳ Üye görev süresi 3 yıl

🔄 Süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir

📜 YÖNETMELİK Toz Ölçümü işlemleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı kapsamında belirlenen ekipmanlar, yöntemler, risk değerlendirmesi, sağlık gözetimi ve Tozla Mücadele Komisyonu tarafından yürütülür. Tüm süreçler Ek-1 OEL değerleri ve Ek-2 Pnömokonyoz Tanı Şeması dikkate alınarak uygulanır.

Toplam Toz (TWA) · Solunabilir Toz (TWA) · CAS No

🔵 Genel Tozlar: Toplam 15 mg/m³ / Solunabilir 5 mg/m³ (çoğu mineral tozu) | 🔴 Toksik Tozlar: Paraquat 0.5 mg/m³, Tellüryum 0.1 mg/m³ | 🟠 Metal Tozları: Bakır 1 mg/m³, Kobalt 0.1 mg/m³ | 🟢 Organik Tozlar: Pamuk 0.5-1 mg/m³, Keten 0.5/0.9 mg/m³ | 🟣 Değerli Metaller: Platin 0.002 mg/m³, Gümüş 0.1 mg/m³

Solunabilir toz değeri, akciğerin alt kısımlarına ulaşabilen partikül fraksiyonunu ifade eder.

📜 EK-1 Toz Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı kapsamında belirlenmiştir. Tabloda yer alan TWA/ZAOD değerleri 8 saatlik zaman ağırlıklı ortalama maruziyet sınırlarını göstermektedir. Solunabilir toz fraksiyonu akciğer alveollerine ulaşan partikülleri ifade eder.

Asbest · Silika · Mineral Lifler · ILO Kategori · TWA/ZAOD

🟢 Kategori 0: Aralıklı muayenelerle takip edilir

🟡 Kategori 1 ve üzeri: SGK yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilir

🔴 Yetkili Sağlık Kuruluşu: Raporların birer örneğini işverene gönderir

📜 YÖNETMELİK Özelliği Olan Kayaç ve Mineraller için maruziyet eşik sınır değerleri OSHA 1910.1000 standardına paralel olarak belirlenmiştir. Asbest için 25/1/2013 tarihli 28539 sayılı RG'de yayımlanan Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği esas alınır. ILO Pnömokonyoz Kategorisi değerlendirmesinde tablodaki kriterler uygulanır.

Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırıdır. Kan · İdrar · Solunum.

Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri.

Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.

"Deri" işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.

8 saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama.

Başka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değeri.

20°C sıcaklıkta ve 101,3 kPa (760 mm civa basıncı) basınçtaki 1 m³ havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı.

1 m³ havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m³).

Çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri. Anlık · Asla aşılmamalı.

Kimyasal Maddelerin Sınıflandırılması Kimyasal maddeler, tehlikeli özelliklerine göre sınıflandırılır. Bu tanımlar, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan temel kavramları içerir. İSG sınavlarında sıkça sorulan bu tanımlar, kimyasalların doğru sınıflandırılması ve güvenli yönetimi için kritik öneme sahiptir.

Tehlikeli Kimyasal Madde Patlayıcı, oksitleyici, alevlenir, toksik, aşındırıcı, alerjik, kanserojen, mutajen, üreme için toksik, çevre için tehlikeli özelliklerden birine sahip Veya OEL belirlenmiş maddeler.

Zararlı Madde Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeler (Toksik'ten daha hafif). Toksik'ten daha hafif.

Tanım Gelişmekte olan embriyo veya fetüste yapısal anormalliklere (doğum kusurlarına) neden olan maddelerdir.

Organogenez döneminde (ilk 3 ay) en hassas.

Tanım Vücuda girdikten sonra kan dolaşımıyla tüm vücuda dağılan ve birden fazla organ veya sistemi etkileyen toksinlerdir.

Tanım Bağışıklık sistemini olumlu veya olumsuz yönde etkileyen, alerji, hipersensitivite veya immün yetmezlik oluşturabilen maddelerdir.

İşveren Yükümlülüğü İşveren, işyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. RG: 29/12/2012 - 28512.

a Kimyasal maddenin sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları.

b Tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formu.

c Yetkilendirilmiş laboratuvar tarafından tespit edilen maruziyetin türü, düzeyi ve süresi.

ç Kimyasal maddenin miktarı, kullanma şartları ve kullanım sıklığı.

d Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır değerleri ve biyolojik sınır değerleri.

e Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi.

f Varsa, daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.

g Birden fazla kimyasal madde ile çalışılan işlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileşimleri.

ğ Bakım, onarım, kurulum, işletmeye alma, devre dışı bırakma gibi işlerde kimyasal madde maruziyeti nedeniyle meydana gelebilecek ve çalışanın sağlığını ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek durumlar.

Ek Bilgiler İşveren, tedarikçiden veya diğer kaynaklardan risk değerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri edinir. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk değerlendirmelerini de içerir.

Yeni Faaliyet Öncesi Risk Değerlendirmesi Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk değerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra başlanır. Risk değerlendirmesi ve önlemler alınmadan başlanamaz!

a 📋 İşyerinde uygun düzenleme ve iş organizasyonu yapılır.

b 👥 Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda çalışan ile yapılır.

c ⏱️ Çalışanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması sağlanır.

ç 📦 İşyerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulur.

d 🧹 İşyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulur.

e 🧴 Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanır.

f 🚚 Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların işyerinde en uygun şekilde işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılır.

g İkame yöntemi uygulanarak, tehlikeli kimyasal madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan kimyasal madde kullanılır.

1 Çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden risk oluşturabilecek bakım onarım işleri de dahil tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda ve teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilir ve uygun makine, malzeme ve ekipman kullanılır.

2 Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonu ve yeterli havalandırma sistemi kurulması gibi toplu koruma önlemleri uygulanır.

3 Tehlikeli kimyasal maddelerin olumsuz etkilerinden çalışanların toplu olarak korunması için alınan önlemlerin yeterli olmadığı hallerde bu önlemlerle birlikte kişisel korunma yöntemleri uygulanır.

Bu maddelerin başka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, yukarıda verilen limit değerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.

6331 sayılı Kanunun 15 inci Maddesi Uyarınca Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda sağlık yönünden risk altında olduğu saptanan çalışanlar uygun sağlık gözetimine tabi tutulur.

Biyolojik izleme, absorbsiyon spektrometri veya eşdeğer sonucu veren bir başka metod kullanılarak kanda kurşun seviyesinin (PbB) ölçümünü kapsar.

Kısaltmalar ve Açıklamalar TWA – Zaman Ağırlıklı Ortalama (8 saat) STEL – Kısa Süreli Maruziyet Sınırı (15 dk) CEILING – Tavan Değer (aşılmamalı) Akut – Kısa süreli yüksek maruziyet Kronik – Uzun süreli düşük maruziyet * – 0,2 solunabilir / 0,05 teneffüs (Mangan) * – Sarı 0,1 / Diğerleri 1 (Fosfor) ppm – Milyonda birim (hacimce).

Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH) - Genel Özellikler Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH), organik maddelerin eksik yanması sonucu oluşan, birden fazla aromatik halka içeren kanserojen bileşiklerdir. Benzo(a)piren (Ba)P. en iyi bilinen ve en toksik PAH bileşiğidir. IARC Grup 1 olarak sınıflandırılan PAH'lar, akciğer kanseri, mesane kanseri ve cilt kanserine neden olabilir.

Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH) - Genel Özellikler.

PAH'lar - Sınav İçin Kritik Ezber Bilgiler 🔴 IARC Grup 1 (Kesin Kanserojen): Benzo(a)piren, Benzo(a)antrasen, Krizen, Benzo(b)fluoranten, Dibenzo(a,h.antrasen | 🟡 IARC Grup 2A/2B: Benzo(k)fluoranten, İndeno1,2,3-cd)piren, Floranten, Naftalen | ⚪ Grup 3: Benzog,h,i.perilen, Fenantren, Antrasen, Piren | 🟣 Kaynak: Kömür katranı, Egzoz, Tütün dumanı, Mangal kömürü, Asfalt.

Soygazlar (Asal Gazlar) - Genel Özellikler Soygazlar, Periyodik Tablo'nun 18. Grubunda yer alan, renksiz, kokusuz, tatsız ve son derece düşük kimyasal reaktiviteye sahip elementlerdir. Oksijenin yerini alarak ortamda oksijen seviyesini düşürürler ve basit boğucu etki gösterirler. Endüstride kaynak, aydınlatma, soğutma ve elektronik alanlarında yaygın kullanılırlar.

Soygazlar Özeti 🔵 Helyum (He): Havadan hafif · Balon · Kriyojenik · Basit boğucu 🟣 Neon (Ne): Kırmızı-turuncu ışık · Reklam tabelaları · İnert · Basit boğucu 🔴 Argon (Ar): Havadan ağır · Kaynak gazı · Ampul · Basit boğucu 🟡 Kripton (Kr): Mavimsi-beyaz ışık · Lazer · Yalıtım · Basit boğucu 🟢 Ksenon (Xe): Mavi-mor ışık · Anestezi · Far · Basit boğucu · Anestezik 🔴 Radon (Rn): Radyoaktif · Alfa yayıcı · Akciğer kanseri · Havadan ağır.

Radon (Rn) - Özel Uyarı ⚠️ Radyoaktif · Alfa parçacığı yayıcısı 🫁 Akciğer kanseri riskini artırır (sigara sonrası 2. önde gelen neden) 📍 Toprak ve kayalardan sızar, binalarda birikir 🏠 Özellikle bodrum katlarda yoğunlaşır 📊 Havalandırma ile konsantrasyon azaltılabilir 🔵 Yarı ömrü: 3,8 gün 🔵 Sınıf: IARC Grup 1 (Kesin Kanserojen) Radon, sigaradan sonra akciğer kanserinin 2. önde gelen nedenidir!

Radyoaktif · Alfa parçacığı yayıcısı.

Alkoller - Genel Özellikler Alkoller, hidroksil (-OH) grubu içeren organik bileşiklerdir. Yanıcı, uçucu ve çoğu su ile karışabilen özelliktedirler. Endüstride çözücü, dezenfektan, antifriz, yakıt ve kimyasal sentez alanlarında yaygın kullanılırlar. Metanol en toksik olanıdır ve körlük yapabilirken, etanol gıda ve içecek sanayinde kullanılır.

Asitler - Genel Özellikler Asitler, pH değeri 7'den düşük olan, ekşi tatlı, korozif ve genellikle suda iyonlaşarak H⁺ iyonu veren bileşiklerdir. Endüstride metal temizleme, gübre, akü, patlayıcı, cam aşındırma ve gıda alanlarında yaygın kullanılırlar. Hidroflorik asit (HF) en tehlikeli asit olup, deriden emilerek kemikleri ve kalbi etkiler.

Yükseltgen (Oksitleyici) Maddeler - Genel Bilgi Yükseltgen (Oksitleyici) maddeler, diğer maddelerle temasında yangın ve patlama riski oluşturabilen, elektron alarak diğer maddelerin oksitlenmesine neden olan kimyasallardır. GHS sınıflandırmasında Oksitleyici (Oxidizing) sembolü ile gösterilirler. Yanıcı maddelerden uzakta saklanmalıdırlar.

Yükseltgen (Oksitleyici) Maddeler - Özet 🟡 GHS Oksitleyici: H270 · H271 · H272 | 🔴 En Tehlikeliler: Amonyum Nitrat, Potasyum Klorat, Berilyum Peroksit | 🔵 Depolama: Kuru · Serin · Karanlık · Yanıcılardan uzak | 🟢 Güvenli: Sodyum Hipoklorit (seyreltik), Kalsiyum Hipoklorit | 🔴 Risk: Yanıcı maddelerle patlama · Yangını şiddetlendirir · Solunum tahrişi.

Ağır Metaller - Genel Bilgi Ağır Metaller, yoğunluğu 5 g/cm³'ten büyük olan metallerdir. Kurşun, cıva, kadmiyum, krom, nikel, arsenik, berilyum başlıca ağır metallerdir. Biyobirikim yaparlar, kanserojen ve nörotoksik etkileri vardır. OEL değerleri oldukça düşüktür.

Ağır Metaller - Özet 🔴 IARC Grup 1: Kadmiyum, Krom VI, Nikel, Arsenik, Berilyum | 🟡 IARC Grup 2A/2B: Kurşun (2A), Cıva (2B), Kobalt (2A) | 🟠 En Uzun Kronik Yükümlülük: Kadmiyum (5 yıl), Kurşun (3 yıl) | 🔵 En Düşük OEL: Berilyum (0,002 mg/m³), Kadmiyum (0,01 mg/m³), Arsenik (0,01 mg/m³).

Maddenin Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği tarafından verilen adıdır.

Polimerler, monomerlerin zincir oluşturarak birleşmesiyle oluşan büyük moleküllerdir. Günlük hayatta birçok alanda kullanılırlar.

Kombine Etkiler - Kimyasal Maruziyetlerde Birlikte Etki Kavramları İşyerinde çalışanlar genellikle tek bir kimyasal maddeye değil, birden fazla kimyasal maddeye birlikte maruz kalırlar. Bu durumda maddelerin birbirleriyle etkileşimleri sonucu oluşan toplam etki, farklı mekanizmalarla gerçekleşebilir.

Kombine Etkiler - Kimyasal Maruziyetlerde Birlikte Etki Kavramları.

Farklı hedef organlar | Farklı etki mekanizması.

Benzen (lösemi) + Silika (silikozis) → Farklı hedef organlar (kan sistemi vs. akciğer).

Kurşun (böbrek) + Mangan (sinir sistemi).

Etkiler birbirini baskılar | Toplam etki azalır.

Etanol + Metanol → Etanol, metanolün toksik etkisini azaltır (alkol dehidrogenaz için yarışma).

Selenyum + Cıva → Selenyum, cıvanın toksisitesini azaltır.

Benzer etki mekanizması | Etkiler toplanır.

Toluen + Ksilen → Her ikisi de merkezi sinir sistemi depresanı.

Trikloretilen + Tetrakloretilen → Hepatotoksik etkiler toplanır.

Etki güçlenir | Çarpımsal artış | Çok tehlikeli.

Alkol + Uyku ilacı (Benzodiazepin) → Solunum depresyonu şiddetlenir.

Asbest + Sigara → Akciğer kanseri riski katlanarak artar (50 kat).

Karbon tetraklorür + Etanol → Hepatotoksisite şiddetlenir.

Etkisiz madde | Diğerinin etkisini artırır.

İzopropil alkol (etkisiz doz) + Karbon tetraklorür → Karaciğer hasarı şiddetlenir.

Etanol (düşük doz) + Asetaminofen → Hepatotoksisite artar.

Bazı ilaç kombinasyonları (bir ilaç diğerinin metabolizmasını inhibe eder).

Üreme İçin Toksik Maddeler Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde erkek ve dişilerin üreme fonksiyon ve kapasitelerini azaltan ve/veya doğacak çocuğu olumsuz etkileyen maddelerdir.

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) IARC tarafından belirlenen kanserojen sınıflandırması, kimyasalların insanlarda kanser yapma potansiyelini derecelendirir. Grup 1 en yüksek, Grup 4 en düşük risk seviyesini gösterir.

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC).

Tanım Karbon (C) atomu içeren, genellikle canlı organizmalarda bulunan veya sentezlenen kimyasal maddelerdir. Karbon-hidrojen C-H. bağı içerirler.

Tanım Karbon atomu içermeyen veya çok basit karbonlu (örneğin CO₂, CO) olan, genellikle canlı olmayan kaynaklardan elde edilen kimyasal maddelerdir. C-H bağı içermezler.

Temel Ayrım Organik = Karbon içerir + C-H bağı içerir + Canlı kaynaklı + Genellikle yanıcı İnorganik = Karbon içermez (çoğu) + C-H bağı içermez + Mineral kaynaklı + Genellikle yanmaz İstisnalar: CO₂, CO, HCO₃⁻ (karbon içerir ama inorganiktir).

Karbon içeren, uçucu ve yanıcı özellik gösteren, diğer maddeleri çözme yeteneğine sahip sıvı veya gaz halindeki kimyasal maddelerdir.

Tüm organik çözücüler yarı saydam olarak da bilinir.

Alifatik Çözücüler Heksan (C₆H₁₄) — Yağ çözücü Heptan (C₇H₁₆) — Boya, kaplama Petrol eteri — Yağ, gres çözücü.

Aromatik Çözücüler Benzen (C₆H₆) — IARC Grup 1 Toluen (C₇H₈) — Boya, tiner Ksilen (C₈H₁₀) — Boya, vernik Stiren (C₈H₈) — Plastik, reçine.

Halojenli Çözücüler Kloroform (CHCl₃) — Lab. Trikloretilen (C₂HCl₃) — Kuru tem. Perkloretilen (C₂Cl₄) — Kuru tem. Diklorometan (CH₂Cl₂) — Boya sökücü.

Alkoller / Ketonlar Metanol (CH₃OH) — Antifriz Etanol (C₂H₅OH) — Dezenfektan Aseton (C₃H₆O) — Oje çıkarıcı MEK (C₄H₈O) — Boya, yapıştırıcı 🔥 ASETİLEN (C₂H₂) Sınıf: Parlayıcı / Patlayıcı | Patlama: %2,5 – 100 | ⚠️ Basınç altında patlayıcı · Kaynak gazı · En geniş patlama aralığı.

ASETİLEN (C₂H₂) Sınıf: Parlayıcı / Patlayıcı | Patlama: %2,5 – 100 | ⚠️ Basınç altında patlayıcı · Kaynak gazı · En geniş patlama aralığı.

Sağlık Etkileri Akut: Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı Akut: Bilinç kaybı, solunum depresyonu Kronik: Sinir sistemi hasarı, karaciğer hasarı Kronik: Böbrek hasarı, kanser (Benzen → Lösemi) Kronik: Cilt hastalıkları (dermatit, klorakne).

Korunma Önlemleri 1. Lokal havalandırma (çeker ocak) 2. Kişisel Koruyucu Donanım (eldiven, maske, gözlük) 3. Kapalı sistem kullanımı 4. Düzenli ölçüm (OEL takibi) 5. Alternatif (toksik olmayan çözücü tercihi) 6. Eğitim ve bilgilendirme.

Organik Çözücüler + Asetilen - Ezber Bilgiler 🔵 Uçucu: Oda sıcaklığında buharlaşır | 🔴 Yanıcı: Çoğu kolay alevlenir | 🟣 Benzen: IARC Grup 1 · Lösemi | 🟡 Toluen: Tiner kokusu · 1 yıl | 🔵 Heksan: Nörotoksik | 🔴 Kloroform: Karaciğer hasarı · Deri | 🔴 Asetilen: %2,5-100 patlama · Basınç altında patlayıcı · Kaynak gazı.

Kısaca: Organik kirleticiler; karbon içeren, çevreyi kirleten ve insan sağlığını olumsuz etkileyen organik kimyasal maddelerdir.

Kanser → Bazı organik kirleticiler kanserojendir.

Kalıcı Organik Kirleticiler (POP) - Genel Özellikler Kalıcı Organik Kirleticiler (POP), çevrede uzun yıllar bozulmadan kalan, yağ dokusunda biriken, besin zinciri boyunca taşınabilen ve kanserojen, hormonal bozukluk, bağışıklık sistemi hasarı gibi ciddi sağlık etkileri olan organik kimyasal maddelerdir. Stockholm Sözleşmesi kapsamında kontrol altına alınmıştır.

Kalıcı Organik Kirleticiler (POP) - Genel Özellikler.

POP'lar - Sınav İçin Kritik Ezber Bilgiler 🔴 IARC Grup 1: Dioksin, Furan, PCB, Heksaklorobenzen | 🟡 IARC Grup 2A/2B: DDT, Dieldrin, Heptaklor, Klordan, Mireks, Toksapen, Klordekon | 🟢 Yasaklı (Stockholm): DDT, Aldrin, Dieldrin, Endrin, Heptaklor, Klordan, Mireks, HCB, Toksapen, Klordekon | 🔵 Ezber: Dioksin=Yanma, PCB=Trafo Yağı, DDT=Yasak Böcek İlacı, Mireks=Karınca İlacı.

Dioksinler - Tanım Dioksinler, yapısal ve kimyasal olarak poliklorlanmış dibenzodioksinler (PCDD) ve poliklorlanmış dibenzofuranlar (PCDF) sınıfını temsil eder. Kalıcı Organik Kirleticiler (POP) grubunda yer alırlar ve IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılmıştır.

Kanser Akciğer, yumuşak doku sarkomu, lenfoma.

Hormonal Bozukluklar Endokrin bozucu (östrojen, tiroid).

Bağışıklık Sistemi Bağışıklık baskılanması, enfeksiyonlara yatkınlık.

Üreme Sistemi Kısırlık, doğum kusurları, düşük riski.

Sinir Sistemi Gelişimsel nörolojik bozukluklar.

Deri Klorakne (ciltte akne benzeri lezyonlar).

LD Değerleri ve Akut Toksisite Nedir? LD (Lethal Dose - Öldürücü Doz), bir maddenin belirli bir canlı popülasyonunun %50'sini öldüren doz miktarıdır. LD50 en yaygın kullanılan toksisite göstergesidir. CLP/GHS (Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama) sistemine göre maddeler akut toksisite açısından 4 kategoriye ayrılır. Kategori 1 en toksik, Kategori 4 en az toksiktir.

LD Değerleri - Ezber Bilgiler 🔴 Kategori 1: ≤ 5 mg/kg (oral) · En toksik · H300 | 🟠 Kategori 2: 5-50 mg/kg · Çok toksik · H300 | 🟡 Kategori 3: 50-300 mg/kg · Toksik · H301 | 🟢 Kategori 4: 300-2000 mg/kg · Zararlı · H302 | 🔵 Not: LD50 değeri küçüldükçe toksisite artar.

Sınav İçin Önemli Noktalar 🔵 Basit boğucu: O₂ yerine geçer · Zehirli değil 🔴 Kimyasal boğucu: O₂ kullanımını engeller · Toksik 🟠 Tahriş edici: Solunum/göz/cilt tahrişi 🟢 Toksik: Organ hasarı · Düşük konsantrasyonda zehirlenme 📊 Tablo: Formül · Sınıf · Koku · Patlama aralığı · Kritik risk.

Peroksitler - Genel Bilgi Peroksitler, -O-O- peroksit bağı içeren bileşiklerdir. Organik peroksitler, organik yapıda peroksit bağı bulunan kararsız ve patlayıcı özellik gösteren maddelerdir. Isı, ışık, sürtünme ve darbe ile kolayca ayrışarak yangın ve patlamaya neden olabilirler.

İndirgeyici maddeler ve asitler ile temas ettirilmemelidir.

Peroksitler - Ezber Bilgiler 🔴 Benzoil Peroksit: Diş beyazlatma, akne tedavisi | 🟠 MEKP: Polyester reçine, fiberglas | 🟠 Kümen Hidroperoksit: Fenol/Aseton üretimi | 🔴 Saklama: Karanlık + Serin + Tarih etiketi | 🔴 Tehlike: Patlayıcı (ısı/darbe), Oksitleyici, Tahriş edici.

Deodorantlarda İtici Gazlar Deodorant ve diğer aerosol ürünlerde kullanılan itici gazlar, ürünü kaptan dışarıya püskürtmek için kullanılır. Bütan, izobütan, propan gibi gazlar yanıcı özellik gösterirken, azot, karbondioksit ve sıkıştırılmış hava yanıcı değildir. Bu gazların seçimi ürünün güvenliği, çevresel etkisi ve performansı açısından önemlidir.

Deodorant İtici Gazlar - Özet 🔴 Yanıcı Gazlar: Bütan, İzobütan, Propan, DME, HFC-152a | 🔵 Yanıcı Değil: Azot (N₂), Karbondioksit (CO₂), Sıkıştırılmış Hava, HFC-134a | 🟢 Çevre Dostu: Sıkıştırılmış Hava, CO₂ | 🟡 En Yaygın: Bütan, Propan, DME.

Güvenlik Bilgi Formu (SDS) Nedir? Güvenlik Bilgi Formu, kimyasal maddelerin ve karışımların tehlikeleri, güvenli kullanımı, depolanması, taşınması ve acil durum müdahaleleri hakkında bilgi veren 16 bölümden oluşan standart bir belgedir. İşverenler, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak için bu formları bulundurmak ve erişilebilir kılmak zorundadır.

SDS - 16 Bölüm Özeti 1-4: Kimlik · Tehlike · Bileşim · İlk Yardım | 5-8: Yangın · Dökülme · Depolama · KKD | 9-12: Fiziksel Özellikler · Tepkime · Toksikoloji · Ekoloji | 13-16: Bertaraf · Taşımacılık · Mevzuat · Diğer Bilgiler.

Tarımsal Üretimde Kimyasal Kullanımı Tarımsal üretimde kullanılan pestisitler, gübreler ve diğer kimyasal maddeler; zararlılarla mücadelede yararlı olsalar da, yanlış veya aşırı kullanımları hem insan sağlığına hem de çevreye ciddi zararlar verebilir.

Etiket talimatlarına uygun kullanım güvenlidir.

Vücuda Giriş Yolları 🧴 Deri yoluyla (ciltteki gözeneklerden) 🥤 Ağız yoluyla (oral) 💨 Solunum yoluyla (inhalasyon) Akut ve kronik zehirlenmelere neden olabilir.

Akut ve kronik zehirlenmelere neden olabilir.

Zehirlenme şüphesinde: ortamdan uzaklaştır, giysileri çıkar, en yakın sağlık kuruluşuna başvur.

Fümigasyon Yapacak Gerçek ve Tüzel Kişi ile Kuruluşlarda Aranacak Şartlar Fümigasyon faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler ile kuruluşların aşağıda belirtilen şartları taşıması zorunludur. Bu şartlar, kuruluş türüne göre farklılık göstermektedir.

Tüm şartlar + Vergi + Sicil + Noter sözleşmesi.

Tüm bildirimler ruhsat alınan müdürlüğe yapılır.

Ortak Şartlar 🇹🇷 T.C. vatandaşı olmak 📅 18 yaşından küçük olmamak.

Adaylar yukarıdaki nitelikleri taşımak zorundadır.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde kanser oluşumuna neden olabilecek veya kanser oluşumunu hızlandırabilecek madde veya müstahzarlardır. 2. Ek-1'de belirtilen maddeler, işlemler ve bu işlemler sırasında ortaya çıkan madde veya müstahzarları.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde kalıtımsal genetik hasarlara yol açabilecek veya bu etkinin oluşumunu hızlandırabilecek madde veya müstahzarlardır.

Öncelikli hedef: Maruziyeti tamamen önlemek.

Öngörülemeyen Maruziyet 📢 Beklenmedik olay/kaza durumunda çalışanlara derhal bilgi verilir 🚧 Etkilenmiş alanlara sadece zorunlu personel alınır 🛡️ Koruyucu giysi ve solunum ekipmanı zorunludur ⏱️ Çalışanlar kısa süreli çalıştırılır 🚫 Koruma sağlanmayan kişilerin girmesine izin verilmez Acil durum prosedürleri devreye girer.

‍⚕️ Sağlık Personeli Yeterliliği İşyeri hekimi ve sağlık personeli, çalışanların sağlık durumlarını ve maruziyet koşullarını bilmelidir.

Mesleki ve Tıbbi Öz Geçmiş Çalışanların mesleki ve tıbbi öz geçmişleri ile ilgili kayıtlar titizlikle tutulur.

Sağlık Muayeneleri Çalışanların sağlık muayeneleri düzenli olarak yapılır ve kayıt altına alınır.

Biyolojik İzleme İlk ve geri döndürülebilir etkilerin tespiti ve mümkün olduğu hallerde biyolojik izleme yapılır.

Güncel Testler Sağlık gözetimi kapsamında iş sağlığı alanında en son geliştirilen testler uygulanır.

Yeniden Değerlendirme Hakkı Çalışan veya işveren, sağlık gözetimi sonuçlarının yeniden değerlendirilmesini isteyebilir.

6331 sayılı Kanun · 15 inci madde Sağlık gözetimi, 6331 sayılı Kanunun 15 inci maddesi hükümlerine uygun olarak yürütülür.

Kapsam Dışı 🏥 Hastalara tıbbi tedavi uygulamak için ayrılan yerler 🔥 Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik kapsamındaki cihazlar 🧨 Patlayıcı maddelerin üretimi, işlenmesi, depolanması, nakliyesi ⛏️ Sondaj yöntemiyle maden çıkarma, yeraltı/yerüstü maden işleri 🚛 Uluslararası antlaşmaların uygulandığı kara/hava/su taşıma araçları Bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Tanımlar 📄 Patlamadan Korunma Dokümanı İşyerlerinde patlayıcı ortam tehlikelerinden çalışanları korumak için hazırlanan doküman Zorunlu doküman.

Patlamadan Korunma Dokümanı İşyerlerinde patlayıcı ortam tehlikelerinden çalışanları korumak için hazırlanan doküman Zorunlu doküman.

Tanımlar 💥 Patlayıcı Ortam Yanıcı maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının hava ile oluşturduğu, tutuşturucu kaynakla yanabilen karışım Ateşleme kaynağı + yakıt + oksijen.

Patlayıcı Ortam Yanıcı maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının hava ile oluşturduğu, tutuşturucu kaynakla yanabilen karışım Ateşleme kaynağı + yakıt + oksijen.

Her İşverenin Sorumluluğu Bir işyerinde birden fazla işverene ait çalışan bulunması durumunda, her işveren kendi kontrol alanına giren tüm hususlardan sorumlu olur.

Asıl İşverenin Koordinasyon Görevi Asıl işveren, çalışanların sağlık ve güvenliklerine ilişkin tedbirlerin uygulanmasını koordine eder ve Patlamadan Korunma Dokümanında bu koordinasyonun amacı ve uygulanması için gerekli usul ve tedbirleri belirtir. Patlamadan Korunma Dokümanı (Madde 10).

Yönetimin Koordinasyon Görevi Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, koordinasyon yönetim tarafından sağlanır. 🔔 Yönetim, işyerlerini tehlikeler konusunda uyarır 📢 Uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir.

Koordinasyon - Özet 🔵

(1) Her işveren kendi kontrol alanından sorumlu | 🔵

(2) Asıl işveren koordinasyon görevini Patlamadan Korunma Dokümanı'nda belirtir | 🟣

(3) Yönetim uyarır, uymayanları Bakanlığa bildirir.

Yükümlülük İşveren, Patlamadan Korunma Dokümanı'nı hazırlar.

MADDE 10 Doküman İçeriği ç-e. ve Güncelleme.

Güncelleme İşin başlamasından önce hazırlanır. Değişiklik, genişleme veya tadilat halinde yeniden gözden geçirilir ve güncellenir.

Birlikte Ele Alma Risk değerlendirmesi, dokümanlar ve diğer raporlar birlikte ele alınabilir.

Patlamadan Korunma Dokümanı - Özet 🔵 İçerik: Risk değerlendirmesi · Alınacak önlemler · Ek-1/Ek-2/Ek-3 uygulama alanları · Ekipman güvenliği · İş Ekipmanları Yönetmeliği uygunluğu | 🟣 Zamanlama: İş başlamadan önce hazırlanır · Değişiklik halinde güncellenir | 🔵 Esneklik: Risk değerlendirmesi ve diğer raporlarla birlikte ele alınabilir.

Patlayıcı Ortam Bulunan İşyerlerinde Yükümlülükler Patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerlerinde, işverenler iş ekipmanları, işyeri kurulumu ve değişiklikler konusunda aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür.

Patlayıcı Ortam Bulunan İşyerlerinde Yükümlülükler.

Özel Gerekler - Özet 🔵 (a) İş Ekipmanları: 26/12/2003 öncesi ekipmanlar Ek-2 asgari gerekleri karşılamalı | 🟡 (b) İşyeri Kurulumu: Yönetmelik şartlarına uygun kurulum | 🟢 (c) Değişiklik/Tadilat: Yönetmelik uyumu devam ettirilir.

Öncelik Sırası a. Patlayıcı ortam oluşmasını önlemek b. Patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek c. Patlamanın zararlı etkilerini azaltmak.

Patlama Önleme - 3 Adım 🔵 ADIM 1 (Madde 5.: Patlayıcı ortam oluşmasını önle → Tutuşmayı önle → Zararlı etkileri azalt | 🟡 ADIM 2 Madde 6.: Risk değerlendirmesi Oluşma ihtimali, tutuşturucu kaynaklar, etkileşimler, büyüklük) | 🟢 ADIM 3 Madde 7.: Güvenli çalışma şartları sağla → Gözetim altında tut.

Sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık oluştuğu yerler.

Normal çalışma koşullarında ara sıra meydana gelme ihtimali olan yerler.

Normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali olmayan veya çok kısa süre için kalıcı olduğu yerler.

Tutuşabilir tozların sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Normal çalışma şartlarında, tutuşabilir tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Normal çalışma şartlarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak varsa çok kısa süre için geçerli olduğu yerler.

Bu ekte belirtilen gereklilikler aşağıdakilere uygulanır; a. Ek-1'e göre tehlikeli olarak tanımlanabilecek yerler b. Tehlikeli bölgede bulunmayan ancak tehlikeli bölgedeki ekipmanın güvenli çalışmasına yardımcı olan ekipmanlar.

Bu ekte belirtilen gereklilikler aşağıdakilere uygulanır;.

1. Çalışanların Eğitimi İşveren, patlayıcı ortam oluşabilen yerlerde çalışanlara, patlamadan korunma konusunda yeterli ve uygun eğitimi sağlar.

2. Yazılı Talimatlar ve Çalışma İzni Patlamadan Korunma Dokümanında gerekli görülmesi halinde; a. Tehlikeli yerlerdeki çalışma, yazılı talimatlara uygun yapılır. b. Çalışma izin sistemi uygulanır. Çalışma izni, yetkili kişi tarafından işe başlamadan önce yazılı olarak verilir.

1. Yanıcı Maddelerin Uzaklaştırılması Yanıcı gaz, buhar, sis veya tozlar güvenli bir yere yönlendirilir. Mümkün değilse yayılmaları önlenir.

2. Birden Fazla Yanıcı Madde Önlem en yüksek riske uygun olur.

3. Statik Elektrik Statik elektrik boşalmaları dikkate alınır. Çalışanlara uygun KKD verilir.

4. Ekipman Hizmete Sokma Patlamadan Korunma Dokümanında belirtilmesi halinde hizmete sokulabilir.

5. Tasarım ve Montaj Tasarım, inşa, montaj, bakım, onarım ve işletmede önlemler alınır. Patlamanın fiziksel tesirlerinden çalışanlar korunur.

6. Uyarı Sistemleri Sesli ve/veya görsel işaretlerle çalışanlar uyarılır. 2.7. Tahliye sistemi kurulur ve işler durumda tutulur.

7. Tahliye sistemi kurulur ve işler durumda tutulur.

8. Güvenlik Kanıtı Patlama güvenliği, eğitimli ve deneyimli ehil kişilerce kanıtlanır.

9. Risk Değerlendirmesi Gerektirdiğinde a. Güç kesilmesinde güvenli çalışma devam etmeli b. Otomatik proseslerde el ile müdahale yetkili kişilerce c. Acil durdurma → Enerji güvenli boşaltılır veya izole edilir.

EK-2 Asgari Gerekler - Özet 🔵 Organizasyon Önlemleri: Eğitim · Yazılı talimatlar · Çalışma izni | 🔴 Patlamadan Korunma Önlemleri: Yanıcı maddeleri uzaklaştır 2.1. · Statik elektrik 2.3. · Tasarım/montaj 2.5. · Uyarı sistemleri 2.6. · Tahliye 2.7. · Güvenlik kanıtı 2.8. · Enerji yönetimi 2.9..

Patlayıcı Ortamın Oluşma Olasılığı Ortamda patlayıcı atmosferin ne sıklıkta oluştuğu değerlendirilir.

Patlayıcı Ortamın Ortamda Kalma Süresi Patlayıcı atmosferin sürekli, uzun süreli veya kısa süreli bulunması dikkate alınır.

Kullanım Yeri Yer altı madeni (Grup I. veya diğer endüstriyel tesisler Grup II) olarak belirlenir.

Koruma Seviyesi Teçhizatın normal çalışma, bir arıza veya iki arıza durumunda güvenliği sağlayabilme düzeyi değerlendirilir.

Patlayıcı Madde Türü Gaz, buhar, sis veya yanıcı toz ortamı dikkate alınır.

Bölge (Zone) Sınıflandırması Zone 0, 1, 2 veya Zone 20, 21, 22 sınıflandırmasına uygun ekipman seçilir.

Asbest Kullanım Yasağı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydı ile asbest konusunda aşağıdaki hükümlere uyulur.

Asbest Kullanım Yasağı - Özet 🔴 (a) Asbestin çıkarılması, işlenmesi, satılması, ithalatı yasak | 🔴 (b) Asbest içeren ürünlerin ithalatı ve satılması yasak | 🔴 (c) Asbest ürünlerinin veya asbest ilave edilmiş ürünlerin üretimi ve işlenmesi yasak.

İşveren Yükümlülüğü İşveren, asbest tozuna maruziyet riski bulunan çalışmalarda, asbestin türü ve fiziksel özellikleri ile çalışanların maruziyet derecesini dikkate alarak risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.

Çalışan Görüşü Risk değerlendirmesi yapılırken çalışanlar veya temsilcilerinin görüşleri alınır. Çalışan katılımı zorunlu.

Uygulanmayacak Maddeler Risk değerlendirmesinde ortam havasındaki asbest miktarının sınır değerin altında olduğu ortaya çıkarsa, aşağıdaki işlerde 9, 16 ve 17 uygulanmayabilir: a. Kolay kırılmayan malzeme ile geçici ve kısa süreli tamir/bakım b. Asbest liflerinin sıkı bağlı olduğu malzemenin bozulmadan uzaklaştırılması c. İyi durumdaki asbestli malzemenin paketlenmesi ç. Ortam havasının izlenmesi ve örnek alınması.

Yeniden Değerlendirme Gerek görüldüğünde ve (a), (b), (c) bentlerindekilerden farklı asbestli malzeme ile karşılaşılması durumunda risk değerlendirmesi yeniden yapılır. Farklı malzeme → Yeniden değerlendirme.

Risk Değerlendirmesi - Özet 🟡

(1) Asbest türü + fiziksel özellik + maruziyet derecesi | 🟡

(2) Çalışan görüşü alınır | 🟡

(3) Sınır değer altı ise 9, 16, 17 uygulanmayabilir (4 istisna) | 🔴

(4) Farklı malzeme → Risk değerlendirmesi yeniden yapılır.

Madde 7 - Özet 🔵

(1) İş öncesi inceleme · Asbest şüphesinde yönetmelik uygulanır | 🟢

(2) Uzman nezaretinde ve yetkili çalışanlarca yapılır | 🟠

(3) KKD + Uyarı levhası + Yayılmayı önleme (a-b-c. | 🟣 4) Çalışanları bilgilendir ve görüşlerini al.

Yetkili Kişiler - Asbest Söküm İşleri Bu Yönetmelik kapsamındaki asbest söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma işleri asbest söküm uzmanı nezaretinde asbest söküm çalışanı tarafından yapılır.

Yetkili Kişiler - Asbest Söküm İşleri.

Madde 8 - Yetkili Kişiler 🔵

(1) Asbest Söküm Uzmanı nezaretinde · Asbest Söküm Çalışanı tarafından | 🟢

(2) Mesleki eğitim belgesi olanlardan 19. madde kurs bitirme belgesi istenmez | 🟡

(3) Yönetmelik eğitimi alanlardan ayrıca mesleki eğitim belgesi istenmez.

Belge Düzenleme İşlemler tamamlandığında, işyerinde asbest tozuna maruziyet riskinin kalmadığını belirten ve ölçüm sonuçlarını içeren bir belge düzenlenir.

Rapor ve Teslim Akredite ve Genel Müdürlük yetkili laboratuvarca düzenlenen belge ve ölçüm sonuçları, işveren tarafından Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne teslim edilir.

Çalışan Hakları Çalışanlar ve/veya temsilcileri, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne yapılan bildirimle ilgili tüm belgeleri talep etme ve görme hakkına sahiptir. Belgeleri talep etme ve görme hakkı.

Asbest Ölçme ve Numune Alma Asbest ölçme ve numune alma işlemleri akredite ve Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş laboratuvarlarca yapılır.

LİF ÖLÇÜM KRİTERLERİ Uzunluk · En · Boy/En Oranı 📏 Uzunluk > 5 μm 5 mikrondan daha büyük 📐 En < 3 μm 3 mikrondan daha küçük 📊 Boy / En Oranı > 3 Boyu, eninin 3 katından büyük Havadaki asbest ölçümünde bu kriterlere uyan lifler hesaba katılır.

Madde 10 - Asbest Ölçümleri 🔵 Akredite Laboratuvar: Ölçme ve numune alma işlemleri akredite ve Genel Müdürlük yetkili laboratuvarlarca | 🔵 (a) Düzenli lif sayımı · 11. madde sınır değer | 🔵 (b) Kişisel maruziyet ölçümü · Numune alan kişinin korunması | 🟣 (c) Çalışan görüşü | 🟣 (ç) Akredite personel · Akredite laboratuvar analizi | 🟡 (d) 8 saat / vardiya | 🟡 (e) Faz-Kontrast Mikroskobu · DSÖ 1997 | 🔵

(2) Uzunluk >5 μm · En <3 μm · Boy/En >3.

Yeniden Ölçüm Alınan önlemlerin yeterliliğini belirlemek için tekrar asbest konsantrasyonu ölçümü yapılır.

Solunum Koruyucusu Kullanımı Son çare olarak solunum koruyucusu kullanılabilir. ⏳ Süreklilik arz edemez 📋 Her çalışan için azami süre belirlenir · Aşılamaz 🧘 Fiziki/iklim şartları ve çalışan görüşüne göre dinlenme araları verilir.

Madde 12-13 - Sınır Değer Özeti 🔵 Madde 12 (Önleme): (a) En az çalışan · (b) Tecrit/toz yayılmasını önle · (c) Temizlik/bakım · (ç) Sızdırmaz paket · (d) Atık yönetimi | 🔴 Madde 13 (Aşılma Durumu): (a) Neden tespiti + önlem · Çalışma yasak · (b) Yeniden ölçüm · (c) Solunum koruyucu son çare · Azami süre · Dinlenme araları.

Asbest veya Asbestli Malzeme Tozuna Maruziyet Riskinde Alınacak Önlemler Asbest veya asbestli malzeme tozuna maruziyet riski bulunan çalışmalarda aşağıdaki önlemler alınır.

Asbest veya Asbestli Malzeme Tozuna Maruziyet Riskinde Alınacak Önlemler.

MALİ YÜK GETİRİLEMEZ Birinci fıkrada belirtilen önlemler için çalışanlara herhangi bir mali yük getirilemez.

Bilgilendirme Yükümlülüğü İşveren gözetiminde asbest söküm uzmanınca; asbest söküm çalışanına, işyerinde diğer çalışanlara ve çalışan temsilcilerine yeterli bilgi verilir.

Ölçüm Sonuçları Ortam havasındaki asbest konsantrasyonu ölçüm sonuçları hakkında bilgi verilir ve gerekli açıklamalar yapılır.

Sınır Değer Aşılması Durumu Derhal haberdar edilir Nedenleri bildirilir Alınacak önlemler hakkında görüş alışverişi Acil durumda alınan önlemler bildirilir.

Sağlık Gözetimi Kapsamı Çalışanlar aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak sağlık gözetimine tabi tutulur.

İlk Değerlendirme İlk defa işe girecek kişi işyeri hekimi tarafından muayene edilir Ek-I'e göre solunum sistemi muayenesi başta olmak üzere genel sistemik fizik muayene Diğer tetkik ve kontroller yapılır.

Periyodik Muayene Risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçları dikkate alınır Akciğer radyografileri 2 yılı aşmayacak sürelerle tekrarlanır 2 yıl azami süre.

Koruyucu ve Önleyici Tedbirler İşyeri hekimi, muayene sonucuna göre çalışanın asbeste maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaması da dahil her türlü koruyucu ve önleyici tedbirleri belirleyerek işverene önerilerde bulunur.

Maruziyet Sonrası Sağlık Değerlendirmesi Çalışanlara maruziyetin sona ermesinden sonra da yapılması gereken sağlık değerlendirmeleri hakkında bilgi verilir. Hekim, maruziyetin bitmesinden sonra sağlık gözetiminin devam etmesi gereken süreyi belirleyebilir.

(ç) Yeniden Muayene Hakkı Çalışan ve/veya işveren sağlık muayene ve tetkiklerinin yeniden yapılmasını isteme hakkına sahiptir. Talep hakkı · Çalışan · İşveren.

Tutulacak Kayıtlar Asbest sökümünde görev alanların yaptıkları işler Çalışma süresi Maruziyet düzeyi İşyeri hekimi inceleyebilir Çalışan kayıt örneği alabilir Temsilciler isimsiz bilgi alabilir.

Saklama Süresi Maruziyetin sona ermesinden sonra kayıtlar en az 40 yıl süreyle saklanır. 40 YIL SAKLAMA ZORUNLULUĞU.

İşyeri Devri Kayıtlar devredilen işletmeye teslim edilir.

(ç) İşyeri Kapanması Kayıtlar SGK İl Müdürlüğü'ne teslim edilir.

MADDE 18 - Asbestoz ve Mezotelyoma Kayıtları SGK tarafından tespit edilen veya bildirilen asbestoz ve mezotelyoma vakaları ile ilgili kayıtlar SGK tarafından tutulur.

Program Belirleme Tozla Mücadele Komisyonu önerileri Bakanlık komisyonu tarafından belirlenir Tebliğ olarak yayımlanır.

Asbest Söküm Uzmanı Eğitimi İSGÜM tarafından yürütülür.

Asbest Söküm Çalışanı Eğitimi Tebliğ programına uygun kurumlar tarafından düzenlenir Kamu kurumları, sendikalar, meslek kuruluşları, yetkilendirilmiş kurumlar Eğitimler asbest söküm uzmanları tarafından verilir.

Sınav ve Kurs Bitirme Belgesi Eğitim sonunda sınav yapılır Başarılı olanlara kurs bitirme belgesi düzenlenir Kurs bitirme belgesi zorunlu.

Madde 17-18-19 - Özet 🔵 Madde 17: (a) İşler, süre, maruziyet kayıtları · (b) 40 yıl saklama · (c) Devirde teslim · (ç) Kapanmada SGK'ya teslim | 🟣 Madde 18: Asbestoz ve mezotelyoma kayıtları SGK tarafından tutulur | 🟡 Madde 19:

(1) Program Bakanlık komisyonu + Tebliğ ·

(2) Uzman eğitimi İSGÜM ·

(3) Çalışan eğitimi uzman tarafından ·

(4) Sınav + Kurs bitirme belgesi.

İzleme Yükümlülüğü İşyeri hekimi ve/veya diğer sağlık personeli, asbeste maruz kalan çalışanların maruz kalma durumunu ve çalışma şartlarını izlemekle yükümlüdür.

Sağlık Muayeneleri 1. Mesleki ve tıbbi özgeçmiş kayıtları 2. Genel sistemik fizik muayene ve solunum sistemi muayenesi 3. Gizlilik esasına dikkat edilir 4. 35x35 standart akciğer radyografisi veya dijital 5. Solunum fonksiyon testi (hacim ve hız).

(ç) Şüpheli Durum Sağlık gözetimi sonucunda şüpheli durum saptandığında: Hekim ileri tetkik isteyebilir Uzman tarafından değerlendirilir Çalışana sağlık durumu hakkında bilgi verilir Maruz kalan diğer çalışanlar da gözden geçirilir.

Kişisel Sağlık Kaydı Her çalışan için kişisel sağlık kaydı tutulur ve güncellenir Gizlilik esasına uygun saklanır.

İleri Tetkikler İşyeri hekimi, iş sağlığındaki gelişmeleri göz önüne alarak: 🧬 Balgam sitoloji testi 📊 Bilgisayarlı tomografi (BT) 📈 Tomodansitometri 3 ileri tetkik seçeneği.

Bakanlıkça kurulan komisyon tarafından oluşturulan eğitim programını tamamlamış ve kurs bitirme belgesi almış çalışanıdır.

KAYIT SAKLAMA İşveren, işyerinde iş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtlarını ilgili mevzuatla belirlenen sürelere uygun olarak saklar. Mevzuatta saklama süresi belirlenmeyen kayıtlar için saklama süresi en az 10 yıldır. Mevzuat süresi uygulanır En az 10 yıl.

İSG-KATİP Kaydı Sertifikalandırılan personel İSG-KATİP'te kayıt altına alınır.

Uzaktan Eğitim Yetkisi Eğitim ve sınavların tamamının veya bir kısmının uzaktan yapılmasına Bakanlık yetkilidir.

ÖZET Yetkilendirme Süreçleri Özeti Yeterlik Belgesi: 4 yıl Ön Yeterlik: 1 yıl (tek seferlik) Personel Sertifikası: 4 yıl Eksiklik Süresi: 60 gün Toplam Süreç: 180 gün Yenileme Başvurusu: 180 gün önce Unvan/Adres Bildirimi: 30 gün İSG-KATİP: Tüm başvurular Yetki: Genel Müdürlük · Başvuru: İSGÜM.

300 puan = 6 ay askı 📅 180 gün önce başvuru.

MADDE 32 Parametre Askıya Alma

(1) Yeterlilik deneyi başarısız → 6 ay içinde tekrar

(1) Olumlu sonuç alınamazsa → Parametre askı

(2) Zorunlu teste girilmez → Parametre askı (3a) Personel yetkin değil → Parametre askı (3b) Uygun cihaz yok → Parametre askı (3c) Sistematik hata 6 ay içinde düzeltilmez → Parametre askı

(5) TÜRKAK parametre askısı → GM askısı

(6) TÜRKAK kapsam dışı → Parametre askı 6 ay içinde tekrar · Olumlu sonuç şart.

Bildirim Süresine Uymama (f) veya (g) bentlerindeki sürelere uymayan laboratuvar, olumsuz sonuç almış kabul edilir.

MADDE 37 - İtiraz Ölçüm/test/analiz sonuçlarına itiraz halinde Kayıtlar İSGÜM tarafından incelenir Gerekirse sonuçlar geçersiz kılınır Geçersizlik İSG-KATİP'e işlenir.

Toz Kaynaklı Meslek Hastalıkları - Özet 🔴 Fibrojenik: Silikozis (10 yıl), Asbestozis (10 yıl), Sideroz (5 yıl), KİP (10 yıl), Farmer's Lung (2-5 yıl) 🟠 Toksik: Kurşun, Kadmiyum, Mangan zehirlenmeleri (5-10 yıl) ⚫ Kanserojen: Akciğer Kanseri, Mezotelyoma, Berilyum Hastalığı (10 yıl) 🟢 Alerjen: Mesleki Astım (5 yıl), Bagassosis (5 yıl), Byssinosis (3-5 yıl).

SINIR DEĞERLER Tozlar için mesleki maruziyet sınır değerleri, belirtilen maruziyet değerlerin üstünde olamaz. Aşılamaz sınır.

ÇALIŞMA İZNİ SON AŞAMA Çalışmalar sonucunda toz yoğunluğunun uyulması gereken değerde olduğu veya altına düştüğü tespit edildiğinde çalışma izni verilir. Değer uygun Değer aşılırsa izin verilmez.

Gravimetrik Ölçüm Aranan maddenin çözeltiden saf bileşik halinde çöktürülerek tartılıp miktarının belirlenmesi.

Radyometri / ß Işını Absorbsiyonu Radyoaktif ölçümlerde kullanılır.

Reflektometri / Siyah Duman Partikül yüklü filtrelerin gözlenen koyuluğu, toplam grafitik karbon içeriğinin ölçümü.

Nefhelometri / Işık kırınımı 0.1-3 µm PM2.5. aralığında, toplam ışık kırınımı yöntemi.

Piezoelektrik terazi yöntemi Partiküllerin yapışmasıyla quartz frekansındaki düşüşten kütle toz konsantrasyonu.

Tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları.

Kısaltmalar ve Açıklamalar TWA – Zaman Ağırlıklı Ortalama (8 saat) ZAOD – Zaman Ağırlıklı Ortalama Değer Toplam Toz – Tüm partikül boyutları Solunabilir Toz – Akciğere ulaşan fraksiyon mg/m³ – Metreküp başına miligram — – Değer belirtilmemiş.

Toz Sınır Değerleri Özeti 🔵 Genel Tozlar: Toplam 15 mg/m³ / Solunabilir 5 mg/m³ (çoğu mineral tozu) | 🔴 Toksik Tozlar: Paraquat 0.5 mg/m³, Tellüryum 0.1 mg/m³ | 🟠 Metal Tozları: Bakır 1 mg/m³, Kobalt 0.1 mg/m³ | 🟢 Organik Tozlar: Pamuk 0.5-1 mg/m³, Keten 0.5/0.9 mg/m³ | 🟣 Değerli Metaller: Platin 0.002 mg/m³, Gümüş 0.1 mg/m³ Solunabilir toz değeri, akciğerin alt kısımlarına ulaşabilen partikül fraksiyonunu ifade eder.

Kısaltmalar ve Açıklamalar TWA – Zaman Ağırlıklı Ortalama (8 saat) ZAOD – Zaman Ağırlıklı Ortalama Değer lif/cm³ – Santimetreküp başına lif sayısı mg/m³ – Metreküp başına miligram %SiO₂ – Silisyum dioksit yüzdesi ILO – Uluslararası Çalışma Örgütü.

PNÖMOKONYOZ TANI KRİTERLERİ 🟢 Kategori 0: Aralıklı muayenelerle takip edilir 🟡 Kategori 1 ve üzeri: SGK yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilir 🔴 Yetkili Sağlık Kuruluşu: Raporların birer örneğini işverene gönderir Meslek hastalıkları tanısında yetkili sağlık kuruluşu.

EK – 3 KULLANIMI YASAK OLAN KİMYASAL MADDELER

EINECS No	CAS No	Madde Adı	Yasak Uygulanmayacak Limit Değer
202-080-4	91-59-8	2-naftilamin ve tuzları	% 0,1 (ağırlıkça)
202-177-1	92-67-1	4-aminodifenil ve tuzları	% 0,1 (ağırlıkça)
202-199-1	92-87-5	Benzidin ve tuzları	% 0,1 (ağırlıkça)
202-204-7	92-93-3	4-nitrodifenil	% 0,1 (ağırlıkça)

EK – 2 BİYOLOJİK SINIR DEĞERLER VE SAĞLIK GÖZETİMİ ÖNLEMLERİ

Madde / Parametre	Biyolojik Sınır Değer	Tıbbi Gözetim Koşulları
Kurşun ve iyonik kurşun bileşikleri	70 μg Pb/100 ml kan	1. Havadaki kurşun 0.075 mg/m³ üzeri (40 saat/hafta) 2. Kandaki kurşun 40 μg/100 ml üzeri

Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri (OEL) İSG TWA · STEL · CEILING · Akut/Kronik Yükümlülük

Maddenin Adı	CAS	TWA (mg/m³)	TWA (ppm)	STEL (mg/m³)	STEL (ppm)	CEILING (mg/m³)	CEILING (ppm)	Akut Yükümlülük	Kronik Yükümlülük
Arsenik (As)	7440-38-2	0,01	—	—	—	—	—	1 ay	1 yıl
Krom (Cr)	7440-47-3	0,5	-	—	—	—	—	1 ay	1 yıl
Cıva (Hg)	7439-97-6	0,05	-	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Amonyak	7664-41-7	14	20	36	50	—	—	15 gün	1 yıl
Mangan	—	0,2*	—	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Vinil Klorür	75-35-4	8	2	20	5	—	—	15 gün	1 yıl
Fosfor	7723-14-0	0,1*	—	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Benzen	—	—	—	—	—	—	—	1 yıl	1 yıl
Toluen	108-88-3	192	50	384	100	—	—	—	1 yıl
Ksilen (Karışık)	1330-20-7	221	50	442	100	—	—	—	6 ay
Formaldehit	50-00-0	-	-	-	-	—	—	—	2 ay
Kurşun (Toz ve Buhar)	7439-92-1	0,05	—	—	—	—	—	1 ay	3 yıl
Kadmiyum	7440-43-9	0,01	—	—	—	—	—	15 gün	5 yıl
Asbest (Tüm türler)	1332-21-4	0,1	—	—	—	—	—	—	10 yıl
Fosgen	75-44-5	0,08	0,02	0,4	0,1	—	—	7 gün	6 ay
Hidrojen Siyanür	74-90-8	1	0,9	5	4,5	—	—	15 gün	2 ay
Metanol	67-56-1	262	200	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Aseton	67-64-1	1210	500	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Dietileter	60-29-7	—	—	—	—	—	—	—	—
Etil Alkol	64-17-5	1000	500	—	—	—	—	—	—
İzopropil Alkol	67-63-0	980	400	—	—	—	—	—	2 ay
Karbon Monoksit	630-08-0	30-35	200	—	—	—	—	15 gün	6 ay
Sülfürik Asit	7664-93-9	0,05	—	—	—	—	—	15 gün	3 ay
Brom	7726-95-6	0,7	0,1	—	—	—	—	15 gün	3 ay
Karbon Disülfür	75-15-0	15	5	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Metil Bromür	74-83-9	3	—	—	—	—	—	15 gün	1 yıl
Chloroform	67-66-3	10	2	—	—	—	—	2 gün	6 Ay
Naftalin	91-20-3	50	10	—	—	—	—	1 ay	—
Alkil Fenoller	108-95-2	8	2	16	4	—	—	1 yıl	1 yıl
Potasyum Siyanür	151-50-8	1	—	5	—	—	—	—	—
Sodyum Siyanür	143-33-9	1	—	5	—	—	—	—	—
Fenol	108-95-2	8	2	16	4	—	—	15 gün	1 yıl
Kükürt Dioksit	7446-09-5	1,3	0,5	2,7	1	—	—	15 gün	3 ay
Nitrobenzen	98-95-3	1	0,2	—	—	—	—	1 yıl	1 yıl

Kimyasallar ve Sağlık Etkileri İSG OEL · Yükümlülük · IARC · Sağlık Etkileri · Ezber Bilgisi

Kimyasal	Nereden Elde Edilir?	Özellikleri	Kullanım Alanı	Sağlık Etkileri	TWA (mg/m³)	Akut Yük.	Kronik Yük.	IARC	Ezber Bilgisi
Asbest	Doğal asbest madenlerinden çıkarılır	Lifsi, yanmaz, ısı ve kimyasallara dayanıklı	Isı yalıtımı, çatı, fren balatası	Asbestozis, mezotelyoma, akciğer kanseri	0,1 lif/cm³	—	10 yıl	Grup 1	Mezotelyoma
Silis (SiO₂)	Kuvars, kum ve kayaçlardan	Sert, kristal yapılı mineral	Kumlama, mermer, madencilik, döküm	Silikozis, KOAH, akciğer kanseri	0,1 (solunabilir)	—	10 yıl	Grup 1	Silikozis
Kurşun (Pb)	Galen (Kurşun sülfür) cevherinden	Ağır metal, yumuşak, işlenebilir	Akü, lehim, boya, kablo	Sinir sistemi, böbrek, kansızlık	0,15	1 ay	3 yıl	Grup 2A	Sinir Sistemi
Cıva (Hg)	Zincifre (Sinemabar) cevherinden	Oda sıcaklığında sıvı tek metal	Termometre, floresan lamba, lab.	Sinir sistemi, böbrek hasarı	0,05	15 gün	1 yıl	Grup 2B	Tek sıvı metal
Kadmiyum (Cd)	Çinko cevherlerinden yan ürün	Ağır metal, korozyona dayanıklı	Piller, kaplama, alaşımlar	Böbrek hasarı, akciğer kanseri	0,01	15 gün	5 yıl	Grup 1	Pil = Kadmiyum
Krom (Cr⁶⁺)	Kromit cevherinden	Güçlü oksitleyici, çok toksik	Paslanmaz çelik, krom kaplama, boya	Kanser, cilt ülserleri, solunum yolu	0,5	1 ay	1 yıl	Grup 1	Krom VI = Kanser
Nikel (Ni)	Nikel cevherlerinden	Sert, parlak, korozyona dayanıklı	Alaşımlar, paslanmaz çelik, pil	Alerji, akciğer ve burun kanseri	1,0	7 gün	1 yıl	Grup 1	Nikel = Alerji
Berilyum (Be)	Beril mineralinden	Çok hafif, sert, dayanıklı	Havacılık, uzay, elektronik	Berilyozis, akciğer kanseri	0,002	15 gün	5 yıl	Grup 1	Berilyum = Akciğer
Arsenik (As)	Bakır, kurşun, altın cevherlerinden yan ürün	Yarı metal, oldukça toksik	Cam sanayi, yarı iletkenler, ahşap koruyucular	Kanser, deri lezyonları, damar hastalıkları	0,01	1 ay	1 yıl	Grup 1	Çok Zehirli
Benzen	Petrol rafinerileri ve petrokimya tesisleri	Renksiz, uçucu, aromatik hidrokarbon	Boya, çözücü, plastik, kimya sanayi	Lösemi, kemik iliği baskılanması	3,25	—	10 yıl	Grup 1	Lösemi
Etil Benzen	Petrol rafinerileri, benzen ve etilen reaksiyonu	Renksiz, uçucu, yanıcı, aromatik kokulu sıvı	Stiren üretimi, çözücü, boya	Baş dönmesi, göz tahrişi, karaciğer hasarı	442	—	1 yıl	Grup 2A	Stiren hammaddesi
Toluen (C₇H₈)	Petrol rafinerileri, ham petrolden	Renksiz, uçucu, aromatik, yanıcı çözücü	Boya, tiner, yapıştırıcı, mürekkep	Baş ağrısı, baş dönmesi, MSS depresyonu	192	—	1 yıl	Grup 3	Tiner kokusu
Ksilen (C₈H₁₀)	Petrol rafinerileri ve kömür katranı	Renksiz, aromatik, yanıcı çözücü	Boya, vernik, baskı, kauçuk sanayi	Baş dönmesi, baş ağrısı, göz ve solunum tahrişi	221	—	6 ay	Grup 3	Boya çözücüsü
Formaldehit (CH₂O)	Metanolün katalitik oksidasyonu	Renksiz, keskin kokulu, kolay çözünen gaz	MDF, sunta, mobilya, tekstil, lab.	Göz tahrişi, astım, nazofarenks kanseri	—	—	2 ay	Grup 1	Mobilya kokusu
Dioksin (TCDD)	Atık yakma, PVC yanması, metal eritme	Çok kalıcı, yağda çözünen, çok toksik	Ticari üretim yok (istenmeyen yan ürün)	Kanser, hormonal bozukluk, bağışıklık baskılanması	—	—	—	Grup 1	Yanma ürünü
Amonyak (NH₃)	Haber-Bosch prosesi (N₂ + H₂)	Renksiz, keskin kokulu, alkali gaz	Gübre, soğutma, temizlik	Göz, deri, solunum tahrişi, akciğer ödemi	14	15 gün	1 yıl	—	Keskin koku
Klor (Cl₂)	Tuzlu suyun elektrolizi	Sarı-yeşil, ağır, oksitleyici gaz	Su arıtma, dezenfeksiyon, kimya sanayi	Boğucu etki, akciğer ödemi, göz tahrişi	— (STEL 1,5)	15 gün	3 ay	—	Boğucu gaz
Karbonmonoksit (CO)	Karbonlu maddelerin eksik yanması	Renksiz, kokusuz, tatsız, yanıcı gaz	Fırınlar, motor egzozları, kazanlar	Hb'ye bağlanır, oksijen taşınması engellenir	30-35	15 gün	6 ay	—	Sessiz katil
Hidrojen Sülfür (H₂S)	Organik maddelerin çürümesi	Renksiz, çürük yumurta kokulu, çok zehirli	Kanalizasyon, petrol rafinerileri, biyogaz	Solunum felci, bilinç kaybı, ani ölüm	7	15 gün	2 ay	—	Çürük yumurta
Metan (CH₄)	Doğal gaz yatakları, organik ayrışma	Renksiz, kokusuz, çok yanıcı gaz	Doğal gaz, enerji, madenler	Zehirli değil, patlayıcı atmosfer	—	—	—	—	Grizu
Etilen Oksit (C₂H₄O)	Etilenin kontrollü oksidasyonu	Renksiz, yanıcı, reaktif gaz	Tıbbi sterilizasyon, kimya sanayi	Kanser, mutajenik, üreme sistemi etkileri	—	—	—	Grup 1	Sterilizasyon
Vinil Klorür (C₂H₃Cl)	Etilen + klor, petrokimyasal proses	Renksiz, yanıcı gaz	PVC üretimi	Karaciğer kanseri (anjiyosarkom), sinir sistemi	7,77	15 gün	1 yıl	Grup 1	PVC
Hidroklorik Asit (HCl)	Hidrojen klorür gazının suda çözünmesi	Renksiz-sarımsı, kuvvetli korozif asit	Metal temizleme, kimya sanayi	Cilt ve göz yanıkları, solunum tahrişi	8	—	—	—	Tuz Ruhu
Sülfürik Asit (H₂SO₄)	Kükürt veya sülfürlü minerallerin yakılması	Renksiz, yoğun, korozif, higroskopik	Akü, gübre, petrokimya	Cilt/göz yanıkları, solunum hasarı	0,05 (sis)	15 gün	3 ay	Grup 1	Akü Asidi
Hidroflorik Asit (HF)	Florit (kalsiyum florür) mineralinden	Renksiz, kuvvetli korozif asit	Cam aşındırma, metal temizleme, elektronik	Derin doku hasarı, kemiklerde Ca kaybı, kalp ritim bozukluğu	1,5	—	—	—	En tehlikeli asit
Nitrik Asit (HNO₃)	Amonyağın oksidasyonu (Ostwald Prosesi)	Kuvvetli oksitleyici, korozif asit	Gübre, patlayıcı, metal işleme	Cilt yanıkları, akciğer ödemi	—	15 gün	1 yıl	—	Oksitleyici
Sodyum Hidroksit (NaOH)	Tuzlu suyun elektrolizi	Beyaz, kuvvetli baz, higroskopik, aşındırıcı	Sabun, deterjan, kağıt, tekstil	Ciddi cilt ve göz yanıkları	2	—	—	—	Kostik Soda
Ozon (O₃)	Atmosferde UV veya elektriksel deşarj (ozon jeneratörü)	Güçlü oksitleyici, keskin kokulu, kararsız gaz	Su arıtma, dezenfeksiyon, gıda sanayi	Göz ve solunum tahrişi, akciğer hasarı	0,2	—	—	Grup 3	Güçlü oksitleyici
LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı)	Ham petrol rafinasyonu, doğal gaz işlenmesi	Propan + Bütan, renksiz, kokusuz (kokulandırılır), yanıcı, havadan ağır	Evsel tüpler, sanayi, otogaz	Patlama, yangın, oksijen yetersizliği	1800	—	—	—	Havadan ağır
LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz)	Doğal gazın -162°C'de sıvılaştırılması	Büyük oranda metan, renksiz, kokusuz, kriyojenik	Enerji üretimi, sanayi, deniz taşımacılığı	Soğuk yanıkları, yangın, patlama	—	—	—	—	Metan + -162°C
Karbondioksit (CO₂)	Solunum, fermantasyon, tam yanma	Renksiz, kokusuz, yanıcı değil	Yangın söndürücüler, içecek, kaynak	Oksijeni azaltarak boğulma	9000	—	—	—	Oksijeni azaltır

Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH) KANSEROJEN Benzo(a)piren · PAH · Kömür Katranı · Egzoz · IARC Grup 1

Kimyasal	Nereden Elde Edilir?	Özellikleri	Kullanım Alanı	Sağlık Etkileri	TWA (mg/m³)	Akut Yük.	Kronik Yük.	IARC	Ezber Bilgisi
Benzo(a)piren (B(a)P)	Kömür katranı, tütün dumanı, egzoz gazları, mangal kömürü	Sarı-yeşil floresans, kanserojen, yağda çözünür	İşaretleyici bileşik, araştırma	Akciğer, cilt, mesane kanseri, mutajenik	—	—	10 yıl	Grup 1	En bilinen PAH
Benzo(a)antrasen	Kömür katranı, petrol ürünleri, egzoz	Kristal, floresans, kanserojen	Araştırma, PAH indikatörü	Kanserojen, mutajenik, cilt tümörleri	—	—	10 yıl	Grup 1	PAH indikatörü
Krizen	Kömür katranı, petrol, egzoz	Kristal, floresans, kanserojen	Araştırma, PAH indikatörü	Kanserojen, cilt tümörleri	—	—	10 yıl	Grup 1	4 halkalı PAH
Benzo(b)fluoranten	Kömür katranı, egzoz, tütün dumanı	Kristal, floresans, kanserojen	Araştırma, PAH indikatörü	Kanserojen, mutajenik	—	—	10 yıl	Grup 1	5 halkalı PAH
Dibenzo(a,h)antrasen	Kömür katranı, petrol, egzoz	Kristal, floresans, çok toksik	Araştırma, PAH indikatörü	Çok güçlü kanserojen	—	—	10 yıl	Grup 1	5 halkalı PAH
Benzo(k)fluoranten	Kömür katranı, egzoz, tütün dumanı	Kristal, floresans, muhtemel kanserojen	Araştırma	Muhtemel kanserojen	—	—	—	Grup 2A	Muhtemel PAH
Benzo(g,h,i)perilen	Kömür katranı, egzoz, tütün dumanı	Kristal, floresans, muhtemel kanserojen	Araştırma	Muhtemel kanserojen	—	—	—	Grup 3	6 halkalı PAH
İndeno(1,2,3-cd)piren	Kömür katranı, egzoz, tütün dumanı	Kristal, floresans, muhtemel kanserojen	Araştırma	Muhtemel kanserojen	—	—	—	Grup 2A	6 halkalı PAH
Fenantren	Kömür katranı, petrol	Kristal, floresans, düşük toksisite	Araştırma, PAH indikatörü	Düşük toksisite, cilt tahrişi	—	—	—	Grup 3	3 halkalı PAH
Antrasen	Kömür katranı, petrol	Kristal, floresans, düşük toksisite	Boya, ilac, araştırma	Düşük toksisite, cilt tahrişi	—	—	—	Grup 3	3 halkalı PAH
Floranten	Kömür katranı, egzoz	Kristal, floresans, muhtemel kanserojen	Araştırma	Muhtemel kanserojen	—	—	—	Grup 2A	4 halkalı PAH
Piren	Kömür katranı, petrol	Kristal, floresans, düşük toksisite	Araştırma, PAH indikatörü	Düşük toksisite, cilt tahrişi	—	—	—	Grup 3	4 halkalı PAH
Naftalen	Kömür katranı, petrol	Beyaz kristal, keskin koku, uçucu	Böcek ilacı, naftalin, çözücü	Baş dönmesi, mide bulantısı, hemolitik anemi	50	—	—	Grup 2B	2 halkalı PAH

Soygazlar (Asal Gazlar) İSG Basit Boğucu Gazlar · Oksijen Yerine Geçer · Boğulma Riski

Gaz	Sembol	Nereden Elde Edilir?	Özellikleri	Kullanım Alanları	Sağlık Etkileri	OEL	Akut Yük.	Kronik Yük.	Ezber Bilgisi
Helyum	He	Doğal gaz yataklarından çıkarılır	Renksiz, kokusuz, yanmaz, havadan hafif	Balonlar, MRI cihazları, kriyojenik sistemler, sızıntı tespiti	Oksijeni uzaklaştırarak boğulmaya neden olabilir. Yüksek basınçta narkoz etkisi.	—	—	—	Havadan hafif
Neon	Ne	Sıvılaştırılmış havanın damıtılmasıyla	Renksiz, kokusuz, inert, elektrikle kırmızı-turuncu ışık verir	Reklam tabelaları, uyarı ışıkları, göstergeler, lazerler	Kapalı alanlarda oksijen azalmasına neden olabilir. Basit boğucu.	—	—	—	Kırmızı-turuncu ışık
Argon	Ar	Atmosferde (%0,93), sıvı havanın damıtılmasıyla	Renksiz, kokusuz, havadan ağır, inert	MIG ve TIG kaynakçılığı, ampuller, izolasyon camları, metalurji	Kapalı alanlarda boğulma riski oluşturur. Havadan ağır olduğu için zeminde birikir.	—	—	—	Kaynak gazı
Kripton	Kr	Atmosferden, sıvı havanın damıtılmasıyla (çok az miktarda)	İnert, ağır, elektrikle mavimsi-beyaz ışık verir	Lazerler, yüksek performanslı lambalar, flaşlar, pencerelerde yalıtım	Oksijen yetersizliğine neden olabilir. Basit boğucu.	—	—	—	Mavimsi-beyaz ışık
Ksenon	Xe	Atmosferden, sıvı havanın damıtılmasıyla (çok nadir)	Ağır ve inert gazdır. Elektrikle mavi-mor ışık verir.	Otomobil farları, flaş lambaları, anestezi, uzay araçları	Oksijeni seyrelterek boğulma riski. Anestezik etkisi vardır.	—	—	—	Anestezi + Mavi ışık
Radon	Rn	Uranyum ve radyumun radyoaktif bozunması sonucu toprak ve kayalardan	Radyoaktif, renksiz, kokusuz, inert, havadan ağır	Ticari kullanımı sınırlıdır; kanser araştırmaları, jeolojik çalışmalar	Akciğer kanseri riskini artırır (ikinci önde gelen neden). Alfa yayıcı.	—	—	—	Radyoaktif · Akciğer kanseri

Alkoller - Detaylı Sınıflandırma İSG Alifatik · Aromatik · Polialkoller · Toksisite · OEL · Yanıcılık

Alkol	Formül	Nereden Elde Edilir?	Özellikleri	Kullanım Alanları	Sağlık Etkileri	OEL (TWA)	Akut Yük.	Kronik Yük.	Ezber Bilgisi
Etil Alkol (Etanol)	C₂H₅OH	Şekerli maddelerin fermantasyonu veya petrokimyasal sentez	Renksiz, uçucu, yanıcı, su ile her oranda karışır	Dezenfektan, kolonya, ilaç, kozmetik, çözücü, yakıt	Yüksek dozda MSS baskılar. Göz/cilt tahrişi.	1000 (1900)*	—	—	Dezenfektan
Metil Alkol (Metanol)	CH₃OH	Doğal gazdan ve sentez gazından üretilir	Renksiz, uçucu, yanıcı, çok toksik	Boya, çözücü, antifriz, biyodizel	Körlük, sinir sistemi hasarı, ölüm	260 (200)*	15 gün	1 yıl	Körlük
İzopropil Alkol (IPA)	C₃H₈O	Propilenin hidratasyonu ile elde edilir	Renksiz, uçucu, yanıcı	Elektronik temizliği, dezenfektan, laboratuvar	Baş dönmesi, baş ağrısı, göz tahrişi	980 (400)*	—	2 ay	Elektronik Temizliği
Bütil Alkol (Butanol)	C₄H₁₀O	Fermantasyon veya petrokimyasal yöntemler	Renksiz, yanıcı	Boya, vernik, çözücü	Baş dönmesi, göz tahrişi	300 (100)*	—	—	Boya
Amil Alkol (Pentanol)	C₅H₁₁OH	Fermantasyon veya petrokimyasal sentez	Renksiz, yanıcı, hoş kokulu	Parfüm, çözücü, ilaç	Baş dönmesi, mide bulantısı	270 (50)*	—	—	Parfüm
Propil Alkol (Propanol)	C₃H₇OH	Propilenin hidratasyonu ile elde edilir	Renksiz, uçucu, yanıcı	Çözücü, ilaç, kozmetik	Baş ağrısı, göz tahrişi	500 (200)*	—	—	Çözücü
İzobütil Alkol	C₄H₁₀O	Petrokimyasal sentez	Renksiz, yanıcı	Lak, boya, çözücü	Baş dönmesi, göz tahrişi	300 (100)*	—	—	Lak
Tert-Bütil Alkol	(CH₃)₃COH	Petrokimyasal sentez	Oda sıcaklığında katı, yanıcı	Katkı maddesi, çözücü	Baş dönmesi, göz tahrişi	300 (100)*	—	—	Oda sıcaklığında katı
Etilen Glikol	C₂H₆O₂	Etilen oksitten hidratasyon ile	Renksiz, kokusuz, tatlımsı	Antifriz, soğutma sistemleri	Böbrek yetmezliği, metabolik asidoz	52 (20)*	15 gün	1 yıl	Antifriz
Propilen Glikol	C₃H₈O₂	Propilen oksitten hidratasyon ile	Renksiz, düşük toksisiteli	Gıda, ilaç, kozmetik	Düşük toksisite	—	—	—	Gıda
Gliserin (Gliserol)	C₃H₈O₃	Bitkisel/hayvansal yağlardan	Renksiz, kokusuz, yoğun sıvı	Kozmetik, ilaç, sabun	Düşük toksisite	—	—	—	Nemlendirici
Benzil Alkol	C₇H₈O	Toluen türevlerinden sentez	Renksiz, hafif aromatik kokulu	Parfüm, ilaç, kozmetik	Göz ve cilt tahrişi	—	—	—	Parfüm
Sikloheksanol	C₆H₁₁OH	Siklohekzanın oksidasyonu ile	Renksiz, yanıcı, kafur kokulu	Naylon üretimi, çözücü	Baş dönmesi, göz tahrişi	200 (50)*	—	—	Naylon
Fenol (Karbolik Asit)	C₆H₅OH	Kömür katranından veya petrokimyasal sentez	Beyaz kristal, keskin koku, korozif	Dezenfektan, reçine, plastik	Yanıklar, sinir sistemi, böbrek/karaciğer hasarı	8 (2)*	15 gün	1 yıl	Keskin koku · Korozif
Kresol (Metil Fenol)	C₇H₈O	Kömür katranından distilasyon	Renksiz-sarı, keskin koku, korozif	Dezenfektan, plastik, reçine	Cilt yanıkları, sinir sistemi hasarı	22 (5)*	—	—	Keskin koku

Asitler - Detaylı Sınıflandırma İSG İnorganik · Organik · Korozif · Toksisite · OEL · Yanık

Asit	Formül	Nereden Elde Edilir?	Özellikleri	Kullanım Alanları	Sağlık Etkileri	OEL (TWA)	Akut Yük.	Kronik Yük.	Ezber Bilgisi
Hidroklorik Asit (Tuz Ruhu)	HCl	Hidrojen klorür gazının suda çözündürülmesi	Renksiz/açık sarı, korozif, keskin koku	Metal temizleme, temizlik ürünleri, kimya	Cilt/göz yanıkları, solunum tahrişi, diş erozyonu	8	—	—	Tuz Ruhu
Sülfürik Asit (Akü Asidi)	H₂SO₄	Kükürdün yakılması ve temas prosesi	Renksiz, yoğun, yağ kıvamında, higroskopik	Akü, gübre, petrokimya, rafineri	Ağır kimyasal yanıklar, akciğer ödemi	0,05 (sis)	15 gün	3 ay	Akü Asidi
Nitrik Asit (Kezzap)	HNO₃	Amonyağın oksidasyonu (Ostwald Prosesi)	Kuvvetli oksitleyici, korozif, sarımsı duman	Gübre, patlayıcı, metal işleme	Ciltte sarı lekeler, ciddi yanıklar, akciğer ödemi	—	15 gün	1 yıl	Oksitleyici
Hidroflorik Asit	HF	Florit (CaF₂) mineralinden	Renksiz, korozif, zayıf asit ama çok tehlikeli	Cam aşındırma, elektronik, metal temizleme	Deriden emilir, kemiklerde Ca kaybı, kalp ritim bozukluğu	1,5	—	—	En tehlikeli asit
Fosforik Asit	H₃PO₄	Fosfat kayaçlarından asit işlemi	Renksiz, orta kuvvette asit, şurup kıvamında	Gübre, gıda katkısı, pas temizleyici	Göz ve cilt tahrişi, diş erozyonu	1	—	—	Kola Asidi
Asetik Asit (Sirke Asidi)	CH₃COOH	Fermantasyon veya kimyasal sentez	Renksiz, keskin kokulu organik asit	Sirke, gıda, tekstil, kimya	Deri ve göz tahrişi, derişik çözeltiler korozif	25	—	—	Sirke Asidi
Formik Asit (Karınca Asidi)	HCOOH	Kimyasal sentez veya doğal kaynaklar	Renksiz, keskin kokulu organik asit	Deri, tekstil, arıcılık	Cilt yanıkları, göz hasarı	9	—	—	Karınca Asidi
Borik Asit	H₃BO₃	Bor minerallerinden elde edilir	Zayıf inorganik asit, beyaz toz	Cam, seramik, böcek ilacı	Uzun süreli maruziyette üreme sistemi etkilenebilir	—	—	—	Bor = Cam
Kromik Asit	H₂CrO₄	Krom bileşiklerinden hazırlanır	Kuvvetli oksitleyici ve korozif	Metal kaplama, pasivasyon	Kanser, cilt ülserleri, burun delinmesi	0,5 (Cr)	1 ay	1 yıl	Kanser
Hidrojen Siyanür	HCN	Kimyasal sentezle üretilir	Renksiz, uçucu, çok toksik, acı badem kokusu	Kimya sanayi, pestisit, plastik	Dakikalar içinde ölüm, hücresel solunum durur	1	7 gün	6 ay	Kimyasal Boğucu
Oksalik Asit	(COOH)₂	Bitkilerden veya kimyasal sentez	Renksiz, kristal, orta kuvvette asit	Leke çıkarıcı, metal temizleme	Böbrek hasarı (kalsiyum oksalat), cilt tahrişi	1	—	—	Leke çıkarıcı
Hidrobromik Asit	HBr	Hidrojen bromür gazının suda çözünmesi	Renksiz-sarımsı, korozif, keskin koku	Kimya, ilaç, laboratuvar	Cilt ve göz yanıkları, solunum tahrişi	—	—	—	HBr = Korozif
Klorik Asit	HClO₃	Klorun oksidasyonu ile üretilir	Kuvvetli oksitleyici, kararsız	Patlayıcı, klorat üretimi	Cilt ve göz yanıkları, solunum tahrişi	—	—	—	Oksitleyici
Polifosforik Asit	HPO₃	Fosfat kayaçlarından ısıtma ile	Renksiz, higroskopik, korozif	Gübre, deterjan, metal temizleme	Cilt ve göz tahrişi	—	—	—	Higroskopik
Hidroiyodik Asit	HI	Hidrojen iyodür gazının suda çözünmesi	Renksiz-sarımsı, korozif, keskin koku	Kimya, ilaç, laboratuvar	Cilt ve göz yanıkları, solunum tahrişi	—	—	—	HI = Korozif

Asitlerin Halk Dilindeki Adları KİMYA 20+ Asit · Halk Arası Adları · Kullanım Alanları · Formüller

Kimyasal Adı	Formülü	Halk Arasındaki Adı	Yaygın Kullanım Alanı
Sülfürik Asit	H₂SO₄	Zaç Yağı	Akü asidi, gübre üretimi, petrokimya
Hidroklorik Asit	HCl	Tuz Ruhu	Kireç çözücü, temizlik ürünleri, metal temizleme
Nitrik Asit	HNO₃	Kezzap	Metal temizleme, gübre, patlayıcı üretimi
Asetik Asit	CH₃COOH	Sirke Asidi	Gıda, sirke üretimi, tekstil, kimya sanayi
Formik Asit	HCOOH	Karınca Asidi	Arıcılık, deri sanayi, tekstil, kauçuk
Fosforik Asit	H₃PO₄	Fosfor Asidi	Gazlı içecekler, gübre, pas temizleyici
Borik Asit	H₃BO₃	Bor Asidi	Antiseptik, böcek ilacı, cam, seramik
Oksalik Asit	H₂C₂O₄	Yonca Asidi	Pas ve leke giderici, metal temizleme
Sitrik Asit	C₆H₈O₇	Limon Tuzu	Gıda katkısı, temizlik, kozmetik
Laktik Asit	C₃H₆O₃	Süt Asidi	Gıda, kozmetik, ilaç sanayi
Karbonik Asit	H₂CO₃	Gazlı Su Asidi	Maden suyu, gazlı içecekler
Hidroflorik Asit	HF	Cam Asidi	Cam aşındırma, elektronik, metal temizleme
Kromik Asit	H₂CrO₄	Krom Asidi	Metal kaplama, kromlama
Hidrojen Sülfür*	H₂S	Kükürtlü Su	Laboratuvar (H₂S esasen bir gazdır, sulu çözeltisi zayıf asittir)
Hidrobromik Asit	HBr	Bromhidrik Asit	İlaç sanayi, kimya laboratuvarları
Hidroiyodik Asit	HI	İyodür Asidi	İlaç sanayi, kimya laboratuvarları
Klorik Asit	HClO₃	Klor Asidi	Patlayıcı üretimi, oksitleyici ajan
Perklorik Asit	HClO₄	Perklorik Asit	Patlayıcı üretimi, analitik kimya
Fosforöz Asit	H₃PO₃	Fosforlu Asit	Kimya sanayi, indirgeyici ajan
Malik Asit	C₄H₆O₅	Elma Asidi	Gıda, içecek, kozmetik
Tartarik Asit	C₄H₆O₆	Üzüm Asidi	Gıda, şarap üretimi, kozmetik
Glikolik Asit	C₂H₄O₃	Şeker Asidi	Kozmetik, cilt bakımı, tekstil

Alkali (Baz) Maddeler KİMYA Kostik · Kireç · Amonyak · Karbonat · Hipoklorit · pH>7

Alkali (Baz) Madde	Formülü	Halk Arasındaki Adı	Başlıca Kullanım Alanı	Tehlikesi
Sodyum Hidroksit	NaOH	Kostik Soda	Sabun, deterjan, kağıt üretimi, petrol rafinasyonu	🔴 Çok aşındırıcı 🔥 Cilt/göz yanıkları
Potasyum Hidroksit	KOH	Potas Kostik	Sıvı sabun, pil üretimi, gübre, biyodizel	🔴 Çok aşındırıcı 🔥 Cilt/göz yanıkları
Kalsiyum Hidroksit	Ca(OH)₂	Sönmüş Kireç	İnşaat, su arıtma, toprak düzenleme, gıda	🟡 Göz ve deri tahrişi ⚠️ Tozunun solunması
Kalsiyum Oksit*	CaO	Sönmemiş Kireç	Çimento, metalürji, kimya sanayi, inşaat	💥 Su ile şiddetli reaksiyon 🔥 Isı açığa çıkarır
Amonyak Çözeltisi	NH₄OH	Amonyak	Temizlik, gübre, soğutma sistemleri, tekstil	🟡 Tahriş edici 💨 Keskin koku · Solunum tahrişi
Sodyum Karbonat	Na₂CO₃	Çamaşır Sodası	Deterjan, cam sanayi, su yumuşatma, gıda	🟢 Hafif bazik ⚠️ Cilt tahrişi (toz)
Sodyum Bikarbonat	NaHCO₃	Karbonat	Gıda, temizlik, ilaç, yangın söndürücü	🟢 Zayıf baz ✅ Genellikle güvenli
Sodyum Hipoklorit	NaOCl	Çamaşır Suyu	Dezenfektan, ağartıcı, su arıtma	🧪 Oksitleyici 💨 Klor gazı · Tahriş edici
Magnezyum Hidroksit	Mg(OH)₂	Magnezya Sütü	Antiasit ilaç, gıda katkısı, su arıtma	🟢 Zayıf baz ✅ Genellikle güvenli
Baryum Hidroksit	Ba(OH)₂	Baryum Bazı	Laboratuvar, kimya sanayi, cam üretimi	☠️ Zehirli 🔥 Aşındırıcı
Lityum Hidroksit	LiOH	Lityum Bazı	Batarya, havacılık, yağlayıcılar	🔥 Aşındırıcı ⚠️ Cilt/göz tahrişi
Stronsiyum Hidroksit	Sr(OH)₂	Stronsiyum Bazı	Şeker rafinasyonu, plastik, havai fişek	🟡 Orta derecede aşındırıcı
Kalsiyum Karbonat	CaCO₃	Kireç Taşı	İnşaat, cam, kağıt, gıda (E170)	🟢 Zayıf baz ⚠️ Tozunun solunması
Potasyum Karbonat	K₂CO₃	Potas	Cam, sabun, gübre, gıda katkısı	🟡 Hafif bazik ⚠️ Cilt tahrişi
Alüminyum Hidroksit	Al(OH)₃	Alüminyum Bazı	Antiasit, aşı, su arıtma, kozmetik	🟢 Düşük toksisite ⚠️ Toz solunması

Yükseltgen (Oksitleyici) Maddeler GHS Oksitleyici · Peroksit · Klorat · Nitrat · GHS Tehlike Kodları

Madde	Formül	Genel Özellikleri	Kullanım Alanı	Riskleri / Tehlikeleri	Güvenli Depolama Kuralları	GHS Tehlike Kodu
Hidrojen Peroksit	H₂O₂	Renksiz sıvı, güçlü oksitleyici, kararsız, ısı/ışıkta bozunur	Dezenfektan, tekstil, kağıt, su arıtma, roket yakıtı	🔥 Yanıcı maddelerle patlama ☠️ Solunum/cilt tahrişi	🌑 Karanlık, serin yerde 🧊 Orijinal kabında 🔥 Isıdan uzak ⚠️ Organik maddelerden uzak	H271 H318
Potasyum Permanganat	KMnO₄	Mor-koyu kristal, güçlü oksitleyici, suda çözünür	Su arıtma, dezenfeksiyon, ilaç, tekstil, laboratuvar	🔥 Yanıcı maddelerle patlama ☠️ Cilt/göz tahrişi	🌑 Karanlık, kuru yerde 📦 Sıkıca kapalı kapta 🔥 Isıdan uzak ⚠️ Organik maddelerden uzak	H272 H302
Potasyum Nitrat	KNO₃	Beyaz kristal, güçlü oksitleyici, suda çözünür	Gübre, piroteknik, havai fişek, barut, cam sanayi	💥 Patlayıcı (ısı/darbe ile) ☠️ Solunum tahrişi	🌑 Kuru, serin yerde 🔥 Ateşten uzak ⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak 📦 Orijinal ambalajında	H272 H319
Sodyum Nitrat	NaNO₃	Beyaz kristal, güçlü oksitleyici, suda çözünür	Gübre, cam sanayi, et koruyucu, piroteknik	🔥 Yanıcı maddelerle patlama ☠️ Solunum tahrişi	🌑 Kuru, serin yerde 🔥 Ateşten uzak ⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak	H272 H319
Amonyum Nitrat	NH₄NO₃	Beyaz kristal, güçlü oksitleyici, higroskopik	Gübre, patlayıcı üretimi, soğutma paketleri	💥 Çok patlayıcı 🔥 Yangın patlamaya dönüşebilir	🌑 Kuru, serin yerde 🔥 Ateşten çok uzak ⚠️ Organik maddelerden uzak 📦 Orijinal ambalajında	H271 H319
Potasyum Klorat	KClO₃	Beyaz kristal, güçlü oksitleyici, suda çözünür	Kibrit, havai fişek, patlayıcı, piroteknik	💥 Çok patlayıcı 🔥 Kükürt/fosfor ile patlama	🌑 Kuru, serin yerde 🔥 Ateşten çok uzak ⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak 📦 Orijinal ambalajında	H271 H302
Sodyum Klorat	NaClO₃	Beyaz kristal, güçlü oksitleyici, suda çözünür	Herbisit, kimya sanayi, kağıt, patlayıcı	💥 Patlayıcı (ısı/darbe ile) ☠️ Solunum/cilt tahrişi	🌑 Kuru, serin yerde 🔥 Ateşten uzak ⚠️ İndirgeyici maddelerden uzak	H271 H302
Kalsiyum Hipoklorit	Ca(OCl)₂	Beyaz toz, güçlü oksitleyici, klor kokulu	Havuz dezenfeksiyonu, su arıtma, ağartıcı	🔥 Yanıcı maddelerle patlama 💨 Klor gazı çıkarır	🌑 Kuru, serin yerde 📦 Sıkıca kapalı kapta 🔥 Isıdan uzak ⚠️ Asitlerden uzak	H272 H302
Sodyum Hipoklorit	NaOCl	Renksiz-sarı sıvı, güçlü oksitleyici, klor kokulu	Çamaşır suyu, dezenfeksiyon, su arıtma	🔥 Asitlerle klor gazı ☠️ Cilt/göz tahrişi	🌑 Karanlık, serin yerde 📦 Sıkıca kapalı kapta ⚠️ Asitlerden uzak 🌡️ Sıcaktan koruyun	H272 H315
Ozon	O₃	Mavimsi gaz, güçlü oksitleyici, keskin koku	Su ve hava dezenfeksiyonu, gıda sanayi	🔥 Yanıcı maddelerle patlama 🫁 Solunum tahrişi	🌡️ Soğuk yerde 🔥 Isıdan uzak ⚠️ Yağ ve greslerden uzak 📦 Basınçlı kapta	H270 H332
Sıvı Oksijen (LOX)	O₂	Mavimsi sıvı, çok güçlü oksitleyici, kriyojenik	Hastaneler, endüstri, roket yakıtı, çelik üretimi	🔥 Yanmayı şiddetlendirir 🧊 Soğuk yanıkları	🧊 Kriyojenik depolama 🔥 Yağ/greslerden uzak ⚠️ Basınçlı kapta 🌡️ -183°C'de saklanır	H270 H280
Berilyum Peroksit	BeO₂	Beyaz toz, güçlü oksitleyici, kararsız	Özel kimyasal sentez, roket yakıtı	💥 Çok patlayıcı ☠️ Çok toksik	🌑 Kuru, serin yerde 🔥 Ateşten uzak ⚠️ Organik maddelerden uzak	H271 H330

Ağır Metaller İSG Kurşun · Cıva · Kadmiyum · Krom · Nikel · Arsenik · Berilyum · OEL · IARC

Metal	Sembol	Kaynak / Elde Edilişi	Özellikleri	Kullanım Alanları	Sağlık Etkileri	TWA (mg/m³)	Akut Yük.	Kronik Yük.	IARC	Ezber Bilgisi
Kurşun (Pb)	Pb	Galen (Kurşun sülfür) cevherinden	Ağır metal, yumuşak, işlenebilir, dövülebilir	Akü, lehim, boya, kablo, mühimmat	🧠 Sinir sistemi 🩸 Kansızlık 🫘 Böbrek hasarı	0,15	1 ay	3 yıl	Grup 2A	Sinir Sistemi
Cıva (Hg)	Hg	Zincifre (Sinemabar) cevherinden	Oda sıcaklığında sıvı tek metal	Termometre, floresan lamba, lab., diş amalgamı	🧠 Sinir sistemi 🫘 Böbrek hasarı 👶 Gelişimsel bozukluk	0,05	15 gün	1 yıl	Grup 2B	Tek sıvı metal
Kadmiyum (Cd)	Cd	Çinko cevherlerinden yan ürün	Ağır metal, korozyona dayanıklı	Piller, kaplama, alaşımlar, pigmentler	🫘 Böbrek hasarı 🫁 Akciğer kanseri 🦴 Kemik erimesi	0,01	15 gün	5 yıl	Grup 1	Pil = Kadmiyum
Krom (Cr⁶⁺)	Cr	Kromit cevherinden	Güçlü oksitleyici, çok toksik	Paslanmaz çelik, krom kaplama, boya, deri	🧬 Akciğer kanseri 🩹 Cilt ülserleri 🫁 Solunum yolu	0,5	1 ay	1 yıl	Grup 1	Krom VI = Kanser
Nikel (Ni)	Ni	Nikel cevherlerinden	Sert, parlak, korozyona dayanıklı	Alaşımlar, paslanmaz çelik, pil, kaplama	🤧 Alerji 🧬 Akciğer/burun kanseri 🫁 Solunum tahrişi	1,0	7 gün	1 yıl	Grup 1	Nikel = Alerji
Arsenik (As)	As	Bakır, kurşun, altın cevherlerinden yan ürün	Yarı metal, oldukça toksik	Cam sanayi, yarı iletkenler, ahşap koruyucular	🧬 Kanser 🩹 Deri lezyonları 🩸 Damar hastalıkları	0,01	1 ay	1 yıl	Grup 1	Çok Zehirli
Berilyum (Be)	Be	Beril mineralinden	Çok hafif, sert, dayanıklı	Havacılık, uzay, elektronik, nükleer	🫁 Berilyozis 🧬 Akciğer kanseri 🩹 Cilt lezyonları	0,002	15 gün	5 yıl	Grup 1	Berilyum = Akciğer
Mangan (Mn)	Mn	Mangan cevherlerinden	Ağır metal, sert, kırılgan	Çelik üretimi, pil, cam, kaynak	🧠 Parkinson benzeri 🫁 Solunum tahrişi	0,2* / 0,05**	15 gün	1 yıl	—	Parkinson benzeri
Kobalt (Co)	Co	Kobalt cevherlerinden	Ağır metal, manyetik, sert	Süper alaşımlar, pil, katalizör, pigment	🤧 Alerji 🫁 Akciğer hastalığı 🧬 Kanser	0,1	—	—	Grup 2A	Manyetik metal
Talyum (Tl)	Tl	Ağır metal cevherlerinden	Ağır metal, yumuşak, toksik	Elektronik, optik cam, boya, pestisit	🧠 Sinir sistemi 🩹 Saç dökülmesi 🫘 Böbrek hasarı	0,1	15 gün	1 yıl	—	Saç dökülmesi
Vanadyum (V)	V	Vanadyum cevherlerinden	Ağır metal, sert, korozyona dayanıklı	Çelik alaşımları, katalizör, pil	🫁 Solunum tahrişi 🫘 Böbrek hasarı	0,5	15 gün	1 yıl	—	Çelik alaşımı
Bakır (Cu)	Cu	Bakır cevherlerinden	Ağır metal, iyi iletken, dövülebilir	Elektrik, inşaat, boru, alaşım	🤧 Alerji 🫁 Metal döküm humması	1,0	—	—	—	İyi iletken
Çinko (Zn)	Zn	Çinko cevherlerinden	Ağır metal, mavimsi beyaz, korozyona dayanıklı	Galvanizasyon, pil, alaşım, boya	🫁 Metal döküm humması 🫘 İyi huylu	5,0	—	—	—	Galvanizasyon

GÜNLÜK HAYATTAN POLİMER ÖRNEKLERİ Monomer → Polimer → Kullanım Alanı

Monomer	Oluşan Polimer	Nerede Kullanılır?	Görsel
Etilen	Polietilen (PE)	Market poşeti	🛍️
Propilen	Polipropilen (PP)	Sandalye, kapak	🪑
Vinil klorür	PVC	Su borusu	🔧
Stiren	Polistiren	Köpük bardak	🥤
Glikoz	Nişasta	Bitkiler	🌱
Amino asit	Protein	İnsan vücudu	🧬

KOD VE ANLAMLARI

H	Tehlike ifadesi (Hazard)
P	Önlem ifadesi (Precautionary)
EUH	AB'ye özgü ek tehlike ifadesi
GHS	Küresel Uyumlaştırılmış Sistem
CLP	AB'de GHS'yi uygulayan sistem

H KODLARI (Tehlike)

Kod	Anlamı	Örnek
H2xx	Fiziksel tehlike	H225: Alevlenir sıvı
H3xx	Sağlık tehlikesi	H314: Cilt yanığı
H4xx	Çevre tehlikesi	H410: Sucul toksik

P KODLARI (Önlem)

Kod	Anlamı	Örnek
P1xx	Genel önlemler	P101: Etiketi bulundurun
P2xx	Önleme	P210: Isıdan uzak tutun
P3xx	Müdahale	P301+P310: Zehir merkezini ara
P4xx	Depolama	P403: Havalandır
P5xx	Bertaraf	P501: Mevzuata uygun

EUH KODLARI (AB Ek Tehlike)

Kod	Anlamı
EUH001	Kuru halde patlayıcıdır
EUH014	Su ile şiddetli reaksiyon
EUH018	Patlayıcı/yanıcı buhar-hava
EUH029	Su ile toksik gaz
EUH031	Asitlerle toksik gaz
EUH032	Asitlerle çok toksik gaz
EUH066	Ciltte kuruluk/çatlak
EUH070	Gözle temas toksik
EUH071	Solunum yolları aşındırıcı
EUH201	Kurşun içerir
EUH204	İzosiyanatlar; alerjik
EUH205	Epoksi; alerjik
EUH208	Hassaslaştırıcı; alerjik
EUH210	SDS talep üzerine
EUH211	Püskürtme tehlikeli damlacık
EUH212	Solunabilir tehlikeli toz
EUH401	Talimatlara uyun

Kimyasal Risk Etmenleri Tablo 18

Kavram	Açıklama / Tanım	Örnek	Toplam Etki
🎯 Bağımsız Etki	Maddeler farklı hedef organlara veya farklı sistemlere etki eder. Birbirlerinin etkisini değiştirmezler. Her madde kendi toksik etkisini bağımsız olarak gösterir. 📌 Farklı hedef organlar \| Farklı etki mekanizması	🔹 Benzen (lösemi) + Silika (silikozis) → Farklı hedef organlar (kan sistemi vs. akciğer) 🔹 Kurşun (böbrek) + Mangan (sinir sistemi)	Etkiler Toplanır A + B
⚔️ Antagonizma	Maddelerin birbirinin etkisini azaltması veya engellemesi durumudur. Toplam etki, tek tek etkilerin toplamından daha azdır. Koruyucu veya baskılayıcı etki oluşur. 📌 Etkiler birbirini baskılar \| Toplam etki azalır	🔹 Etanol + Metanol → Etanol, metanolün toksik etkisini azaltır (alkol dehidrogenaz için yarışma) 🔹 Selenyum + Cıva → Selenyum, cıvanın toksisitesini azaltır 🔹 Şelasyon tedavisi (EDTA + Kurşun)	Toplam Etki Azalır A + B < A+B
➕ Additif Etki	Maddelerin etkilerinin basitçe toplanmasıdır. Benzer etki mekanizmasına sahip maddelerin birlikte etkisi, her birinin etkisinin aritmetik toplamına eşittir. 📌 Benzer etki mekanizması \| Etkiler toplanır	🔹 Toluen + Ksilen → Her ikisi de merkezi sinir sistemi depresanı 🔹 Trikloretilen + Tetrakloretilen → Hepatotoksik etkiler toplanır 🔹 İki farklı organik çözücü karışımı	Toplam = Toplam A + B = A+B
💥 Sinerjik Etki	Maddelerin birlikte etkisinin, tek tek etkilerin toplamından daha büyük olması durumudur. Birbirlerinin toksik etkilerini güçlendirirler. Çarpımsal etki oluşur. 📌 Etki güçlenir \| Çarpımsal artış \| Çok tehlikeli	🔹 Alkol + Uyku ilacı (Benzodiazepin) → Solunum depresyonu şiddetlenir 🔹 Asbest + Sigara → Akciğer kanseri riski katlanarak artar (50 kat) 🔹 Karbon tetraklorür + Etanol → Hepatotoksisite şiddetlenir	Toplam Etki Büyür A + B > A+B
⚡ Potansiyalizasyon	Bir maddenin kendi etkisiz dozda olduğu halde, başka bir maddenin etkisini güçlendirmesidir. Etkisiz madde, diğer maddenin toksisitesini artırır. 📌 Etkisiz madde \| Diğerinin etkisini artırır	🔹 İzopropil alkol (etkisiz doz) + Karbon tetraklorür → Karaciğer hasarı şiddetlenir 🔹 Etanol (düşük doz) + Asetaminofen → Hepatotoksisite artar 🔹 Bazı ilaç kombinasyonları (bir ilaç diğerinin metabolizmasını inhibe eder)	Etkisiz → Etkili A(0) + B → B'nin etkisi artar

KIRMIZI - Yanıcılık

Derece	Açıklama	Örnekler
0	Yangın koşullarında yanmaz	Beton, taş, su
1	Tutuşma için ön ısıtma gerekir	Mineral yağ, amonyak
2	Orta derecede ısıtma gerekir	Dizel yakıtı, kükürt
3	Çoğu ortam sıcaklığında tutuşabilir	Aseton, etanol
4	Oda sıcaklığında çok yanıcı/piroforik	Benzin, propan, H₂

MAVİ - Sağlık

Derece	Açıklama	Örnekler
0	Sağlık tehlikesi yok	Odun, tuz, propilen glikol
1	Hafif tahriş	Aseton, sodyum bromat
2	Geçici güçsüzlük veya kalıcı hasar	Dietil eter, kloroform
3	Ciddi geçici veya orta kalıcı hasar	Sülfürik asit, CO
4	Kısa maruziyet ölüm/kalıcı hasar riski	Sarin, fosgen

SARI - Reaktivite

Derece	Açıklama	Örnekler
0	Kararlı; suyla reaksiyona girmez	Helyum, N₂, CO₂
1	Yüksek sıcaklıkta kararsızlaşabilir	Propen, amonyum asetat
2	Yüksek T/B'de şiddetli değişim	Beyaz fosfor, potasyum
3	Patlayıcı ayrışma; ısıtma gerekir	Amonyum nitrat, H₂O₂
4	Normal T/B'de patlamaya yatkın	Nitrogliserin, TNT

BEYAZ - Özel Bildirim

Sembol	Açıklama	Örnekler
OX	Oksitleyici; yanmayı hızlandırır	Amonyum nitrat, KClO₄
W̶	Su ile tehlikeli reaksiyon	Sodyum, sezyum
SA	Basit boğucu gaz	Azot, argon, CO₂

Standart Dışı Semboller

Sembol	Açıklama	Örnekler
—	Özel uyarı yok (boş/tire)	—
OKSİ	Oksitleyici; hava olmadan yanmayı sağlar	—
COR	Aşındırıcı; kuvvetli asit/baz	Sülfürik asit, KOH
ASİT	Asit	—
ALK	Alkali	—
BİYO	Biyolojik tehlike	Grip virüsü, kuduz
☠️	Zehirli	Striknin, alfa-amanitin
RAD	Radyoaktif	Plütonyum, Co-60
KRİYO	Kriyojenik	Sıvı azot
GOX	Oksijen gazı	—

Üreme İçin Toksik Maddeler

Kategori	Tanım
🔴 Kategori 1	İnsanda üreme yeteneğini bozduğu bilinen maddeler.
🟠 Kategori 2	İnsanda üremeyi bozması muhtemel maddeler.
🟡 Kategori 3	İnsanda üremeyi etkileyen maddeler. Örnek: Kurşun alkiller

IARC Kanserojen Sınıflaması

Grup	Tanım
🔴 Grup 1	Kesin kanserojen maddeler.
🟠 Grup 2A	Muhtemel kanserojen maddeler; güçlü kanıtlar mevcut.
🟡 Grup 2B	Şüpheli kanserojen maddeler; kanıtlar zayıf.
⚪ Grup 3	Kanser oluşumundaki rolü belirsiz veya çelişkili.
🟢 Grup 4	İnsanda kanser yapmayan maddeler.

ORGANİK vs İNORGANİK

Kriter	Organik	İnorganik
Karbon İçeriği	✅ Karbon içerir	❌ Karbon içermez (çoğu)
C-H Bağı	✅ C-H bağı içerir	❌ C-H bağı içermez
Kaynak	Canlı organizmalar	Mineraller, kayalar
Yanıcılık	Genellikle yanıcı	Genellikle yanmaz
Çözünürlük	Organik çözücülerde çözünür	Suda çözünür (çoğu)
Yapı	Karmaşık, zincir/halka yapılı	Basit, iyonik/kristal yapılı
Örnek	Benzen, Etanol, Metan, Aseton	NaCl, H₂O, HCl, H₂SO₄, NaOH

ORGANİK KİRLETİCİLERİN ÖZELLİKLERİ

Özellik	Açıklama
🧪 Karbon içerir.	Organik yapıya sahiptirler.
⏳ Çevrede uzun süre kalırlar.	Kolay parçalanmazlar.
🧈 Yağda çözünürler.	Yağ dokusunda depolanırlar.
💧 Suda az çözünürler.	Bu nedenle uzun süre çevrede kalabilirler.
📈 Biyobirikim yaparlar.	Canlıların dokularında zamanla birikirler.
🔗 Besin zinciriyle taşınırlar.	Zincirin üst basamaklarında derişimleri artar (biyobüyütme).
☠️ İnsan ve çevre için toksiktirler.	Kanser, hormon bozukluğu, bağışıklık ve üreme sistemi üzerinde olumsuz etkiler.
🌍 Uzak mesafelere taşınabilirler.	Rüzgâr ve su akımlarıyla farklı bölgelere ulaşabilirler.

Organik Kirleticiler (POP) POP Dioksin · Furan · PCB · DDT · Aldrin · Dieldrin · Endrin · Heptaklor · Klordan · Mireks

Organik Kirletici	Nereden Oluşur / Elde Edilir?	Özellikleri	Kullanım Alanları / Kaynağı	Sağlık Üzerindeki Etkileri	İSG Açısından Önemi	IARC	Ezber Bilgisi
Dioksin (PCDD)	Atık yakma, PVC yanması, metal eritme işlemleri sırasında yan ürün olarak oluşur.	Yağda çözünür, çevrede uzun süre kalır.	İstenmeyen yan üründür.	Kanser, hormonal bozukluklar, bağışıklık sistemi hasarı	Besin zincirinde birikir.	Grup 1	Yanmanın ürünü
Furan (PCDF)	Atık yakma ve endüstriyel proseslerde oluşur.	Kalıcı organik kirleticidir.	Yan ürün	Kanser, karaciğer ve bağışıklık sistemi hasarı	Dioksinlere benzer etki gösterir.	Grup 1	Dioksin benzeri
PCB (Poliklorlu Bifeniller)	Geçmişte endüstriyel olarak üretilmiştir.	Yağda çözünür, biyobirikim yapar.	Trafo yağı, kondansatör, hidrolik sistemler	Karaciğer hasarı, kanser, üreme bozuklukları	Eski trafolarda hâlâ bulunabilir.	Grup 1	Trafo Yağı
DDT	Sentetik olarak üretilen insektisit	Çok kalıcıdır.	Tarım ilacı	Kanser şüphesi, hormonal bozukluklar	Çevrede uzun süre kalır.	Grup 2A	Yasak Böcek İlacı
Aldrin	Organoklorlu insektisit	Kalıcıdır.	Tarım	Sinir sistemi toksisitesi	Birçok ülkede yasaklanmıştır.	Grup 3	Yasak Pestisit
Dieldrin	Aldrinin türevi	Yağ dokusunda birikir.	Tarım	Sinir sistemi hasarı	Kalıcı organik kirleticidir.	Grup 2A	Sinir Sistemi
Endrin	Organoklorlu pestisit	Çok toksiktir.	Tarım	Sinir sistemi etkileri	Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaklanmıştır.	—	Çok Zehirli
Heptaklor	Pestisit	Kalıcıdır.	Tarım	Karaciğer ve sinir sistemi etkileri	Çevrede uzun süre kalır.	Grup 2B	Kalıcı
Klordan	Organoklorlu insektisit	Yağda çözünür.	Termit ve böcek ilacı	Karaciğer ve sinir sistemi etkileri	Yasaklı pestisitlerdendir.	Grup 2B	Termit İlacı
Mireks	Organoklorlu pestisit	Kalıcıdır.	Karınca mücadelesi	Karaciğer hasarı	Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaktır.	Grup 2B	Karınca İlacı
Heksaklorobenzen (HCB)	Kimyasal sentez, pestisit üretimi	Kalıcı, yağda çözünür	Fungusit, kimyasal ara ürün	Kanser, karaciğer, sinir sistemi	POP kapsamında yasaktır.	Grup 1	Fungusit
Toksapen	Organoklorlu pestisit	Kalıcı, yağda çözünür	Tarım, hayvan parazitleri	Kanser, sinir sistemi	POP kapsamında yasaktır.	Grup 2A	Parazit ilacı
Klordekon	Organoklorlu pestisit	Kalıcı, yağda çözünür	Tarım	Kanser, karaciğer	POP kapsamında yasaktır.	Grup 2B	Kanserojen

Dioksinler POP PCDD · PCDF · Kalıcı Organik Kirletici · IARC Grup 1

Başlık	Açıklama / Örnekler
Tanım	Dioksinler, poliklorlanmış dibenzodioksinler (PCDD) ve poliklorlanmış dibenzofuranlar (PCDF) olmak üzere iki ana gruba ayrılan, 75 farklı PCDD ve 135 farklı PCDF izomerinden oluşan bir kimyasal ailedir. En toksik olanı 2,3,7,8-Tetraklorodibenzodioksin (TCDD)'dir.
Örnekler	2,3,7,8-TCDD 1,2,3,7,8-PeCDD 2,3,7,8-TCDF OCDD PCDF'ler En toksik: 2,3,7,8-TCDD (Agent Orange'da bulunur)
Kaynak	🔥 Atık yakma tesisleri (belediye, tehlikeli atık, tıbbi atık) 🔥 PVC yanması (plastik yakma) 🔥 Metal eritme ve geri dönüşüm tesisleri 🔥 Kimyasal üretim (pestisitler, herbisitler) 🔥 Kağıt üretimi (klorlu ağartma) 🔥 Sigara dumanı 🔥 Doğal kaynaklar (orman yangınları, volkanik patlamalar)
Özellikleri	🧪 Kimyasal olarak kararlı (kolay parçalanmaz) 🧈 Yağda çözünür, suda az çözünür 🌡️ Yüksek sıcaklığa dayanıklı (700°C'ye kadar) 🌍 Uzun ömürlü (çevrede yıllarca kalır) 📈 Biyobirikim ve biyobüyütme yapar 🔁 Besin zincirinde taşınır (en çok hayvansal yağlarda birikir)
Sağlık Üzerindeki Etkileri	🧬 Kanser Akciğer, yumuşak doku sarkomu, lenfoma 🧬 Hormonal Bozukluklar Endokrin bozucu (östrojen, tiroid) 🛡️ Bağışıklık Sistemi Bağışıklık baskılanması, enfeksiyonlara yatkınlık 👶 Üreme Sistemi Kısırlık, doğum kusurları, düşük riski 🧠 Sinir Sistemi Gelişimsel nörolojik bozukluklar 🫁 Deri Klorakne (ciltte akne benzeri lezyonlar) IARC Grup 1 - Kesin Kanserojen
İnsan Vücuduna Girer?	🥘 Yutma En yaygın yol (%90+) (Besin zinciri ile) 💨 Soluma (%10 civarı) (Yakma tesisleri, yangın) 🧴 Deri Teması (%1'den az) (Endüstriyel kazalar) Ana kaynak: Hayvansal gıdalar (et, süt, yumurta, balık)
Korunma Yöntemleri	🛡️ Atık yakma tesislerinde filtre ve arıtma sistemleri 🛡️ PVC ve klorlu plastik kullanımının azaltılması 🛡️ Geri dönüşüm tesislerinde kontrollü işlem 🛡️ Baca gazı arıtma sistemleri (aktif karbon filtreler) 🛡️ Beslenme (yağlı gıdaları sınırlamak, organik gıda tercihi) 🛡️ KKD (solunum koruyucu, koruyucu giysi) 🛡️ Çalışma ortamı havalandırması ve hijyen
İş Kolları	🏭 Atık yakma tesisleri ♻️ Metal geri dönüşüm 🧪 Kimya sanayi 🔥 PVC üretimi 📄 Kağıt sanayi 🌾 Pestisit üretimi 🔥 İnşaat (yangın) 🚒 İtfaiye (yangın)
IARC Sınıfı	Grup 1 Kesin Kanserojen (İnsanlar için kanserojen) Özellikle 2,3,7,8-TCDD için Grup 1 sınıflandırması mevcuttur.
Ezber Bilgisi	🔥 Dioksin = Yanma ürünü ☠️ TCDD = En toksik dioksin 🧬 POP = Kalıcı Organik Kirletici 🥘 Besin zinciri = En yüksek biyobirikim 🔴 IARC = Grup 1

LD Değerleri ve Akut Toksisite Kategorileri CLP/GHS LD50 · LC50 · Oral · Dermal · Inhalasyon · Kategori 1-4

Kategori	Piktogram	Ağız Yolu (Oral) LD50	Deri Yolu (Dermal) LD50	Solunum (Inhalasyon) LC50	Tehlike İfadesi
Kategori 1 En Toksik	☠️	≤ 5 mg/kg	≤ 50 mg/kg	≤ 0,1 mg/L (gaz) ≤ 0,5 mg/L (buhar)	H300 - H310 - H330 Yutulması/deri/solunması ölümcül
Kategori 2 Çok Toksik	☠️	5 - 50 mg/kg	50 - 200 mg/kg	0,1 - 1 mg/L (gaz) 0,5 - 2 mg/L (buhar)	H300 - H310 - H330 Yutulması/deri/solunması ölümcül
Kategori 3 Toksik	⚠️	50 - 300 mg/kg	200 - 1000 mg/kg	1 - 5 mg/L (gaz) 2 - 10 mg/L (buhar)	H301 - H311 - H331 Yutulması/deri/solunması zehirlidir
Kategori 4 Zararlı	⚠️	300 - 2000 mg/kg	1000 - 2000 mg/kg	5 - 20 mg/L (gaz) 10 - 20 mg/L (buhar)	H302 - H312 - H332 Yutulması/deri/solunması zararlıdır

ÖRNEK MADDELER VE LD50 DEĞERLERİ

Madde	Formül	LD50 (Oral, Sıçan)	GHS Kategori	Piktogram
Botulinum Toksini	—	1 ng/kg	Kategori 1	☠️
Dioksin (TCDD)	C₁₂H₄Cl₄O₂	0,02 mg/kg	Kategori 1	☠️
Sodyum Siyanür	NaCN	6,4 mg/kg	Kategori 1	☠️
Arsenik	As	20 mg/kg	Kategori 2	☠️
Nikotin	C₁₀H₁₄N₂	50 mg/kg	Kategori 2	☠️
Benzen	C₆H₆	930 mg/kg	Kategori 3	⚠️
Etanol	C₂H₅OH	7060 mg/kg	Kategori 4	⚠️
Sodyum Klorür	NaCl	3000 mg/kg	Kategori 4	⚠️

KRİTİK GAZLAR

Gaz	Sınıf	Patlama Aralığı	Kritik Not
Metan (CH₄)	Basit boğucu	%5 – 15	Grizu patlamaları
Karbon monoksit (CO)	Kimyasal boğucu	%12,5 – 74	Karboksihemoglobin, sessiz katil
Asetilen (C₂H₂)	Parlayıcı / Patlayıcı	%2,5 – 100	Çok geniş patlama aralığı, basınç altında patlayıcı, kaynak gazı
Hidrojen sülfür (H₂S)	Kimyasal boğucu	%4,3 – 46	Koku felci, çürük yumurta
Hidrojen siyanür (HCN)	Kimyasal boğucu	%5,6 – 40	Sitokrom oksidaz, acı badem
Fosgen (COCl₂)	Tahriş edici	Yanıcı değil	Gecikmiş akciğer ödemi, taze saman
Azotdioksit (NO₂)	Tahriş edici	Yanıcı değil	Silo doldurucu hastalığı
Klor (Cl₂)	Tahriş edici	Yanıcı değil	Sarımsı-yeşil, akciğer ödemi
Hidrojen (H₂)	Basit boğucu	%4 – 75	Çok geniş patlama aralığı

Peroksitler KİMYA Organik Peroksitler · Özellikler · Kullanım · Saklama · Zararlar

Organik Peroksit Türleri	Genel Özellikleri	Kullanım Alanları	Saklama Koşulları	Zararları / Tehlikeleri
Benzoil Peroksit	Beyaz kristal toz Kararsız, güçlü oksitleyici Isı ile bozunur Polimerizasyon başlatıcı	Plastik (polimerizasyon) Diş beyazlatma Akne tedavisi Reçine üretimi	🌑 Karanlık yerde 🌡️ 25°C altında 🔥 Isı kaynağından uzak 📦 Orijinal kabında 📅 Kullanım tarihi etiketlenmeli	🔥 Patlayıcı (ısı/darbe ile) 😷 Cilt ve göz tahrişi 🧪 Alerjik reaksiyon 💀 Yutulması zehirlidir
Di-tert-bütil Peroksit	Renksiz sıvı Kararlı peroksit Yüksek sıcaklıkta bozunur Radikal başlatıcı	Polimerizasyon Katalizör Kauçuk vulkanizasyonu Kimya sentezi	🌑 Karanlık yerde 🌡️ Serin ortamda 🔥 Isıdan uzak 📅 Tarih etiketlenmeli	🔥 Yanıcı, patlayıcı 💨 Solunum tahrişi 😷 Cilt tahrişi
MEKP (Metil Etil Keton Peroksit)	Renksiz sıvı Güçlü oksitleyici Çok kararsız Polimerizasyon başlatıcı	Polyester reçine üretimi Fiberglas üretimi Katalizör olarak Kimyasal ara ürün	🌑 Karanlık yerde 🌡️ 20°C altında 🔥 Ateşten uzak 📅 Tarih mutlaka yazılmalı ⚠️ Seyreltilmiş halde saklanır	💥 Patlayıcı (ısı/darbe ile) 🔥 Çok kolay alevlenir ☠️ Ciltte yanık 🫁 Solunum tahrişi 🧪 Kanserojen şüphesi
Kümen Hidroperoksit	Renksiz-sarı sıvı Güçlü oksitleyici Isı ile bozunur Endüstriyel önemli	Fenol üretimi Aseton üretimi Polimerizasyon Oksitleyici ajan	🌑 Karanlık yerde 🌡️ Serin ortamda 🔥 Isıdan uzak 📅 Tarih etiketlenmeli ⚠️ Asitlerden uzak tutun	🔥 Patlayıcı ☠️ Ciltte yanık 🫁 Solunum tahrişi 🧪 Kanserojen 💀 Yutulması zehirlidir
Lauroil Peroksit	Beyaz toz Organik peroksit Isı ile bozunur Polimerizasyon başlatıcı	Polimerizasyon PVC üretimi Kauçuk sanayi Diş beyazlatma	🌑 Karanlık yerde 🌡️ 25°C altında 🔥 Isı kaynağından uzak 📅 Kullanım tarihi yazılmalı	🔥 Yanıcı 😷 Cilt ve göz tahrişi 💀 Yutulması zehirlidir
Dikümil Peroksit	Beyaz kristal toz Kararlı peroksit Isı ile bozunur Polimerizasyon başlatıcı	Polimerizasyon Kauçuk vulkanizasyonu Plastik üretimi Çapraz bağlama	🌑 Karanlık yerde 🌡️ Serin ortamda 🔥 Isıdan uzak 📅 Tarih etiketlenmeli	🔥 Yanıcı 💀 Tozunun solunması 😷 Cilt tahrişi

Deodorantlarda Kullanılan İtici Gazlar AEROSOL Yanıcı · Yanıcı Değil · İtici Gazlar · Aerosol

İtici Gaz	Kimyasal Formülü	Özelliği	Kullanım Durumu
Bütan	C₄H₁₀	🔥 Yanıcı gaz ⚠️ Havadan ağır	✅ Çok yaygın En sık kullanılan itici gaz
İzobütan	C₄H₁₀	🔥 Yanıcı gaz 🔄 Bütanın izomeri	✅ Çok yaygın Bütandan daha yüksek basınç
Propan	C₃H₈	🔥 Yanıcı gaz ⬆️ Havadan ağır	✅ Çok yaygın Yüksek basınçlı ürünlerde
Dimetil Eter (DME)	CH₃OCH₃	🔥 Yanıcı 🧪 İyi çözücü	✅ Yaygın Alkol bazlı ürünlerde tercih edilir
Azot	N₂	🟢 Yanıcı değildir ⬆️ Havadan hafif	🟡 Bazı özel ürünlerde Yanıcı olmayan ürünlerde
Karbondioksit	CO₂	🟢 Yanıcı değildir ⬇️ Havadan ağır	🟡 Bazı aerosol ürünlerde Deodorant ve sprey ürünlerde
Sıkıştırılmış Hava	Hava	🟢 Yanıcı değildir 🌍 Çevre dostu	✅ Çevre dostu ürünlerde Ozon tabakasına zarar vermez
HFC-152a	CH₃CHF₂	🔥 Yanıcı 🌡️ Düşük küresel ısınma	✅ Yaygın CFC'lerin yerine kullanılır
HFC-134a	CH₂FCF₃	🟢 Yanıcı değildir 🌡️ Yüksek küresel ısınma	🟡 Kullanımı azalıyor Yerine HFC-152a veya CO₂ tercih ediliyor

Kimyasal Risk Etmenleri Tablo 35

Pestisit Çeşidi	Sembol	Mücadele Edilen Canlı	Kullanım Alanı	Örnek Zararlılar / Hedefler
İnsektisit	🐛	Böcekler	Tarım, depolar, evler	DDT Aldrin Dieldrin Organofosfatlar Karbamatlar
Herbisit	🌿	Yabancı Otlar	Tarım, park ve bahçeler	2,4-D Atrazin Glifosat Parakuat
Fungisit	🍄	Mantarlar	Tarım	Bordo bulamacı Kükürt Maneb Zineb
Rodentisit	🐀	Kemirgenler	Depolar, kanalizasyon, tarım	Varfarin Brodifakum Çinko fosfit
Akarisit	🕷️	Akarlar	Meyve, sebze ve süs bitkileri	Dicofol Tetradifon Kükürt
Nematisit	🪱	Nematodlar	Tarım	Dazomet Metam sodyum Fenamifos
Molluskisit	🐌	Yumuşakçalar	Tarım	Metiokarb Metaldehit
Bakterisit	🦠	Bakteriler	Tarım	Bakır bileşikleri Streptomisin
Larvasit	🐛	Larvalar	Halk sağlığı	Temephos Methoprene
Ovisit	🥚	Yumurtalar	Tarım ve halk sağlığı	Diflubenzuron Methoprene
Algisit	🌊	Algler	Havuzlar, su depoları	Bakır sülfat Klor
Avisit	🐦	Kuşlar	Havalimanları, depolar	4-Aminopiridin DRC-1339
Piscisit	🐟	Balıklar	Su yönetimi	Rotenon Antimisin
Termitisit	🏠	Termitler	Yapılar	Fipronil İmidakloprid Klorfenapir
Repellent (Kovucu)	🛡️	Zararlıları uzaklaştırır	İnsan, hayvan ve bitki koruma	DEET İkaridin Sitronella Permetrin

Fümigasyon Yapacak Kuruluşlarda Aranacak Şartlar PESTİSİT Zirai Fümigasyon · Ruhsat · Operatör · Depolama

Şartlar	Müdürlükler	Diğer Kamu	Gerçek/Tüzel Kişi
Zirai Fümigasyon Ruhsatı	—	✅	✅
1 Fümigasyon Operatörü	✅	✅	✅
Fümigasyon araç-gereçleri	✅	✅	✅
Uygun depo	✅	✅	✅
Lavabo ve temizlik malzemeleri	—	✅	✅
Vergi kayıt belgesi	—	—	✅
Ticaret sicil kayıt örneği	—	—	✅
Noter onaylı iş sözleşmesi	—	—	✅

EK-2 MESLEKİ MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ

Maddenin adı	mg/m³	ppm	Açıklama
Benzen	3.25	1	Deri
Vinilklorür monomeri	7.77	3	—
Sert ağaç tozları	5.0	—	—

EK-2: MESLEKİ MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ (2)

Maddenin Adı	EINECS	CAS	mg/m³	ppm	Açıklama
Benzen	200-753-7	71-43-2	3.25	1	Deri
Vinilklorür monomeri	200-831	75-01-4	7.77	3	—
Sert ağaç tozları	—	—	5.0	—	—

KRİTERLER GRUP I ve GRUP II KARŞILAŞTIRMASI

Kriter	GRUP I Maden	GRUP II Sanayi
Kullanım Alanı	Yer altı madenleri ve grizu bulunan maden ocakları	Patlayıcı gaz, buhar, sis veya toz bulunan tüm diğer işyerleri
Patlayıcı Ortamın Oluşma Sıklığı	Grizu ve yanıcı toz oluşma ihtimali	Gaz, buhar, sis veya tozun oluşma sıklığı
Tehlike Seviyesi	Çok yüksek	Çok yüksek, yüksek veya normal
Gerekli Koruma Seviyesi	Çok yüksek güvenlik	Kullanılacağı bölgeye uygun koruma seviyesi
Arıza Durumunda Güvenlik	Bir veya iki arıza halinde güvenli çalışmalıdır.	Kategoriye göre normal çalışma, bir arıza veya iki arızada güvenli olmalıdır.
Kategori Belirleme Ölçütü	M1 · M2	1 · 2 · 3

KAYNAKLAR ÖZETİ

Toz Türü	Örnekler	Kaynak
🟢 Organik	Tahıl, Pamuk, Keten, Kenevir, Ağaç	Tarım, Orman, Tekstil
🟡 Organik	Yün, Deri, Kemik, Tüy	Hayvansal ürün işleme
🟣 Organik	Plastik, Polyester, Naylon, Akrilik	Kimyasal üretim
🟣 Organik	Kağıt, Un, Şeker, Tütün	Gıda, Kağıt, Tütün sanayi
🔵 İnorganik	Kum (Silis), Çimento, Kireç, Alçı, Mermer	Maden ocakları, İnşaat
🔴 İnorganik	Demir, Bakır, Çelik, Alüminyum, Çinko	Madencilik, Metal işleme
🟡 İnorganik	Tuz, Karbonat, Sülfat, Fosfat	Kimyasal üretim
⚪ İnorganik	Asbest, Cam, Seramik, Kurşun	İnşaat, Cam, Seramik sanayi

FİBROJENİK TOZLAR Akciğer dokusunda hasar

Hastalık	Nedeni	Yükümlülük
Sideroz	Vücutta aşırı demir birikmesi. Akciğerde yaygın fibrozise yol açmaz.	5 yıl
Silikozis	Silisyum dioksit tozuna maruz kalmış çalışanlarda görülür.	10 yıl
Asbestozis	Asbest liflerinin tahriki ile akciğerde pnömokonyoz oluşur.	10 yıl
Silika Tozuna Bağlı	Silika minerali (kuvars, kristobalit, tridimit vb.) maruziyeti.	10 yıl
Tüberküloz	Silikozisin ilerlemesi ile farklı mikrobiyal enfeksiyonlar gelişir.	10 yıl
KİP	Kömür madenciliğinde çalışanlarda akciğer hastalığı oluşur.	10 yıl
Farmer's Lung	Nemli saman, tahıl ve bitki materyallerine maruziyet sonucu alerjik pnömoni.	2-5 yıl

TOKSİK TOZLAR Vücutta zehirlenme etkisi

Hastalık	Nedeni	Yükümlülük
Kurşun Zehirlenmesi	Kurşun tozuna uzun süreli maruziyet.	5-10 yıl
Kadmiyum Zehirlenmesi	Kadmiyum toz ve buharına maruziyet.	5-10 yıl
Mangan Zehirlenmesi	Mangan tozu maruziyeti ile sinir sistemi etkilenir.	5-10 yıl

KANSEROJEN TOZLAR Kansere yol açan tozlar

Hastalık	Nedeni	Yükümlülük
Akciğer Kanseri	Asbest, arsenik, krom, nikel ve bileşiklerinin tozlarına maruziyet.	10 yıl
Mezotelyoma	Asbest maruziyeti.	10 yıl
Berilyum Hastalığı	Berilyum tozuna maruziyet sonucu kronik akciğer hastalığı.	10 yıl

ALERJEN TOZLAR Alerjik reaksiyonlar

Hastalık	Nedeni	Yükümlülük
Mesleki Astım	Un, odun tozu, pamuk ve organik tozlardan maruziyet.	5 yıl
Bagassosis	Şeker kamışı tozuna uzun süreli maruziyet.	5 yıl
Byssinosis	Pamuk, keten, jüt tozuna uzun süreli maruziyet.	3-5 yıl

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 41 inci maddesinin üçüncü fıkrası 1/6/2015 tarihinde,

b) 51 inci maddesi 1/6/2016 tarihinde,

c) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer. Yürütme

(Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 11/12/2013 28848 Mükerrer Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 10/12/2020 31330 Mükerrer 2.

Toz Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri OEL Toplam Toz (TWA) · Solunabilir Toz (TWA) · CAS No

Maddenin Adı	CAS No	Toplam Toz TWA/ZAOD (mg/m³)	Solunabilir Toz TWA/ZAOD (mg/m³)
Alfa-alumina	1344-28-1	15	5
Aluminyum Metal	7429-90-5	15	5
Amonyum sülfamat	7773-06-0	15	5
Bakır tozu	7440-50-8	—	1
Baryum sülfat	7727-43-7	15	5
Benomil	17804-35-2	15	5
Bizmut tellurit	1304-82-1	15	5
Bor oksit	1303-86-2	15	—
2-Chloro-6 (trichloromethyl) pyridine	1929-82-4	15	5
Çinko oksit	1314-13-2	15	5
Çinko siterat	557-05-1	15	5
Clopidol	2971-90-6	15	5
Disiklopentadien demir	102-54-5	15	5
Ferbam	14484-64-1	15	—
Ferro vanadyum tozu	12604-58-9	—	1
Gümüş	7440-22-4	—	0.1
Grafit, sentetik	—	15	5
Jips	13397-24-5	15	5
Kalsiyum Karbonat (Mermer)	1317-65-3	15	5
Kalsiyum Karbonat (Kireçtaşı)	1317-65-3	15	5
Kalsiyum hidroksit	1305-62-0	15	5
Kalsiyum silikat	1344-95-2	15	5
Kalsiyum sülfat	7778-18-9	15	5
Kaolin	1332-58-7	15	5
Keten	463-51-4	0.5	0.9
Kobalt metali, tozu ve buharı	7440-48-4	—	0.1
Magnezit	546-93-0	15	5
Malatiyon	121-75-5	15	—
Methoxychlor	72-43-5	15	—
Molibdenyum (Mo) Çözünebilir Bileşikler	7439-98-7	—	5
Molibdenyum	7439-98-7	—	15
Nişasta	9005-25-8	15	5
Odun tozu	—	—	5
Paraquat	4685-14-7	—	0.5
Pamuk tozu (Çırçır, hallaç, iplik)	—	—	0.5
Pamuk tozu (Dokuma)	—	—	0.75
Pamuk tozu (Konfeksiyon)	—	—	1
Paratiyon	56-38-2	0.1	—
Pentaeritritol	115-77-5	15	5
Pikloram	1918-02-1	15	5
Paris alçısı	26499-65-0	15	5
Platinyum (Pt) Çözünebilir tuzları	7440-06-4	—	0.002
Portland çimentosu	65997-15-1	15	5
Rouge (Demir III-oksit)	—	15	5
Sakkaroz	57-50-1	15	5
Selüloz (kağıt tozu)	9004-34-6	15	5
Silikon	7440-21-3	15	5
Silikon karbür	409-21-2	15	5
Tahıl (yulaf, buğday, arpa…)	—	10	—
Tantal, metal ve oksit toz	7440-25-7	—	5
Tellüryum ve bileşikleri (Te olarak)	13494-80-9	0.1	—
Temephos	3383-96-8	15	5
4,4'-Tiyobis (6-tert Butil-m-kresol)	96-69-5	15	5
Titanyum dioksit	13463-67-7	15	—
Vanadyum (V₂O₅ toz olarak)	1314-62-1	0.5	—
Zımpara	12415-34-8	15	—

KAYAÇ / MİNERAL MARUZİYET EŞİK SINIR DEĞERLERİ *OSHA 1910.1000

Kayaç / Mineral	TWA / ZAOD*
Asbest	0,1 lif/cm³
Silika (Kristal) Kuvars (Solunabilir)	10 mg/m³ / %SiO₂+2
Kuvars (Toplam)	30 mg/m³ / %SiO₂+2
Kristobalit	Kuvars değerinin ½ si
Tridimit	Kuvars değerinin ½ si
Amorf (doğal diatomalı toprak)	80 mg/m³ / %SiO₂+2
Silikatlar (%1'den az kristal silika)	—
Mika	—
Talk (Asbest içermeyen)	—
Talk (Asbest içeren)**	0,1 lif/cm³
Sabuntaşı	—
Portland Çimentosu	—
Grafit (Doğal)	—
Kömür Tozu (%5 ve daha az SiO₂)	2,4 mg/m³
Kömür Tozu (%5'ten fazla SiO₂)	10 mg/m³ / %SiO₂+2
İnert Toz (Solunabilir)	5 mg/m³
İnert Toz (Toplam)	15 mg/m³
Taş yünü (Çap ≤3.5 µm, uzunluk ≥10 µm)	3 lif/cm³ / 5 mg/m³
Fırın Cüruf yünü	3 lif/cm³ / 5 mg/m³
Sentetik Cam yünü	3 lif/cm³ / 5 mg/m³

ILO PNÖMOKONYOZ KATEGORİSİ

Kategori	0/-	0/0	0/1
0	0/-	0/0	0/1
I	1/0	1/1	1/2
II	2/1	2/2	2/3
III	3/2	3/3	3/+

(1) (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurum, maddelerin uyumlaştırılmış sınıflandırılması ve etiketlenmesine ve uygunsa özel konsantrasyon sınır değerlerine veya M-katsayılarına veya bunların revizyonuna ilişkin bir teklifi Yetkili Mercie sunabilir. Teklif, ek-6’nın ikinci bölümünde yer alan formata uygun olarak ve ek-6’nın birinci bölümünde yer alan ilgili bilgileri içerir.

(2) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Maddenin imalatçısı, ithalatçısı veya alt kullanıcısı, maddenin zararlılık sınıflarına veya farklılaşmaya ilişkin Ek-6’nın üçüncü bölümünde herhangi bir giriş olmaması şartıyla, söz konusu maddenin uyumlaştırılmış sınıflandırılması ve etiketlemesine ve uygunsa özel konsantrasyon sınır değerlerine veya M-katsayılarına dair Yetkili Mercie bir teklif sunabilir. Teklif, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inin 1, 2 ve 3 numaralı başlıklarına ve 7 numaralı başlığında yer alan kimyasal güvenlik raporu formatının kısım B’sine uygun olarak, Ek-6’nın birinci bölümünde yer alan ilgili bilgileri içerecek şekilde Yetkili Merciin internet sayfasında yer alan format aracılığıyla iletilir.

(3) İmalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcının teklifinin 37 nci maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketlemeye ilişkin olması durumunda, teklif sunulurken, Yetkili Merciin internet sitesinde her yıl yayınlanan, döner sermaye işletmesinde uygulanacak birim fiyat listesinde belirtilen ücret ödenir.

(4) Yetkili Merci birinci ve ikinci fıkralara uygun olarak sunulmuş olan teklifi alındığı tarihten itibaren 18 ay içinde, ilgili taraflara yorumda bulunma olanağı tanıyarak bir görüş oluşturur.

(5) Yetkili Merci, söz konusu maddeye ilişkin sınıflandırma ve etiketlemenin uyumlaştırılmasını uygun bulması durumunda, vakit geçirmeksizin, söz konusu maddenin ilgili sınıflandırma ve etiketleme bilgileri ve uygunsa özel konsantrasyon sınır değerleri veya M-katsayıları ile birlikte ek-6’nın üçüncü bölümünün 3.1 numaralı tablosuna dahil edilmesine ilişkin bir karar alır. (Mülga cümle:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

(6) Ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alan bir maddenin uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketleme bilgilerinde değişikliğe yol açacak yeni bilgilere sahip imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcı, Yetkili Mercie ikinci fıkraya uygun olarak bir teklif sunar. Uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketlemeye ilişkin görüş ve kararların içerikleri ve bilgilerin erişilebilirliği

(1) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden riskler aşağıdaki önlemlerle ortadan kaldırılır veya en az düzeye indirilir:

a) İşyerinde uygun düzenleme ve iş organizasyonu yapılır.

b) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda çalışan ile yapılır.

c) Çalışanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması sağlanır.

ç) İşyerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulur.

d) İşyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulur.

e) Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanır.

f) Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların işyerinde en uygun şekilde işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılır.

g) İkame yöntemi uygulanarak, tehlikeli kimyasal madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan kimyasal madde kullanılır. Yapılan işin özelliği nedeniyle ikame yöntemi kullanılamıyorsa, risk değerlendirmesi sonucuna göre ve öncelik sırasıyla aşağıdaki tedbirler alınarak risk azaltılır: 1) Çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden risk oluşturabilecek bakım onarım işleri de dahil tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda ve teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilir ve uygun makine, malzeme ve ekipman kullanılır. 2) Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonu ve yeterli havalandırma sistemi kurulması gibi toplu koruma önlemleri uygulanır. 3) Tehlikeli kimyasal maddelerin olumsuz etkilerinden çalışanların toplu olarak korunması için alınan önlemlerin yeterli olmadığı hallerde bu önlemlerle birlikte kişisel korunma yöntemleri uygulanır.

ğ) Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak üzere yeterli kontrol, denetim ve gözetim sağlanır.

h) İşveren, çalışanların sağlığı için risk oluşturabilecek kimyasal maddelerin düzenli olarak ölçümünün ve analizinin yapılmasını sağlar. İşyerinde çalışanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.

ı) İşveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirirken, bu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen ölçüm sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Mesleki maruziyet sınır değerlerinin aşıldığı her durumda, işveren bu durumun en kısa sürede giderilmesi için koruyucu ve önleyici tedbirleri alır.

(1) Bu Yönetmeliğin; a ) (Değişik:RG-23/12/2023-32408) 6 ncı maddesi bu Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tonaja bağlı sürelerin son tarihlerinde,

b) (Ek:RG-23/12/2023-32408)

(1) 40 ila 44 üncü maddeleri ile 47 ila 49 uncu maddeleri 31/12/2026 tarihinde, 45 inci ve 46 ncı maddeleri ile 50 ila 56 ncı maddeleri 31/12/2028 tarihinde,

c) 57 nci maddenin birinci fıkrası hükümleri; 1) Ek-17’nin 28, 29, 30, 31, 32, 34, 35, 36, 37, 38, 40, 41, 45, 48, 49, 54, 55,57, 58, 60 numaralı girdileri için 31/12/2018 tarihinde, 2) Ek-17’nin 62 numaralı girdisi için 31/12/2019 tarihinde, 3) Ek-17’nin 46a, 47 nci girdinin 1 ila 4 üncü paragrafları ve 65 numaralı girdileri için 31/12/2021 tarihinde, 4) Ek-17’nin 66 numaralı girdisi için 31/12/2022 tarihinde, 5) Ek-17’nin diğer girdileri için yayım tarihinden 6 ay sonra,

ç) 64 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi 31/12/2023 tarihinde, (b) bendi yayımı tarihinde,

d) diğer hükümleri yayımı tarihinden 6 ay sonra, yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Her bir imalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı ya da dağıtıcı, bu Yönetmelik kapsamındaki görevlerini yerine getirmek için gerekli olan bilgileri düzenler ve maddeyi ya da karışımı en son imal ettiği, ithal ettiği, temin ettiği ya da kullandığı tarihten sonra en az 10 yıl boyunca erişime hazır halde bulundurur. İmalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı ya da dağıtıcı, İkinci ve Altıncı Kısım hükümlerine halel getirmeksizin, talep edildiğinde bu bilgileri Bakanlığa sunar ya da bilgilere erişilmesini sağlar.

(2) Kayıt ettirenin, alt kullanıcının ya da dağıtıcının faaliyetini sonlandırması ya da işinin bir kısmını veya tamamını bir üçüncü şahsa devretmesi durumunda, kayıt ettirenin, alt kullanıcının ya da dağıtıcının işinin tasfiye edilmesinden sorumlu olan veya ilgili madde ya da karışımın piyasaya arzında sorumluluk alan taraf, birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri kayıt ettirenin, alt kullanıcının veya dağıtıcının yerine üstlenir. BEŞİNCİ KISIM Alt Kullanıcılar BİRİNCİ BÖLÜM Alt Kullanıcıların Görevleri Alt kullanıcının kimyasal güvenlik değerlendirmesi ve risk azaltma önlemlerinin tanımlanması, uygulanması ve tavsiye edilmesine ilişkin görevleri

(1) İzin başvuruları Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa yapılır.

(2) İzin başvurularını maddenin imalatçıları, ithalatçıları ve/veya alt kullanıcıları yapar. Başvurular bir ya da birkaç kişi tarafından yapılabilir.

(3) Ek-11’in 1.5 numaralı alt bölümünde tanımlanan maddeler grubu tanımını karşılayan bir veya birkaç maddenin bir veya birkaç kullanımı için izin başvurusu yapılabilir. Başvurular, izin başvurusunda bulunan kişinin kendi kullanımları ve/veya maddeyi piyasaya arz ederken hedefledikleri kullanımlar için yapılabilir.

(4) İznin verilmesi için yapılan bir başvuruda, aşağıdaki hususlar yer alır:

a) Ek-6’nın ikinci bölümünde yer aldığı şekilde maddelerin kimliği,

b) Başvuruda bulunan kişi veya kişilerin ismi ve iletişim bilgileri,

c) Hangi kullanımlar için izin istendiğini belirten bir izin talebinde bulunulması,

ç) Kayıt kapsamında önceden sunulmadıysa; Ek-14’te belirtilmiş olan maddenin kullanımı ile ortaya çıkan içsel özelliklerin insan sağlığına ve/veya çevreye risk oluşturması hakkında Ek-1’e uygun olarak düzenlenmiş kimyasal güvenlik raporu,

d) İkamenin risklerini, teknik ve ekonomik fizibilitelerini göz önüne alarak ve izin başvurusunda bulunan tarafından gerçekleştirilmiş ilgili araştırma ve geliştirme faaliyetleri dâhil, alternatiflerin bir analizi,

e) (d) bendinde bahsedilen analiz, uygun alternatiflerin var olduğunu gösteriyorsa; 50 nci maddenin beşinci fıkrasında bahsedilen unsurları göz önünde bulunduran, içinde önerilen eylemlerin zaman çizelgesinin de bulunduğu ikame planı.

(5) Başvuruda aşağıdaki hususlar da yer alabilir:

a) Ek-16’ya uygun olarak gerçekleştirilmiş sosyo-ekonomik analiz,

b) Aşağıdaki hususlardan biri sebebiyle insan sağlığına ve çevreye risk oluşmasını göz önünde bulundurmamanın gerekçeleri: 1) Kullanımına izin verilmiş düzende kullanılan maddenin emisyonları ya da, 2) İlgili mevzuatta atıfta bulunulan ön düzenleme şartının tabi olduğu noktasal kaynaktan madde boşalımı.

(6) Maddenin 7/6/2011 tarihli ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 7/6/2011 tarihli ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği ve 9/1/2007tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücut Dışında Kullanılan(İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği kapsamındaki tıbbi bir cihazda kullanılması sonucu insan sağlığına oluşturduğu riskler dâhil edilmez. İzin verilmesi için sonraki başvurular

(1) Kontrollü koşullar altında kullanılan yerinde izole ara maddeler için dosya ya da madde değerlendirmesi yapılmaz. Ancak Bakanlığın 47 nci maddede belirlenen kriterlere uyan maddelerin kullanımından kaynaklanan riske eşit seviyede riskin, insan sağlığı ve çevreye yönelik olarak yerinde izole ara maddelerden kaynaklandığını ve söz konusu riskin uygun bir şekilde kontrol altına alınmadığının gözlemlenmesi halinde, Bakanlık:

a) Kayıt ettirenin, tanımlanmış olan riskle doğrudan ilgili ilave bilgi vermesini yazılı bir gerekçeyle talep eder,

b) Verilmiş olan herhangi bir bilgiyi inceler ve gerekli görüldüğü halde söz konusu yere ilişkin belirlenmiş riskler için uygun risk azaltma önlemleri tavsiye edebilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Ortak Hükümler Kayıt ettirenlerin ve alt kullanıcıların hakları

(Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

(1) Karışım içindeki maddenin veya karışımın imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcısı, söz konusu maddenin Ek-1’in birinci bölümünde yer alan kriterleri karşıladığını ve karışım içindeki maddenin kimliğinin etiket üzerinde veya güvenlik bilgi formunda yer almasının kendi fikri mülkiyet haklarının açıklanması bakımından sakıncalı olabilecek gizli bilgileri içerdiğini düşünüyorsa söz konusu maddeyi en önemli fonksiyonel kimyasal grup adı veya alternatif bir ad ile kullanmak için İlgili Kuruma talepte bulunabilir.

(2) Birinci fıkrada bahsedilen talepler, Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Yetkili Mercie ya da Yetkili Merciin internet sayfasında bulunan formata uygun olarak İlgili Kuruma iletilir.

(3) İlgili Kurum, gerekli olması halinde, imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcıdan ilave bilgi talep edebilir. İlgili Kurumun talebi almasından ve ilave bilgi istemesinden itibaren altı haftalık bir süre içinde görüş bildirmemesi halinde, talep edilen kimyasal ad kullanılır.

(4) İlgili Kurum, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer alan hükümler uyarınca yapılan talebin sonucunu Yetkili Mercie bildirecektir ve imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı tarafından kendisine sunulmuş olan bilgileri Yetkili Mercie sağlar.

(5) Yeni bir bilginin, kullanılan alternatif kimyasal adın, işyerinde alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri ve karışımla işlem yapmaya dair risklerin kontrol edilmesi için yeterli olmadığını göstermesi halinde, İlgili Kurum söz konusu alternatif kimyasal adın kullanılmasına dair vermiş olduğu kararı gözden geçirir. İlgili Kurum, kararını geri alabilir veya başka alternatif kimyasal adın kullanılmasına izin verebilir. İlgili Kurumun kararı iptal ettiği veya tadil ettiği tarihten itibaren dört hafta içerisinde kararını gerekçeleri ile birlikte Yetkili Mercie bildirir.

(6) Karışım içinde yer alan ve alternatif bir ad kullanılmasına izin verilmiş olan maddeye ait sınıflandırmanın değişmesi ve artık Ek-1’in 1.4.1 numaralı başlığında yer alan kriterleri karşılamaması halinde, söz konusu karışım içindeki maddenin tedarikçisi, 20 nci madde uyarınca etiket ve güvenlik bilgi formunda maddeye ait kimliği kullanır ve alternatif kimyasal adı kullanamaz.

(7) İmalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı belirlediği, İlgili Kurumun onayladığı alternatif ismi altı yıllık bir süre boyunca etiket ve güvenlik bilgi formlarında kullanabilir. İlgili Kurum karışım içerisinde bulunan maddelere ilişkin Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin 61 inci maddesinde yer alan mevcut bilgileri, internet üzerinden ücretsiz olarak kamunun erişimine açabilir.

(8) İmalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı, birinci ve ikinci fıkralara uygun olarak sunduğu alternatif ad kullanma talep dosyası için Yetkili Merciin internet sitesinde yayımlanan döner sermaye birim fiyat listesinde yer alan ücreti ilgili kuruma öder. Etiket üzerindeki ilave bilgiler

(1) Başvuru tarihini takiben üç hafta içinde 20 nci maddenin ikinci fıkrası doğrultusunda Bakanlık tarafından aksi belirtilmediği takdirde, kayıt ettiren 24 üncü maddenin sekizinci fıkrası hükümlerine halel getirmeksizin maddenin imalatına ya da ithalatına veya eşyanın üretimine ya da ithalatına başlayabilir veya devam edebilir. Kayıt işleminin 22 nci madde doğrultusunda güncellenmesi durumunda, kayıt ettiren, güncelleme tarihinden sonraki üç hafta içinde 20 nci maddenin ikinci fıkrası doğrultusunda Bakanlık tarafından aksi belirtilmediği takdirde, 24 üncü maddenin sekizinci fıkrasına halel getirmeksizin, maddenin imalat ya da ithalatına veya eşyanın üretimine ya da ithalatına devam edebilir.

(2) Bakanlık, kayıt ettirenden 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında daha fazla bilgi talep ederse, kayıt ettiren, Bakanlığın kaydın tamamlanması için gerekli gördüğü bilgileri almasından sonraki üç hafta içinde Bakanlık tarafından aksi belirtilmiyorsa, 24 üncü maddenin sekizinci fıkrasına halel getirmeksizin, maddenin imalatına ya da ithalatına veya eşyanın üretimine ya da ithalatına devam edebilir.

(3) Lider kayıt ettirenin 12 nci ve 19 uncu maddelerde öngörüldüğü şekilde bir veya birden fazla diğer kayıt ettiren adına kayıt işleminin bir kısmı için başvuruda bulunduğu durumlarda, diğer kayıt ettirenlerden herhangi biri, ancak bu maddenin birinci ya da ikinci fıkrasında belirtilen süre bittikten sonra ve Bakanlık tarafından lider kayıt ettirenin diğer kayıt ettirenler adına ve kendi kaydı adına hareket etmesi yönünde aksi belirtilmediği takdirde, maddeyi imal ya da ithal edebilir veya eşyayı üretebilir ya da ithal edebilir. Kayıt ettirenin diğer görevleri

ygulanmaz:

a) Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği ve Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik kapsamındaki insan ya da veterinerlik kullanımına yönelik tıbbi ürünler,

b) 23/5/2005 tarihli ve 25823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kozmetik Yönetmeliği kapsamındaki kozmetik ürünler,

c) İnvaziv tıbbi cihazlar ya da insan vücudu ile doğrudan temas eden tıbbi cihazlar,

ç) Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki yemler,

d) Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği kapsamındaki gıdalar.

(5) Bu Yönetmeliğin İkinci, Beşinci ve Altıncı Kısım hükümleri aşağıda yer alanmaddelere uygulanmaz:

a) Ek-4’de yer alan maddeler,

b) Ek-5’te yer alan maddeler,

c) Tek başlarına ya da karışımlarda bulunan, İkinci Kısım hükümleri uyarınca kaydedilmiş tedarik zincirinde bir aktör tarafından Türkiye’den ihraç edilmiş ve aynı tedarik zincirinde aynı aktör ya da başka bir aktör tarafından Türkiye’ye yeniden ithal edilmiş olan ve aynı tedarik zincirinde herhangi bir aktör tarafından aşağıdaki hususların kanıtlandığı maddeler; 1) Yeniden ithal edilen madde, ihraç edilmiş olan madde ile aynı olması, 2) İhraç edilmiş madde ile ilgili olarak 27 nci veya 28 inci maddeleri uyarınca bilgi verilmiş olması,

ç) Kendi başlarına, karışımların içinde ya da eşyaların içinde bulunan, İkinci Kısım hükümleri uyarınca kayıt edilmiş ve Türkiye’de geri kazanılmış ve aşağıdaki şartları birlikte karşılayan maddeler: 1) Geri kazanım işleminden elde edilen maddenin, İkinci Kısım uyarınca kayıt edilmiş olan maddeyle aynı olması, 2) İkinci Kısım uyarınca kayıt edilmiş olan maddeye ilişkin olarak 27 nci ya da 28 inci maddelerde istenen bilgi, geri kazanım işlemini yapan işletmede mevcut olması.

(6) Bu Yönetmeliğin 9 uncu ve 10 uncu maddeleri hariç İkinci Kısım Birinci Bölümve Yedinci Kısım hükümleri yerinde izole ara maddeler ve taşınmış izole ara maddelere uygulanmaz.

(7) Bu Yönetmeliğin İkinci Kısım ve Altıncı Kısım hükümleri polimerlere uygulanmaz. Dayanak

(1) Ek-3’te liste halinde belirtilen kimyasal maddelerle yapılacak çalışmalarda aşağıda belirtilen hususlara uyulur:

a) Çalışanların, Ek-3’te belirtilen kimyasal maddelerden veya bu maddelerin kullanıldığı işlemlerden kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerinden korunması için bu maddelerin belirtilen oranlardan fazla bulunması halinde bu maddelerin üretilmesi, kullanılması ve işlemlerin yapılması yasaktır.

b) Ancak, tam kapalı sistemlerde, mümkün olan en az miktarlarda ve çalışanların bu maddelere maruziyetlerinin önlenmesi şartı ile Bakanlıktan izin alınarak Ek-3’te belirtilen maddelerle sadece aşağıdaki hallerde çalışma yapılır; 1) Bilimsel araştırma ve deneylerde, 2) Yan ürünlerde veya atık maddelerde bulunan bu maddelerin ayrılması işlerinde, 3) Teknoloji gereği ara madde olarak kullanılması zorunlu olan üretimlerde.

c) (b) bendinde belirtilen çalışmalar için izin isteyenler; 1) İzin isteme nedeni, 2) Kimyasal madde veya maddelerin yıllık kullanım miktarları, 3) Bu maddelerde çalışacakların sayısı, 4) Maddelerin kullanılacağı işler, reaksiyonlar ve prosesler, 5) Çalışanların bu maddelere maruziyetini önlemek için alınan önlemler, hakkındaki bilgileri Bakanlığa vermekle yükümlüdür. Sağlık gözetimi

(1) 47 nci maddede atıfta bulunulan maddelerin Ek-14’e dâhil edilmesine Bakanlık tarafından karar verildiğinde, söz konusu karar, her bir madde için aşağıdaki hususları içerir:

a) Ek-6’nın ikinci bölümünde belirtildiği üzere maddenin kimliği,

b) Maddenin 47 nci maddede bahsedilen içsel özellikleri,

c) Geçiş düzenlemeleri: 1) Maddenin kullanımı ve piyasaya arzı üzerine yasak getirilmesi öngörülen başlangıç tarihi, yani maddenin izin almadan kullanılamayacağı ve piyasaya arz edilemeyeceği tarih, kullanım için belirlenen üretim döngüsü de göz önünde bulundurularak belirlenir. 2) Başvuran kişi maddeyi, maddenin izin almadan kullanılamayacağı ve piyasaya arz edilemeyeceği tarihten sonra kullanmaya veya piyasaya arza devam etmek istiyorsa, maddenin izin almadan kullanılamayacağı ve piyasaya arz edilemeyeceği tarihten en az 18 ay öncesine tekabül eden tarihte başvuruların teslim alınması gerekir; izin başvurusuna ilişkin karar alınana dek, devam ettirilen bu kullanımlara maddenin izin almadan kullanılamayacağı ve piyasaya arz edilemeyeceği tarihten sonra izin verilir.

ç) Varsa belirli kullanımlar için gözden geçirme süreleri,

d) Varsa izinden muaf tutulan kullanımlar ya da kullanım kategorileri ile muafiyete yönelik koşullar.

(2) Maddenin kullanımının çevre ve insan sağlığının korunmasına yönelik minimum gerekler getiren mevcut ilgili mevzuat esas alınarak riskin uygun bir şekilde kontrol altında tutulması kaydıyla, kullanımlar veya kullanım kategorileri izin gereğinden muaf tutulabilir. Bu gibi muafiyetlerin verilmesinde, fiziksel formun riski değiştirmesi gibi maddenin içsel yapısından kaynaklanan durumlarda insan sağlığı ve çevreye yönelik risk oranı da göz önünde bulundurulur.

(3) Bakanlık, maddenin Ek-14’e dâhil edilmesine yönelik karar öncesinde her madde için birinci fıkrada yer alan hususları göz önünde bulundurarak öncelikli maddeleri belirler. Ek-14’e dâhil edilen maddelerin sayısında ve birinci fıkra kapsamında belirlenen tarihlerde, Bakanlığın verilen sürede başvurulara yanıt verebilme kapasitesi de göz önünde bulundurulur.

r bileşikler) 0,01 — — — — 231-131- 3 Baryum (Ba olarak çözünür bileşikler) 0,5 — — — — 231-131- 3 Krom Metal, İnorganik Krom (II) Bileşikleri ve İnorganik Krom (III) Bileşikleri (çözünmez) 2 — — — — 231-714- 2 7697- 37-2 Nitrik asit — — 2,6 1 — 231-778- 1 7726- 95-6 Brom 0,7 0,1 — — — 231-959- 5 7782- 50-5 Klor — — 1,5 0,5 — 232-260- 8 7803- 51-2 Fosfin 0,14 0,1 0,28 0,2 — 8003- 34-7 Piretrum (hassaslaştırıcı laktonlardan arındırılmış) 1 — — — — 233-060- 3 10026- 13-8 Fosfor pentaklorür 1 — — — — 75-15-0 Karbon disülfür 15 5 — — Deri 80-62-6 Metil metakrilat — 50 — 100 — 96-33-3 Metilakrilat 18 5 36 10 — 108-05- 4 Vinil asetat 17,6 5 35,2 10 — 108-95- 2 Fenol 8 2 16 4 Deri 109-86- 4 2-Metoksietanol — 1 — — Deri 110-49- 6 2-Metoksietil asetat — 1 — — Deri 110-80- 5 2-Etoksi etanol 8 2 — — Deri 111-15- 9 2-Etoksietil asetat 11 2 — — Deri 624-83- 9 Metilizosiyanat — — — 0,02 — 872-50- 4 n-Metil-2-pirolidon 40 10 80 20 Deri 1634- 04-4 Tersiyer-bütil-metil eter 183,5 50 367 100 — Cıva ve cıva oksit ve cıva klorür (cıva olarak ölçülür) dahil olmak üzere iki değerlikli inorganik cıva bileşikleri

(7) 0,02 — — — — 7664- 93-9 Sülfürik asit (sis) (8)

(9) 0,05 — — — — 7783- 06-4 Hidrojen sülfür 7 5 14 10 — — — Manganez ve inorganik manganez bileşikleri (mangan olarak) 0,2 (Solunabilir oran) / 0,05 (Teneffüs edilebilen oran) — — — — 200-240- 8 55-63-0 Gliserol trinitrat 0,095 0,01 0,19 0,02 Deri 200-262- 8 56-23-5 Karbon tetraklorür; Tetraklorometan 6,4 1 32 5 Deri 200-521- 5 61-82-5 Amitrol 0,2 — — — — 200-580- 7 64-19-7 Asetik asit 25 10 50 20 — 200-821- 6 74-90-8 Hidrojen siyanür (siyanür olarak) 1 0,9 5 4,5 Deri 200-838- 9 75-09-2 Metilen klorür; diklorometan 353 100 706 200 Deri 200-864- 0 75-35-4 Viniliden klorür; 1,1- Dikloroetilen 8 2 20 5 — 201-083- 8 78-10-4 Tetraetil ortosilikat 44 5 — — — 201-177- 9 79-10-7 Akrilik asit; Prop-2-enoik asit 29 10 - - 59 20 — 201-188- 9 79-24-3 Nitroetan 62 20 312 100 Deri 202-981- 2 101-84- 8 Difenil eter 7 1 14 2 — 203-234- 3 104-76- 7 2-etilhekzan-1-ol 5,4 1 — — — 203-400- 5 106-46- 7 1,4-Diklorobenzen; p- Diklorobenzen 12 2 60 10 Deri 203-453- 4 107-02- 8 Akrolein; akrilaldehit; prop-2-enal 0,05 0,02 0,12 0,05 — 203-481- 7 107-31- 3 Metil format 125 50 250 100 Deri 203-788- 6 110-65- 6 2-büten-1,4-diol 0,5 — — — — 205-500- 4 141-78- 6 Etil asetat 734 200 1 468 400 — 205-599- 4 143-33- 9 Sodyum siyanit (siyanit formunda) 1 — 5 — Deri 205-792- 3 151-50- 8 Potasyum siyanit (siyanit formunda) 1 — 5 — Deri 207-069- 8 431-03- 8 Diasetil; Bütandion 0,07 0,02 0,36 0,1 — 231-195- 2 7446- 09-5 Sülfür dioksit 1,3 0,5 2,7 1 — 233-271- 0 10102- 43-9 Nitrojen monoksit 2,5 2 — — — 233-272- 6 10102- 44-0 Nitrojen dioksit 0,96 0,5 1,91 1 — 262-967- 7 61788- 32-7 Terfenil, hidrojene edilmiş 19 2 48 5 — 200-539- 3 62-53-3 Anilin (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izleme değerleri dikkate alınmalıdır) 7,74 2 19,35 5 Deri 200-817- 4 74-87-3 Klorometan 42 20 - - - 200-875- 0 75-50-3 Trimetilamin 4,9 2 12,5 5

(1) Sadece bitki koruma ürünlerinde kullanılmak üzere üretilen ya da ithal edilen ve 25/3/2011 tarihli ve 27885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması Hakkında Yönetmelik ve 25/3/2011 tarihli ve 27885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamındaki aktif maddeler ve eş formülanlar kayıt edilmiş olarak kabul edilir ve bir bitki koruma ürünü olarak kullanılmak üzere imali ya da ithali için kaydı tamamlanmış ve ikinci kısmın birinci bölümünün hükümleri yerine getirilmiş olur.

(2) Sadece biyosidal ürünlerde kullanılmak üzere üretilen ya da ithal edilen 31/12/2009 tarihli ve 27449 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamındaki aktif maddeler kayıt edilmiş olarak kabul edilir ve biyosidal bir üründe kullanılmak üzere imali ya da ithali için kaydı tamamlanmış ve bu kısmın birinci bölümünün hükümleri yerine getirilmiş olur. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bazı İzole Ara Madde Türleri için Kayıt Yükümlülüğü ve Bilgi Gerekleri Yerinde izole ara maddelerin kaydı

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 12/8/2013 28733 Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 20/10/2023 32345 (Değişik:RG-20/10/2023-32345)

uyarınca hazırlanmış güvenlik bilgi formunu alıcıya verir.

(4) Alt kullanıcılar ya da dağıtıcılar tarafından talep edilmediği sürece, halka arz edilen ya da satılan zararlı maddeler veya karışımlar için kullanıcıların insan sağlığı, güvenlik ve çevresel koruma açısından gereken önlemleri almalarını sağlayacak yeterli bilgiler sağlanmışsa, güvenlik bilgi formunun temini gerekmez.

(5) Güvenlik bilgi formu Türkçe olarak temin edilir.

(6) Güvenlik bilgi formuna tarih atılır ve formda aşağıdaki başlıklar bulunur:

a) Maddenin/karışımın ve şirketin/işletmenin tanımı,

b) Zararların tanımı,

c) Bileşimi/içindekiler hakkında bilgi,

ç) İlk yardım önlemleri,

d) Yangınla mücadele önlemleri,

e) Kaza sonucu yayılma önlemleri,

f) Elleçleme ve depolama,

g) Maruz kalma kontrolleri/kişisel korunma,

ğ) Fiziksel ve kimyasal özellikler,

h) Kararlılık ve tepkime,

ı) Toksikolojik bilgiler,

i) Ekolojik bilgiler,

j) Bertaraf etme bilgileri,

k) Taşımacılık bilgisi,

l) Mevzuat bilgisi,

m) Diğer bilgiler.

(7) 15 inci veya 33 üncü maddeler doğrultusunda kimyasal güvenlik raporu hazırlaması gereken tedarik zinciri içindeki herhangi bir aktör; ilgili maruz kalma senaryolarını, uygun olduğu durumlarda maruz kalma ve kullanım kategorileri dâhil olmak üzere belirlenmiş kullanımları ve Ek- 11’in üçüncü bölümünün uygulanmasından kaynaklanan belirli koşulları da içeren güvenlik bilgi formunun ekinde sunar. Herhangi bir alt kullanıcı, belirlenmiş kullanımlarla ilgili olarak kendi güvenlik bilgi formunu hazırlarken, kendisine verilen güvenlik bilgi formundaki ilgili bilgi ve maruz kalma senaryolarını da belgeye ekler. Herhangi bir dağıtıcı, 33 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca bilgi aktardığı kullanımlar için kendi güvenlik bilgi formunu derlerken, kendisine verilen güvenlik bilgi formundaki maruz kalma senaryolarını aktarır ve buradaki diğer ilgili bilgileri kullanır.

(8) Güvenlik bilgi formu ücretsiz, yazılı olarak ya da elektronik ortamda temin edilir.

(9) Tedarikçiler aşağıdaki durumlarda zaman kaybetmeden güvenlik bilgi formlarını günceller:

a) Risk yönetim önlemlerini etkileyebilecek bilgiler veya zararlara ilişkin yeni bilgiler edinildiğinde,

b) İzin verildiğinde veya reddedildiğinde,

c) Kısıtlama getirildiğinde.

(10) Güncellenen güvenlik bilgi formu, önceki 12 ay içerisinde maddenin tedarik edildiği tüm eski alıcılara yazılı veya elektronik ortamda ücretsiz olarak iletilir. Kaydın ardından yapılan herhangi bir güncelleme kayıt numarasını da içerir.

(11) Madde ve karışımlarla ilgili güvenlik bilgi formları Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelikuyarınca sınıflandırmayı içerir. Güvenlik bilgi formu hazırlanması gerekmeyen kendi halinde veya karışımlar içinde bulunan maddeler için bilgilerin tedarik zincirinde aşağıya doğru iletilmesi

(1) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Bu Yönetmeliğin amacı bakımından yeni testlerin yapılması durumunda, 13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik ile 15/2/2014 tarihli ve 28914 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında hayvanlar üzerinde uygulanacak olan testler, yalnızca veri güvenilirliğini ve kalitesini sağlayan başka bir alternatif yöntemin olmaması durumunda gerçekleştirilir.

(2) Bu Yönetmeliğin amacı bakımından, insan dışındaki primatlar üzerinde de test yapılmaz.

(3) Bu Yönetmeliğin amacı bakımından, insanlar üzerinde test yapılmaz. Ancak, klinik çalışmalar gibi, diğer kaynaklardan elde edilen veriler bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda kullanılabilir. Madde ve karışımlar için yeni bilgiler oluşturulması

a bir karışım içinde bir maddeyi veya bir karışımı piyasaya arz eden imalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı veya dağıtıcıyı, kk) Tedarik zincirindeki aktörler: Tedarik zincirindeki tüm imalatçılar ve/veya ithalatçılar ve/veya alt kullanıcıları, ll) Ürün ve süreç odaklı araştırma ve geliştirme: Ürünün geliştirilmesi veya maddenin kendi halinde, karışım içinde veya eşya içinde geliştirilmesi süresince üretim süreçlerini geliştirmek ve/veya maddenin uygulama alanlarını test etmek için kullanılan üretim denemeleri veya pilot tesisleri ile ilgili her türlü bilimsel gelişmeyi, mm) Yerinde: Maddenin veya maddelerin birden fazla imalatçısı varsa, belirli altyapıların ve tesislerin paylaşıldığı tek bir yeri, nn) Yerinde izole ara madde: İzole edilmemiş ara madde kriterlerini karşılamayan ve ara maddenin imalatının ve bu ara maddeden başka bir maddenin sentezinin bir ya da daha çok sayıda tüzel kişi tarafından işletilen aynı tesiste gerçekleştirildiği ara maddeyi, oo) Yetkili merci: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını, öö) Yıllık miktar: Ardışık üç takvim yılında imal veya ithal edilen maddelerin ardışık olarak birbirini takip eden önceki üç takvim yılındaki imalat ya da ithalat miktarlarının ortalamasını, ardışık üç takvim yılında imal veya ithal edilmeyen maddeler için ise en yüksek miktarı içeren takvim yılının imalat veya ithalat miktarlarını, ifade eder. Genel hükümler

(1) Eşya üreticisi veya ithalatçısı aşağıdaki koşulların her ikisinin de geçerli olması durumunda, eşya içindeki herhangi bir madde için Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa kayıt başvurusunda bulunur:

a) Eşyaların içindeki madde miktarının üretici ya da ithalatçı başına yıllık toplam bir tondan fazla olması,

b) Maddenin normal ya da öngörülebilir kullanım koşullarında salım yapmasının tasarlanması.

(2) 47 nci maddede yer alan kriterleri karşılayan ve 49 uncu madde uyarınca tanımlanmış maddeleri içeren eşyanın üreticisi veya ithalatçısı, aşağıdaki koşulların her ikisinin de geçerli olması durumunda, dördüncü fıkra uyarınca Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa bildirimde bulunur:

a) Eşyanın içindeki madde miktarının üretici ya da ithalatçı başına yıllık toplam olarak bir tondan fazla olması,

b) Eşyanın içindeki madde konsantrasyonunun ağırlıkça %0,1’den büyük olması.

(3) Üreticinin veya ithalatçının bertaraf da dâhil olmak üzere, normal ve öngörülebilir kullanım koşullarında insan veya çevrenin eşya içindeki maddeye maruz kalmasını engelleyebilmesi halinde ikinci fıkra hükmü uygulanmaz. Bu gibi durumlarda, üretici ya da ithalatçı eşya alıcısına gerekli talimatları temin eder.

(4) Bildirim aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Kendi kullanım yerleri hariç, Ek-6’nın birinci bölümüne göre ithalatçı veya üreticinin kimlik ve iletişim bilgileri,

b) Varsa, 20 nci maddenin birinci fıkrasında atıfta bulunulan kayıt numarası,

c) Ek-6’nın 2.1 ila 2.3.4 numaralı alt bölümlerine göre madde kimliği,

ç) Ek-6’nın 4.1 ve 4.2 numaralı alt bölümlerine göre madde sınıflandırmaları,

d) Ek-6’nın 3.5 numaralı alt bölümüne göre eşya içindeki maddenin ve eşyanın kullanımının özet tanımı,

e) Maddenin tonaj aralıkları (1-10 ton; 10-100 ton; 100-1000 ton ve 1000 ton üzeri).

(5) Bakanlık, aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi durumunda, eşya üreticisinin veya ithalatçının eşya içindeki herhangi bir madde için kayıt başvurusunda bulunmasına karar verebilir:

a) Eşyanın içindeki madde miktarı üretici ya da ithalatçı başına yıllık toplam olarak bir tondan fazlaysa,

b) Bakanlık aşağıdaki hususlardan şüphelenirse: 1) Eşyadan madde salım yapıyorsa ve, 2) Salım yapan madde insan sağlığı ya da çevre için risk oluşturuyorsa.

c) Birinci fıkraya tabi olmayan maddeler.

(6) Aynı kullanımları için daha önce kayıt edilmiş maddeler için bir ila beşinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

(7) İkinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen hükümler, 49 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca belirlenmesini takiben altı ay sonra uygulanır. Tek temsilci

(1) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Etiket, madde veya karışımın tanınmasını veya tanımlanmasını sağlayan detayları içerir. Madde veya karışımın kimliği, 19 uncu maddenin ikinci fıkrasına aykırı olmamak üzere, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe göre hazırlanmış olan güvenlik bilgi formunda kullanılan terimlerle aynı olur.

(2) Bir maddenin kimliği, aşağıdaki bilgilerden en az birini içerir:

a) Maddenin ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alması halinde, ek-6’nın üçüncü bölümünde verilen adını ve EC veya (Değişik ibare:RG- 10/12/2020-31330 Mükerrer) CAS numarasını veya liste numarasını.

b) Maddenin ek-6’nın üçüncü bölümü kapsamında olmaması, ancak sınıflandırma ve etiketleme envanterinde bulunması halinde, sınıflandırma ve etiketleme envanterinde (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) verilen adını, EC veya CAS numarasını veya liste numarasını.

c) Maddenin ek-6’nın üçüncü bölümünde ve sınıflandırma ve etiketleme envanteri kapsamında olmaması halinde, IUPAC tarafından sağlanan isimler dizininde yer alan adıyla birlikte CAS numarası veya CAS numarası ile birlikte bir diğer uluslararası kimyasal adı.

ç) CAS numarasının mevcut olmadığı hallerde, IUPAC adı veya bir diğer uluslararası kimyasal adı. IUPAC İsimler Dizininde yer alan ad 100 karakteri geçerse, 41 inci madde uyarınca yapılacak bildirimde, IUPAC adı ile birlikte genel adı, ticari adı ve kısaltmalar gibi diğer adların belirtilmesi kaydı ile bu diğer adlardan biri kullanılabilir.

(3) Bir karışımın kimliği, aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Karışımın ticari adı veya adlandırması.

b) Karışım içinde bulunan ve karışımın akut toksisite, (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)cilt aşınması veya ciddi göz hasarı, eşey hücre mutajenitesi, kanserojen, üreme sistemine toksik, solunum veya (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) cilt hassasiyeti, belirli hedef organ toksisitesi veya (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) aspirasyon zararı olarak sınıflandırılmasına katkıda bulunan tüm maddelerin kimlikleri.

(4) Üçüncü fıkranın (b) bendinde bahsedilen durumda, karışımın zararlı olarak sınıflandırılmasında ve ilgili zararlılık ifadelerinin seçiminde etkili olan ve insan sağlığına yönelik önemli zararlara neden olan maddelerden en fazla dört maddenin adının yazılması yeterlidir; gerekirse dörtten fazla kimyasal ad kullanılabilir. Zararlılık işaretleri

(1) Zararlı olarak sınıflandırılan bir maddenin tanımlanmış bir safsızlık, katkı veya bileşen halinde bir başka maddeyi içerdiği durumlarda, tanımlanmış safsızlık, katkı veya bileşenin konsantrasyonu, ek-1’in birinci bölümünün 1.1.2.2 numaralı başlığında belirtilen eşik değerine eşit veya fazla ise, sınıflandırma amacıyla bu durum göz önüne alınır.

(2) Zararlı olarak sınıflandırılan maddeyi, bileşen, tanımlanmış bir safsızlık veya katkı maddesi olarak içeren karışımın sınıflandırılmasında, konsantrasyonu ek-1’in birinci bölümünün 1.1.2.2 numaralı başlığında belirtilen eşik değerine eşit veya fazla olan maddeler dikkate alınır. İlave değerlendirme gerektiren özel durumlar

(1) Zararlı maddelerin ve karışımların zararlılık sınıflarının belirlenmesinde ve sınıflandırılmasında aşağıdaki ilkelere uyulması esastır:

a) Ek-1’in ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde belirtilen fiziksel zarara veya insan sağlığına veya çevreye yönelik zararlara ilişkin kriterleri karşılayan zararlı bir madde veya karışım aynı ekte belirtilen ilgili zararlılık sınıflarına göre sınıflandırılır.

b) Madde veya karışım, ek-1’deki zararlılık sınıflarının, maruz kalma yolu veya etkilerinin niteliğine göre farklılaşma gösterdiği durumlarda, söz konusu bu farklılaşma uyarınca sınıflandırılır. Sınıflandırma, etiket ve ambalaja ilişkin genel ilkeler (Değişik başlık:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

kapsamındaki bir maddeyi aşağıdaki koşullar haricinde piyasaya arz edemez veya kendisi kullanamaz:

a) Söz konusu maddenin kendi halinde, bir karışım içinde kullanımları ya da piyasaya arz veya kendi kullanımına yönelik olarak bir eşya içine katılması için 50 nci, 51 inci, 52 nci, 53 üncü ve 54 üncü maddeler uyarınca izin alınmışsa,

b) Söz konusu maddenin kendi halinde, bir karışım içinde kullanımları ya da piyasaya arz veya kendi kullanımına yönelik olarak eşya içine katılması için 48 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca Ek-14’te belirtilen izin şartından muaf tutulmuşsa,

c) 48 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin

(1) numaralı alt bendinde değinilen tarihe ulaşılmamışsa,

ç) 48 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin

(1) numaralı alt bendinde değinilen tarihe ulaşılmış ve ilgili kişi bu tarihten 18 ay önce başvuruda bulunmuş ancak izin uygulanmasına yönelik karar henüz alınmamışsa ya da,

d) Maddenin piyasaya arz edilmiş olduğu durumlarda, söz konusu kullanım için gerekli olan izin hemen bir sonraki alt kullanıcıya verilmişse.

(2) Alt kullanıcı, kullanımın tedarik zincirinde yukarıda bulunan aktöre verilen izin koşulları dâhilinde olması kaydıyla, birinci fıkrada belirtilen kriterlere uyan maddeyi kullanabilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar maddenin bilimsel araştırma ve geliştirme için kullanıldığı durumlarda geçerli olmaz. Birinci ve ikinci fıkraların ürün ve sürece yönelik araştırma ve geliştirmeye ve muaf tutulan azami miktara uygulanıp uygulanmayacağı Ek-14’e göre belirlenir.

(4) Maddelerin aşağıdaki kullanımlarında birinci ve ikinci fıkralar uygulanmaz:

a) Bitki Koruma Ürünlerinin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamındaki bitki koruma ürünlerindeki kullanımlar,

b) Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında biyosidal ürünlerdeki kullanımlar,

c) 1/4/2017 tarihli ve 30025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Benzin ve Motorin Türlerinin Çevresel Etkilerine Dair Yönetmelik kapsamında motor yakıtı olarak kullanımlar,

ç) Mineral yağların kullanıldığı mobil veya sabit tesislerde yakıt olarak kullanım ve kapalı sistemlerde yakıt olarak kullanım.

(5) Yalnızca 47 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ya da (c) bentlerinde belirlenen kriterlere uymalarından ya da yalnızca insan sağlığına yönelik tehlikeleri ile ilgili olarak 47 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi doğrultusunda tanımlanmış olmalarından dolayı izine tabi tutulan maddeler söz konusu olduğunda, birinci ve ikinci fıkralar aşağıdaki kullanımlara uygulanmaz:

a) Kozmetik Yönetmeliği kapsamında kozmetik ürünlerde kullanım,

b) Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği kapsamında gıdalarla temas eden materyallerde kullanım.

(6) Birinci ve ikinci fıkralar, aşağıdaki durumlarda karışımlarda bulunan maddelerin kullanımları için geçerli olmaz:

a) 47 nci maddenin birinci fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen ve ağırlıkça % 0,1 konsantrasyon sınırının altında bulunan maddeler,

b) Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-6’nın üçüncü bölümünde belirtilen en düşük konsantrasyon sınır değerinin altında bulunan ve karışımın zararlı olarak sınıflandırılmasına neden olan tüm diğer maddeler. Ek-14’e eklenmeye aday maddeler

(1) Aşağıdaki bilgilerin ifşa edilmesinin genellikle ilgili kişinin ticari çıkarlarına zarar vereceği varsayılır:

a) Karışımın tam bileşiminin detayları,

b) 8 inci maddenin altıncı fıkrası ve 54 üncü maddenin ikinci fıkrası hükümlerine halel getirmeksizin, ara madde olarak doğru bir biçimde kullanılması ile ilgili bilgiler de dâhil olmak üzere; madde ya da karışımın doğru kullanılması, işlev göstermesi ya da uygulanması,

c) İmal edilen ya da piyasaya sürülen maddenin ya da karışımın doğru tonajı,

ç) İmalatçı ya da ithalatçı ile dağıtıcılar ya da alt kullanıcılar arasındaki bağlantılar.

(2) İnsan sağlığı, güvenliği ya da çevreyi korumak için ivedi eylemin zorunlu olduğu durumlarda; Bakanlık bu maddede atıfta bulunulan bilgileri ifşa edebilir. Halkın erişimine sunulacak bilgiler

36-3 n-Bütil alkol 300 100 - - - 72-20-8 Endrin 0,1 - - - Deri 7439- 97-6 Cıva (buhar) (Hg olarak) 0,05 - - - Deri 7440- 28-0 Talyum, çözünür bileşikler (Tl olarak) 0,1 - - - Deri 7440- 31-5 Kalay ve bileşikleri (Sn olarak) 2 - - - - 7440- 38-2 Arsenik ve bileşikleri (As olarak) 0,01 - - - - 7440- 47-3 Krom metal ve çözünmeyen tuzlar (Cr olarak) 0,5 - - - - 7440- 58-6 Hafniyum 0,5 - - - - 7440- 65-5 İtriyum 1 - - - - 7440- 67-7 Zirkonyum bileşikleri (Zr olarak) 5 - - - - 74-89-5 Metilamin 12 10 - - - 74-93-1 Metil merkaptan 1 0,5 1 0,5 - 74-96-4 Etil bromür 23 5 - - - 74-97-5 Klorobromometan 1050 200 - - - 74-98-6 Propan 1800 1000 - - - 75-08-1 Etil merkaptan 1,3 0,5 2,6 1 Deri 75-25-2 Bromoform 5 0,5 - - Deri 75-31-0 İzopropilamin 12 5 - - - 75-43-4 Dikloromonofluorometan 40 10 - - - 75-52-5 Nitrometan 250 100 - - - 7553- 56-2 İyot - - - - 1 0,1 - 75-61-6 Diflorodibromometan 860 100 - - - 75-63-8 Triflorobromometan 6100 1000 - - - 75-65-0 tert-Bütil alkol 300 100 - - - 75-69-4 Florotriklorometan (Trikloroflorometan) 5600 1000 - - - 75-71-8 Diklorodiflorometan 4950 1000 - - - 75-74-1 Tetrametil kurşun, (Pb olarak) 0,075 - - - Deri 76-06-2 Trikloronitrometan (Kloropikrin) 0,7 0,1 - - - 76-11-9 1,1,1,2-Tetrakloro-2,2- difloroetan 4170 500 - - - 76-12-0 1,1,2,2-Tetrakloro-1,2- difloroetan 4170 500 - - - 76-13-1 1,1,2-Trikloro-1,2,2- trifluoroetan 7600 1000 - - - 76-14-2 Diklorotetrafloroetan 7000 1000 - - - 76-22-2 Kafur, sentetik 2 - - - - 7637- 07-2 Bor triflorür - - - - 3 1 - 7646- 85-7 Çinko klorür, duman veya solunabilir toz 1 - - - - 7722- 84-1 Hidrojen peroksit 1,4 1 - - - 7723- 14-0 Fosfor (sarı) 0,1 - - - - 7782- 49-2 Hidrojen selenid hariç selenyum bileşikleri (Se olarak) 0,2 - - - - 7786- 34-7 Fosdrin (Mevinfos) 0,1 0,01 0,3 0,03 Deri 78-00-2 Tetraetil kurşun (Pb olarak) 0,075 - - - Deri 78-30-8 Triortokresil fosfat 0,1 - - - - 78-59-1 İzoforon 23 4 - - - 78-83-1 İzobütil alkol 300 100 - - - 78-92-2 sec-Bütil alkol 450 150 - - - 201-159- 0 78-93-3 2-Bütanon 600 200 900 300 - 79-20-9 Metil asetat 610 200 - - - 79-27-6 Asetilen tetrabromür 14 1 - - - 79-34-5 1,1,2,2-Tetrakloroetan 7 1 - - - 8001- 35-2 Klorlu kamfen 0,5 - - - Deri 8006- 64-2 Terebentin 560 100 - - - 8012- 95-1 Yağ sisi, mineral 5 - - - - 8030- 30-6 Nafta (Kömür katranı) 400 100 - - - 8052- 41-3 White spirit: bkz. Sentetik tiner (mak.%20 aromatlar) 2900 500 - - - 8065- 48-3 Demeton (Sistoks) 0,1 - - - Deri 81-81-2 Varfarin 0,1 - - - - 83-79-4 Rotenon 5 - - - - 84-74-2 Dibütil ftalat 5 - - - - 85-44-9 Ftalik anhidrit 12 2 - - - 86-50-0 Azinfos-metil 0,2 - - - Deri 87-86-5 Pentaklorofenol 0,5 - - - Deri 88-72-2 2-Nitrotoluen 30 5 - - Deri 92-52-4 Difenil (Bifenil) 1 0,2 - - - 94-36-0 Benzoil peroksit 5 - - - - 94-75-7 2,4-D (Diklorofen- oksiasetik asit) 10 - - - - 98-00-0 Furfuril alkol 200 50 - - - 98-01-1 Furfural 20 5 - - Deri 98-51-1 p-tert-Bütiltoluen 60 10 - - - 99-08-1 3-Nitrotoluen 30 5 - - Deri 99-65-0 1,3-Dinitrobenzen 1 - - Deri 99-99-0 4-Nitrotoluen 3

(1) Bakanlık, başvurunun alındığı tarihten itibaren on ay içinde risk değerlendirmesi ve sosyo-ekonomik analizi yaparak görüşlerini bildirir. Bakanlık burada bahsedilen risk değerlendirmesi ve sosyo-ekonomik analizi üçüncü kişilere yaptırabilir veya konuyla ilgili uzmanlardan oluşan komiteler oluşturarak bunları yapabilir.

(2) Bakanlık, internet sitesinde, bilgiye erişim ile ilgili 60 ıncı ve 61 inci maddeleri göz önünde bulundurarak, başvuruların alındığı kullanımlar ve izinlerin gözden geçirilmesi hakkında kapsamlı bilgi ve ilgili üçüncü kişilerin alternatif maddeler ve teknolojilerle ilgili bilgileri sunmalarına ilişkin son tarihleri yayınlar.

(3) Bakanlık birinci fıkradaki görüşlerini hazırlarken, ilk olarak başvuruların 52 nci maddede belirtilmiş olan ve eksikliğinin geri çevrilmesine neden olabilecek tüm bilgileri içerdiğini kontrol eder. Gerek duyulursa; izin başvurusunda bulunandan ilave bilgi talep edilir. Bakanlık, başvurandan veya üçüncü şahıslardan belirlenmiş bir süre içerisinde olası alternatif maddeler veya teknolojiler konusunda ilave bilgi talep edebilir. Bakanlık, üçüncü kişilerin vermiş olduğu bilgileri dikkate alır.

(4) Görüşlerde aşağıdaki unsurlar yer alır:

a) Risk değerlendirme: Başvuruda tasvir edilen risk yönetimi tedbirlerinin uygunluğu ve etkililiği dâhil olmak üzere, maddenin kullanımlarından doğacak insan sağlığına veya çevreye oluşabilecek ve olası alternatiflerden doğacak risklerin değerlendirilmesi,

b) Sosyo-ekonomik analiz: 52 nci maddeye uygun olarak ve bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında üçüncü kişilerin katkıda bulunması ile yapılan izin başvurusunun, başvuruda belirtilen maddenin sosyo-ekonomik unsurları ve kullanımlarına ilişkin alternatiflerin bulunabilirliği, uygunluğu ve teknik fizibilitesinin değerlendirilmesi.

(5) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilmiş son tarihe kadar görüşlerini izin başvurusunda bulunanlara iletir. Başvuran, görüşleri aldıktan sonra 60 gün içinde, Bakanlığa yazılı olarak görüş bildirebilir. İzin başvurusunda bulunan 60 gün içerisinde Bakanlığa görüş sunmadığı takdirde, Bakanlık görüşü kesinleşir. Bakanlık, izin başvurusunda bulunanın yazılı görüşünü 60 günlük süre içinde almasını takiben 60 gün içinde nihai görüşünü oluşturur.

(6) Bakanlık internet sitesinde görüşlerin ve eklerin hangi bölümlerinin yayınlanacağına karar verir.

(7) 53 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamındaki durumlarda, ilk başvuruların süre bitimine kadar yapılması halinde, Bakanlık başvuruları birlikte ele alır.

(8) Bakanlık, nihai görüşünün oluşturulduğu tarihten itibaren 90 gün içinde iznin verilmesi veya reddedilmesi ile ilgili kararını izin başvurusunda bulunana bildirir.

(9) İzin numarası ve kararın gerekçeleri dâhil olmak üzere ve özellikle alternatiflerin mevcut olduğu durumlarda, Bakanlık kararları, Bakanlık internet sitesinde yayınlanır.

(10) 53 üncü maddenin ikinci fıkrasında yer alan durumlarda, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre kısaltılarak 5 ay olarak belirlenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tedarik Zincirinde İzinler İzin sahiplerinin yükümlülükleri

ve Ek-11’e uygun olamadığı durumlarda, kayıt ettirenler ya da alt kullanıcıların ilaveten bir ya da daha fazla test yapmalarını gerektiren bir karar,

ç) Test teklifinin reddedilmesi yönünde bir karar,

d) Aynı maddenin birden fazla kayıt ettireninin ya da alt kullanıcısının aynı test için teklifte bulunduğu durumlarda, taraflara diğerleri adına testi kimin yürüteceği konusunda bir anlaşmaya varmalarını ve uygun bir şekilde karar tarihinden itibaren 90 gün içinde Bakanlığı bu konuda bilgilendirmelerini sağlayan (a), (b) veya (c) bentlerine uygun bir karar. Bakanlık, böyle bir anlaşma konusunda 90 gün içinde bilgilendirilmemesi halinde, alt kullanıcılar ya da kayıt ettirenlerden birisini diğerleri adına testi yürütmek üzere atar.

(4) Kayıt ettiren ya da alt kullanıcı, gerekli bilgiyi Bakanlığa belirlenen son tarihe kadar verir. Kayıt uygunluk kontrolü

ve Ek-10’da listelenen standart veri gerekliliği için test önerileri, 10) 1 ila 10 ton arasındaki miktarlarda bulunan maddeler için Ek-6’nın altıncı bölümünde belirtildiği üzere maruz kalma bilgisi, 11) İmalatçı ya da ithalatçının 61 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca halkın erişimine açılmaması konusundaki isteği ve bununla birlikte yayınlanmanın kendinin ya da bir başka ilgili tarafın ticari çıkarları açısından neden zararlı olacağının gerekçelendirilmesi.

b) 15 inci madde hükümlerine göre gerekli ise, Ek-1’de belirtilen formatta bir kimyasal güvenlik raporu (Kayıt ettirenin uygun görmesi halinde, kimyasal güvenlik raporunun ilgili bölümleri, ilgili kullanım ve maruz kalma kategorilerini de içerebilir.).

c) 23 üncü maddenin üçüncü fıkrası, 24 üncü maddenin yedinci fıkrası veya 26 ıncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren durumlar hariç olmak üzere; kayıt ettiren, (a) bendinin (6) ve

(7) numaralı alt bentleri uyarınca kayıt işlemi amaçlı olarak özetlenmiş olan tam çalışma raporunun meşru mülkiyetine ya da bu rapora atıfta bulunma iznine sahip olur. Birden fazla kayıt ettiren tarafından verilerin ortak sunulması

(Değişik:RG-20/10/2023-32345)

(1) Bu Yönetmelik, 6331 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Alaşım: Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından karışım olarak kabul edilen makro ölçekte homojen olan, mekanik bir yöntemle kolay ayrılamayacak şekilde birleşmiş iki veya daha fazla elementten oluşan metalik malzemeyi,

b) Alt kullanıcı: İmalatçı ve ithalatçıdan farklı, bir maddeyi kendi endüstriyel veya profesyonel faaliyetleri esnasında kendi halinde veya bir karışım içinde kullanan ve dağıtıcı ya da tüketici olmayan Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

c) Ara madde: Bir başka maddeye dönüştürülmeye yönelik imal edilen ve tüketilen veya kimyasal proseste kullanılan maddeyi,

ç) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

d) Belirlenmiş kullanım: Tedarik zincirindeki aktörün kendi kullanımı da dâhil alt kullanıcı tarafından yazılı olarak bildirilen, kendi halinde veya karışım içindeki maddenin veya karışımın planlanmış kullanımını,

e) Bilimsel araştırma ve geliştirme: Yılda bir tondan az olmak üzere kontrollü koşullar altında icra edilen her türlü bilimsel test, analiz veya kimyasal araştırmayı,

f) CAS Numarası: Kimyasal Kuramlar Servisi tarafından verilen numarayı,

g) Çalışma özeti: Çalışmanın uygunluğunu değerlendirmek için gerekli bilgilerin yer aldığı tam çalışma raporunun amaç, yöntem, sonuç ve kararlarının özetini,

ğ) Dağıtıcı: Perakendeci de dâhil olmak üzere, bir maddeyi kendi halinde veya karışım içinde, üçüncü taraflar için sadece depolayan ve piyasaya arz eden Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

h) Doğada bulunan maddeler: Doğada kendi halinde işlenmemiş olarak bulunan ya da sadece suda çözme, yüzdürme, suyla özütleme, buhar damıtması veya yalnızca suyu uzaklaştırmak için ısıtma gibi elle, mekanik veya yer çekimi yöntemleri ile işlenmiş ya da herhangi bir yöntemle havadan özütlenmiş maddeleri,

ı) EINECS:18/9/1981 tarihi itibariyle Avrupa Birliği Piyasasında yer alan bütün maddelerin tanımlayıcı listesi, Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanterini,

i) ELINCS:18/9/1981’den sonra Avrupa Birliği Piyasasına arz edilen ve Avrupa Komisyonuna bildirimi yapılması suretiyle bir ELINCS numarası tahsis edilenbütün yeni maddeleri, Avrupa Bildirimi Yapılmış Kimyasal Maddeler Listesini,

j) Eşya: Kimyasal yapısından çok, işlevini belirlemek üzere üretim sırasında özel bir şekil, yüzey ve tasarım verilen nesneyi,

k) Eşya alıcısı: Tüketici haricinde kendisine eşya tedarik edilen bir endüstriyel ya da profesyonel kullanıcı ya da dağıtıcıyı,

l) Eşya tedarikçisi: Eşyayı piyasaya arz eden, eşyanın herhangi bir üreticisi ya da ithalatçısı, dağıtıcısı ya da tedarik zincirindeki bir başka aktörünü,

m) Eşya üreticisi: Eşyayı üreten veya montajını gerçekleştiren Türkiye’de yerleşik gerçek ya da tüzel kişiyi,

n) IUPAC adı:Maddenin Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği tarafından verilen adını,

o) İlgili kurum: Biyosidal ürünler için Sağlık Bakanlığını, deterjanlar ve deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddeler, hava aromatize edici ürünler, kuvvetli asit veya baz içeren temizlik ürünleri ve havuz suyunda kullanılan yardımcı kimyasallar için Gümrük ve Ticaret Bakanlığını, bitki koruma ürünleri için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını, patlayıcı ve piroteknik maddeler ile ilgili düzenlemeler için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığını, bunların haricindeki her türlü madde ve karışımlar ile bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek çalışmaların koordinasyonu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

(1) Etiket, ambalaj normal konumdayken üzerindeki bilgiler yatay olarak okunabilecek şekilde ambalajın bir veya birkaç yüzeyine sıkıca yapıştırılır.

(2) Etiketin rengi ve sunumu, zararlılık işaretlerinin net olarak görünebileceği şekilde olur.

(3) 19 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan etiket bilgileri açık ve silinemez biçimde yazılır. Bunlar arka plandan net şekilde görülebilecek ve kolaylıkla okunabilecek boyut ve aralıkta olur.

(4) Zararlılık işaretinin şekli, rengi ve büyüklüğü ve ayrıca etiketin boyutları, ek-1’in birinci bölümünün 1.2.1 numaralı başlığında belirtildiği şekilde olur.

(5) 19 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan etiket bilgileri ambalaj üzerinde açıkça yer alıyorsa, ayrıca etiket yapıştırılması gerekmez. Bu gibi durumlarda, bu Bölümde yer alan ve etiketler için geçerli olan şartlar, ambalaj üzerinde gösterilen bilgiler üzerinde uygulanır. Etiket üzerindeki bilgilerin konumu

(1) Potansiyel kayıt ettirenler (Değişik ibare:RG-23/12/2023-32408) 31/12/2030 tarihinden itibaren aynı maddenin kayıt durumu hakkında sorgulama yapmak için Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemiaracılığıyla Bakanlığa aşağıdaki bilgileri gönderir:

a) Kendi kullanım yerleri hariç, Ek-6’nın birinci bölümüne göre potansiyel kayıt ettirenin kimlik ve iletişim bilgileri,

b) Ek-6’nın 2.1 ila 2.3.4 numaralı alt bölümlerine göre madde kimliği,

c) Kayıt için istenilen bilgi gerekliliklerini sağlayabilmek için omurgalı hayvanlar üzerindeki çalışmalar da dâhil olmak üzere gerçekleştirilmesine ihtiyaç duyulan çalışmalar.

(2) Maddenin 12 yıldan daha az bir süre önce kayıt edilmiş olduğu durumlarda, potansiyel kayıt ettiren 11 inci maddenin (a) bendinin (6) ve

(7) numaralı alt bentleri kapsamında kayıt işlemini yaptırmak için daha önceki kayıt ettiren veya ettirenlerden gerekli bilgiyi;

a) Omurgalı hayvanlarla yapılan testlere ilişkin bilgilerin söz konusu olduğu durumlarda talep eder ve,

b) Omurgalı hayvanlar üzerinde yapılan testler haricindeki bilgileri talep edebilir.

(3) Birinci fıkra uyarınca bilgi talebinde bulunulduğu durumlarda, birinci fıkrada belirtilen potansiyel ve önceki kayıt ettiren veya kayıt ettirenler, 11 inci maddenin (a) bendinin (6) ve

(7) numaralı alt bentleri kapsamında potansiyel kayıt ettiren veya kayıt ettirenlerin talep ettiği bilgi paylaşımında anlaşma sağlamak için çaba sarf eder.

(4) Önceki kayıt ettiren ve potansiyel kayıt ettiren veya kayıt ettirenler bilgi paylaşımından kaynaklanan maliyetin paylaşımının adil, şeffaf ve ayrım gözetmeyen bir şekilde belirlenmesini sağlamak için her türlü çabayı gösterir. Kayıt ettirenlerin yalnızca, kayıt gereklerini yerine getirmek için vermek zorunda oldukları bilgilerin maliyetini paylaşması gerekmektedir.

(5) Bilgi paylaşımı konusunda uzlaşmaya varılmasıyla birlikte, önceki kayıt ettiren, yeni kayıt ettirene üzerinde uzlaşılan bilgileri temin eder ve yeni kayıt ettirenin tam çalışma raporuna atıfta bulunmasına izin verir.

(6) Uzlaşmanın sağlanamaması durumunda, potansiyel kayıt ettiren/ettirenler uzlaşmazlık durumunu, önceki kayıt ettirenin/ettirenlerin isim ve adres bilgilerini Bakanlıktan aldığı tarihten itibaren en erken bir ay içerisinde, önceki kayıt ettirene/ettirenlere ve Bakanlığa bildirir.

(7) Beşinci fıkrada belirtilen bilgilerin alınmasından sonraki bir ay içerisinde, Bakanlık tarafından talep edilmesiyle, bilgi paylaşımından doğan maliyetinin orantılı bir kısmının önceki kayıt ettirene/ettirenlere ödendiğinin Bakanlığa kanıtlanmasıyla birlikte, Bakanlık potansiyel kayıt ettirene, kayıt dosyasında talep ettiği bilgiye başvurma izni verir. Önceki kayıt ettiren/ettirenler karşılaştıkları maliyetin orantılı bir kısmının potansiyel kayıt ettiren tarafından ödenmesini talep etme hakkına sahiptir. Orantılı paylaşım tutarının hesaplanması Bakanlık görüşü alınarak kolaylaştırılabilir. Önceki kayıt ettiren veya önceki kayıt ettirenler, tam çalışma raporunu potansiyel kayıt ettirene sunması kaydıyla, eşit paylaşım payını potansiyel kayıt ettirenden talep edebilir ve bu hususta hukuki yollara başvurabilir.

(8) Yeni kayıt ettiren için 21 inci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki kayıt bekleme süresi, önceki kayıt ettirenin talep etmesi halinde dört aylık bir süre için uzatılabilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Maddelere Yönelik Kurallar Madde bilgisi değişim forumları

veya

KİMYASAL MADDELERLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerinde bulunan, kullanılan veya herhangi bir şekilde işlem gören kimyasal maddelerin etkilerinden kaynaklanan mevcut veya ortaya çıkması muhtemel risklerden çalışanların sağlığını korumak ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için asgari şartları belirlemektir. Kapsam

(1) Bu Yönetmelik 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve kimyasal maddelerin bulunduğu, kullanıldığı veya herhangi bir şekilde işlem gördüğü tüm işyerlerini kapsar.

(2) Sağlık ve güvenlik önlemleri özel mevzuatla düzenlenen; kimyasal maddelerle çalışmalarda, radyoaktif maddelerle çalışmalarda, zararlı kimyasal maddelerin işyeri dışında taşınmasında, sözü edilen özel mevzuatta belirtilen önlemler ile birlikte bu Yönetmeliğin uygulama kabiliyeti olan hükümleri de uygulanır.

(3) 6/8/2013 tarihli ve 28730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydı ile işyerinde bulunan kanserojen ve mutajen maddeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik hükümleri de uygulanır. Dayanak

(Değişik:RG-20/10/2023-32345)

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Biyolojik sınır değeri: Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırını,

c) Kimyasal madde: Doğal halde bulunan, üretilen, herhangi bir işlem sırasında kullanılan veya atıklar da dâhil olmak üzere ortaya çıkan, bizzat üretilmiş olup olmadığına veya piyasaya arz olunup olunmadığına bakılmaksızın her türlü element, bileşik veya karışımları,

ç) Kimyasal maddelerin kullanıldığı işlemler: Bu maddelerin üretilmesi, işlenmesi, kullanılması, depolanması, taşınması, atık ve artıkların arıtılması veya uzaklaştırılması işlemlerini,

d) Mesleki maruziyet sınır değeri: Başka şekilde belirtilmedikçe, belirli bir referans sürede çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun zaman ağırlıklı ortalamasının üst sınırını (TWA, STEL) veya çalışma süresinin herhangi bir anında çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun aşılmaması gereken üst sınırını (CEILING),

e) Sağlık gözetimi: Çalışanların belirli bir kimyasal maddeye maruziyetleri ile ilgili olarak sağlık durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan değerlendirmeleri,

f) Solunum bölgesi: Merkezi, kişinin kulaklarını birleştiren çizginin orta noktası olan 30 cm yarıçaplı kürenin, başın ön kısmında kalan yarısını,

g) Tehlikeli kimyasal madde: Aşağıda yer alan alt bentlerde belirtilen; 1) 11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelikte sınıflandırılmış veya sınıflandırılmamış herhangi bir fiziksel madde ve/veya insan sağlığına zararlılık kriterlerini karşılayan kimyasal maddeleri, 2) Bir numaralı alt bentte yer alan kapsama girmemekle beraber kimyasal, fiziko-kimyasal veya toksikolojik özellikleri ve kullanılma veya işyerinde bulundurulma şekli nedeni ile çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden risk oluşturabilecek ya da mesleki maruziyet sınır değeri belirlenmiş kimyasal maddeleri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM İşverenin Yükümlülükleri Genel yükümlülük

(1) İşveren, kimyasal maddelerle çalışmalarda, çalışanların bu maddelere maruziyetini önlemek, bunun mümkün olmadığı hallerde en aza indirmek ve çalışanların bu maddelerin tehlikelerinden korunması için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi

(1) İşveren, işyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.

(2) Kimyasal maddelerle çalışmalarda yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır:

a) Kimyasal maddenin sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları. b ) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formu. c ) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) 27/1/2023 tarihli ve 32086 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından tespit edilen maruziyetin türü, düzeyi ve süresi.

ç) Kimyasal maddenin miktarı, kullanma şartları ve kullanım sıklığı.

d) Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır değerleri ve biyolojik sınır değerleri.

e) Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi.

f) Varsa, daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.

g) Birden fazla kimyasal madde ile çalışılan işlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileşimleri.

ğ) (Ek:RG-20/10/2023-32345) Bakım, onarım, kurulum, işletmeye alma, devre dışı bırakma gibi işlerde kimyasal madde maruziyeti nedeniyle meydana gelebilecek ve çalışanın sağlığını ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek durumları.

(3) İşveren, tedarikçiden veya diğer kaynaklardan risk değerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri edinir. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk değerlendirmelerini de içerir.

(4) Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk değerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra başlanır. Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda alınması gereken önlemler

n yapılmasını sağlar. İşyerinde çalışanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.

i) 30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla işveren, risk değerlendirmesi sonuçlarını ve risk önleme prensiplerini temel alarak, çalışanları kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinden kaynaklanan tehlikelerden korumak için, bu maddelerin işlenmesi, depolanması, taşınması ve birbirini etkileyebilecek kimyasal maddelerin birbirleriyle temasının önlenmesi de dâhil olmak üzere, yapılan işin özelliğine uygun olarak aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre teknik önlemleri alır ve idari düzenlemeleri yapar: 1) İşyerinde parlayıcı ve patlayıcı maddelerin tehlikeli konsantrasyonlara ulaşması ve kimyasal olarak kararsız maddelerin tehlikeli miktarlarda bulunması önlenir. Bu mümkün değilse, 2) İşyerinde yangın veya patlamaya sebep olabilecek tutuşturucu kaynakların bulunması önlenir. Kimyasal olarak kararsız madde ve karışımların zararlı etki göstermesine sebep olabilecek şartlar ortadan kaldırılır. Bu da mümkün değilse, 3) Parlayıcı ve/veya patlayıcı maddelerden kaynaklanan yangın veya patlama halinde veya kimyasal olarak kararsız madde ve karışımlarının zararlı fiziksel etkilerinden çalışanların zarar görmesini önlemek veya en aza indirmek için gerekli önlemler alınır.

j) İş ekipmanı ve çalışanların korunması için sağlanan koruyucu sistemlerin tasarımı, imali ve temini, sağlık ve güvenlik yönünden yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yapılır. İşveren, patlayıcı ortamlarda kullanılacak bütün donanım ve koruyucu sistemlerin (Değişik ibare:RG-20/10/2023- 32345) 30/6/2016 tarihli ve 29758 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (2014/34/AB) hükümlerine uygun olmasını sağlar.

k) Patlama basıncının etkisini azaltacak düzenlemeler yapılır.

l) Tesis, makine ve ekipmanın sürekli kontrol altında tutulması sağlanır.

m) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) İşyerlerinde, tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tankların kullanımında TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standart serilerine uyulur. Acil durumlar

(1) İşveren, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla işyerindeki tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanacak acil durumlarda özellikle aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Acil durumların olumsuz etkilerini azaltacak önleyici tedbirler derhal alınır ve çalışanlar durumdan haberdar edilir. Acil durumun en kısa sürede normale dönmesi için gerekli çalışmalar yapılır ve etkilenmiş alana sadece bakım, onarım ve zorunlu işlerin yapılması için acil durumlarda görevlendirilen çalışanlar ile işyeri dışından olay yerine intikal eden ekiplerin girmesine izin verilir.

b) Etkilenmiş alana girmesine izin verilen kişilere uygun kişisel koruyucu donanım ve özel güvenlik ekipmanı verilir ve acil durum devam ettiği sürece kullanmaları sağlanır. Uygun kişisel koruyucu donanımı ve özel güvenlik ekipmanı bulunmayan kişilerin etkilenmiş alana girmesine izin verilmez.

c) Tehlikeli kimyasallarla ilgili bilgiler ve acil durum müdahale ve tahliye prosedürleri kullanıma hazır bulundurulur. İşyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalışanların ve işyeri dışındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluşların bu bilgilere ve prosedürlere kolayca ulaşabilmeleri sağlanır. Bu bilgiler; 1) İşyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalışanların ve işyeri dışındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluşların önceden hazır olabilmeleri ve uygun müdahaleyi yapabilmeleri için, yapılan işteki tehlikeleri, alınacak önlemleri ve yapılacak işleri, 2) Acil durumda ortaya çıkması muhtemel özel tehlike ve yapılacak işler hakkındaki bilgileri, içerir. Çalışanların eğitimi ve bilgilendirilmesi

(1) İşveren, 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla çalışanların ve temsilcilerin eğitimini ve bilgilendirilmelerini sağlar. Bu eğitim ve bilgilendirilmeler özellikle aşağıdaki hususları içerir:

a) Risk değerlendirmesi sonucunda elde edilen bilgileri.

b) İşyerinde bulunan veya ortaya çıkabilecek tehlikeli kimyasal maddelerle ilgili bu maddelerin tanınması, sağlık ve güvenlik riskleri, meslek hastalıkları, mesleki maruziyet sınır değerleri ve diğer yasal düzenlemeler hakkında bilgileri.

c) Çalışanların kendilerini ve diğer çalışanları tehlikeye atmamaları için gerekli önlemleri ve yapılması gerekenleri. ç ) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formları hakkında bilgileri.

d) Tehlikeli kimyasal madde bulunan bölümler, kaplar, boru tesisatı ve benzeri tesisatla ilgili mevzuata uygun olarak etiketleme/kilitleme ile ilgili bilgileri.

(2) Tehlikeli kimyasallarla yapılan çalışmalarda çalışanlara veya temsilcilerine verilecek eğitim ve bilgiler, yapılan risk değerlendirmesi sonucu ortaya çıkan riskin derecesi ve özelliğine bağlı olarak, sözlü talimat ve yazılı bilgilerle desteklenmiş eğitim şeklinde olur. Bu bilgiler değişen şartlara göre güncellenir.

(3) Kimyasal madde üreticileri veya tedarikçileri, işverenin talep etmesi halinde, risk değerlendirmesi için gerekli olan, 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında yer alan hususlar ile ilgili tüm bilgileri vermek zorundadır. Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımının sağlanması

(1) İşveren, bu Yönetmelik ve eklerinde belirtilen konularda 6331 sayılı Kanunun 18 inci maddesine uygun olarak çalışanların ve/veya temsilcilerinin görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Yasaklar

(1) 6331 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca;

a) Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda sağlık yönünden risk altında olduğu saptanan çalışanlar uygun sağlık gözetimine tabi tutulur.

b) İşyerinde koruyucu önlemlerin alınmasında sağlık gözetimi sonuçları dikkate alınır ve bu gözetimler özellikle; 1) Belirli bir hastalık veya sağlık yönünden olumsuz bir etkilenmeye neden olduğu bilinen tehlikeli kimyasal maddeye maruziyetin söz konusu olduğu, 2) Çalışanların özel çalışma şartlarında hastalık veya etkilenmenin ortaya çıkma olasılığının bulunduğu, 3) Çalışanlar üzerinde yapılacak tetkiklerin oluşturduğu riskin kabul edilebilir düzeyde olduğu, durumlarda yapılır.

c) Bu gözetimler, hastalık ve etkilenmeyi tespit edecek geçerli tekniklerin bulunduğu durumlarda yapılır.

ç) Ek-2’de belirtilen biyolojik sınır değeri bulunan tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda, aynı ek’teki prosedüre uygun sağlık gözetimi yapılır. Çalışanlar bu işe başlamadan önce bu durumdan haberdar edilir.

d) Sağlık gözetimine tabi tutulan her çalışan için kişisel sağlık ve maruziyet kayıtları tutulur ve güncellenir.

e) Kişisel sağlık ve maruziyet ile ilgili kayıtlar, yapılan sağlık gözetimi ve kişinin maruziyet düzeyi izleme sonuçlarının bir özetini içerir. Sağlık gözetiminde biyolojik izleme ve gerekli incelemeler yer alır.

f) İleriki bir tarihte değerlendirilmesi açısından, sağlık ve maruziyet ile ilgili kayıtlar, gizliliği de dikkate alarak, uygun bir şekilde tutulur ve muhafaza edilir.

g) Kayıtların bir örneği, istenmesi halinde Bakanlığa verilir.

ğ) Çalışanlar, kendilerine ait sağlık muayene sonuçları ve etkilenme düzeylerine ait bilgileri görme hakkına sahiptir.

h) İşyerinde faaliyetin sona ermesi halinde, işveren sağlık ve maruziyet kayıtlarını Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüğüne teslim eder.

ı) Sağlık gözetimi sonucunda; işyerinde tehlikeli kimyasal maddeye maruz kalan çalışanda, bu maddeden kaynaklanan tanımlanabilir bir hastalık veya olumsuz sağlık etkisi görülmesi veya biyolojik sınır değerin aşıldığının tespit edilmesi halinde, çalışan durumdan haberdar edilir ve kendisine yapılması gerekli sağlık gözetimi ile ilgili gerekli bilgi ve tavsiyeler verilir. Bu durumda; 1) Yapılan risk değerlendirmesi gözden geçirilir ve gerek görülmesi halinde yenilenir. 2) 7 nci maddeye göre riskin önlenmesi veya azaltılmasına yönelik mevcut önlemler gözden geçirilir ve gereken önlemler alınır. 3) Çalışanın yaptığı işten alınarak tehlikeli kimyasal maddeye maruziyet riskinin olmadığı başka bir işte çalıştırılması da dahil riskin önlenmesi veya azaltılmasına yönelik gerekli önlemlerin alınmasında, işyeri hekiminin, iş güvenliği uzmanının, diğer uzman kişilerin veya Bakanlık yetkililerinin önerileri dikkate alınır. 4) Tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalan başka çalışanlar da varsa sağlık durumları kontrol edilir ve bu çalışanlar sürekli sağlık gözetimi altında tutulur.

ddeye göre riskin önlenmesi veya azaltılmasına yönelik mevcut önlemler gözden geçirilir ve gereken önlemler alınır. 3) Çalışanın yaptığı işten alınarak tehlikeli kimyasal maddeye maruziyet riskinin olmadığı başka bir işte çalıştırılması da dahil riskin önlenmesi veya azaltılmasına yönelik gerekli önlemlerin alınmasında, işyeri hekiminin, iş güvenliği uzmanının, diğer uzman kişilerin veya Bakanlık yetkililerinin önerileri dikkate alınır. 4) Tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalan başka çalışanlar da varsa sağlık durumları kontrol edilir ve bu çalışanlar sürekli sağlık gözetimi altında tutulur. Rehberler ve metotlar MADDE 12/A- (Ek:RG-20/10/2023-32345)

(1) İşverenlere; kimyasalların kullanımı, kişisel maruziyet seviyelerinin tespiti ve biyolojik maruziyet göstergeleri, sınır değerleri ve sağlık gözetimi konularında ilgili yükümlülükleri bakımından yardımcı olmak veya yol göstermek amacıyla rehberler ve metotlar hazırlanabilir. Rehberler, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin bulunduğu tehlike sınıfı göz önüne alınarak sektör, meslek veya yapılan işlere özgü olabilir.

(2) Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler, işçi-işveren ve memur sendikaları ile kamu yararına çalışan sivil toplum kuruluşları rehber ve metot çalışmalarında bulunabilir. Bakanlıkça, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu yönünden değerlendirilerek onaylanan taslaklar, Bakanlık tarafından rehber veya metot olarak yayımlanır. Avrupa Birliği mevzuatına uyum MADDE 12/B- (Ek:RG-20/10/2023-32345)

(1) Bu Yönetmelik, işyerindeki kimyasal maddeler ile ilgili risklerden çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunmasına ilişkin 7/4/1998 tarihli ve 98/24/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi, gösterge niteliğindeki sınır değerlerin oluşturulması hakkında 29/5/1991 tarihli ve 1991/322/EEC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile 8/6/2000 tarihli ve 2000/39/EC sayılı 98/24/EC sayılı Konsey Direktifinin uygulanmasında gösterge niteliğinde sınır değerlerin oluşumuna ilişkin birinci liste, 7/2/2006 tarihli ve 2006/15/EC sayılı 98/24/EC sayılı Konsey Direktifinin uygulanmasında gösterge niteliğinde sınır değerlerin oluşumuna ilişkin ikinci liste, 17/12/2009 tarihli ve 2009/161/EU sayılı 98/24/EC sayılı Konsey Direktifinin uygulanmasında gösterge niteliğinde sınır değerlerin oluşumuna ilişkin üçüncü liste, 31/1/2017 tarihli ve 2017/164/EU sayılı 98/24/EC sayılı Konsey Direktifinin uygulanmasında gösterge niteliğinde sınır değerlerin oluşumuna ilişkin dördüncü liste, 31/10/2019 tarihli ve 2019/1831/EU sayılı 98/24/EC sayılı Konsey Direktifinin uygulanmasında gösterge niteliğinde sınır değerlerin oluşumuna ilişkin beşinci liste, dikkate alınarak hazırlanmıştır. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

(1) 26/12/2003 tarihli ve 25328 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük

at 270 50 540 100 — 204-697- 4 124-40- 3 Dimetilamin 3,8 2 9,4 5 — 205-480- 7 141-32- 2 n-Bütilakrilat 11 2 53 10 — 205-563- 8 142-82- 5 n-Heptan 2 085 500 — — — 208-394- 8 526-73- 8 1,2,3- Trimetilbenzen 100 20 — — — 208-793- 7 541-85- 5 5- Metilheptan-3-bir 53 10 107 20 — 210-946- 8 626-38- 0 1- Metilbütilasetat 270 50 540 100 — 211-047- 3 628-63- 7 Pentilasetat 270 50 540 100 — 211-047- 3 620-11- 1 3- Pentilasetat 270 50 540 100 — 211-047- 3 625-16- 1 Amilasetat, tert 270 50 540 100 — 215-535- 7 1330- 20-7 Ksilen, karışık izomerler, saf 221 50 442 100 Deri 222-995- 2 3689- 24-5 Sülfotep 0,1 — — — Deri 231-634- 8 7664- 39-3 Hidrojen florür 1,5 1,8 2,5 3 — 231-131- 3 7440- 22-4 Gümüş, metalik 0,1 — — — — 231-595- 7 7647- 01-0 Hidrojen klorür 8 5 15 10 — 231-633- 2 7664- 38-2 Ortofosforik asit 1 — 2 — — 231-635- 3 7664- 41-7 Amonyak, susuz 14 20 36 50 — 231-954- 8 7782- 41-4 Flor 1,58 1 3,16 2 — 231-978- 9 7783- 07-5 Dihidrojen selenit 0,07 0,02 0,17 0,05 — 233-113- 0 10035- 10-6 Hidrojen bromür — — 6,7 2 — 247-852- 1 26628- 22-8 Sodyum azit 0,1 — 0,3 — Deri 252-104- 2 34590- 94-8 (2-Methoxymethylethoxy)- propanol 308 50 — — Deri 252-104- 2 34590- 94-8 Florür, inorganik 2,5 — — — — 200-193- 3 54-11-5 Nikotin 0,5 — — — Deri 200-579- 1 64-18-6 Formik asit 9 5 — — — 200-659- 6 67-56-1 Metanol 260 200 — — Deri 200-830- 5 75-00-3 Kloroetan 268 100 — — — 200-835- 2 75-05-8 Asetonitril 70 40 — — Deri 201-142- 8 78-78-4 İzopentan 3000 1000 — — — 202-716- 0 98-95-3 Nitrobenzen 1 0,2 — — Deri 203-585- 2 108-46- 3 Resorsinol 45 10 — — Deri 203-625- 9 108-88- 3 Toluen 192 50 384 100 Deri 203-628- 5 108-90- 7 Monoklorobenzen 23 5 70 15 — 203-692- 4 109-66- 0 Pentan 3000 1000 — — — 203-716- 3 109-89- 7 Dietilamin 15 5 30 10 — 203-777- 6 110-54- 3 N-Hekzan 72 20 — — — 203-806- 2 110-82- 7 Siklohekzan 700 200 — — — 203-815- 1 110-91- 8 Morpolin 36 10 72 20 — 203-906- 6 111-77- 3 2-(2-Metoksietoksi)etanol 50,1 10 — — Deri 203-961- 6 112-34- 5 2-(2-Bütoksietoksi)etanol 67,5 10 101,2 15 — 204-696- 9 124-38- 9 Karbon dioksit 9000 5000 — — — 205-483- 3 141-43- 5 2-Aminoetanol 2,5 1 7,6 3 Deri 205-634- 3 144-62- 7 Oksalik asit 1 — — — — 206-992- 3 420-04- 2 Siyanamit 1 0,58 — — Deri 207-343- 7 463-82- 1 Neopentan 3000 1000 — — — 215-236- 1 1314- 56-3 Difosfor pentaoksit 1 — — — — 215-242- 4 1314- 80-3 Difosfor pentasülfit 1 — — — — 231-131- 3 Gümüş (Ag olarak çözünür bileşikler) 0,01 — — — — 231-131- 3 Baryum (Ba olarak çözünür bileşikler) 0,5 — — — — 231-131- 3 Krom Metal, İnorganik Krom (II) Bileşikleri ve İnorganik Krom (III) Bileşikleri (çözünmez) 2 — — — — 231-714- 2 7697- 37-2 Nitrik asit — — 2,6 1 — 231-778- 1 7726- 95-6 Brom 0,7 0,1 — — — 231-959- 5 7782- 50-5 Klor — — 1,5 0,5 — 232-260- 8 7803- 51-2 Fosfin 0,14 0,1 0,28 0,2 — 8003- 34-7 Piretrum (hassaslaştırıcı laktonlardan arındırılmış) 1 — — — — 233-060- 3 10026- 13-8 Fosfor pentaklorür 1 — — — — 75-15-0 Karbon disülfür 15 5 — — Deri 80-62-6 Metil metakrilat — 50 — 100 — 96-33-3 Metilakrilat

lamin, Bütilamin, tüm izomerler - - - - 15 5 Deri 109-87- 5 Metil (Dimetoksi-metan) 3100 1000 - - - 109-94- 4 Etil format 300 100 - - - 111-65- Oktan 2350 500 - - - 9 118-96- 7 2,4,6-Trinitrotoluen (TNT) 1,5 - - - Deri 121-69- 7 Dimetilanilin (N,N- Dimetilanilin) 25 5 - - Deri 123-31- 9 Hidrokinon 2 - - - - 123-42- 2 Diaseton alkol (4-Hidroksi- 4-metil-2-pentanon) 240 50 - - - 123-73- 9 Krotonaldehit (2-butenal) 6 2 - - - 126-73- 8 Tribütil fosfat 2,5 0,2 - - - 1300- 73-8 Ksilidin 25 5 - - Deri 1310- 73-2 Sodyum hidroksit 2 - - - - 131-11- 3 Dimetil ftalat 5 - - - - 137-26- 8 Tiram 5 - - - - 141-79- 7 Mesitil oksit 100 25 - - - 17702- 41-9 Dekaboran 0,3 0,05 - - Deri 19287- 45-7 Diboran 0,1 0,1 - - - 19624- 22-7 Pentaboran 0,01 0,005 - - - 2104- 64-5 EPN 0,5 - - - Deri 2179- 59-1 Alil propil disülfür 12 2 - - - 2426- 08-6 n-Bütil glisidil eter (BGE) 270 50 - - Deri 25013- 15-4 611-15- 4 100-80- 1 622-97- 9 Vinil toluen, orto, meta, para 480 100 - - - 2551- 62-4 Sülfür hekzaflorid 6000 1000 - - - 25639- 42-3 Metilsiklohekzanol 470 100 - - - 2699- 79-8 Sülfüril florür 20 5 40 10 - 299-84- 3 Fenklorfos 15 - - - - 309-00- 2 Aldrin 0,25 - - - 334-88- 3 Diazometan 0,4 0,2 - - - 4016- 14-2 İzopropil glisidil eter (IGE) 240 50 - - - 50-29-3 Diklorodifeniltrikloroetan (DDT) 1 - - - Deri 504-29- 0 2-Aminopiridin 2 0,5 - - - 509-14- 8 Tetranitrometan 8 1 - - - 532-27- 4 a-Kloroasetofenon (Fenasil klorür) 0,3 0,05 - - - 534-52- 1 Dinitro-o-kresol 0,2 - - - - 540-59- 0 1,2-Dikloroetilen 790 200 - - - 540-88- 5 tert-Bütil-asetat 950 200 - - - 542-92- 7 Siklopentadien 200 75 - - - 556-52- 5 Glisidol (2,3-Epoksi-1- propanol) 150 50 - - - 55720- 99-5 Klorlu difenil oksit 0,5 - - - - 57-24-9 Striknin 0,15 - - - - 583-60- o-Metilsiklohekzanon 460 100 - - Deri 8 594-72- 9 1,1-Dikloro-1-nitroetan 10 2 - - - 600-25- 9 1-Kloro-1-nitropropan 10 2 - - - 60-57-1 Dieldrin 0,25 - - - - 627-13- 4 n-Propil nitrat 110 25 - - - 62-73-7 Diklorvos (DDVP) 1 - - - Deri 628-96- 6 Etilen glikol dinitrat - - - - 1 0,2 Deri 63-25-2 Karbaril (Sevin) 5 - - - - 64-17-5 Etil alkol (Etanol) 1900 1000 - - - 65966- 93-2 Kömür katranı zifti uçucuları (benzen çözünür fraksiyonu), antrasen, BaP, fenantren, akridin, krisen, piren) 0,2 - - - - 67-63-0 İzopropil alkol 980 400 - - - 68476- 85-7 LPG (Sıvılaştırılmış petrol gazı) 1800 1000 - - - 71-23-8 n-Propil alkol 500 200 - - - 71-36-3 n-Bütil alkol 300 100 - - - 72-20-8 Endrin 0,1 - - - Deri 7439- 97-6 Cıva (buhar) (Hg olarak) 0,05 - - - Deri 7440- 28-0 Talyum, çözünür bileşikler (Tl olarak) 0,1 - - - Deri 7440- 31-5 Kalay ve bileşikleri (Sn olarak) 2 - - - - 7440- 38-2 Arsenik ve bileşikleri (As olarak) 0,01 - - - - 7440- 47-3 Krom metal ve çözünmeyen tuzlar (Cr olarak) 0,5 - - - - 7440- 58-6 Hafniyum 0,5 - - - - 7440- 65-5 İtriyum 1 - - - - 7440- 67-7 Zirkonyum bileşikleri (Zr olarak) 5 - - - - 74-89-5 Metilamin 12 10 - - - 74-93-1 Metil merkaptan 1 0,5 1 0,5 - 74-96-4 Etil bromür 23 5 - - - 74-97-5 Klorobromometan 1

MESLEKİ MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ EINECS (1) CAS

(2) Maddenin Adı Sınır Değer UZUN SÜRE Sınır Değer KISA SÜRE Özel İşa- ret (3) TWA

(4) (8 Saat) STEL

(5) (15 Dak.) CEILING

(8) Tavan değer mg/m3 (6) ppm

(7) mg/m3 ppm mg/m3 ppm 201-865- 9 88-89-1 Pikrik asit 0,1 — 202-049- 5 91-20-3 Naftalin 50 10 203-809- 9 110-86- 1 Piridin 15 5 215-293- 2 1319- 77-3 Kresoller (tüm izomerler) 22 5 231-116- 1 7440- 06-4 Platin (metalik) 1 — Kalay (Sn gibi inorganik bileşikler) 2 — 200-467- 2 60-29-7 Dietileter 308 100 616 200 — 200-662- 2 67-64-1 Aseton 1210 500 — — — 200-663- 8 67-66-3 Kloroform 10 2 — — Deri 200-756- 3 71-55-6 1,1,1-Trikloroetan 555 100 1110 200 — 200-834- 7 75-04-7 Etilamin 9,4 5 — — — 200-863- 5 75-34-3 1,1-Dikloretan 412 100 — — Deri 200-870- 3 75-44-5 Fosgen 0,08 0,02 0,4 0,1 — 200-871- 9 75-45-6 Klorodiflorometan 3600 1000 — — — 201-159- 0 78-93-3 Bütanon 600 200 900 300 — 201-176- 3 79-09-4 Propiyonik asit 31 10 62 20 — 202-422- 2 95-47-6 o-Ksilen 221 50 442 100 Deri 202-425- 9 95-50-1 1,2-Diklorobenzen 122 20 306 50 Deri 202-436- 9 95-63-6 1,2,4-Trimetilbenzen 100 20 — — — 202-704- 5 98-82-8 Kümen 100 20 250 50 Deri 202-705- 0 98-83-9 2- Fenilpropen 246 50 492 100 — 202-849- 4 100-41- 4 Etilbenzen 442 100 884 200 Deri 203-313- 2 105-60- 2 e-Kaprolaktam, (toz ve buhar) 10 — 40 — — 203-388- 1 106-35- 4 Heptan-3-bir 95 20 — — — 203-396- 5 106-42- 3 p-Ksilen 221 50 442 100 Deri 203-470- 7 107-18- 6 Alil Alkol 4,8 2 12,1 5 Deri 203-473- 3 107-21- 1 Etilen Glikol 52 20 104 40 Deri 203-539- 1 107-98- 2 1-Metoksipropanol-2 375 100 568 150 Deri 203-550- 1 108-10- 1 4-Metilpentan-2-bir 83 20 208 50 — 203-576- 3 108-38- 3 m-Ksilen 221 50 442 100 Deri 203-603- 9 108-65- 6 2-Metoksi-1-metiletilasetat 275 50 550 100 Deri 203-604- 4 108-67- 8 Mesitilen (Trimetilbenzen) 100 20 — — — 203-631- 1 108-94- 1 Sikloheksanon 40,8 10 81,6 20 Deri 203-726- 8 109-99- 9 Tetrahidrofuran 150 50 300 100 Deri 203-737- 8 110-12- 3 5-Metilheksan-2-bir 95 20 — — — 203-767- 1 110-43- 0 Heptan-2-bir 238 50 475 100 Deri 203-808- 3 110-85- 0 Piperazin 0,1 — 0,3 — — 203-905- 0 111-76- 2 2-Bütoksietanol 98 20 246 50 Deri 203-933- 3 112-07- 2 2- Bütoksietil asetat 133 20 333 50 Deri 204-065- 8 115-10- 6 Dimetil eter 1 920 1 000 — — — 204-428- 0 120-82- 1 1,2,4-Triklorobenzen 15,1 2 37,8 5 Deri 204-469- 4 121-44- 8 Trietilamin 8,4 2 12,6 3 Deri 204-662- 3 123-92- 2 İzopentilasetat 270 50 540 100 — 204-697- 4 124-40- 3 Dimetilamin 3,8 2 9,4 5 — 205-480- 7 141-32- 2 n-Bütilakrilat 11 2 53 10 — 205-563- 8 142-82- 5 n-Heptan 2 085 500 — — — 208-394- 8 526-73- 8 1,2,3- Trimetilbenzen 100 20 — — — 208-793- 7 541-85- 5 5- Metilheptan-3-bir 53 10 107 20 — 210-946- 8 626-38- 0 1- Metilbütilasetat 270 50 540 100 — 211-047- 3 628-63- 7 Pentilasetat 270 50 540 100 — 211-047- 3 620-11- 1 3- Pentilasetat 270 50 540 100 — 211-047- 3 625-16- 1 Amilasetat, tert 270 50 540 100 — 215-535- 7 1330- 20-7 Ksilen, karışık izomerler, saf 221 50 442 100 Deri 222-995- 2 3689- 24-5 Sülfotep 0,1

formunda) 1 — 5 — Deri 205-792- 3 151-50- 8 Potasyum siyanit (siyanit formunda) 1 — 5 — Deri 207-069- 8 431-03- 8 Diasetil; Bütandion 0,07 0,02 0,36 0,1 — 231-195- 2 7446- 09-5 Sülfür dioksit 1,3 0,5 2,7 1 — 233-271- 0 10102- 43-9 Nitrojen monoksit 2,5 2 — — — 233-272- 6 10102- 44-0 Nitrojen dioksit 0,96 0,5 1,91 1 — 262-967- 7 61788- 32-7 Terfenil, hidrojene edilmiş 19 2 48 5 — 200-539- 3 62-53-3 Anilin (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izleme değerleri dikkate alınmalıdır) 7,74 2 19,35 5 Deri 200-817- 4 74-87-3 Klorometan 42 20 - - - 200-875- 0 75-50-3 Trimetilamin 4,9 2 12,5 5 - 202-704- 5 98-82-8 2-Fenilpropan (Kümen) (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izle me değerleri dikkate alınmalıdır) 50 10 250 50 Deri 203-300- 1 105-46- 4 Sec-bütil asetat 241 50 723 150 - 203-403- 106-49- 1 0 4-aminotoluen 4,46 1 8,92 2 Deri 203-745- 1 110-19- 0 İzobütil asetat 241 50 723 150 - 204-633- 5 123-51- 3 İzoamil alkol 18 5 37 10 - 204-658- 1 123-86- 4 n-Bütil asetat 241 50 723 150 - 233-046- 7 10025- 87-3 Fosforil triklorür 0,064 0,01 0,12 0,02 - 2426- 08-6 N-Bütil glisidil eter (BGE) 270 50 - - - 7440- 36-0 Antimon ve bileşikleri (Sb olarak) 0,5 - - - - 100-00- 5 P-nitroklorobenzen 1 - - - - 100-01- 6 P-Nitroanilin 6 1 - - Deri 10028- 15-6 Ozon 0,2 0,1 - - - 100-37- 8 2-Dietilaminoetanol 50 10 - - - 100-42- 5 Stiren - 100 - - 200 - 10049- 04-4 Klor dioksit 0,3 0,1 - - - 100-61- 8 Monometil anilin 9 2 - - Deri 101-68- 8 Metilen bisfenil izosiyanat (MDI) 0,05 0,005 - - - 106-50- 3 p-Fenilen diamin 0,1 - - - Deri 106-51- 4 p-Benzokinon, Kinon 0,4 0,1 - - - 106-92- 3 Alil Glisidil Eter (AGE) 22 5 44 10 Deri 107-07- 3 Etilen klorohidrin 16 5 - - Deri 107-15- 3 Etilendiamin 25 10 - - - 107-20- 0 Kloroasetaldehit - - - - 3 1 - 107-49- 3 TEPP (Tetraetil pirofosfat) 0,05 - - - Deri 107-66- 4 Dibütil fosfat 5 1 - - - 107-87- 9 2-Pentanon (Metilpropil keton) 700 200 - - - 108-03- 2 1-Nitropropan 90 25 - - - 108-11- 2 Metil izobütil karbinol 100 25 - - Deri 108-20- 3 İzopropil eter 2100 500 - - - 108-21- 4 İzopropil asetat 950 250 - - - 108-24- 7 Asetik anhidrit 20 5 - - - 108-31- 6 Maleik anhidrit 1 0,25 - - - 108-83- 8 Diizobütil keton 290 50 - - - 108-84- 9 sec-Heksil asetat 300 50 - - - 108-87- 2 Metilsikloheksan 2000 500 - - - 108-93- 0 Sikloheksanol 200 50 - - - 109-60- 4 n-propil asetat 840 200 - - - 109-73- 9 78-81-9 13952- 84-6 n-Bütilamin, Bütilamin, tüm izomerler - - - - 15 5 Deri 109-87- 5 Metil (Dimetoksi-metan) 3100 1000 - - - 109-94- 4 Etil format 300 100 - - - 111-65- Oktan 2350 500 - - - 9 118-96- 7 2,4,6-Trinitrotoluen (TNT) 1,5 - - - Deri 121-69- 7 Dimetilanilin (N,N- Dimetilanilin) 25 5 - - Deri 123-31- 9 Hidrokinon 2 - - - - 123-42- 2 Diaseton alkol (4-Hidroksi- 4-metil-2-pentanon) 240 50 - - - 123-73- 9 Krotonaldehit (2-butenal) 6 2 - - - 126-73- 8 Tribütil fosfat 2,5 0,2 - - - 1300- 73-8 Ksilidin 25 5 - - Deri 1310- 73-2 Sodyum hidroksit 2 - - - - 131-11- 3 Dimetil ftalat 5 - - - - 137-26- 8 Tir

3 Demeton (Sistoks) 0,1 - - - Deri 81-81-2 Varfarin 0,1 - - - - 83-79-4 Rotenon 5 - - - - 84-74-2 Dibütil ftalat 5 - - - - 85-44-9 Ftalik anhidrit 12 2 - - - 86-50-0 Azinfos-metil 0,2 - - - Deri 87-86-5 Pentaklorofenol 0,5 - - - Deri 88-72-2 2-Nitrotoluen 30 5 - - Deri 92-52-4 Difenil (Bifenil) 1 0,2 - - - 94-36-0 Benzoil peroksit 5 - - - - 94-75-7 2,4-D (Diklorofen- oksiasetik asit) 10 - - - - 98-00-0 Furfuril alkol 200 50 - - - 98-01-1 Furfural 20 5 - - Deri 98-51-1 p-tert-Bütiltoluen 60 10 - - - 99-08-1 3-Nitrotoluen 30 5 - - Deri 99-65-0 1,3-Dinitrobenzen 1 - - Deri 99-99-0 4-Nitrotoluen 30 5 - - Deri 143-33- 9 Sodyum siyanür 1 - 5 - - 109-79- 5 Bütanetiol; bkz. Bütil merkaptan 1,9 0,5 3,8 1 Deri 109-87- 5 Dimetoksimetan; bkz. Metilal 3100 1000 - - - 25154- 54-5 Dinitrobenzen (tüm izomerler) 1 0,15 - - - 7440- 50-8 Bakır metali dumanı (Cu olarak) 0,1 - - - - 591-78- 6 Metil bütil keton; bkz. 2- Hekzanon 21 5 - - - 8002- 05-9 Petrol distilatları (Nafta) (Kauçuk Çözücü) 2000 500 - - - 74-99-7 Propin; bkz. Metilasetilen 1650 1000 - - - 121-82- 4 RDX: bkz. Siklonit (Hekzahidro-1,3,5-trinitro- 1,3,5-triazin) 1,5 - 3 - Deri 7439- 92-1 İnorganik kurşun ve bileşikleri 0,15 - - - - - -

(1) EINECS: Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri.

(2) CAS: Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.

(3) Özel işaret: “Deri” işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.

(4) TWA: 8 saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama.

(5) STEL: Başka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değeri.

(6) mg/m3: 20oC sıcaklıkta ve 101,3 kPa (760 mm civa basıncı) basınçtaki 1 m3 havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı.

(7) ppm: 1 m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m3).

(8) CEILING-Tavan değer: Çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri. EK – 2 BİYOLOJİK SINIR DEĞERLER VE SAĞLIK GÖZETİMİ ÖNLEMLERİ 1. Kurşun ve iyonik kurşun bileşikleri 1.1. Biyolojik izleme, absorbsiyon spektrometri veya eşdeğer sonucu veren bir başka metod kullanılarak, kanda kurşun seviyesinin (PbB) ölçümünü de kapsar. Bağlayıcı biyolojik sınır değer: 70 μg Pb/100 ml kan. 1.2. Aşağıdaki durumlarda tıbbi gözetim yapılır: 1.2.1. Havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3 ten fazla ise, 1.2.2. Çalışanlardan herhangi birinin kanındaki kurşun seviyesi 40 μg Pb/100 ml kandan fazla ise. EK – 3 KULLANIMI YASAK OLAN KİMYASAL MADDELER İLE YAPILMASI YASAKLANAN İŞLER Aşağıda belirtilen kimyasal maddelerin ithali, üretimi ve bu maddelerin işyerinde kullanımı ile kimyasal maddeler ihtiva eden aşağıda belirtilen işlerin yapılması yasaktır. Ancak bu maddelerin başka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, aşağıda verilen limit değerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.

KİMYASALLARIN KAYDI, DEĞERLENDİRİLMESİ, İZNİ VE KISITLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ KISIM Genel Konular BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, insan sağlığı ve çevrenin yüksek düzeyde korunmasını sağlamak, maddelerin zararlarının değerlendirilmesine yönelik alternatif yöntemleri özendirmek, rekabeti ve yeniliği artırmak üzere kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanmasına ilişkin idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam

(1) Bu Yönetmelik; maddelerin imalatını, piyasaya arzını veya maddenin kendi halinde, karışım içinde veya eşya içinde kullanımını ve karışımların piyasaya arzını kapsar.

(2) Bu Yönetmelik aşağıda yer alan madde ve karışımları kapsamaz:

a) 8/7/2005 tarihli ve 25869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoaktif Maddenin Güvenli Taşınması Yönetmeliği kapsamındaki radyoaktif maddeler ve karışımlar,

b) Herhangi bir muamele veya işlem görmemeleri kaydıyla, yeniden ihracatı amacıyla geçici depolamada veya bir serbest bölgede veya antrepolarda bulunan veya transit halindeki ve gümrüğe tabi olan maddeler, karışımlar veya eşya içindeki maddeler,

c) İzole olmayan ara maddeler,

ç) Zararlı maddelerin ve zararlı karışımların demiryolu, karayolu, iç suyolu, denizyolu veya havayolu ile taşınması,

d) 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği ve 9/3/2013 tarihli ve 28582 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoaktif Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamındaki atıklar, e ) (Değişik:RG-23/12/2023-32408) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından kullanılmak üzere ithal edilen madde ve karışımlar ile savunma amaçlı imal veya ithal edilen madde ve karışımlar.

(3) Bu Yönetmeliğin İkinci, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Kısımlarında yer alan hükümler aşağıda yer alan ürünlerde kullanım amacıyla imal edilen veya ithal edilen maddelere uygulanmaz;

a) 19/1/2005 tarihli ve 25705 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, 25/4/2017 tarihli ve 30048 sayılı Beşeri TıbbiÜrünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği ile 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik kapsamındaki insan ya da veterinerlik kullanımına yönelik tıbbi ürünlerde,

b) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği kapsamındaki gıdalarda,

c) 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki yemlerde.

(4) Bu Yönetmeliğin Dördüncü Kısım hükümleri aşağıda yer alan ve son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan karışımlara uygulanmaz:

b) 23/5/2005 tarihli ve 25823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kozmetik Yönetmeliği kapsamındaki kozmetik ürünler,

c) İnvaziv tıbbi cihazlar ya da insan vücudu ile doğrudan temas eden tıbbi cihazlar,

ç) Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki yemler,

d) Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği kapsamındaki gıdalar.

(1) Bu Yönetmelik; 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu, 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 11/10/2011 tarihli ve 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı U mumi Hıfzıssıhha Kanunu, 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile 14/8/1987 tarihli ve 87/12028 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, DenetlenmesiUsul ve Esaslarına İlişkin Tüzüğe dayanılarak hazırlanmıştır. İKİNCİ BÖLÜM Tanımlar ve Genel Hükümler Tanımlar

ine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3 ten fazla ise, 1.2.2. Çalışanlardan herhangi birinin kanındaki kurşun seviyesi 40 μg Pb/100 ml kandan fazla ise. EK – 3 KULLANIMI YASAK OLAN KİMYASAL MADDELER İLE YAPILMASI YASAKLANAN İŞLER Aşağıda belirtilen kimyasal maddelerin ithali, üretimi ve bu maddelerin işyerinde kullanımı ile kimyasal maddeler ihtiva eden aşağıda belirtilen işlerin yapılması yasaktır. Ancak bu maddelerin başka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, aşağıda verilen limit değerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.

a) Kimyasal Maddeler: EINECS No ( 1 ) CAS No ( 2 ) Madde Adı Yasak Uygulanmayacak Limit Değer 202-080-4 91-59-8 2-naftilamin ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça) 202-177-1 92-67-1 4-aminodifenil ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça) 202-199-1 92-87-5 Benzidin ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça) 202-204-7 92-93-3 4-nitrodifenil % 0,1 (ağırlıkça) ( 1 ) EINECS : Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri. ( 2 ) CAS : Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.

b) Yapılan işler : - EK – 4 (Mülga:RG-20/10/2023-32345)

kapsamında kısıtlanmış ve yasaklanmış madde ve madde gruplarının denetim ve yaptırımı için Sağlık Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Gıda, Tarım ve HayvancılıkBakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Çalışmave Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

ö) İmalat: Maddenin doğal halinde üretilmesini veya özütlenmesini,

p) İmalatçı: Maddeyi Türkiye’de imal eden Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

r) İthalat: Türkiye gümrük bölgesine yapılan fiziksel girişi,

s) İthalatçı: İthalattan sorumlu, Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

ş) İzole edilmemiş ara madde: Sentez sırasında, sentezin yapıldığı ekipmandan, örnek alma hariç, planlı bir şekilde uzaklaştırılmayan ara maddeyi,

t) Kapsamlı çalışma özeti: Çalışmanın bağımsız değerlendirmesini yapmak için yeterli bilgi içeren ve tam çalışma raporuna bakma gereğini en alt düzeye indiren tam çalışma raporunun amaçlarının, yöntemlerinin, sonuçlarının ve kararlarının detaylı özetini,

u) Karışım: İki ya da daha fazla maddeden oluşan bir karışım veya çözeltiyi,

ü) Kayıt ettiren: Bir madde için kayıt başvurusu yapan, maddenin imalatçısı ya da ithalatçısı veya eşyanın üreticisi ya da ithalatçısını,

v) Kayıt ettirenin kendi kullanımı: Kayıt ettirenin endüstriyel ya da profesyonel kullanımını,

y) Kısıtlama: İmalat, kullanım ya da piyasaya arza getirilen her türlü koşul ya da yasaklamayı,

z) Kimyasal olarak değiştirilmemiş madde: Kimyasal bir sürece ya da işleme veya fiziksel bir mineralojik dönüşüme tabi tutulmuş olsa bile, kimyasal yapısı değişmeden kalmış maddeyi, aa) KOBİ:19/10/2005 tarihli ve 2005/9617 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri veSınıflandırılması Hakkında Yönetmelik uyarınca küçük ve orta ölçekli işletmeleri, bb) Kullanım: Her türlü işlem, formülasyon, tüketim, depolama, muhafaza, kaplara doldurma, bir kaptan diğerine aktarma, karıştırma, eşya üretimi veya diğer faaliyetleri, 1) (Ek:RG-29/11/2019-30963) Endüstriyel Kullanım: Bir madde veya karışımın sanayide kullanılmasını, 2) (Ek:RG-29/11/2019-30963) Profesyonel Kullanım: Bir madde veya karışımın endüstri dışında eğitim, sağlık gibi alanlarda kullanılmasını, cc) Kullanım ve maruz kalma kategorisi: Süreçlerin ve kullanımların asgari olarak kısa genel tanımlarının iletildiği çok çeşitli süreçleri ve kullanımları içeren maruz kalma senaryosunu, çç) Madde: Doğal halde bulunan veya bir üretim sonucu elde edilen, içindeki, kararlılığını sağlamak üzere kullanılan katkı maddeleri ile üretim işleminden kaynaklanan safsızlıklar dâhil, fakat yine içindeki, kararlılığını ve yapısını etkilemeden uzaklaştırılabilen çözücüler hariç, kimyasal elementleri ve bunların bileşiklerini, dd) Madde ya da karışım alıcısı: Kendisine madde ya da karışım tedarik edilen bir alt kullanıcı ya da dağıtıcıyı, ee) Madde veya karışım tedarikçisi: Kendi halinde ya da karışım içindeki bir madde

iği çok çeşitli süreçleri ve kullanımları içeren maruz kalma senaryosunu, çç) Madde: Doğal halde bulunan veya bir üretim sonucu elde edilen, içindeki, kararlılığını sağlamak üzere kullanılan katkı maddeleri ile üretim işleminden kaynaklanan safsızlıklar dâhil, fakat yine içindeki, kararlılığını ve yapısını etkilemeden uzaklaştırılabilen çözücüler hariç, kimyasal elementleri ve bunların bileşiklerini, dd) Madde ya da karışım alıcısı: Kendisine madde ya da karışım tedarik edilen bir alt kullanıcı ya da dağıtıcıyı, ee) Madde veya karışım tedarikçisi: Kendi halinde ya da karışım içindeki bir maddeyi ya da karışımı piyasaya arz eden herhangi bir imalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı ya da dağıtıcıyı, ff) Maruz kalma senaryosu: İnsanın ve çevrenin maddeye maruz kalmasını kontrol altına almak için, maddenin tek bir belirli süreci ya da kullanımını veya birkaç süreci ya da kullanımını kapsayabilen imalatçı veya ithalatçının maddenin imal edilişini ya da yaşam-döngüsü boyunca kullanımını tanımlayan ve maruz kalma kontrollerini ya da alt kullanıcılara maruz kalma kontrolleri konusunda tavsiyelerini açıklayan, işletim koşulları ve risk yönetimi önlemleri dâhil, koşullar bütününü, gg) Monomer: Polimer oluşturma tepkimesinde kullanılan özel işlem koşullarında kendine benzeyen veya benzemeyen moleküllere ardışık olarak eklenen kovalent bağlar oluşturma kapasitesine sahip maddeyi, ğğ) Piyasaya arz: Bedelli veya bedelsiz olarak, üçüncü tarafa tedarik etmeyi ve sağlamayı veya ithalatı, hh) Polimer: Ardışık bir ya da daha fazla tipteki monomer birimlerinin oluşturduğu, molekül ağırlıklarına göre dağılan ve molekül ağırlığındaki farklılığın birincil olarak monomer sayısındaki farklılığa dayandırıldığı molekül dizileri ile belirlenmiş, 1) En az bir farklı monomer birime veya diğer bir tepkene kovalent olarak bağlı en az üç monomer biriminden oluşan ve, 2) Basit ağırlıklı çoğunluğunda moleküller ile aynı molekül ağırlığına sahip ve basit ağırlıklı çoğunluğundan az olan molekülleri içeren maddeyi, ıı) Tam çalışma raporu: Bilgi üretmek için gerçekleştirilen çalışmanın tam ve kapsamlı açıklamalarını içeren literatürde yayımlanmış bilimsel makalenin veya test laboratuvarları tarafından hazırlanan raporun tamamını, ii) Taşınan izole ara madde: İzole edilmemiş ara madde kriterlerini karşılamayan ve başka tesislere taşınan ya da tedarik edilen ara maddeyi, jj) Tedarikçi: Kendi halinde veya bir karışım içinde bir maddeyi veya bir karışımı piyasaya arz eden imalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı veya dağıtıcıyı, kk) Tedarik zincirindeki aktörler: Tedarik zincirindeki tüm imalatçılar ve/veya ithalatçılar ve/veya alt kullanıcıları, ll) Ürün ve süreç odaklı araştırma ve geliştirme: Ürünün geliştirilmesi veya maddenin kendi halinde, karışım içinde veya eşya içinde geliştirilmesi süresince üretim süreçlerini geliştirmek ve/veya maddenin uygulama alanlarını test etmek için kullanılan üretim denemeleri veya pilot tesisleri ile ilgili her türlü bilimsel gelişmeyi, mm) Yerinde: Maddenin veya

(1) İmalatçılar, ithalatçılar ve alt kullanıcılar, insan sağlığını ya da çevreyi olumsuz etkilemeden maddelerin üretilmesini, piyasaya arzını ya da kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür.

(2) İmalatçı, ithalatçı veya ilgili olduğu durumlarda alt kullanıcı, bu Yönetmelik çerçevesindeki yükümlülüklere uyma sorumluluğu kendisine ait olmak şartıyla, diğer imalatçılar, ithalatçılar ve ilgili olduğu durumlarda alt kullanıcılarla görüşmesi de dâhil olmak üzere, 12 nci, 19 uncu ve 44 üncü maddeler ile Üçüncü Kısım hükümlerini yerine getirmek için veri ve maliyet paylaşımlarıyla ilgili konularda, üçüncü taraf temsilci atayabilir. Bu durumlarda, üçüncü taraf temsilci atamış olan imalatçı, ithalatçı ya da alt kullanıcının kimliği Bakanlık tarafından diğer imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılara açıklanmaz. İKİNCİ KISIM Maddelerin Kaydı BİRİNCİ BÖLÜM Bilgi Gerekliliği ve Kayıt İçin Genel Yükümlülük Maddelerin piyasaya arzı

(1) 7 nci, 8 inci ve 21 inci maddelere tabi kendi halinde ya da karışım içindeki ya da eşya içindeki maddeler, bu Kısım kapsamındaki ilgili hükümlere göre kayıt edilmedikleri takdirde, imal edilemez ya da piyasaya arz edilemez. Kendi halinde ya da karışım içindeki maddelerin genel kayıt yükümlülüğü

(1) Bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, maddeyi kendi halinde veya karışım içinde yıllık bir ton ya da daha fazla miktarda imal eden veya ithal eden imalatçı ya da ithalatçı Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa kayıt başvurusunda bulunur.

(2) Yerinde izole ara madde ya da taşınan izole ara madde olarak kullanılan monomerler için 17 nci ve 18 inci madde hükümleri uygulanmaz.

(3) Polimer imalatçısı veya ithalatçısı, aşağıdaki koşulların her ikisinin de geçerli olması durumunda, tedarik zincirindeki bir başka aktör tarafından kayıt edilmemiş olan monomer madde ya da polimer içindeki herhangi bir başka madde için Bakanlığa kayıt başvurusunda bulunur:

a) Polimer, monomer birimlerden oluşan ve kimyasal bağ yapmış monomer maddeden ya da başka maddeden ağırlıkça % 2 oranında ya da daha fazla içermesi,

b) Monomer maddenin ya da diğer maddenin toplam miktarı yıllık bir ton veya daha fazlasını oluşturması. Eşya içindeki maddelerin kaydı ve bildirimi

(1) Türkiye dışında, Türkiye’ye ithal edilmek üzere kendi halinde, karışım içinde ya da eşya içindeki bir maddeyi imal eden, bir karışım hazırlayan ya da eşyayı üreten gerçek ya da tüzel kişi, karşılıklı anlaşmaya vararak Türkiye içinde yerleşik gerçek ya da tüzel bir kişiyi bu Yönetmelik kapsamındaki ithalatçı yükümlülüklerini yerine getirmek üzere tek temsilcisi olarak atayabilir. Tek temsilci atanması durumunda, tek temsilci bu Yönetmelik kapsamında ithalatçı yükümlülüklerini yerine getirmekten sorumludur.

(2) Tek temsilcinin madde ve maddenin kullanımına ilişkin yeterli bilgisi olması ve 32 nci madde hükümlerine halel getirmeksizin ithal edilen miktarlar ve satış yapılan müşterilerin yanı sıra 27 nci maddede atıfta bulunulan güvenlik bilgi formunun en son güncellemesinin temini hakkındaki güncel bilgileri bulundurması gerekir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca tek temsilci atanması durumunda, Türkiye’de yerleşik olmayan imalatçı aynı tedarik zincirinde bulunan ithalatçıları haberdar eder. Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde bu ithalatçılar alt kullanıcı olarak kabul edilir. Ürün ve süreç odaklı araştırma ve geliştirme için genel kayıt yükümlülüğünden muafiyet

(1) İmalatçı, ithalatçı veya eşya üreticisi tarafından ya da bunların listelenmiş müşterileri ile işbirliği içinde ürün ve süreç odaklı araştırma ve geliştirme amacıyla sınırlı bir miktarda imal edilmiş ya da ithal edilmiş olan bir madde için 6 ncı, 7 nci, 8 inci, 17 nci, 18 inci ve 21 inci madde hükümleri 5 yıl süreyle uygulanmaz.

(2) Birinci fıkranın amaçları doğrultusunda, bir imalatçı, ithalatçı ya da eşya üreticisi Bakanlığa bildirimde bulunur. Bildirim aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Ek-6’nın birinci bölümüne göre imalatçı, ithalatçı ya da eşya üreticisinin kimliği,

b) Ek-6’nın ikinci bölümüne göre maddenin kimliği,

c) Varsa, Ek-6’nın dördüncü bölümüne göre maddenin sınıflandırması,

ç) Ek-6’nın 3.1 numaralı alt bölümüne göre tahmini miktarı,

d) Birinci fıkrada belirtilen listelenmiş müşterilerin isim ve adres bilgileri.

(3) Bakanlık, bildirimin eksiksiz olup olmadığını kontrol eder ve gerektiğinde 20 nci maddenin ikinci fıkrasını uygular. Bakanlık tarafından bildirimin alındığı tarih olacak şekilde bildirime tarih ve sayı verilir ve ilgili imalatçı veya ithalatçı veya eşya üreticisine bildirilir ve birinci fıkrada belirtilen 5 yıllık süreç bildirim tarihi itibariyle başlar.

(4) Bakanlık, maddenin veya maddeyi içeren karışımın veya eşyanın sadece ikinci fıkranın (d) bendinde belirtilen listelenmiş müşterilerin çalışanları tarafından insan sağlığı, iş sağlığı ve güvenliği ile çevrenin korunmasına yönelik mevzuatın şartlarına uygun olarak kullanımını, kendi halinde ya da bir karışım ya da eşya içinde halkın erişimine sunulmamasını sağlar ve ilave bilgiler talep edebilir. Ayrıca muafiyet süresini takiben kalan miktarların bertaraf edilmesi amacıyla geri toplatabilir.

(5) Maddenin imalatçısı ya da ithalatçısı, ya da eşya üreticisi ya da ithalatçısı, aksine bir durum bulunmaması halinde, bildirimi takiben iki haftadan önce olmamak kaydıyla, maddeyi imal ya da ithal edebilir ya da eşyayı üretebilir ya da ithal edebilir.

(6) İmalatçı, ithalatçı ya da eşya üreticisinin talebi ve araştırma ve geliştirme programı tarafından doğrulanması halinde muafiyet süresi maksimum beş yıl daha veya sadece insan ya da veterinerlik kullanımına yönelik ilaç ürünlerinin geliştirilmesinde kullanılacak maddelerde veya piyasaya arz edilmeyecek maddelerde maksimum on yıl daha uzatılabilir. Kayıt için sunulması gereken bilgiler

(1) 7 nci veya 8 inci maddelerin birinci veya beşinci fıkrası hükümleri gereği yapılması gereken kayıt başvurusu aşağıdaki bilgilerin tümünü içerir:

a) Aşağıdaki bilgileri içeren teknik dosya: 1) Ek-6’nın birinci bölümüne göre imalatçıların veya ithalatçıların kimliği, 2) Ek-6’nın ikinci bölümüne göre maddenin kimliği, 3) Ek-6’nın üçüncü bölümüne göre maddenin imalatı ve kullanımları hakkında kayıt ettirenlerin tüm tanımlanmış kullanımlarını temsil eden bilgi (Kayıt ettiren uygun görürse, bu bilgi, ilgili kullanım ve maruz kalma kategorilerini de içerebilir.), 4) Ek-6’nın dördüncü bölümüne göre maddenin sınıflandırması ve etiketlenmesi, 5) Ek-6’nın beşinci bölümüne göre maddenin güvenli kullanımına ilişkin rehberlik bilgileri, 6)

ila Ek-11’in uygulanmasından elde edilen bilgilerin çalışma özetleri, 7)

kapsamında gerekli olması halinde,

ila Ek-11’in uygulanmasından elde edilen bilgilerin kapsamlı çalışma özetleri, 8) (3), (4), (6) ve

(7) numaralı alt bentler veya (b) bendi doğrultusunda verilen bilgilerden hangilerinin ithalatçı ya da imalatçı tarafından seçilmiş ve kimyasalların değerlendirilmesi konusunda Ek-18’e göre belgelendirilmiş kimyasal değerlendirme uzmanı tarafından incelendiğine dair bildirim, 9)

(1) Bir veya daha fazla imalatçı tarafından imal edilen ve/veya bir veya daha fazla ithalatçı tarafından ithal edilen ve/veya 8 inci madde doğrultusunda kayıt işlemine tabi maddeler için aşağıdaki hükümler geçerlidir:

a) Üçüncü fıkraya tabi olmak üzere, 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4), (6), (7) ve

(9) numaralı alt bentlerinde belirtilen bilgiler ve

(8) numaralı alt bendinde belirtilen bildirim önce diğer kayıt ettirenlerle olan anlaşma kapsamında davranan lider kayıt ettiren tarafından sunulur. Bundan sonra, her bir kayıt ettiren, 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3) ve

(10) numaralı alt bentlerinde belirtilen bilgileri ve

(8) numaralı alt bendinde belirtilen bildirimi ayrıca sunar.

b) Her bir kayıt ettiren, 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin

(5) numaralı alt bendinde ve (b) bendinde belirtilen bilgiler ile (a) bendinin

(8) numaralı alt bendinde belirtilen bildirimin kendisi veya lider kayıt ettiren tarafından sunulmasına karar verebilir.

(2) Her bir kayıt ettiren, 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin, (4), (6), (7) ve

(9) numaralı alt bentlerinde belirtilen bilgilerden 13 üncü maddede yer alan tonaj aralıklarına göre gerekli olan bilgiler için sadece birinci fıkra hükmüne uyumlu olmak zorundadır.

(3) Kayıt ettiren 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4), (6), (7) ve

(9) numaralı alt bentlerinde belirtilen bilgileri aşağıdaki koşullar altında ayrı ayrı sunabilir:

a) Bilginin ortak sunulması orantısız bir biçimde maliyetli oluyorsa,

b) Bilginin ortak sunulması, kayıt ettirenin ticari açıdan gizli olduğunu düşündüğü bilgilerin ifşa edilmesine yol açıyorsa ve kendisine ciddi ticari zarar verebilecekse,

c) Kayıt ettiren, bilgilerin seçimi konusunda lider kayıt ettirenle görüş ayrılığına düşüyorsa.

(4) Kayıt ettiren üçüncü fıkra hükümlerini uygularsa, kayıt dosyası ile birlikte gerekçelerini de sunar.

(5) (Ek:RG-23/12/2023-32408) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği içerisinde yapılacak çalışmalar neticesinde lider seçimi ile veri ve maliyet paylaşımını da içeren ortak kayıt sürecine ilişkin hususlar Bakanlıkça yayımlanan usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür. Tonaja bağlı olarak sunulacak bilgiler

(1) 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde atıfta bulunulan teknik dosyanın (6) ve

(7) numaralı alt bentlerinde belirtilen çalışma özeti kayıt ettiren ile ilgili ve mevcut tüm fiziko-kimyasal, toksikolojik ve ekotoksikolojik bilgileri ve en az aşağıdaki hususları içerir:

a) Her bir imalatçı ya da ithalatçı başına yıllık bir ton ve üzerindeki miktarlarda üretilen ya da ithal edilen ve Ek-3’te belirtilen kriterlerden en az birini karşılayan maddeler için Ek-7’de belirtilen bilgiler,

b) Her bir imalatçı ya da ithalatçı başına yıllık bir ton ve üzerindeki miktarlarda üretilen ya da ithal edilen ve Ek-3’te belirtilen kriterleri karşılamayan maddeler için Ek-7’nin yedinci bölümünde belirtilen fiziko-kimyasal özellikler hakkında bilgi,

c) Her bir imalatçı ya da ithalatçı başına yıllık 10 ton ve üzerindeki miktarlarda üretilen ya da ithal edilen maddeler için

ve Ek-8’de belirtilen bilgiler,

ç) Her bir imalatçı ya da ithalatçı başına yıllık 100 ton ve üzerindeki miktarlarda üretilen ya da ithal edilen maddeler için

ve Ek-8’de belirtilen bilgiler ve Ek-9’da belirtilen bilgilerin sağlanması için test teklifleri,

d) Her bir imalatçı ya da ithalatçı başına yıllık 1000 ton ve üzerindeki miktarlarda üretilen ya da ithal edilen maddeler için

ve Ek-8’de belirtilen bilgiler ve

ve Ek-10’da belirtilen bilgilerin sağlanması için test teklifleri.

(2) Daha önceden kayıt ettirilmiş bir maddenin miktarı imalatçı veya ithalatçı başına bir sonraki tonaj eşiğine ulaştığında, yirmi iş günü içerisinde imalatçı ya da ithalatçı birinci fıkra kapsamında bilgi ihtiyacı olduğunu Bakanlığa bildirir.

(3) Bu madde hükümleri, uyarlanarak eşya üreticilerine de uygulanır. Maddelerin içsel özellikleri konusunda bilgi üretimine yönelik genel şartlar

(1) Maddelerin içsel özellikleri konusundaki bilgiler,

ile belirtilen koşulların karşılanması kaydıyla, test dışında yollarla üretilebilir. Özellikle insan toksisitesi bakımından bilgiler mümkün olduğunca omurgalı hayvanları içeren testler dışında, in vitro yöntemler ya da niteliksel veya niceliksel yapı-aktivite ilişkisi modelleri gibi alternatif yöntemlerin kullanılmasıyla ya da yapısal açıdan ilişkili maddelerden edinilen bilgiler gruplandırma ya da çapraz okuma kullanılarak üretilir. Ek-11’in üçüncü bölümünde belirtilen maruz kalma ve uygulanan risk yönetimi önlemleri hakkındaki bilgilerce desteklendiği takdirde, Ek-8’in 8.6 ve 8.7 numaralı alt bölümleri ile

(1) 12/8/2013 tarihli ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmeliğin6 ncı maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kaydettiren başına yıllık 10 ton ve üzeri miktarlarda olan ve bu Bölüm uyarınca kayda tabi olan tüm maddeler için bir kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapılır ve bir kimyasal güvenlik raporu hazırlanır. Kimyasal güvenlik raporu, kendi halinde, karışım içinde ya da eşya içinde her madde veya madde grubu için 2 ila 7 nci fıkralarda ve Ek-1’de belirtildiği gibi hazırlanan kimyasal güvenlik değerlendirmesini içerir.

(2) Bir karışım içindeki bir maddenin konsantrasyonu aşağıdakilerin herhangi birinin en düşüğünden daha az ise, karışım içindeki bu madde için birinci fıkra uyarınca kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapılması gerekli değildir:

a) 11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması HakkındaYönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen eşik değeri,

b) Bu Yönetmeliğin Ek-13’ünde verilen kriterlerin karşılanması durumunda, maddenin ağırlıkça % 0,1’i.

(3) Bir maddenin kimyasal güvenlik değerlendirmesi aşağıdaki basamakları içerir:

a) İnsan sağlığı zararlılık değerlendirmesi,

b) Fiziko-kimyasal zararlılık değerlendirmesi,

c) Çevresel zararlılık değerlendirmesi,

ç) Kalıcı, biyobirikimli ve toksik (PBT) ve çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) değerlendirmesi.

(4) Kayıt ettiren, üçüncü fıkranın izlenmesinin sonucu olarak bir maddenin PBT veya vPvB kriterlerini karşıladığı veya Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması,Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alanaşağıdaki (a) ila (ç) bentlerindeki zararlılık sınıflarından herhangi birinde sınıflandırıldığı sonucuna varırsa; kimyasal güvenlik değerlendirmesi, maruz kalma senaryolarının oluşturulması ya da uygun olduğu durumlarda ilgili kullanım ve maruz kalma kategorilerinin belirlenmesi ve maruz kalma tahminleri de dâhil olmak üzere maruz kalma değerlendirmesi ve risk karakterizasyonunu içerir. Risk senaryoları ve uygun olduğu durumlarda kullanım ve maruz kalma kategorileri, maruz kalma değerlendirmesi ve risk karakterizasyonu kayıt ettirenin tüm tanımlanmış kullanımlarını içerir.

a) 2.1 ila 2.4, 2.6 ve 2.7, 2.8 A ve B tipi, 2.9, 2.10, 2.12 numaralı alt bölümlerinde yer alan zararlılık sınıfları 2.13 (kategori 1 ve kategori 2), 2.14 (kategori 1 ve kategori 2) numaralı alt bölümlerinde yer alan zararlılık sınıfı ve 2.15 numaralı alt bölümünde (A ila F tipleri) yer alan zararlılık sınıfı,

b) 3.1 ila 3.6 numaralı alt bölümlerinde yer alan zararlılık sınıfları, 3.7 numaralı alt bölümünde yer alan üreme fonksiyonları ve doğurganlık veya gelişim üzerine olumsuz etki, narkotik etkiler dışında 3.8 numaralı alt bölümündeki etkiler, 3.9 ve 3.10 numaralı alt bölümlerinde yer alan zararlılık sınıfları,

c) 4.1 numaralı alt bölümünde yer alan zararlılık sınıfı,

ç) 5.1 numaralı alt bölümünde yer alan zararlılık sınıfı.

(5) Kimyasal güvenlik raporunun aşağıdaki nihai kullanımlar nedeniyle insan sağlığına karşı ortaya çıkan risklerin ele alınmasını içermesi gerekmez:

a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği kapsamındagıdalarla temas eden materyallerde,

b) Kozmetik Yönetmeliği kapsamındaki kozmetik ürünler.

(6) Tüm kayıt ettirenler kimyasal güvenlik değerlendirmesinde tanımlanmış olan riskleri yeterli bir şekilde kontrol altında tutmak için uygun önlemleri belirler, uygular ve uygun durumlarda önerilen güvenlik önlemleri 27 nci madde doğrultusunda sunulacak güvenlik bilgi formunda yer alır.

(7) Kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapması gereken kayıt ettirenler kimyasal güvenlik raporlarını erişilebilir halde ve güncel tutarlar. İKİNCİ BÖLÜM Kaydedilmiş Olarak Kabul Edilen Maddeler Bitki koruma ürünlerindeki ve biyosidal ürünlerdeki maddeler

(1) Yıllık bir ton veya üzeri miktarlardaki yerinde izole ara maddelerin imalatçıları, yerinde izole ara maddeler için Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa kayıt başvurusunda bulunurlar.

(2) Yerinde izole ara maddenin kaydı, imalatçının ek testler yapmaya gerek duymaksızın sağlayacağı aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Ek-6’nın birinci bölümüne göre imalatçının kimliği,

b) Ek-6’nın 2.1 ila 2.3.4 numaralı alt bölümlerine göre ara maddenin kimliği,

c) Ek-6’nın dördüncü bölümüne göre ara maddenin sınıflandırması,

ç) Ara maddenin fizikokimyasal özellikleri ile insan sağlığı ve çevreye yönelik özelliklerine ilişkin mevcut tüm bilgiler (Bir tam çalışma raporunun olduğu durumlarda, bir çalışma özeti verilir),

d) Ek-6’nın 3.5 numaralı alt bölümüne uygun olarak, kullanımın kısa bir genel tanımı,

e) Uygulanan risk yönetim önlemlerinin ayrıntıları.

(3) İkinci fıkra, sadece imalatçının maddenin son derecede sıkı şartlar altında kontrol edilerek üretildiğini ve yaşam döngüsü boyunca teknik yollarla muhafaza edildiğini teyit etmesi halinde, yerinde izole ara maddeler için geçerli olur. Emisyonun ve sonuç olarak ortaya çıkabilecek herhangi bir maruz kalma durumunun en alt düzeye indirilmesi için kontrol ve süreç teknolojileri kullanılır. Bu koşulların yerine getirilmemesi halinde ise, kayıt işlemi 11 inci maddede belirtilen bilgileri içerir.

(4) 23 üncü maddenin üçüncü fıkrası, 24 üncü maddenin yedinci fıkrası veya 26 ıncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren durumlar hariç olmak üzere, kayıt ettiren ikinci fıkranın (ç) bendi uyarınca kayıt işlemi amaçlı olarak özetlenmiş olan tam çalışma raporunun meşru mülkiyetine ya da bu rapora atıfta bulunma iznine sahip olur. Taşınan izole ara maddelerin kaydı

(1) Yerinde izole ara madde veya taşınan ara maddenin bir veya birden fazla imalatçı tarafından imal edilmesi ve/veya bir veya birden fazla ithalatçı tarafından ithal edilmesi durumunda; bu maddenin ikinci fıkrasına tabi olmak üzere, 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (c) ile (ç) bentleri ve 18 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) ile (ç) bentlerinde belirtilen bilgiler, ilk olarak diğer imalatçı ya da ithalatçıların üzerinde anlaşmış oldukları ve onlar adına hareket eden lider kayıt ettiren tarafından sunulur. Daha sonra her bir kayıt ettiren 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a), (b), (d) ile (e) bentlerinde ve 18 inci maddenin ikinci fıkrasının (a), (b), (d) ile (e) bentlerinde belirtilen bilgileri ayrı ayrı verir.

(2) Bir imalatçı ya da ithalatçı 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (c) ya da (ç) bentlerinde ve 18 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) ya da (ç) bentlerinde sözü edilen bilgileri aşağıdakiler gerçekleştiği takdirde ayrı ayrı verir:

a) Bu bilgilerin ortak verilmesi imalatçı ya da ithalatçı için orantısız bir biçimde masraflı olacaksa ya da,

b) Bilginin ortak bir şekilde verilmesi, imalatçı ya da ithalatçının ticari açıdan gizli olduğunu düşündüğü bilgilerin ifşa edilmesine yol açmakta ve kendisine ciddi ticari zarar verebilecekse ya da,

c) İmalatçı ya da ithalatçı verilecek bilgilerin seçimi konusunda lider kayıt ettirenle görüş ayrılığına düşmüşse.

(3) İkinci fıkranın geçerli olması halinde, imalatçı ya da ithalatçı, dosya ile birlikte hangisi uygunsa, maliyetlerin neden orantısız olduğunun, bilgi açıklamasının neden muhtemel ciddi ticari zarara yol açacağının veya duruma göre anlaşmazlığın açıklamasını verir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tüm Kayıt Ettirenler için Geçerli Ortak Hükümler Bakanlığın görevleri

(1) Kayıt tamamlanmış olarak kabul edilene dek Bakanlık her bir kayıt işlemine kayıt ile ilgili tüm yazışmalarda kullanılmak üzere başvuru numarası ve kayıt başvurusunun Bakanlık tarafından alındığı tarihi gösteren başvuru tarihi verir.

(2) Bakanlık kayıt dosyası ile ilgili;

a) Bakanlık, 11 inci ve 13 üncü ya da 17 nci veya 18 inci madde kapsamında gerekli olan t ü m öğelerin sağlanmış olduğunun ve 59 uncu maddede belirtilen kayıt ücretinin ödenmiş olduğunun doğrulanması amacıyla her bir kayıt işlemi için tamlık kontrolü yapar. Tamlık kontrolü, sunulan herhangi bir verinin veya kanıtların yeterliliğinin ya da kalitesinin değerlendirmesini içermez.

b) Bakanlık, tamlık kontrolünü başvuru tarihinden itibaren üç hafta içinde gerçekleştirir. Tamlık kontrolünde eksiklik saptanması halinde, Bakanlık, kayıt işleminin tamamlanması için gereken ilave bilgileri, üç haftalık sürenin bitmesinden önce kayıt ettireni bilgilendirerek bilgilerin tamamlanması için son tarihi belirler.

c) Kayıt ettiren kayıt başvurusunu tamamlayarak belirlenen son tarihe kadar Bakanlığa iletir. Bakanlık, ilave bilgilerin sunum tarihini kayıt ettirene teyit eder. Bakanlık, ilave edilen bilgileri göz önünde bulundurarak yeniden bir tamlık kontrolü yapar.

ç) Kayıt ettirenin verilen son tarih içinde kayıt başvurusunu tamamlayamaması halinde, Bakanlık kayıt başvurusunu reddeder. Bu gibi durumlarda kayıt ücreti iade edilmez.

(3) Kayıt işlemi tamamlandığında, Bakanlık ilgili maddeye bir kayıt numarası ile başvuru tarihi ile aynı olan bir kayıt tarihi verir. Bakanlık, kayıt numarası ve kayıt tarihini ilgili kayıt ettirene iletir. Kayıt numarası, daha sonra kayıt ile ilgili olarak yapılacak olan tüm yazışmalar için kullanılır.

(4) Yeni bir kayıt ettiren tarafından belirli bir madde ile ilgili olarak Bakanlığa ilave bilgi verildiğinde, Bakanlık, 22 nci maddede belirtilen amaçlar doğrultusunda, mevcut kayıt ettirenleri bu bilginin veritabanında bulunduğuna ilişkin bilgilendirir. Maddelerin imalatı ve ithalatı

uyarınca gereken testler yapılmayabilir.

(2) Omurgalı hayvanlarla yapılan testler ve bu testlerde kullanılan hayvan sayısının azaltılması bakımından, bu yöntemler düzenli olarak gözden geçirilir ve geliştirilir.

(3) Maddelerle yapılacak testlerin, maddelerin içsel özellikleri hakkında bilgi üretmesi gerektiğinde, testler 11/12/2013 tarihli ve 28848 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Fiziko-Kimyasal,Toksikolojik ve Ekotoksikolojik Özelliklerinin Belirlenmesinde Uygulanacak Test Yöntemleri Hakkında Yönetmelik uyarınca yürütülür. Kimyasal maddelerin içsel özelliklerine yönelik bilgiler, Ek-11’de belirtilen koşulların yerine getirilmesi halinde diğer test yöntemleri doğrultusunda da elde edilebilir.

(4) Ekotoksikolojik ve toksikolojik testler, 9/3/2010 tarihli ve 27516 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri, Test Birimlerinin Uyumlaştırılması, İyi Laboratuvar Uygulamalarının ve Çalışmaların Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik ile öngörülen iyi laboratuvar uygulamalarına uygun olarak gerçekleştirilir.

(5) Madde daha önce kaydettirilmişse, yeni kayıt ettiren, maddenin saflık derecesi ve safsızlıkların yapısı da dâhil, daha önce kaydettirilmiş olanla aynı madde olduğunu kanıtlaması ve daha önceki kaydettiren veya kaydettirenlerin tam çalışma raporuna kayıt amaçlı olarak izin vermiş olması kaydıyla, yeni kaydettiren çalışma özetlerine ya da kapsamlı çalışma özetlerine atıfta bulunma hakkına sahip olur. Yeni kaydettiren Ek-6’nın ikinci bölümünde istenen bilgileri temin etmek amacıyla bu gibi çalışmalara atıfta bulunmaz. Kimyasal güvenlik raporu ve risk azaltma önlemlerini uygulama ve tavsiye etme görevi

(1)Yıllık bir ton veya üzeri miktarlardaki taşınan izole ara maddelerin imalatçıları ya da ithalatçıları taşınan izole ara maddeler için Bakanlığın internet sayfasında yer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa kayıt başvurusunda bulunur.

(2) Taşınan izole ara maddenin kaydı, aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Ek-6’nın birinci bölümüne göre imalatçının ya da ithalatçının kimliği,

b) Ek-6’nın 2.1 ila 2.3.4 numaralı alt bölümlerine göre ara maddenin kimliği,

c) Ek-6’nın dördüncü bölümüne göre ara maddenin sınıflandırması,

ç) Ara maddenin fiziko-kimyasal özellikleri ile insan sağlığı ve çevreye yönelik özelliklerine ilişkin mevcut tüm bilgiler (Tam çalışma raporunun olduğu durumlarda, çalışma özeti sunulur),

d) Ek-6’nın 3.5 numaralı alt bölümüne göre, kullanımın kısa bir genel tanımı,

e) Dördüncü fıkra uyarınca uygulanan ve kullanıcıya tavsiye edilen risk yönetim önlemlerinin ayrıntıları.

(3) Her bir imalatçı ya da ithalatçı başına yıllık 1000 tonun üzerindeki miktarlardaki bir taşınan izole ara madde için yapılacak bir kayıt başvurusu, ikinci fıkra kapsamında gereken bilgilere ilave olarak, Ek-7’de belirtilen bilgileri içerir. Bu bilgiler 14 üncü madde hükümlerine göre sağlanır.

(4) Sadece imalatçı ya da ithalatçının, söz konusu ara maddeden bir başka maddenin veya maddelerin sentezlenmesinin başka imalat yerlerinde aşağıdaki sıkı kontrollü şartlar altında gerçekleşeceğini kendisinin teyit etmesi ya da kullanıcıdan bu konuda teyit aldığını beyan etmesi durumunda, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca taşınan izole ara maddelere uygulanır:

a) Madde tüm yaşam döngüsü boyunca; imalat, saflaştırma, ekipmanların bakımı ve temizliği, numune alımı, analiz, ekipman ya da kapların yüklenmesi ve boşaltılması, atıkların bertarafı ya da saflaştırılması ve depolanması da dâhil olmak üzere teknik yollarla sıkı koşullar altında muhafaza edilir. Bu koşulların yerine getirilmemesi halinde, kayıt işlemi 11 inci maddede belirtilen bilgileri içerir.

b) Emisyonun ve sonuç olarak ortaya çıkabilecek maruz kalma durumlarının en aza indirgenmesi için prosedür ve kontrol teknolojileri kullanılır.

c) Maddeyle ilgili tüm işlemler yalnızca uygun şekilde eğitim almış, yetkili personel tarafından yapılır.

ç) Temizlik ve bakım işlerinde, sistemin açılması ve sisteme girilmesi öncesinde tasfiye ve yıkama gibi özel prosedürler uygulanır.

d) Kaza durumlarında ve atıkların oluştuğu durumlarda, arıtma, temizlik ve bakım prosedürleri sırasında emisyonun ve sonuç olarak ortaya çıkabilecek maruz kalma durumlarının en aza indirgenmesi için prosedür ve/veya kontrol teknolojileri kullanılır.

e) Maddeyle ilgili tüm işlemler belgelenir ve imalat yeri işletmecisi tarafından sıkı şekilde uygulatılır.

(5) 23 üncü maddenin üçüncü fıkrası, 24 üncü maddenin yedinci fıkrası veya 26 ncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren durumlar hariç olmak üzere, kayıt ettiren ikinci fıkranın (ç) bendi uyarınca kayıt işlemi amaçlı olarak özetlenmiş olan tam çalışma raporunun meşru mülkiyetine ya da bu rapora atıfta bulunma iznine sahip olur. İzole ara maddelere ait verilerin birden fazla kayıt ettiren tarafından ortak sunulması

(1) Kayıt işleminden sonra, kayıt ettiren kendi inisiyatifi doğrultusunda, aşağıdaki durumlarda kaydını yeni bilgilerle günceller ve bu bilgileri gecikmeksizin Bakanlığa sunar:

a) İmalatçı, ithalatçı ya da eşya üreticisi olmak gibi, herhangi bir statü değişikliği ya da isim ve adres gibi kimlik bilgilerinin değişiklikleri,

b) Ek-6’nın ikinci bölümünde belirtildiği şekilde, maddelerin bileşimindeki herhangi bir değişiklik,

c) Kayıt ettiren tarafından imal ya da ithal edilen yıllık ya da toplam madde miktarlarındaki değişiklikler ya da kayıt ettiren tarafından üretilen ya da ithal edilen eşyalarda bulunan maddelerin miktarlarındaki değişiklikler imalatın ya da ithalatın durdurulması dâhil olmak üzere tonaj aralığında değişikliğe yol açıyorsa bu değişiklikler,

ç) Maddenin imalatının ya da ithalatının yeni tanımlanmış kullanımları ve Ek-6’nın 3.7 bölümünde tavsiye edilmediği belirtilen yeni kullanım alanları,

d) Kimyasal güvenlik raporunda veya güvenlik bilgi formunda değişikliklere sebep olabilecek maddenin insan sağlığı ve çevreye yönelik riskleri hakkında yeni bilgiler,

e) Maddenin sınıflandırmasında ve etiketlenmesinde yapılan herhangi bir değişiklik,

f) Kimyasal güvenlik raporunda veya Ek-6’nın beşinci bölümünde yapılan herhangi bir güncelleme veya değişiklik,

g) Kayıt ettiren,

ya da Ek-10’da yer alan bir testin yapılması gerektiğini belirlediği takdirde, söz konusu test teklifi,

ğ) Kayıt işleminde bilgi erişimi için verilen izinde yapılan herhangi bir değişiklik.

(2) Kayıt ettiren, 36 ncı, 37 nci, 41 inci veya 50 nci madde uyarınca verilen bir kararın gerektirdiği bilgileri içeren kayıt güncellemesini karar içinde belirtilen sürede yapar.

(3) Bakanlık, 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri doğrultusunda güncellenen her bir kayıt için tamlık kontrolü yapar. Güncellemenin 13 üncü maddenin ikinci fıkrası ve bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendine uygun olduğu durumlarda Bakanlık, kayıt ettiren tarafından temin edilen bilginin tamlığını kontrol eder ve 20 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.

(4) 12 nci ve 19 uncu maddeler kapsamına giren durumlarda, her kayıt ettiren birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen bilgileri ayrı ayrı verir. ÜÇÜNCÜ KISIM Verilerin Paylaşılması ve Gereksiz Testlerden Kaçınılması BİRİNCİ BÖLÜM Veri Paylaşımı Kuralları Veri paylaşımı

(1) Hayvanlar üzerinde yapılan testlerden kaçınılması için, bu Yönetmeliğin amaçlarına yönelik olarak omurgalı hayvanlar üzerinde test yapılması son çare olarak ele alınır. Ayrıca, diğer testlerin tekrarlanmasının önüne geçilmesi için önlemler alınması gerekir.

(2) Bilginin paylaşımı ve ortak veri sunumu teknik bilgilere ve özellikle maddelerin içsel özelliklerine ilişkindir. Kaydettirenler, piyasadaki hareketleri ile ilgili, özellikle üretim kapasiteleri, üretim veya satış miktarları, ithalat miktarları veya pazar payları hakkında bilgi alışverişinden kaçınabilir.

(3) En az 12 yıl öncesinde bir kayıt çerçevesinde verilmiş olan herhangi bir çalışmanın çalışma özeti veya kapsamlı çalışma özeti, bir başka imalatçı ya da ithalatçı tarafından kayıt amaçlı olarak kullanılabilir. İKİNCİ BÖLÜM Mevcut Verilerin Paylaşımı Kayıt edilmiş maddelerde mevcut verilerin paylaşılması

(1) Maddeye ilişkin olarak Bakanlığa ön-Madde Bilgisi Değişim Forumu (ön-MBDF) göndermiş olan tüm potansiyel kayıt ettirenler, alt kullanıcılar ve üçüncü taraflar veya maddeye ilişkin olarak belirtilen (Değişik ibare:RG-23/12/2023-32408) 31/12/2030 tarihinden önce bir kayıt başvurusunda bulunmuş olan kayıt ettirenler, Madde Bilgisi Değişim Forumunun (MBDF) katılımcıları olurlar.

(2) Her bir MBDF’nin amacı:

a) Kayıt amaçlı olarak, 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ve

(7) numaralı alt bentlerinde belirtilen bilgilerin potansiyel kayıt ettirenler arasında paylaşılarak, çalışmaların tekrarlanmasının engellenmesi ve,

b) Potansiyel kayıt ettirenler arasında, sınıflandırma ve etiketleme farklılığı olduğu durumlarda, sınıflandırma ve etiketleme konusunda anlaşma sağlanmasıdır.

(3) MBDFkatılımcıları, diğer kayıt ettirenlere mevcut çalışmaları sağlar, diğer kayıt ettirenlerin bilgi taleplerine yanıt verir, birlikte sonraki çalışmalara yönelik ihtiyaçları tanımlar ve ikinci fıkranın (a) bendinde belirlenen amaçlara yönelik olarak yürütülecek bu gibi çalışmaların yürütülmesini düzenler. Her bir MBDF, (Değişik ibare:RG-23/12/2023-32408) 31/12/2032 tarihine kadar faaliyetini sürdürür. Testlerle ilgili verilerin paylaşılması

(1) Kayıt amaçlı olarak gerekli bilgilerin elde edilmesi için testler yapılmadan önce, MBDF katılımcıları, ilgili bir çalışmanın kendi MBDF’i içinde mevcutolup olmadığını araştırır. Omurgalı hayvanlar üzerinde yapılan testleri içeren ilgili bir çalışmanın MBDF’de mevcut olması durumunda, MBDFkatılımcısı bu çalışmayı talep eder. Omurgalı hayvanlar üzerinde yapılan testleri içermeyen ilgili bir çalışmanın MBDF’de mevcut olması durumunda, MBDF katılımcısı bu çalışmayı talep edebilir. Çalışmanın talep edilmesinitakip eden bir ay içerisinde, çalışmanın sahibi, istekte bulunan katılımcı veya katılımcılara çalışmanın maliyetine dair kanıtları sunar. Katılımcılar ve çalışma sahibi, bilgi paylaşımından doğan maliyetin adil, şeffaf ve ayrım gözetmeksizin dağıtılmasını sağlamak üzere tüm çabayı sarf eder. Orantılı paylaşım tutarının hesaplanması Bakanlık görüşü alınarak kolaylaştırılabilir. Taraflar anlaşmaya varmazlarsa, maliyet eşit olarak paylaştırılır. Çalışma sahibi, ödemeyi almasından sonraki iki hafta içerisinde, tam çalışma raporunun kayıt amaçlı olarak referans gösterilmesine izin verir. Kayıt ettirenler yalnızca kayıt gereklerini karşılamak için gerekli olan bilgilerin maliyetini paylaşır.

(2) Testlerle ilgili bir çalışma MBDF içerisinde bulunmuyorsa, her bir bilgi gereği için her bir MBDF içinde tek katılımcısı tarafından diğerleri adına yalnızca birçalışma yapılır. Katılımcılar, hangi katılımcının diğerleri adına testi yürüteceği ve Bakanlığa bir özet veya kapsamlı çalışma özeti sunacağı konusunda, Bakanlığın belirlediği son tarihten önce anlaşmaya varır. Herhangi bir anlaşmaya varılamaması halinde, hangi kayıt ettiren ya da alt kullanıcının testi yapacağına Bakanlık karar verir. Bir çalışmaya ihtiyaç duyan tüm MBDF katılımcıları, çalışmaların detaylı bir şekilde hazırlanması için gereken maliyete, potansiyel kayıt ettiren sayısına karşılık gelen bir payla katkıda bulunur. Kendileri çalışma yürütmeyen katılımcılar, çalışmayı yürüten katılımcıya ödeme yaptıktan sonra iki hafta içerisinde tam çalışma raporunu kullanma hakkına sahip olur.

(3) Birinci fıkrada belirtildiği üzere omurgalı hayvanlar üzerinde yapılan testleri içeren bir çalışmanın sahibinin, diğer katılımcılara çalışma maliyeti veya çalışmanın kendisi konusunda bilgi vermeyi reddetmesi halinde, söz konusu çalışma sahibi diğer katılımcılara gerekli bilgiyi temin etmediği sürece kayıt işlemlerine devam edemez. Diğer katılımcılar ise, kayıt dosyasında sebep belirtmek kaydıyla ilgili bilgiyi vermeye gerek kalmaksızın kayıt işlemine devam edebilir. Diğer katılımcıların kayıt tarihini takiben 12 ay içerisinde, söz konusu bilginin sahibi bilgiyi katılımcılara vermişse, çalışma tekrarlanmaz; aksi takdirde Bakanlık testin katılımcılar tarafından tekrarlanmasına karar verirse, test tekrarlanır. Bununla birlikte, başka bir kayıt ettiren tarafından söz konusu bilgiyi içeren bir kayıt daha önce yapılmışsa, Bakanlık diğer katılımcılara söz konusu kayıt dosyasındaki bilgiye başvurmak için izin verir. Tam çalışma raporunun diğer kayıt ettiren tarafından diğer katılımcılara sunulması halinde, diğer kayıt ettiren diğer katılımcılardan maliyetin eşit orantılı bir payını talep etme hakkına sahiptir ve bu hususta hukuki yollara başvurabilir.

(4) Omurgalı hayvanlar üzerinde yapılan testleri içermeyen bir çalışma sahibi, bu maddenin birinci fıkrasında belirtildiği üzere çalışma maliyeti ya da çalışmanın kendisi ile ilgili olarak diğer katılımcılara bilgi vermeyi reddederse, diğer MBDF katılımcıları, MBDF’de ilgili bir çalışma bulunmadığını kabul ederek kayıt işlemine devam eder.

(5) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtildiği şekilde çalışma maliyeti veya çalışmanın kendisi ile ilgili olarak bilgi vermeyi reddeden çalışma sahibine 63 üncü madde hükümleri uygulanır. DÖRDÜNCÜ KISIM Tedarik Zinciri İçerisinde Bilgi BİRİNCİ BÖLÜM Güvenlik Bilgi Formu Güvenlik bilgi formu için gerekenler

(1) Aşağıdaki durumlarda, bir maddenin ya da karışımın tedarikçisi, madde veya karışımın alıcısına Ek-2’ye uygun olarak ve Ek-18’e göre belgelendirilmiş kimyasal değerlendirme uzmanı tarafından hazırlanmış bir güvenlik bilgi formunu temin eder:

a) Maddenin ya da karışımın Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca zararlı olarak sınıflandırma kriterlerini karşılaması durumunda,

b) Maddenin Ek-13’te belirlenen kriterlere göre kalıcı, biyobirikimli ve toksik ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli olması durumunda veya,

c) Maddenin 49 uncu madde uyarınca hazırlanan listeye, (a) ve (b) bentleri dışındaki nedenlerden dolayı dâhil olması durumunda.

(2) 15 inci veya 33 üncü maddeler kapsamında belirli bir madde için kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapması gereken herhangi bir aktör, güvenlik bilgi formundaki bilgilerin bu değerlendirmedeki bilgiler ile tutarlılık içerisinde olmasını sağlar. Güvenlik bilgi formu bir karışım için hazırlanmış ve tedarik zincirindeki aktör, söz konusu karışım için bir kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapmışsa; karışımın, güvenlik bilgi formunun karışım içindeki her bir kimyasal maddenin kimyasal güvenlik raporu yerine, yalnızca karışımın kendi kimyasal güvenlik raporuyla tutarlılık içinde olması yeterlidir.

(3) Karışımın, Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca zararlı olarak sınıflandırma kriterlerine uymaması, fakat;

a) Gaz halinde olmayan karışımlar için tekil konsantrasyon ağırlıkça ≥ % 1 ve gaz halindeki karışımlar için hacimce ≥ % 0,2 olan, insan sağlığı veya çevre için zararlı en az bir madde içermesi,

b) Gaz halinde olmayan karışımlar için tekil konsantrasyon ağırlıkça ≥ % 0.1 olan, Kanserojen Kategori 2 veya Üremeye Toksik Kategori 1, Solunum HassasiyetiKategori 1 ya da Ek-13’te belirtilmiş kriterler doğrultusunda kalıcı, biyobirikimli ve toksik (PBT) ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) olan ya da (a) bendinde belirtilenlerin haricinde bir nedenle 49 uncu maddenin birinci fıkrası kapsamında listeye dâhil edilmiş en az bir madde içermesi,

c) Mesleki maruz kalma sınır değeri olan bir madde içermesi, durumlarının en az birinde tedarikçi istek üzerine

(1) Kendi halinde veya karışım içinde bulunan maddenin 27 nci madde doğrultusunda güvenlik bilgi formu hazırlamasına gerek olmayan herhangi bir tedarikçisi, alıcılarına aşağıdaki bilgileri temin eder:

a) Bu fıkra kapsamında bilgi verilmesi gereken maddeler için varsa 20 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen kayıt numaraları,

b) Bir maddenin izne tabi olup olmadığı ve bu tedarik zincirinde Yedinci Kısım kapsamında verilmiş ya da reddedilmiş olan bir iznin detayları,

c) Sekizinci Kısım uyarınca getirilen herhangi bir kısıtlamanın detayları,

ç) Risk yönetim önlemlerinin tanımlanması ve uygulanması için gereken, Ek-11’in üçüncü bölümünün uygulanmasından doğacak olan özel koşullar dâhil olmak üzere, maddeye ilişkin herhangi bir mevcut bilgi.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgiler, Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren kendi halinde ya da bir karışım içindeki maddenin en geç ilk teslimatında yazılı veya elektronik ortamda ücretsiz olarak iletilir.

(3) Tedarikçiler aşağıdaki durumlarda bu bilgileri zaman kaybetmeden günceller:

a) Risk yönetim önlemlerini etkileyebilecek bilgiler veya zararlara ilişkin yeni bilgiler edinildiğinde,

b) İzin verildiğinde veya reddedildiğinde,

c) Kısıtlama getirildiğinde.

(4) Güncellenen bilgi, önceki 12 ay içerisinde maddenin tedarik edildiği tüm eski alıcılara yazılı veya elektronik ortamda ücretsiz olarak iletilir. Kaydın ardından yapılan herhangi bir güncelleme kayıt numarasını da içerir. Eşyalar içindeki maddelere ilişkin bilgilerin iletilmesi

(1) 47 nci maddede belirtilen kriterleri karşılayan ve 49 uncu maddenin birinci fıkrasına göre belirlenen maddeyi ağırlıkça % 0,1 ve üzerinde konsantrasyonlarda içeren eşyanın tedarikçisi, eşyanın alıcısına, eşyayı daha güvenli bir şekilde kullanması için maddenin ismini ve mevcut bilgiyi temin eder.

(2) 47 nci maddede belirtilen kriterleri karşılayan ve 49 uncu maddenin birinci fıkrasına göre belirlenen maddeyi ağırlıkça % 0,1 ve üzerinde konsantrasyonlarda içeren eşyanın tedarikçisi, talep ettiği takdirde eşyanın tüketicisine, eşyayı daha güvenli bir şekilde kullanması için maddenin ismini ve mevcut bilgiyi temin eder. İlgili talebin alınmasından sonra bilgiyi 45 gün içinde ücretsiz olarak tüketiciye iletir. Maddelere ve karışımlara ilişkin bilgilerin tedarik zincirinde yukarıya doğru iletilmesi

(1) Bir maddenin ya da karışımın tedarik zinciri içindeki herhangi bir aktör aşağıdaki bilgileri tedarik zincirinden yukarı doğru bir sonraki aktöre veya dağıtıcıya iletir. Dağıtıcılar bu bilgiyi tedarik zincirinde yukarı doğru bir sonraki aktör ya da dağıtıcıya iletir:

a) İlgili kullanımlara bakılmaksızın, zararlılık özelliklerine ilişkin yeni bilgiler,

b) Yalnızca belirlenmiş kullanımlarla ilgili olarak iletilmek üzere, kendisine temin edilen güvenlik bilgi formunda tanımlanan risk yönetim tedbirlerinin uygunluğu konusunda kuşku uyandıracak herhangi bir başka bilgi. Çalışanların bilgiye erişimi

(1) İşverenler, çalışanlara kullandıkları veya çalışmaları sırasında maruz kalabilecekleri maddeler ya da karışımlarla ilgili olarak, 27 nci ve 28 inci maddeler kapsamında temin edilen bilgileri sağlar. Bilgilerin muhafazasına dair yükümlülük

(1) Alt kullanıcı veya dağıtıcı, kaydın hazırlanmasına yardım etmek üzere bilgi sağlayabilir.

(2) Bilgilerin iletilmesi hususunda;

a) Herhangi bir alt kullanıcı, kendi kullanımını, tanımlanmış bir kullanım yapmak amacıyla, maddeyi kendisine kendi halinde ya da karışım içinde sağlayan imalatçıya, ithalatçıya, alt kullanıcıya ya da dağıtıcıya yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirme hakkına sahiptir.

b) Alt kullanıcı bir kullanımı açıklarken maddeyi tedarik etmiş olan imalatçı, ithalatçı ya da alt kullanıcıya, yapacağı kimyasal güvenlik değerlendirmesinde kullanması için, bir maruz kalma senaryosu ya da uygun durumlarda bir kullanım ve bir maruz kalma kategorisi hazırlamak üzere yeterli bilgiyi verir.

c) Dağıtıcılar, bilgileri tedarik zincirinde yukarıya doğru bir sonraki aktör ya da dağıtıcıya aktarır. Bu gibi bilgileri alan alt kullanıcılar belirlenmiş kullanımlar için bir maruz kalma senaryosu hazırlayabilir ya da bilgiyi tedarik zincirinde yukarıya doğru bir sonraki aktöre iletebilir.

(3) Kayıt edilmiş maddeler için alt kullanıcı kendi halinde ya da bir karışım içinde bulunan maddeyi ikinci fıkra hükümlerine göre imalatçı, ithalatçı ya da alt kullanıcıdan tanımlanmış kullanımlara dahil edilmesi talebinde bulunabilir. İmalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı talebin tedariğinden en az bir ay önce yapılmış olması kaydıyla, bir sonraki tedariğinden önce ya da talebi takip eden bir ay içinde, süre bakımından bunlardan hangisi daha sonra gerçekleşmiş ise 15 inci maddede belirlenen yükümlülüklere uyar.

(4) Kendi halinde ya da karışım içinde bulunan maddenin alt kullanıcısı; maruz kalma senaryosunda tanımlanan koşullar dışındaki herhangi bir kullanım ya da kendisine iletilen güvenlik bilgi formunda yer alan kullanım ve maruz kalma kategorisi dışında veya tedarikçisinin tavsiye etmediği herhangi bir kullanım için

uyarınca kimyasal güvenlik raporu hazırlar. Aşağıdaki durumlarda, alt kullanıcının kimyasal güvenlik raporu hazırlamasına gerek yoktur:

a) 27 nci madde doğrultusunda madde veya karışımla birlikte güvenlik bilgi formu iletilmesi gerekmiyorsa,

b) 15 inci madde doğrultusunda tedarikçi tarafından kimyasal güvenlik raporu hazırlanması gerekmiyorsa,

c) Alt kullanıcı maddeyi ya da karışımı yılda toplam bir tondan az miktarda kullanıyorsa,

ç) Alt kullanıcı, en azından kendisine güvenlik bilgi formunda iletilen maruz kalma senaryosunda yer alan koşulları içeren maruz kalma senaryosunu uyguluyor veya tavsiye ediyorsa,

d) Maddenin karışımdaki konsantrasyonu, 15 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen konsantrasyondan daha düşükse,

e) Çalışanların ve çevrenin korunmasına yönelik mevzuatın gerekleri doğrultusunda insan sağlığı ve çevreye yönelik risklerin yeterli bir şekilde kontrol altında tutulması kaydıyla, alt kullanıcı maddeyi ürün ve sürece yönelik araştırma ve geliştirme amaçlı olarak kullanıyorsa.

(5) Herhangi bir alt kullanıcı aşağıdakilerden herhangi birinde tanımlanmış olan risklerin yeterli bir şekilde kontrol altında tutulmasına yönelik olarak uygun önlemleri tanımlar, uygular ve tavsiye eder:

a) Kendisine verilen güvenlik bilgi formları,

b) Kendi kimyasal güvenlik değerlendirmesi,

c) Kendisine 28 inci madde kapsamında verilmiş olan risk yönetim önlemi hakkında herhangi bilgi.

(6) Alt kullanıcının dördüncü fıkranın (c) bendi uyarınca kimyasal güvenlik raporu hazırlamaması durumunda, alt kullanıcı maddenin kullanımlarını göz önünde bulundurarak, insan sağlığı ve çevreye yönelik risklerin yeterli bir şekilde kontrol altında tutulmasını sağlamak üzere gereken uygun risk yönetim önlemlerini tanımlar ve uygular. Gerektiğinde, bu bilgi kendisi tarafından hazırlanan güvenlik bilgi formuna eklenir.

(7) Alt kullanıcılar, kimyasal güvenlik raporlarını güncel ve erişilebilir halde tutar.

(8) Dördüncü fıkra uyarınca hazırlanmış kimyasal güvenlik raporu, 15 inci maddenin beşinci fıkrasında tanımlanan son kullanımlardan kaynaklanan insan sağlığına yönelik risklerin göz önünde bulundurulmasını gerektirmez. Alt kullanıcıların bilgi raporlama yükümlülüğü

(1) Alt kullanıcılar, güvenlik bilgi formuyla birlikte tedarikçilerinin kendilerine temin etmiş olduğu kayıt numarasının alınmasını takiben en geç 12 ay içinde 33 üncü maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirir.

(2) Alt kullanıcılar, güvenlik bilgi formuyla birlikte tedarikçilerinin kendilerine temin etmiş olduğu kayıt numarasının alınmasını takiben en geç 6 ay içinde 34 üncü maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirir. ALTINCI KISIM Değerlendirme BİRİNCİ BÖLÜM Dosya Değerlendirme Test önerilerinin incelenmesi

(1) Bakanlık, madde için

(1) 7 nci veya 18 inci madde uyarınca tedarik zincirinde yukarı doğru bir aktör tarafından kayıt ettirilmiş maddenin daha önceki kullanımlarının dışında bir kullanıma başlamadan ya da devam etmeden önce, alt kullanıcı aşağıdaki durumlarda ikinci fıkrada belirtilen bilgileri Bakanlığa rapor olarak sunar:

a) Alt kullanıcının 33 üncü maddenin dördüncü fıkrası doğrultusunda kimyasal güvenlik raporu hazırlaması gerektiğinde ya da,

b) Alt kullanıcı 33 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (c) veya (e) bendinde belirlenen muafiyetlerden yararlandığında.

(2) Alt kullanıcı tarafından raporlanan bilgi aşağıdaki hususları da kapsar:

a) Ek-6’nın 1.1 numaralı alt bölümüne göre alt kullanıcının kimlik ve iletişim bilgileri,

b) Varsa, 20 nci maddenin üçüncü fıkrasında bahsedilen kayıt numaraları,

c) Ek-6’nın 2.1 ila 2.3.4 numaralı alt bölümlerine göre maddelerin kimlik bilgileri,

ç) Ek-6’nın 1.1 numaralı alt bölümüne göre imalatçılar, ithalatçılar ya da diğer tedarikçilerin kimlik bilgileri,

d) Ek-6’nın 3.5 numaralı alt bölümüne göre kullanımların ve kullanım koşullarının genel bir açıklaması,

e) Alt kullanıcının 33 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında muafiyetten yararlandığı durumlar dışında, kimyasal güvenlik değerlendirmesinin tamamlanması için alt kullanıcı tarafından gerekli görülen durumlarda omurgalı hayvanlar üzerinde ilave testlerin yapılmasına yönelik test teklifi.

(3) Alt kullanıcı, birinci fıkra kapsamında raporlanmış bilgilerde bir değişiklik olması halinde değişikliğin gerçekleşmesinden itibaren gecikmeksizin bilgileri günceller.

(4) Alt kullanıcı, kendi madde sınıflandırmasının tedarikçinin sınıflandırmasından farklı olması halinde, durumu Bakanlığa bildirir.

(5) Alt kullanıcının 33 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında muafiyetten yararlandığı durumlar dışında, alt kullanıcı tarafından daha önceki kullanımlarının dışında bir kullanıma yönelik olarak bir tonun altında kullanılan kendi halinde ya da karışım içindeki maddeler için bu maddenin birinci ve dördüncü fıkraları doğrultusunda raporlama gerekmez. Alt kullanıcıların yükümlülüklerinin uygulanması

ve Ek-10’da belirlenmiş olan bilgilerin temin edilmesinde, kayıt işleminde ya da alt kullanıcı raporunda bulunan her test teklifini inceler. PBT, vPvB, hassaslaştırıcı ve/veya kanserojen, mutajen veya üreme için toksik (CMR) özellik taşıyan ya da taşıma ihtimali olan veya yıllık 100 tonun üzerinde yaygın kullanımı ve maruz kalma ile sonuçlanan kullanımları bulunan, Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik’in Ek-1’inde yer alan aşağıdaki başlıklarda verilen zararlılık sınıfları veya kategorilerinin özelliklerini sağlayan kayıtlara öncelik verilir:

a) 2.1 ila 2.4, 2.6 ve 2.7, 2.8 A ve B tipi, 2.9, 2.10, 2.12 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları, 2.13 (kategori 1 ve kategori 2), 2.14 (kategori 1 ve kategori 2) numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları ve 2.15 numaralı alt bölümde (A ila F tipleri) yer alan zararlılık sınıfı,

b) 3.1 ila 3.6 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları, 3.7 numaralı alt bölümde yer alan üreme fonksiyonları ve doğurganlık veya gelişim üzerine olumsuz etki, narkotik etkiler dışında 3.8 numaralı alt bölümdeki etkiler, 3.9 ve 3.10 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları,

c) 4.1 numaralı alt bölümde yer alan zararlılık sınıfı,

ç) 5.1 numaralı alt bölümde yer alan zararlılık sınıfı.

(2) Omurgalı hayvanlar üzerinde yapılabilecek testleri içeren test tekliflerine yönelik bilgiler, Bakanlığın internet sitesinde yayınlanır. Bakanlık, internet sitesinde maddenin ismini, omurgalı hayvan testinin önerildiği zararlılık sonlanma noktasını ve üçüncü kişilerin bilgilerinin talep edildiği tarihi yayınlar. Bakanlık, yayınlanmanın gerçekleşmesini takiben 45 gün içerisinde Bakanlık tarafından temin edilen formatı kullanarak test teklifinde değinilen madde ve zararlılık sonlanma noktalarına ilişkin bilimsel olarak geçerli bilgiler ve çalışmaları iletmek üzere üçüncü kişilere Bakanlığın internet sitesinden duyuruda bulunur. Bakanlık üçüncü fıkra hükümlerine göre karar verirken bilimsel olarak geçerli bilgi ve çalışmaların hepsini göz önünde bulundurur.

(3) Bakanlık, birinci fıkra doğrultusundaki incelemeyi esas alarak 43 üncü maddede belirlenen usul doğrultusunda aşağıdaki kararlardan birini verir:

a) İlgili kayıt ettirenlerin ya da alt kullanıcıların teklif edilen testi yerine getirmesini gerektiren ve çalışma özeti ya da

doğrultusunda gerekiyorsa kapsamlı çalışma özeti için son tarih belirleyen bir karar,

b) (a) bendine uygun, fakat testin yapılacağı koşulların değiştirilmesini öngören bir karar,

c) (a), (b) ya da (ç) bentlerine uygun, fakat test tekliflerinin Ek-9,

(1) Bakanlık, aşağıdakilerden herhangi birisini doğrulamak üzere kayıt işlemini inceler:

a) 11 inci madde uyarınca verilen teknik dosyadaki bilgilerin 11 inci, 13 üncü ve 14 üncü maddeler ile Ek-3, Ek-6, Ek-7, Ek-8,

ve Ek-10’a uygunluğu,

b) Teknik dosyalarda belirtilen standart bilgi gereklilikleri ve ilgili uyarlamaların gerekçeleri,

ila Ek-10’da bu gibi uyarlamalarla ilgili olarak belirlenmiş kurallara ve Ek-11’de belirlenmiş olan genel kurallara olan uygunluğu,

c) Kimyasal güvenlik değerlendirmesi ve kimyasal güvenlik raporunun Ek-1’in gerekliliklerine uygunluğu ile önerilen risk yönetim önlemlerinin yeterliliği,

ç) 12 nci maddenin üçüncü fıkrası veya 19 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca verilmiş olan herhangi bir açıklamanın nesnel bir dayanağı olup olmadığı.

(2) Bakanlık, birinci fıkra uyarınca yapılan bir incelemeyi esas alarak, uygunluk kontrolünün başladığı tarihten itibaren 12 ay içerisinde, kayıt ettirenlerin kayıt işlemlerini uyumlu hale getirmek için bilgileri vermesini gerektiren ve daha fazla bilgi verilmesi için yeterli süre kısıtlamalarını belirleyen 43 üncü maddede yer alan usulleri izleyerek bir karar alabilir.

(3) Kayıt ettiren gerekli bilgileri, belirlenen son tarihe kadar Bakanlığa verir.

(4) Bakanlık, kayıt dosyalarının bu Yönetmeliğe uygun olmasını sağlamak için, teslim almış olduğu kayıt dosyalarının her tonaj bandı için %5’inden daha az olmamak üzere dosyaların belirli bir yüzdesini, uygunluk kontrolü amacıyla seçer. Bakanlık, aşağıdaki kriterlere uyan dosyalara, özellikle bunlarla kısıtlı kalmamak üzere, öncelik verir:

a) Dosya, 12 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtildiği şekilde ayrı ayrı verilmiş olan 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) ve

(6) ve/veya

(7) numaraları alt bentleri kapsamındaki bilgileri içeriyorsa,

b) Dosya yıllık bir ton veya daha büyük miktarlarda üretilen ya da ithal edilen bir madde için hazırlanmışsa ve duruma göre 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bentleri kapsamında uygulanan Ek-7’nin gereklerine uymuyorsa. Verilen bilgilerin kontrolü ve dosya değerlendirmesinin izlenmesi

(1) Bakanlık, 36 ncı ya da 37 nci maddeler doğrultusunda verilmiş kararın sonucunda verilen tüm bilgileri inceler ve gerektiği takdirde bu maddeler doğrultusunda karar alabilir.

(2) Dosya değerlendirmesi tamamlandığında Bakanlık, değerlendirme sonucu elde edilen bilgileri, 40 ıncı maddede belirtilen amaçlara yönelik olarak kullanır. Test tekliflerinin incelenmesi için prosedür ve süreler

(Değişik:RG-23/12/2023-32408)

(1) Bakanlık karar taslağını, 36 ncı maddenin üçüncü fıkrası doğrultusunda

ve Ek- 10’da belirlenen bilgi gerekliliklerinin yerine getirilmesi amacıyla, test tekliflerini içeren ve geçici 2 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında tonaj miktarına bağlı olarak belirlenmiş son tarihlere kadar alınmış olan tüm kayıt dosyaları için, aynı fıkrada belirtilen sürelerin bitiminden sonraki 2 yıl içinde hazırlar. İKİNCİ BÖLÜM Madde Değerlendirme Madde değerlendirme kriterleri

(1) Önceliklendirme Bakanlık tarafından aşağıdaki ölçütler göz önünde bulundurularak risk bazlı bir yaklaşımla yapılır:

a) Maddenin ya da onun dönüşüm ürünlerinden biri veya daha fazlasının yüksek önem arz eden özellikleri olduğunu veya kalıcı ve biyobirikim eğiliminde olduğuna işaret eden maddenin yüksek önem arz eden özellikleri olduğu bilinen maddelerle veya kalıcı ve biyobirikime eğilimi olan maddelerle gösterdiği yapısal benzerlikler gibi zararlılık bilgileri,

b) Maruz kalma bilgisi,

c) Birden fazla kayıt ettiren tarafından yapılan kayıtlardaki toplam tonaj da dâhil olmak üzere tonaj. İlave bilgi talepleri ve sunulan bilgilerin kontrolü

(1) Bakanlık, Ek-7, Ek-8,

ve Ek-10’da belirtilmeyen bilgiler de dâhil, kayıt ettirenlerden ilave bilgi talep edebilir.

(2) Kayıt ettiren, Bakanlıkça belirlenen tarihe kadar gerekli bilgiyi Bakanlığa sunar.

(3) Bakanlık, verilen tüm bilgileri inceler ve ilave bilginin sunulmasını takip eden 12 ay içerisinde bu madde uyarınca karar alır.

(4) Bakanlık değerlendirme faaliyetlerini, maddenin değerlendirmesinin başlamasından itibaren 12 ay içerisinde ya da ikinci fıkra kapsamında bilgi verilmesinden itibaren 12 ay içerisinde tamamlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ara Maddelerin Değerlendirilmesi Yerinde izole ara maddelere ilişkin ilave bilgi

(1) Bakanlık, 36 ncı, 37 nci veya 41 inci maddeler kapsamındaki kararı ilgili kayıt ettirenler ve alt kullanıcılara iletir ve karara ilişkin görüş sunmaları için 30 günlük süre verir. İlgili kayıt ettirenler ve alt kullanıcılar varsa görüşlerini kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 günlük süre içinde Bakanlığa sunar. Bakanlık gelen görüşler doğrultusunda kararı tadil edebilir. İlgili kayıt ettirenler ve alt kullanıcılar, olası görüşlerini kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Bakanlığa sunmamaları durumunda kendilerine tebliğ edilen kararı kabul etmiş sayılırlar.

(2) Bakanlık, kayıt ettirenin maddenin imalat ya da ithalatını veya eşyanın üretim ya da ithalatını bırakması veya alt kullanıcının kullanımı bırakması halinde; kayıt ettiren ya da alt kullanıcı Bakanlığa bu durumu ve bunun sonucu olarak kayıt dosyasında kaydı bulunan madde hacminin sıfıra indirileceğini bildirir ve kayıt ettiren madde imalatına ya da ithalatına veya eşya üretimine ya da ithalatına tekrar başlayacağını veya alt kullanıcı kullanıma yeniden başlayacağını bildirmediği sürece, söz konusu maddeye ilişkin olarak başka bilgi talebinde bulunmaz.

(3) Kararın tebliğ edilmesinden sonra, kayıt ettiren maddenin imalat ya da ithalatını veya eşyanın üretim ya da ithalatını veya alt kullanıcının kullanımını bırakması durumunda kayıt ettiren veya alt kullanıcı bu durumu ve bu durumun sonucu olarak kaydının ya da raporunun artık geçerli olmayacağını ve yeni bir kayıt başvurusu ya da rapor vermediği sürece söz konusu maddeye ilişkin başka ilave bilgi istenemeyeceğini Bakanlığa bildirir.

(4) Bakanlık, ikinci veya üçüncü fıkralara halel getirmeden, aşağıdaki durumların biri veya her ikisi için 41 inci madde kapsamında ilave bilgi talep edebilir: a)

kapsamında bir dosya hazırlamış ve insan sağlığı veya çevre için uzun dönemde potansiyel risk teşkil edebileceği kararına varmış ve böylece ilave bilgi talep etmenin gerekçesi doğmuş ise,

b) Kayıt ettiren tarafından imal edilen veya ithal edilen maddeye veya eşya içerisinde üretilen veya ithal edilen maddeye veya alt kullanıcı tarafından kullanılan maddeye maruz kalma durumu belirlenen riski önemli derecede arttırıyorsa. Kayıt ettirenler ve/veya alt kullanıcılar arasında anlaşmaya varılamayan testler için maliyetin paylaşılması

(1) Kayıt ettirenlerin ya da alt kullanıcıların bu Kısım kapsamında verilen bir kararın sonucu olarak bir test yapmasını gerektiren durumlarda, kayıt ettiren ve alt kullanıcılar, testi diğer kayıt ettirenler ve alt kullanıcılar adına kimin yürüteceği konusunda anlaşmak için mümkün olan tüm çabayı sarf eder ve Bakanlığa bu konuda 90 gün içerisinde yazılı olarak bilgi verir. Bakanlığın bu konuda 90 gün içinde bilgilendirilmemesi halinde, Bakanlık, kayıt ettirenler ve alt kullanıcılar arasından bir kişiyi tüm diğerleri adına testi yapmak üzere atar.

(2) Kayıt ettiren veya alt kullanıcı testi diğerleri adına yapıyorsa, söz konusu çalışmanın maliyetini ilgili tarafların hepsi eşit bir şekilde paylaşır.

(3) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda, testi yürütmekte olan kayıt ettiren ya da alt kullanıcı, ilgili diğer tarafların her birine tam çalışma raporunun bir kopyasını iletir.

(4) Çalışmayı yürüten ve sunan kişi diğerlerine karşı hak sahibidir. İlgili taraflardan herhangi bir kişi; diğer kişilerin maliyet payını ödememesi, söz konusu miktar için teminat vermemesi ya da yapılan çalışmanın tam çalışma raporunun bir kopyasını vermemesi halinde, bu kişinin maddeyi imal etmesinin, ithal etmesinin veya piyasaya arzının yasaklanması için talepte bulunabilir. YEDİNCİ KISIM İzin BİRİNCİ BÖLÜM İzin Şartı İzin ve ikame

(1) İzin için başvuruda bulunan imalatçılar, ithalatçılar ve alt kullanıcılar alternatiflerin bulunabilirliğini analiz eder, alternatiflerin risklerini gözden geçirir ve maddenin bir başka maddeyle ikamesinin teknik ve ekonomik fizibilitesini belirler. Genel hükümler

(1) İmalatçı, ithalatçı ya da alt kullanıcı,

(1) Yüksek önem arz eden maddeler olarak aşağıda tanımlanan maddeler 48 inci maddede belirtilen prosedür uyarınca Ek-14’e dâhil edilir:

a) Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inin 3.6 numaralı alt bölümü uyarınca kanserojen, kategori 1A veya kategori 1B olarak sınıflandırma kriterlerini karşılayan maddeler,

b) Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inin 3.5 numaralı alt bölümü uyarınca, eşey hücre mutajenitesi, kategori 1A veya kategori 1B olarak sınıflandırma kriterlerini karşılayan maddeler,

c) Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inin 3.7 numaralı alt bölümü uyarınca, üreme sistemi için toksik, kategori 1A veya kategori 1B olarak sınıflandırma kriterlerini karşılayan maddeler,

ç) Bu Yönetmeliğin Ek-13’ünde belirlenen kriterler uyarınca kalıcı, biyobirikimli ve toksik maddeler,

d) Bu Yönetmeliğin Ek-13’ünde belirlenen kriterler uyarınca çok kalıcı ve çok biyobirikimli maddeler,

e) Bu fıkrada listelenmiş yüksek önem arz eden maddelerin arz ettiği zarara eşit düzeyde insan sağlığı ve çevreye yönelik olarak ciddi etkiler taşıma olasılıkları olduğuna ilişkin bilimsel kanıt bulunan ve 49 uncu maddede belirtilen prosedür uyarınca vaka bazında tanımlanan endokrin bozucu özelliklere sahip, kalıcı, biyobirikimli ve toksik ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli olan, (ç) ya da (d) bentlerinde belirtilen kriterlere uymayan özellikler taşıyan maddeler. Maddelerin Ek-14’e dâhil edilmesi

yılda 1 kez Bakanlık tarafından gözden geçirilir. Öncelik aşağıdaki özellikleri taşıyan maddelere verilir:

a) PBT veya vPvB özellikleri,

b) Yaygın kullanım,

c) Büyük hacimler.

(4) Bakanlık karar vermeden önce, yayın tarihini açıkça belirterek, 60 ıncı ve 61 inci maddelere uygun olarak internet sitesinde yayınlar ve yayın tarihinden itibaren üç ay içerisinde, özellikle izinden muaf tutulması gereken kullanımlara ilişkin olarak tüm ilgili taraflar görüş bildirebilir. Bakanlık gelen görüşleri de göz önünde bulundurarak kararını verir. Ek-14’e dâhil edilmesi öngörülen madde Bakanlık haricindeki ilgili kurumları ilgilendirmekteyse, Bakanlık önce ilgili kurumların yazılı görüşünü alır.

(5) Altıncı fıkraya tabi olmak üzere, madde, Ek-14’e dâhil edildikten sonra, kendi halinde, karışım içinde veya eşya üretiminde kullanılmasında Ek-14’te belirlenen içsel özellikleri nedeniyle insan sağlığı ve çevreye yönelttiği riskleri kapsayan sekizinci kısımda belirlenen usul uyarınca yeni kısıtlamalara tabi tutulmaz.

(6) Ek-14’te listelenen madde, maddenin eşya içinde bulunmasından dolayı insan sağlığına veya çevreye karşı risk teşkil etmesini kapsayan sekizinci kısımda belirlenen usul uyarınca yeni kısıtlamalara tabi tutulabilir.

(7) Tüm kullanımları sekizinci kısım kapsamında veya diğer bir mevzuat hükmüyle yasaklanan maddeler, Ek-14’e ilave edilmez veya Ek-14’ten çıkartılır.

(8) Yeni alınan bilgiler ışığında 47 nci maddede belirlenen kriterlere artık uymayan maddeler, Bakanlık tarafından Ek-14’ten çıkartılır. 47 nci maddede bahsedilen maddelerin tanımlanması

(1) Bu maddede belirlenen prosedür, 47 nci maddede değinilen kriterlere uyan maddelerin tanımlanması ve daha sonra Ek-14’e alınmaya aday madde listesinin belirlenmesi için uygulanır.

(2) Bakanlık 47 nci maddede yer alan işlemlere başlamadan önce, bu maddede belirtilen maddeleri

uyarınca dosya hazırlamak suretiyle belirler ve internet sitesinde ilgili madde için

uyarınca dosya hazırlandığı hususunu duyurur. Bakanlık, tüm ilgili tarafları Bakanlığa görüşlerini iletmeye davet eder.

(3) Herhangi bir ilgili kurum, 47 nci maddede belirlenen kriterlere uyduğu görüşünde olduğu maddeler için Ek-15’e uygun bir dosya hazırlar ve bu dosyayı Bakanlığa iletir. Bakanlık, dosyanın Ek-15’e uygun olması durumunda bu dosyayı teslim aldıktan sonraki 30 gün içerisinde diğer ilgili taraflara iletir.

(4) Dosyanın iletilmeye başlamasından itibaren 60 gün içerisinde, tüm ilgili taraflar görüşlerini Bakanlığa iletir.

(5) Dördüncü fıkrada belirtilen 60 günlük sürenin bitiminden sonra, Bakanlık 6 ay içerisinde maddeyi birinci fıkrada belirtilen aday listeye eklemeye veya eklememeye karar verir.

(6) Bakanlık, maddenin eklenmesine yönelik kararın alınmasından sonra birinci fıkrada değinilen aday listeyi internet sitesinde yayınlar ve günceller. İKİNCİ BÖLÜM İzin Süreçleri İzinlerin verilmesi

(1) 50 nci maddeye göre verilen izinler, izin sahibinin zaman-kısıtlı gözden geçirme süresinin bitiminden en az 18 ay önce gözden geçirme raporu sunması şartıyla, Bakanlığın gözden geçirme kapsamında alacağı izni değiştirme veya geri geçme kararına kadar geçerlidir. İznin sahibi, o anki izin için ilk başvurunun tüm unsurlarını yeniden sunmaktansa, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralara uygun olarak sadece geçerli iznin numarasını verebilir. 50 nci maddeye uygun olarak verilmiş olan iznin sahibi, uygunsa, başvuran tarafından gerçekleştirilen tüm araştırma ve geliştirme faaliyetleri ve 52 nci maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendinde geçen herhangi bir ikame planı dâhil, 52 nci maddenin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında geçen alternatiflerin güncel analizini sunar. Alternatiflerin güncel analizi, 50 nci maddenin beşinci fıkrasında yer alan unsurlar göz önüne alındığında uygun bir alternatifin mevcut olduğunu gösterirse; başvuru sahibi önerdiği faaliyetlerin zaman çizelgesi dâhil, bir ikame planı sunar. İzin sahibi, riskin yeterince kontrol altına alındığını gösteremezse, ilk başvurusunda yer alan sosyo-ekonomik analizin güncellenmiş halini sunar. Risklerin yeterli derecede kontrol edilebileceğini artık gösterebilirse, kimyasal güvenlik raporunun güncellenmiş halini sunar. İlk yapılan başvurunun unsurlarında herhangi bir değişiklik olursa, başvuran kimse bu unsurların güncellenmiş hallerini sağlar. Bu fıkraya uygun olarak herhangi bir bilgi güncellenirse, gözden geçirme kapsamında izni değiştirmek veya geri çekmek ile ilgili herhangi bir karar 54 üncü maddede yer alan usule göre alınır.

(2) Bakanlık, gözden geçirme için gerekli olan daha ayrıntılı bilgilerin sağlanması için iznin sahibine ya da sahiplerine makul bir son tarih verir ve 54 üncü maddeye uygun olarak kararını ne zaman vereceğini bildirir. Aşağıdaki hususlar söz konusu olursa, verilen izinler her zaman gözden geçirilebilir:

a) İlk verilen iznin koşullarında, insan sağlığının veya çevrenin karşılaştığı riski veya sosyo- ekonomik etkiyi etkileyecek bir değişiklik olması halinde veya,

b) Olası ikameleri hakkında yeni bilgilerin oluşması.

(3) Bakanlık, gözden geçirme kararında; koşullarda bir değişiklik olduysa ve değişmiş koşullarda normalde izin verilmiyorsa veya 50 nci maddenin beşinci fıkrasına göre uygun alternatifler ortaya çıkmışsa, orantılılık ilkesini göz önüne alarak verilen izni değiştirebilir veya geri çekebilir. İkinci olası durumda, izin sahibi başvurusunun ya da güncellemesinin bir parçası olarak bir ikame planı sunmadıysa, Bakanlık bu kişiden bir ikame planı sunmasını ister. İnsan sağlığına veya çevreye yönelik ciddi ve acil bir risk varsa, gözden geçirmeden önce, Bakanlık, orantılılık ilkesini göz önüne alarak, izni askıya alabilir ve gözden geçirmeyi bekletebilir.

(4) Bakanlık, entegre kirlilik önleme ve kontrolü ile ilgili mevzuat çerçevesinde yer alan çevresel kalite standartları karşılanmamışsa, ilgili maddenin kullanımı için verilmiş olan izini gözden geçirebilir.

(5) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde yer alan çevresel hedefler karşılanmamışsa, ilgili maddenin ilgili nehir havzasında kullanımı için verilen izin gözden geçirilebilir.

(6) Kalıcı organik kirleticilerle ilgili mevzuat çerçevesinde bir maddenin kullanımı yasaklandıysa veya kısıtlandıysa, Bakanlık o maddenin kullanımı için verilmiş izni geri çeker. İzin başvuruları

(1) Maddenin kullanımı için izin başvurusunda bulunulmuşsa, sonraki başvuran, önceki başvurandan izin almak şartıyla, 52 nci maddenin dördüncü fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentleri ile beşinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sunulmuş önceki başvurunun uygun kısımlarına atıfta bulunur.

(2) Maddenin kullanımı için izin verilmişse, sonraki başvuran, izin sahibinden izin almak şartıyla, 52 nci maddenin dördüncü fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentleri ile beşinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sunulmuş önceki başvurunun uygun kısımlarına atıfta bulunur.

(3) Birinci ve ikinci fıkraya uygun biçimde önceki başvurulara atıfta bulunmadan önce, izin başvurusunda bulunan kimse, ilk izin başvurusunda bulunan bilgileri gerektiği biçimde günceller. İzin prosedürü

(1) Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak koşuluyla, izin sahipleri ve karışım içindeki maddeleri de içeren 46 ncı maddenin ikinci fıkrasında atıfta bulunulan alt kullanıcılar, maddeyi ya da maddeyi içeren karışımı izinli kullanım için piyasaya arzdan önce etiketler ve etiket üzerinde izin numarasına yer verir. Alt kullanıcılar

(1) 46 ncı maddenin ikinci fıkrasına uygun maddeyi kullanan alt kullanıcılar, maddeyi ilk tedarik etmelerinden itibaren 90 gün içinde Bakanlığa bildirimde bulunur.

(2) Bakanlık, birinci fıkra hükümlerine uygun olarak, bildirim yapan alt kullanıcıların kaydını oluşturur ve günceller. SEKİZİNCİ KISIM Bazı Zararlı Maddelerin, Karışımların ve Eşyaların İmalatı, Piyasaya Arzı ve Kullanımı ile İlgili Kısıtlamalar BİRİNCİ BÖLÜM Kısıtlamalar Kısıtlama getirilmesi

(1) Bu Bölüm hükümleri uyarınca yapılan izin başvurularını Bakanlık karara bağlar.

(2) Üçüncü fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, maddenin kullanımında, maddenin Ek- 14’te tanımlanan içsel özellikleri nedeniyle insan sağlığı ve çevreye yönelik riskler Ek-1’in 6.4 numaralı alt bölümü uyarınca ve başvuranın sağlayacağı kimyasal güvenlik raporunda belgelendiği şekilde yeterli derecede kontrol altında tutulursa, izin verilir. Bakanlık, izin verirken ve getirilen tüm koşullarda, yaygın veya yayılımlı kullanımdan kaynaklanan riskler dâhil, karar alırken bilinen tüm atıkları, emisyonları ve kayıpları göz önünde bulundurur.

(3) İkinci fıkra hükümleri aşağıdakileri kapsamaz:

a) 47 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) veya (e) bentlerinde yer alan kriterleri karşılayan ve Ek-1’in 6.4 numaralı alt bölümü uyarınca eşik belirlenmesi mümkün olmayan maddeler,

b) 47 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) veya (d) bentlerinde yer alan kriterleri karşılayan maddeler,

c) 47 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde tanımlanan, kalıcı, biyobirikimli ve toksik veya çok kalıcı ve çok biyobirikimli maddeler.

(4) İkinci fıkra uyarınca izin verilememesi ya da üçüncü fıkrada sayılan maddelerin söz konusu olması durumunda, maddenin kullanımı sonucunda sosyo-ekonomik faydalar maddenin insan sağlığına veya çevreye vereceği riskten fazlaysa ve alternatif maddeler ya da teknolojiler yoksa izin verilebilir. Bu karar, 54 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen risk değerlendirme ve sosyo-ekonomik analiz sonuçları ve aşağıda belirtilen unsurlar göz önünde bulundurularak verilir:

a) Önerilen risk yönetim önlemlerinin uygunluğu ve etkililiği dâhil, maddenin kullanımlarından dolayı ortaya çıkabilecek risk,

b) Maddenin kullanımından kaynaklanan sosyo-ekonomik yararlar ve izin başvurusunda bulunan veya ilgili tarafların gösterdiği ve iznin verilmemesi ile kaynaklanacak olan sosyo- ekonomik sonuçlar,

c) 52 nci maddenin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında izin başvurusu sahibi tarafından verilen alternatiflerin analizi veya 52 nci maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında izin başvurusu sahibi tarafından verilen herhangi bir ikame planı ve 54 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamında herhangi bir üçüncü kişi tarafından sağlanan katkılar,

ç) Herhangi bir alternatif madde veya teknolojinin insan sağlığına veya çevreye vereceği zararlar ile ilgili mevcut bilgiler.

(5) Uygun alternatif maddeler veya teknolojiler değerlendirilirken, Bakanlık aşağıdaki hususları ve diğer ilgili hususları göz önünde bulundurur:

a) Risk yönetim tedbirlerinin uygunluğunu ve etkililiğini göz önünde bulundurarak, alternatiflerin kullanımı tercih edildiğinde insan sağlığına ve çevreye verebileceği risklerin genel olarak azalıp azalmayacağını tespit etmek,

b) İzin başvurusunda bulunan için alternatiflerin teknik ve ekonomik fizibiliteleri.

(6) Ek-17’de belirlenmiş olan kısıtlama hükümlerine aykırı izin verilmez.

(7) Verilen izinde aşağıdaki hususlar yer alır:

a) İznin verildiği gerçek veya tüzel kişiler,

b) Madde/maddelerin ne olduğu,

c) Hangi kullanımlar için izin verildiği,

ç) İznin verilmesi kapsamında herhangi bir koşul söz konusu ise, bu koşullar,

d) Zaman-kısıtlı gözden geçirme süresi,

e) Herhangi bir izleme düzenlemesi.

(8) İznin verildiği durumlarda bile, izin sahibi maruz kalma seviyesinin teknik ve uygulanabilir en düşük seviyeye indirgenmesini sağlar. İzinlerin gözden geçirilmesi

(1) Ek-17’de kısıtlanmış olan, kendi halinde, karışım içinde ya da eşya içinde bulunan madde, kısıtlamaların koşullarına aykırı olarak imal edilemez, piyasaya arz edilemez veya kullanılamaz. Maddenin bilimsel araştırma ve geliştirme kapsamında imal edilmesi, piyasaya arz edilmesi veya kullanılması için bu koşul geçerli değildir. Kısıtlamanın ürün ve süreç odaklı araştırma ve geliştirmeye ve muaf olan azami miktara uygulanıp uygulanmayacağı Ek-17’ye göre belirlenir.

(2) Kozmetik Yönetmeliği uyarınca insan sağlığına yönelik risklere değinen kısıtlamalar açısından, birinci fıkra hükümleri maddelerin kozmetik ürünlerde kullanımı konusunda geçerli değildir. İKİNCİ BÖLÜM Kısıtlama Süreci Yeni kısıtlamaların yürürlüğe girmesi ve mevcut kısıtlamalarda değişiklikler

(1) Maddenin imalatı, kullanımı veya piyasaya arzı sonucu insan sağlığına ve çevreye kabul edilemez bir risk oluştuğunda, kendi halinde, karışım ya da eşyada bulunan maddenin imalatına, kullanımına ya da piyasaya arzına yönelik yeni kısıtlamalar getirilerek ya da Ek-17’deki mevcut kısıtlamalar değiştirilerek,

güncellenir. Güncelleme yapılırken kısıtlamanın sosyo-ekonomik etkisi ve alternatiflerin mevcudiyeti dikkate alınır.

(2) Birinci fıkra, maddenin yerinde izole edilmiş ara madde olarak kullanımına uygulanmaz.

(3) Kısıtlama sürecinde insan sağlığı veya çevre üzerindeki riski ve kısıtlamanın yol açabileceği sosyoekonomik etki, yapılacak risk değerlendirmesi ve sosyoekonomik analiz ile değerlendirilir. Bakanlık burada bahsedilen risk değerlendirmesi ve sosyo-ekonomik analizi üçüncü kişilere yaptırabilir veya konuyla ilgili uzmanlardan oluşan komiteler oluşturarak bunları yapabilir.

(4) İlgili kurumlar Ek-15’te yer alan kısıtlama teklifi dosyasını hazırlayarak herhangi bir maddenin kısıtlanmasını Bakanlığa teklif edebilirler. DOKUZUNCU KISIM Ücretler BİRİNCİ BÖLÜM Döner Sermaye Bedelleri Döner sermaye bedelleri

(1) 7 nci maddenin birinci fıkrası, 8 inci maddenin birinci ve beşinci fıkraları, 10 uncu maddenin ikinci fıkrası, 12 nci madde, 17 nci maddenin ikinci fıkrası, 18 inci maddenin ikinci fıkrası, 19 uncu madde, 22 nci maddenin birinci fıkrası, 51 inci madde, 52 nci madde ve 61 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen işlemler ücrete tabidir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında alınacak ücretler hakkında, her yıl döner sermaye işletmesi için belirlenip Bakanlığın internet sayfasında yayımlanan birim fiyat listesi uygulanır.

(3) Kayıt dosyasında Ek-7’deki tüm bilgileri içeren 1-10 ton arası maddeler için kayıt bedeli alınmaz. ONUNCU KISIM Bilgiler BİRİNCİ BÖLÜM Bilgiye Erişim Bilgiye erişim

(1) Kendi halinde, karışım içerisinde veya eşya içerisinde bulunan maddelere ilişkin internet üzerinden ücretsiz olarak halkın erişimine açılabilecek bilgiler aşağıda yer almaktadır:

a) İkinci fıkranın (e) bendi saklı kalmak koşuluyla, Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’i çerçevesinde aşağıdaki zararlılık kategorilerine göre zararlı sayılan maddelere yönelik olarak IUPAC adı, 1) 2.1 ila 2.4, 2.6 ve 2.7, 2.8 A ve B tipi, 2.9, 2.10, 2.12 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları, 2.13 (kategori 1 ve kategori 2), 2.14 (kategori 1 ve kategori 2) numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları ve 2.15 numaralı alt bölümde (A ila F tipleri) yer alan zararlılık sınıfı, 2) 3.1 ila 3.6 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları 3.7 numaralı alt bölümde yer alan üreme fonksiyonları ve doğurganlık veya gelişim üzerine olumsuz etki, narkotik etkiler dışında 3.8 numaralı alt bölümlerdeki etkiler, 3.9 ve 3.10 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfları, 3) 4.1 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfı, 4) 5.1 numaralı alt bölümlerde yer alan zararlılık sınıfı.

b) Varsa maddenin EINECS’teki adı,

c) Maddenin sınıflandırması ve etiketlenmesi,

ç) Fiziko-kimyasal özellikler ve çevresel ortamlar arasındaki hareket ve davranış hakkında veriler,

d) Toksikolojik ve ekotoksikolojik bilgiler,

e) Ek-1’e göre türetilmiş etki gözlemlenmeyen seviye (DNEL) veya öngörülen etki gözlemlenmeyen konsantrasyon (PNEC),

f) Ek-6’nın dördüncü ve beşinci bölümleri uyarınca sağlanan güvenli kullanım rehberi, g)

uyarınca talep edilirse, zararlı bir maddenin çevresel ortamlarda tespit edilmesine ve insanların maruz kalma bilgilerinin belirlenmesine yönelik analitik yöntemler.

(2) Kendi halinde, karışım içinde ya da eşya içindeki maddeyle ilgili, bilgiyi sunan tarafın, söz konusu bilginin yayınlanmasının kayıt ettiren kişinin ya da ilgili herhangi bir başka tarafın ticari çıkarları açısından potansiyel olarak zararlı olduğuna ilişkin 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin

(11) numaralı alt bendi uyarınca, Bakanlık tarafından geçerli kabul edilen bir gerekçe sunduğu durumlarda aşağıdaki bilgiler erişime açılmaz:

a) Sınıflandırma ve etiketleme açısından zorunlu ise, maddenin saflık derecesi ve safsızlıklarının ve/veya zararlı olduğu bilinen katkıların kimliği,

b) Maddenin kayıt edildiği toplam tonaj aralığı (1 ile 10 ton, 10 ile 100 ton, 100 ile 1000 ton ya da 1000 ton üzeri),

c) Birinci fıkranın (ç) ve (d) bentlerinde atıfta bulunulan bilginin çalışma özetleri ya da kapsamlı çalışma özetleri,

ç) Birinci fıkrada listelenen bilgilerin dışındaki güvenlik bilgi formunda yer alan bilgiler,

d) Maddenin ticari adı/adları,

e) Yalnızca aşağıda sayılanların biri ya da daha fazlası olarak kullanılan, Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması HakkındaYönetmeliğin 26 ncı maddesi kapsamında zararlı olan maddelere yönelik IUPAC adı: 1) Ara ürün olarak, 2) Bilimsel araştırma ve geliştirmede, 3) Eşya ve süreç odaklı araştırma ve geliştirmede. ONBİRİNCİ KISIM Denetim ve Yaptırım BİRİNCİ BÖLÜM Denetim ve Yaptırım Denetim

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 46 ıncı ve 57 nci hükümlerine ilişkin denetimler 4703 sayılı Kanun, 13/7/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 10/6/1949 tarihli ve 5442sayılı İl İdaresi Kanunu ile 5996 sayılı Kanun çerçevesinde ilgili kurumlar tarafından,

b) Diğer hükümlerine ilişkin denetimler, 2872 sayılı Kanun ve 4703 sayılı Kanun çerçevesinde Bakanlık tarafından, gerçekleştirilir. Yaptırım

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle aşağıdaki yönetmelikler yürürlükten kaldırılmıştır:

a) 13/12/2014 tarihli ve 29204 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik,

b) 26/12/2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik,

c) 26/12/2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zararlı Madde ve Karışımların Kısıtlanması ve Yasaklanması Hakkında Yönetmelik. Avrupa Birliği mevzuatına uyum

(1) Bu Yönetmelik 18/12/2006 tarihli ve (AT) 1907/2006 sayılı Kimyasalların Kaydı, Değerlendirmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Avrupa Parlamentosuve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır. Usul ve esaslar MADDE 65/A- (Ek:RG-23/12/2023-32408)

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak kayıtlar ve verilerin temini ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Geçici hüküm

(1) Tüm kayıt ettirecekler, (Değişik ibare:RG-23/12/2023- 32408) Bakanlıkça yayımlanacak olan usul ve esaslarda belirtilen sürelere kadar aşağıdaki bilgileri içeren ön-MBDF’yi Bakanlığın internet sayfasındayer alan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa iletir:

a) Ek-6’ya göre maddenin kimliği,

b) Tedarik zincirindeki rolü. Geçici hüküm

(1) (Değişik:RG-23/12/2023-32408) Bu Yönetmeliğin 7 nci ve/veya 8 inci veya 17 nci veya 18 inci madde hükümleri;

a) Aşağıdaki şartları karşılayan maddeler için 31/12/2026 tarihine kadar; 1) Yıllık 1000 ton ve üzeri miktarda kendi halinde veya karışım içerisinde veya eşya içerisinde imal veya ithal edilen maddeler, 2) Yıllık 100 ton ve üzeri miktarda kendi halinde veya karışım içerisinde veya eşya içerisinde imal veya ithal edilen ve Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca Sucul Akut 1 ve/veya Sucul Kronik 1 (H400, H410) zararlılık kategorisinde olan maddeler, 3) Yıllık 1 ton ve üzeri miktarda kendi halinde veya karışım içerisinde veya eşya içerisinde imal ve ithal edilen ve Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması,Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca kanserojen, mutajen ve/veya üreme sistemine toksik Kategori 1A veya 1B zararlılık kategorisinde olan maddeler.

b) Bu fıkranın (a) bendinde verilen süreye halel getirmeksizin, yıllık 100 ton ve üzeri miktarda kendi halinde veya karışım içerisinde veya eşya içerisinde imal veya ithal edilen maddeler için 31/12/2028 tarihine kadar,

c) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde verilen sürelere halel getirmeksizin, yıllık 1 ton ve üzeri miktarda kendi halinde veya karışım içerisinde veya eşya içerisinde imal veya ithal edilen maddeler için 31/12/2030 tarihine kadar, uygulanır.

(2) 31/12/2023 tarihine kadar güvenlik bilgi formları Zararlı Maddelerin ve Karışımların Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmeliğe göre hazırlanır.

(3) Güvenlik bilgi formları, 27 nci maddenin yürürlük tarihinden itibaren 31/12/2023 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak da hazırlanabilir. Bu durumda Zararlı Maddelerin ve Karışımların Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

(4) Kimyasal değerlendirme uzmanı, Zararlı Maddelerin ve Karışımların Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmeliğe göre de güvenlik bilgi formu hazırlayabilir. İKİNCİ BÖLÜM Son Hükümler Yürürlük

(1) Bu Yönetmeliğe aykırılık halinde; 2872 sayılı Kanunun 12 nci ve 13 üncü maddeleri ile 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (y) bendi, 4703 sayılı Kanunun 11 inci ve 12 nci maddeleri; 5996 sayılı Kanunun 36 ila 42 nci maddeleri ile 5442 sayılı Kanunun 66 ncı maddesi doğrultusunda idari ve cezai yaptırımlar uygulanır. ONİKİNCİ KISIM Çeşitli ve Son Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

(1) Bu Yönetmelik; a ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 14/8/1987 tarihli ve 87/12028 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzüğe dayanılarak,

b) 31/12/2008 tarihli Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan 1272/2008 sayılı Madde ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkındaki Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi Tüzük hükümlerine paralel olarak, hazırlanmıştır. Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Etiket, söz konusu zarara ilişkin bilgileri sağlamak amacıyla ilgili zararlılık işareti veya işaretlerini içerir.

(2) 35 inci madde kapsamında, zararlılık işaretleri ek-1’in 1.2.1 numaralı başlığında ve ek-5’te öngörülen şartları karşılar.

(3) Her bir sınıflandırmaya ilişkin zararlılık işaretleri ek-1’de yer alan ve her bir zararlılık sınıfı için gerekli olan etiket bilgilerini gösteren tablolarda belirtilmiştir. Uyarı kelimeleri

(1) Etiket, zararlı madde veya karışıma ait sınıflandırmaya uygun olan ilgili uyarı kelimesini içerir.

(2) Her bir sınıflandırmaya ilişkin uyarı kelimesi, ek-1’in ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde zararlılık sınıfı için gereken etiket bilgilerini gösteren tablolarda belirtilmiştir.

(3) Etiket üzerinde “Tehlike” uyarı kelimesinin kullanılması halinde, “Dikkat” uyarı kelimesi bulunmaz. Zararlılık ifadeleri

(1) Etiket, zararlı madde veya karışıma ait sınıflandırmaya uygun olan ilgili zararlılık ifadelerini içerir.

(2) Her sınıflandırmaya ilişkin zararlılık ifadeleri, ek-1’in ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde her zararlılık sınıfı için gereken etiket bilgilerini gösteren tablolarda belirtilmiştir.

(3) Maddenin ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alması halinde, burada yer alan her bir sınıflandırmaya ilişkin zararlılık ifadesi, ek-6’nın üçüncü bölümünde yer almayan diğer tüm sınıflandırmalara dair ikinci fıkrada bahsedilen zararlılık ifadeleriyle birlikte etiket üzerinde kullanılır.

(4) Zararlılık ifadelerinde yer alacak olan açıklamaların ek-3’te yer alan hükümlere uygun olması zorunludur. Önlem ifadeleri

(1) Etikette ilgili önlem ifadeleri bulunur.

(2) Önlem ifadeleri, ek-1’in ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde her zararlılık sınıfı için gereken etiket bilgilerini gösteren tablolardan seçilir.

(3) Önlem ifadeleri, ek-4’ün birinci bölümünde öngörülen ve madde veya karışıma ilişkin zararlılık ifadelerini ve tanımlanmış veya öngörülen kullanımları dikkate alınarak seçilir.

(4) Önlem ifadelerinde yer alacak olan açıklamaların ek-4’ün ikinci bölümüne uygun olması zorunludur. Özel durumlarda etiketleme şartlarındaki istisnalar

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Alaşım: Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından karışım olarak kabul edilen makro ölçekte homojen olan, mekanik bir yöntemle kolay ayrılamayacak şekilde birleşmiş (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) iki veya daha fazla elementten oluşan metalik malzemeyi,

b) Alt kullanıcı: İmalatçı ve ithalatçıdan farklı, bir maddeyi kendi endüstriyel veya profesyonel faaliyetleri esnasında kendi halinde veya bir karışım içinde kullanan veya yeniden ithal eden ve dağıtıcı ya da tüketici olmayan Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

c) Ambalaj: Ambalajlama ve içindekilerden oluşan ambalajlama faaliyetinin bütünsel ürününü,

ç) Ambalajlama: Kabın içeriğini koruma ve diğer güvenlik işlemlerini yerine getirmek için gerekli olan kap veya kapları ve diğer bileşen veya malzemeyi,

d) Ara ambalaj: İç ambalaj veya eşyalar ile dış ambalaj arasına yerleştirilen ambalajı,

e) Ara madde: Bir başka maddeye dönüştürülmeye yönelik, imal edilen ve tüketilen veya kimyasal proseste kullanılan maddeyi,

f) Bildirimde bulunan: Yetkili Mercie bildirimde bulunan imalatçı veya ithalatçıyı veya imalatçılar veya ithalatçılar grubunu,

g) Bilimsel araştırma ve geliştirme: Kontrollü koşullar altında icra edilen her türlü bilimsel deney, analiz veya kimyasal araştırmayı,

ğ) CAS numarası: Kimyasal Kuramlar Servisi tarafından verilen numarayı,

h) Dağıtıcı: Perakendeci dahil olmak üzere, bir maddeyi kendi halinde veya karışım içinde, üçüncü taraflar için sadece depolayan ve piyasaya arz eden Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

ı) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) EC numarası: Maddenin Avrupa Birliği içindeki resmî numarasını,

i) (Mülga:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

j) Eşik değer: Bir madde veya karışım içindeki sınıflandırılmış safsızlığa, katkı maddesine veya her bir bileşene ilişkin, madde veya karışımın sınıflandırılmasında bu safsızlığın, katkı maddesinin veya bileşenin dikkate alınacağını gösteren değeri,

k) Eşya: Kimyasal yapısından çok, işlevini belirlemek üzere üretim sırasında özel bir şekil, yüzey ve tasarım verilen nesneyi,

l) Eşya üreticisi: Eşyayı üreten veya montajını gerçekleştiren Türkiye’de yerleşik gerçek ya da tüzel kişiyi,

m) Farklılaşma: Maruz kalma yoluna veya etkilerinin niteliğine bağlı olarak zararlılık sınıfları içindeki ayrışmaları,

n) IUPAC adı: Maddenin, Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği tarafından verilen adını,

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 58 inci maddesinin birinci fıkrasını Çevre ve Şehircilik Bakanı ile Sağlık Bakanı müştereken,

b) Diğer hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı, yürütür. __________________

(1) 23/12/2023 tarihli ve 32408 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin birinci fıkrasına (b) bendi eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 23/6/2017 30105 (Mükerrer) Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 29/11/2019 30963 2. 23/12/2023 32408

(1) Ek-1’in 1.3 numaralı başlığında yer alan etiketlemeye ilişkin özel hükümler, aşağıdakilere uygulanır:

a) Taşınabilir gaz tüpleri.

b) Propan, bütan ve sıvılaştırılmış petrol gazı için yapılmış gaz tüpleri.

c) Spreyleme aparatı ile donatılmış ve (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) aspirasyon zararı olarak sınıflandırılan madde ve karışımlar içeren aerosoller ve konteynerler.

ç) Kütle halindeki metaller, alaşımlar, polimer içeren karışımlar, elastomer içeren karışımlar.

d) Ek-1’in 2.1 numaralı başlığında belirtilen, patlayıcı veya piroteknik bir etki elde etme amacıyla piyasaya arz edilen patlayıcılar. e ) (Ek:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Metaller için aşındırıcı olarak sınıflandırılan fakat cilt ve/veya göz aşındırıcı olarak sınıflandırılmayan madde ve karışımlar. Alternatif kimyasal ad kullanmaya dair talepler

(1) Zararlılık işaretleri, zararlılık ifadeleri, önlem ifadeleri ve uyarı kelimesi etiket üzerinde bir arada bulunur.

(2) Tedarikçi, etiket üzerindeki zararlılık ifadelerinin ve önlem ifadelerinin sırasına karar verebilir. Ancak dördüncü fıkra hükümlerine tabi olarak tüm zararlılık ifadeleri ve önlem ifadeleri, etiket üzerinde dil bazında gruplandırılır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen zararlılık ifadesi grupları ve önlem ifadesi grupları, etiket üzerinde dil bazında birlikte yer alır.

(4) İlave bilgiler, 27 nci maddede belirtilen ilave bilgiler bölümünde ve 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinden (f) bendine kadar belirtilen diğer etiket bilgileri ile bir arada etiket üzerinde yer alır.

(5) Renkler, zararlılık işaretlerinde kullanılmalarına ek olarak, özel etiketleme şartlarının uygulanması için etiketin diğer alanlarında da kullanılabilir.

(6) Diğer mevzuatta öngörülen şartlardan kaynaklanan etiket bilgileri, 27 nci maddede belirtilen ilave bilgiler bölümünde yer alır. Dış ambalajın, iç ambalajın ve tekli ambalajın etiketlenmesine dair özel kurallar

(1) 38 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre oluşturulan görüşlerde ve aynı maddenin beşinci fıkrasına göre alınan kararlarda, her bir madde için en az aşağıdakiler belirtilir: a ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek- 6’sının 2.1 ila 2.3.4 numaralı başlıklarında yer alan maddenin kimliği.

b) Gerekçeleriyle birlikte, 37 nci maddeye uygun olarak maddenin sınıflandırması.

c) Uygun olduğunda, özel konsantrasyon sınır değerleri veya M-katsayıları.

ç) Maddenin, 19 uncu maddenin birinci fıkrası (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen etiket bilgileri ile birlikte 27 nci maddenin birinci fıkrasına uygun olarak belirlenmiş ilave zararlılık ifadeleri.

d) Gerektiğinde, zararlı maddeyi içeren karışımların veya safsızlık, katkı maddesi ve bileşen olarak tanımlanmış zararlı maddeleri içeren maddelerin sağlık ve çevresel zararlılık değerlendirmesine olanak sağlayacak diğer veriler.

(2) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) 38 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre oluşturulan görüşün ve aynı maddenin beşinci fıkrasına göre alınan kararın halka açıklanması halinde, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin 60 ıncı ve 61 inci madde hükümleri uygulanır. Sınıflandırma ve etiketleme envanteri

(1) 41 inci, 42 nci ve 43 üncü maddelerde yer alan sınıflandırma ve etiketleme envanterine ilişkin hükümler aşağıdakilere uygulanır: a ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe göre kayda tabi maddeler.

b) Zararlı olarak sınıflandırılan ve kendi halinde veya bu Yönetmelikte belirtilen konsantrasyon sınır değerlerinin üzerinde, karışımın zararlı olarak sınıflandırılmasına neden olan ve karışım içinde piyasaya arz edilen 2 nci maddede belirtilen maddeler. Bildirimde bulunma yükümlülüğü

(1) 26/12/2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici hükümler

(Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

(1) 1/1/2023 tarihinden önce piyasaya arz edilen maddelerin ve karışımların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanması, ilgili kurumların düzenlemelerine aykırı olmaksızın bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile yapılan değişiklikten önceki hükümlere göre de yapılabilir. Yürürlük

sitesine sahip maddeyi, aa) Önlem ifadesi: Kullanımı veya bertarafı nedeniyle zararlı bir madde veya karışıma maruz kalınması sonucunda meydana gelen olumsuz etkileri en aza indirmek veya önlemek için önerilen önlemleri tarif eden ifadeyi, bb) Piyasaya arz: Bedelli veya bedelsiz olarak, üçüncü tarafa tedarik etmeyi ve sağlamayı veya ithalatı, cc) Polimer: Ardışık bir ya da daha fazla tipteki monomer birimlerinin oluşturduğu, molekül ağırlıklarına göre dağılan ve molekül ağırlığındaki farklılığın birincil olarak monomer sayısındaki farklılığa dayandırıldığı molekül dizileri ile belirlenmiş, en az bir farklı monomer birime veya diğer bir tepkene kovalent olarak bağlı en az üç monomer biriminden oluşan ve basit ağırlıklı çoğunluğunda moleküller ile aynı molekül ağırlığına sahip ve basit ağırlıklı çoğunluğundan az olan molekülleri içeren maddeyi, çç) (Mülga:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) dd) Tedarikçi: Kendi halinde veya bir karışım içinde bir maddeyi veya bir karışımı piyasaya arz eden imalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı veya dağıtıcıyı, ee) UN RTDG: Tehlikeli Malların Taşınmasına Dair Birleşmiş Milletler Tavsiyelerini, ff) Uyarı kelimesi: Potansiyel bir zararlılığa karşı uyarmak üzere; 1) Dikkat: Daha az ciddiyetteki zararlılık kategorisini, 2) Tehlike: Daha ciddi zararlılık kategorisini, gg) Yetkili Merci: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını, ğğ) Zararlılık ifadesi: Bir zararlılık sınıfına ve kategorisine karşılık gelen ve zararlı bir madde veya karışıma dair zararların niteliğini ve uygun durumlarda, söz konusu zararlılık derecesini belirten ifadeyi, hh) Zararlılık işareti: Bir sembol ve bir sınır, arka plan motifi veya rengi gibi diğer grafik unsurlarını içeren, söz konusu zarara ilişkin özel bilgilerin aktarılmasını amaçlayan grafiksel şekli, ıı) Zararlılık kategorisi: Her bir zararlılık sınıfı içinde yer alan ve zararın ciddiyetini belirten kriterleri, ii) Zararlılık sınıfı: Fiziksel, insan sağlığına ve çevreye yönelik zararın niteliğini, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Zararlı Maddeler ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanmasına İlişkin Genel Hükümler Zararlı maddelerin ve karışımların sınıflandırılması

(1) Bu Yönetmeliğin, sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama hükümlerinin uygulanmasında aşağıdaki ilkelere uyulur:

a) İmalatçılar, ithalatçılar ve alt kullanıcılar, maddeleri veya karışımları piyasaya arz etmeden önce Üçüncü Bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sınıflandırır.

b) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İmalatçılar, ithalatçılar ve eşya üreticileri, (a) bendinde yer alan hükme halel getirmeksizin Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi, 8 inci maddesinin birinci fıkrası ile beşinci fıkrası, 17 nci maddesi ya da 18 inci maddesi hükümlerine göre kayda tabi olan veya 8 inci maddesinin ikinci fıkrası ya da 10 uncu maddesi hükümlerine göre bildirime tabi olan ve piyasaya arz edilmemiş olan maddeleri de Üçüncü Bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sınıflandırır.

c) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Bir madde, Altıncı Bölümde yer alan hükümler kapsamında uyumlaştırılmış sınıflandırması ve etiketlemesi yapılmış ve Ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alıyorsa bu madde için Ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alan listedeki sınıflandırma bilgileri kullanılır. Söz konusu listede yer alan maddeye ait zararlılık sınıfları veya farklılaşmalar için Üçüncü Bölüm hükümleri kapsamında bir sınıflandırma yapılmaz. Ancak söz konusu maddenin, Ek-6’nın üçüncü bölümünde yer almayan bir veya daha fazla zararlılık sınıfı ya da farklılaşma kapsamına girmesi halinde, söz konusu bu zararlılık sınıfları veya farklılaşmalar için Üçüncü Bölüm kapsamında bir sınıflandırma yapılır.

ç) Bir madde veya karışımın zararlı olarak sınıflandırılması halinde, tedarikçiler piyasaya arz etmeden önce söz konusu madde veya karışımın Dördüncü ve Beşinci bölümlerde yer alan hükümlere göre etiketlenmesini ve ambalajlanmasını sağlar.

d) Dağıtıcılar, (ç) bendinde yer alan sorumluluklarını yerine getirirken, bir madde veya karışım için tedarik zinciri dahilindeki bir aktör tarafından Üçüncü Bölüm hükümleri kapsamında yapılmış olan sınıflandırmayı kullanabilir.

e) Alt kullanıcılar, (a) ve (ç) bentlerinde yer alan sorumluluklarını yerine getirirken, söz konusu madde veya karışımın içeriğini değiştirmemeleri şartıyla, bir madde veya karışım için tedarik zinciri dahilindeki bir aktör tarafından Üçüncü Bölümde yer alan hükümler kapsamında yapılmış olan sınıflandırmayı kullanabilir.

f) Ek-2’nin ikinci bölümünde belirtilen ve zararlı olarak sınıflandırılan bir maddeyi içeren bir karışım, Dördüncü Bölüm hükümlerine uygun olarak etiketlenmediği sürece, piyasaya arz edilemez.

g) Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından, ek-1’in ikinci bölümünün 2.1 numaralı başlığında bahsi geçen eşyalar, piyasaya arz edilmeden önce madde ve karışımlara dair kurallara göre sınıflandırılır, etiketlenir ve ambalajlanır.

ğ) Bir tedarik zincirindeki tedarikçiler, bu Yönetmelikte yer alan sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama hükümlerini yerine getirmek üzere işbirliği yapar.

h) Maddeler ve karışımlar, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmadıkları, ambalajlanmadıkları ve etiketlenmedikleri sürece piyasaya arz edilemez.

ı) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış, etiketlenmiş ve ambalajlanmış olan madde ve karışımların piyasaya arzı, sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama nedeniyle yasaklanamaz, kısıtlanamaz veya engellenemez. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Zararlılık Sınıflandırması Maddelere ilişkin mevcut bilgilerin tanımlanması ve incelenmesi

(1) Maddenin imalatçıları, ithalatçıları ve alt kullanıcıları; maddenin ek-1’de öngörüldüğü şekilde fiziksel, insan sağlığına veya çevreye yönelik bir zararlılık arz edip etmediğini belirlemek amacıyla, maddenin piyasaya arz edilen ve öngörülen kullanımına ilişkin fiziksel hal ve formlarına ait mevcut bilgileri ve aşağıda belirtilen verileri tanımlar:

a) 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yöntemlerin uygulanması sonucunda oluşturulmuş veriler.

b) Mesleğe ilişkin veriler ve kaza veri tabanlarından gelen veriler gibi, insan sağlığı üzerindeki etkilere ilişkin epidemiyolojik veriler ve deneyimler. c ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek- 11’inin 1 numaralı başlığı uyarınca oluşturulmuş diğer tüm bilgiler.

ç) Her türlü yeni bilimsel bilgi.

d) Uluslararası tanınmış kimyasal programlar kapsamında oluşturulan diğer her türlü bilgi.

(2) İmalatçılar, ithalatçılar ve alt kullanıcılar, birinci fıkrada yer alan bilgileri, 11 ila 18 inci maddelerde yer alan hükümlere göre değerlendirmek amacıyla, yeterli, güvenilir ve bilimsel olarak geçerli olup olmadıklarından emin olmak üzere inceler. Karışımlara ilişkin mevcut bilgilerin tanımlanması ve incelenmesi

(1) 11 inci madde gereğince yapılan değerlendirmenin sonucunda, aşağıda belirtilen özellik veya etkilerin tespit edilmesi halinde, imalatçılar, ithalatçılar ve alt kullanıcılar bunları sınıflandırma amacıyla dikkate alır:

a) Yeterli ve güvenilir bilgilerin, pratikte bir madde veya karışımın fiziksel zararlarının, test sonuçlarındakinden farklı olduğunu göstermesi.

b) Madde veya karışımların biyo kullanımının olmadığını gösteren yeterli ve güvenilir bilimsel verilerin olması.

c) Yeterli ve güvenilir bilimsel bilgilerin, içinde bulunan maddeler bazında değerlendirmeye karar verilmiş bir karışımın, içinde bulunan maddeler arasında potansiyel olarak sinerjik ve antagonistik etkiler oluştuğunu göstermesi. Maddelerin ve karışımların sınıflandırılmasına dair karar verme

(1) 11 inci ve 14 üncü maddeler gereğince yapılan değerlendirmenin, madde veya karışıma ait zararların ek-1’in ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde belirtilen sınıflandırma veya farklılaşma kriterlerini karşıladığını göstermesi halinde, imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, maddeyi veya karışımı, (a) ve (b) bentlerine uygun olarak zararlılık sınıflarına veya farklılaşmalara ilişkin sınıflandırır.

a) Zararlılık sınıfı veya farklılaşma için bir veya daha fazla zararlılık kategorisi,

b) 23 üncü maddeye tabi olarak, (a) bendi uyarınca tahsis edilen zararlılık kategorisine karşılık gelen bir veya daha fazla zararlılık ifadesi. Karışımların sınıflandırılmasına dair özel kurallar

(1) Bilgilerin değerlendirmesi sırasında aşağıdaki durumlardan herhangi birinin mevcut olması halinde, karışımın sınıflandırması etkilenmez:

a) Karışım içindeki maddelerin atmosferik gazlarla, özellikle oksijen, karbon dioksit, su buharı ile düşük konsantrasyonlarda farklı maddeler oluşturmak üzere yavaş reaksiyona girdiği durumlar.

b) Karışım içindeki maddelerin karışım içindeki diğer maddelerle düşük konsantrasyonlarda farklı maddeler oluşturmak üzere çok yavaş reaksiyona girdiği durumlar.

c) Karışım içindeki maddelerin düşük konsantrasyonlarda oligomer veya polimer oluşturmak üzere kendi kendilerine polimerize oldukları durumlar.

(2) Aşağıdaki şartların herhangi birinin karşılanması kaydıyla, karışımın

ikinci bölüme göre patlayıcı, oksitleyici veya alevlenir olarak sınıflandırılması gerekmez:

a) Mevcut bilgilere göre karışımda bulunan maddelerin hiçbirinin bu tip zararlılık özelliklerini taşımaması.

b) İçeriği bilinen bir karışımın, içeriğinde bir değişiklik olması halinde, maddenin zararlılık özelliklerinin yeniden değerlendirilmesinin, karışımın sınıflandırılmasında bir değişikliğe yol açmayacağına dair bilimsel kanıt bulunması.

c) (Mülga:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Maddeler ve karışımlara ilişkin sınıflandırmanın gözden geçirilmesi

(1) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, piyasaya arz ettikleri madde veya karışımların sınıflandırılmalarını etkileyebilecek yeni bilimsel ve teknik gelişmelerden haberdar olmaları için gereken tüm çabayı göstermekle ve (Ek ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)yeterli ve güvenilir olarak değerlendirdikleri gerekli bilgiden haberdar olmaları halinde gecikmeksizin bu Bölüm hükümlerine uygun şekilde yeni değerlendirmeleri yapmakla yükümlüdür.

(2) Zararlı olarak sınıflandırılmış bir karışımda aşağıda bahsedilen değişikliklerin olması halinde, imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcılar, bu Bölüm hükümlerine uygun şekilde yeni bir değerlendirme yapar:

a) Bir veya birden fazla zararlı bileşeninin başlangıç konsantrasyonunun, ek-1’in birinci bölümün 1.2 numaralı tablosunda müsaade edilen değerde veya bu değerin üzerinde değişmesi,

b) Bir veya birden fazla bileşenin ikame edilmesi veya eklenmesi suretiyle bileşen konsantrasyonunun, 13 üncü maddede bahsedilen eşik değerinde veya bu değerin üzerinde değişmesi.

(3) Sınıflandırmada herhangi bir değişikliğe yol açmayacağına dair bilimsel gerekçelerin bulunduğu hallerde, birinci ve ikinci fıkra hükümleri uyarınca yeni bir değerlendirme yapılmasına gerek yoktur.

(4) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alan maddelere ilişkin uyumlaştırılmış zararlılık sınıfları veya farklılaşmaların bulunduğu durumlar dışında, madde veya karışıma ilişkin sınıflandırmayı, yeni değerlendirmenin sonuçlarına uygun şekilde yapmakla yükümlüdür.

(5) Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer alan hükümlere tabi madde veya karışımın 25/3/2011 tarihli ve 27885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik ile 31/12/2009 tarihli ve 27449 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında olması halinde, bu Yönetmeliklerde öngörülen şartlar da ayrıca geçerli olur. Sınıflandırma ve etiketleme envanterinde yer alan maddelerin sınıflandırılması

(1) İmalatçılar ve ithalatçılar, 41 inci madde uyarınca yapmaları gereken bildirimle birlikte sınıflandırmaya dair gerekçelerini Yetkili Mercie sunmaları kaydı ile bir maddeyi sınıflandırma ve etiketleme envanterinde yer alan sınıflandırmadan farklı şekilde sınıflandırabilir.

(2) Sınıflandırma ve etiketleme envanterinde yer alan sınıflandırmanın ek-6’nın üçüncü bölümü kapsamında uyumlaştırılmış sınıflandırma olması halinde, birinci fıkra hükmü uygulanmaz. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Etiket Uygulamaları ve Zararlılık İletişimi Etiketin içeriği

(1) Zararlı olarak sınıflandırılan ve ambalaj içinde bulunan madde veya karışım, aşağıdaki bilgileri içeren etiketi taşır:

a) Tedarikçinin adı, adresi ve telefon numarası.

b) Ambalaj üzerindeki miktar başka bir yerde belirtilmediği sürece, halka sunulan ambalaj içindeki madde veya karışımın nominal miktarı.

c) 20 nci maddede belirtilen maddenin veya karışımın kimliği.

ç) Uygulanabilir durumlarda, 21 inci maddeye uygun zararlılık işaretleri.

d) Uygulanabilir durumlarda, 22 nci maddeye uygun uyarı kelimeleri.

e) Uygulanabilir durumlarda, 23 üncü maddeye uygun zararlılık ifadeleri.

f) Uygulanabilir durumlarda, 24 üncü maddeye uygun önlem ifadeleri.

g) Uygulanabilir durumlarda, 27 nci maddeye uygun ilave bilgi bölümü.

(2) Türkiye’de piyasaya arz edilecek zararlı madde ve karışımların etiketleri Türkçe hazırlanır. Tedarikçiler, kullanılan tüm dillerde aynı detayların yer alması kaydıyla, etiketlerinde Türkçenin yanında farklı diller de kullanabilir. Maddenin ve karışımın kimliği

MADDELERİN VE KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI, ETİKETLENMESİ VE AMBALAJLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; piyasaya arz edilen maddelerin, karışımların ve bazı eşyaların, insan sağlığı ve çevre üzerinde yaratabilecekleri olumsuz etkilere karşı yüksek seviyede koruma sağlamak ve serbest dolaşımlarını temin etmek üzere sınıflandırılmasına, etiketlenmesine ve ambalajlanmasına ilişkin idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam

(1) Bu Yönetmelik; a ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Maddelerin ve karışımların sınıflandırılmasını, zararlı maddelerin ve karışımların etiketlenmesini ve ambalajlanmasını,

b) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcıların, piyasaya arz edilen maddeleri ve karışımları sınıflandırmasına ilişkin hükümleri,

c) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Tedarikçilerin, piyasaya arz edilen maddeleri ve karışımları etiketlemesi ve ambalajlamasına ilişkin hükümleri,

ç) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İmalatçı, eşya üreticileri ve ithalatçıların, 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında kayıt veya bildirime tabi olan ve piyasaya arz edilmeyen maddeleri sınıflandırmasına ilişkin hükümleri,

d) Ek-6’nın üçüncü bölümünde, uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiket bilgilerinin yer aldığı madde listesinin oluşturulmasını,

e) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Maddelerin sınıflandırma ve etiketleme bildirimine ilişkin hükümleri,

f) (d) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketleme unsurlarından ve (e) bendinde belirtilen bildirimden oluşan, maddelere ait bir sınıflandırma ve etiketleme envanterinin oluşturulmasını, kapsar.

(2) Bu Yönetmelik aşağıda yer alan ve son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan maddeleri ve karışımları kapsamaz: a ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) 25/4/2017 tarihli ve 30048 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği kapsamındaki tıbbi ürünler.

b) 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik ile 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Olmayan Veteriner Sağlık Ürünleri Yönetmeliği kapsamındaki ürünler.

c) 23/5/2005 tarihli ve 25823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kozmetik Yönetmeliği kapsamındaki ürünler.

ç) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)7/6/2011 tarihli ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği ve Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve 9/1/2007 tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücut Dışında Kullanılan (İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği kapsamındaki ürünler. d ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)19/2/2020 tarihli ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği ve 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamındaki ürünler.

e) 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki ürünler.

i ürünler. d ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)19/2/2020 tarihli ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği ve 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamındaki ürünler.

e) 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki ürünler.

(3) Bu Yönetmelik aşağıda yer alan hususları kapsamaz:

a) 8/7/2005 tarihli ve 25869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoaktif Maddenin Güvenli Taşınması Yönetmeliği kapsamındaki maddeleri ve karışımları.

c) İzole edilmemiş ara maddeleri.

ç) Türkiye’deki işyeri ve çevre mevzuatına uygun olarak, kontrollü koşullar altında kullanılmaları kaydıyla, bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmaları için üretilen veya ithal edilen maddeler ve karışımları.

d) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinde tanımlanan atıkları.

e) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)35 inci maddenin uygulanabileceği durumlar haricinde, tehlikeli malların havayolu, denizyolu, karayolu, demiryolu ve iç su yoluyla taşınmasını ve taşınmasına esas teşkil eden faaliyetleri.

(4) (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurumlar, gerekli gördükleri özel durumlarda savunma amaçlı imal veya ithal edilen bazı madde ve karışımların bu Yönetmelikten muaf tutulması için izin verebilir. Dayanak

(1) Karışımın imalatçıları, ithalatçıları ve alt kullanıcıları, karışımın ek-1’de öngörüldüğü şekilde fiziksel, insan sağlığına veya çevreye yönelik bir zararlılık arz edip etmediğini belirlemek amacıyla, karışımın veya karışımın içerdiği maddenin piyasaya arz edilen ve öngörülen kullanımına ilişkin, fiziksel hal ve formlarına ait mevcut bilgileri ve aşağıda belirtilen verileri tanımlar:

a) 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yöntemlerin uygulanması sonucunda oluşturulmuş karışıma veya içerdiği maddelere ait veriler.

b) Mesleğe ilişkin veriler ve kaza veri tabanlarından gelen veriler gibi, karışımın veya içerdiği maddelerin insan sağlığı üzerindeki etkilere ilişkin epidemiyolojik veriler ve deneyimler. c ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Karışıma veya içerdiği maddelere ait, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-11’inin 1 numaralı başlığı uyarınca oluşturulmuş diğer tüm bilgiler.

ç) Her türlü yeni bilimsel bilgi.

d) Uluslararası tanınmış kimyasal programlar kapsamında karışıma veya içerdiği maddelere dair oluşturulan diğer her türlü bilgi.

(2) Üçüncü ve dördüncü fıkrada yer alan hükümler kapsamında birinci fıkrada yer alan bilgilerin, karışıma ait mevcut bilgiler olduğu ve imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcıların bu bilgilerin yeterli, güvenilir, uygulanabilir ve bilimsel olarak geçerli olduğundan emin oldukları durumlarda, bu bilgiler Üçüncü Bölümde yer alan hükümlere göre değerlendirmek amacıyla kullanılır.

(3) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, 11 ila 18 inci maddelerde belirtilen hükümlere göre, karışımları, ek-1’in üçüncü bölümünün 3.5.3.1, 3.6.3.1 ve 3.7.3.1 numaralı başlıklarında yer alan “mutajen”, “kanserojen” ve “üreme sistemine toksik” şeklindeki zararlılık sınıflarına ilişkin olarak değerlendirirken sadece karışım içindeki maddeler için birinci fıkrada belirtilen mevcut verileri kullanır. Karışıma dair mevcut test verilerinin “mutajen”, “kanserojen” ve “üreme sistemine toksik” etkiler gösterdiği ancak bu etkilerin karışımın içeriğindeki maddelere dair bilgilerden tanımlanamadığı durumlarda, bu test verileri de dikkate alınır.

(4) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, 11 ila 18 inci maddelerde belirtilen hükümlere göre, karışımları, ek-1’in dördüncü bölümünün 4.1.2.8 ve 4.1.2.9 numaralı başlıklarında yer alan “biyobirikim veya biyolojik bozunma” özellikleri, “sucul ortam için zararlı” şeklindeki zararlılık sınıflarına ilişkin olarak değerlendirirken sadece karışım içindeki maddeler için birinci fıkrada belirtilen mevcut verileri kullanır.

(5) Karışımın kendisine dair birinci fıkrada bahsedilen verilerin olmadığı veya mevcut verilerin yetersiz olduğu durumlarda, imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcı, 11 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre yapılacak değerlendirme için; karışımın içindeki her bir maddeye, test edilmiş benzer karışımlara ve karışımın zararlı olup olmadığının belirlenmesine ilişkin yeterli ve güvenilir diğer mevcut verileri kullanır. Hayvanlar ve insanlar üzerindeki testler

(1) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Ek-1’de öngörüldüğü şekilde, madde veya karışımın insan sağlığına veya çevreye zararlı olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-11’inin 1 numaralı başlığında yer alan kuralları uygulamak dahil olmak üzere bilgi oluşturmaya yönelik yeni testler yapabilir.

(2) Madde veya karışımın ek-1’in ikinci bölümünde öngörüldüğü şekilde fiziksel zararlılık arz edip etmediğinin belirlenmesinde yeterli ve güvenilir bilgilerin mevcut olmadığı durumda, imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı, ek-1’in ikinci bölümünde belirtilen testleri yapar.

(3) Birinci fıkrada bahsedilen testler aşağıdaki yöntemlerden birine uygun şekilde gerçekleştirilir:

a) Maddelerin ve Karışımların Fiziko-Kimyasal, Toksikolojik ve Ekotoksikolojik Özelliklerinin Belirlenmesinde Uygulanacak Test Yöntemleri Hakkında Yönetmelikte belirtilen test yöntemleri.

b) Uluslararası tanınmış bilimsel ilkelerle veya uluslararası prosedürlere uygun olarak doğrulanmış yöntemler.

(4) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İmalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcının yeni ekotoksikolojik veya toksikolojik test ve analizler yapması halinde, bu analizleri Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına uygun olarak gerçekleştirir.

(5) Bu Yönetmeliğin amacı bakımından, fiziksel zararlara dair yeni testler, akredite edilmiş veya İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri, Test Birimlerinin Uyumlaştırılması, İyi Laboratuvar Uygulamalarının ve Çalışmaların Denetlenmesi Hakkında Yönetmeliğe veya aynı Yönetmeliğe eşdeğer kabul edilen diğer uluslararası standartlara uygun olarak belgelendirilmiş laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilir.

(6) Bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda yapılan testler, madde veya karışımın piyasaya arz edilen ve öngörülen kullanımına ilişkin, fiziksel hal ve formlarına uygulanır. Maddelere ve karışımlara ilişkin zararlılık bilgilerinin değerlendirilmesi

(1) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, madde veya karışımla ilgili zararları tespit etmek üzere ek-1’in ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde belirtilen her bir zararlılık sınıfına veya farklılığa dair sınıflandırma kriterlerini uygulamak suretiyle, 7 ila 10 uncu maddelerde yer alan bilgileri değerlendirir.

(2) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, madde ve karışıma dair 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenin dışında bir yöntemle elde edilmiş olan mevcut test verilerini değerlendirirken, bu test yöntemlerinin kullanılmasının birinci fıkrada bahsedilen değerlendirmeyi etkileyip etkilemediğini belirlemek üzere, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen test yöntemleri ile karşılaştırır.

(3) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)Sınıflandırma kriterlerinin mevcut tanımlanmış bilgilere doğrudan uygulanamadığı durumda, imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, madde veya karışımın zararlarının belirlenmesi üzerinde etkisi olan mevcut tüm bilgileri, Ek-1’in birinci bölümünün 1.1.1 numaralı başlığında yer alan uzman kararını ve delil ağırlığını dikkate alarak, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-11’inin 1.2 numaralı başlığına uygun şekilde değerlendirir.

(4) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, sadece 8 inci maddenin beşinci fıkrasında yer alan bilgilerin mevcut olduğu durumda, değerlendirme amacıyla, ek-1’in birinci bölümünün 1.1.3 numaralı başlığında ve üçüncü ve dördüncü bölümlerinde bahsedilen bağlantı kurma ilkelerini uygular. Ancak bilgilerin, bağlantı kurma ilkelerinin uygulanmasında ve ek-1’in birinci bölümünde bahsedilen uzman kararı ve delillerin ağırlığı değerlendirmesinde kullanılamaması durumunda, imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, ek-1’in üçüncü ve dördüncü bölümünde bahsedilen yöntem veya yöntemleri uygulayarak bilgileri değerlendirir.

(5) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar, mevcut bilgileri sınıflandırma amacı ile değerlendirirken, madde veya karışımın piyasaya arz edilen ve öngörülen kullanımına ilişkin fiziksel hal ve formlarını dikkate alır. Maddelerin ve karışımların sınıflandırılmasına dair konsantrasyon sınır değerleri ve M-katsayıları

(1) İmalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcılar, maddenin, herhangi bir zararlılık sınıfı için ek-1’in ikinci bölümde belirlenmiş konsantrasyon değerinin veya ek-1’in üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde belirlenmiş genel konsantrasyon sınır değerinin altındaki bir seviyede zararlı olduğunu yeterli ve güvenilir bilimsel verilerle kanıtlaması halinde, özel konsantrasyon sınır değerini belirler. İstisnai durumlarda, imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcının elinde zararlı olarak sınıflandırılmış bir maddeye ilişkin zararın, ilgili zararlılık sınıfı için ek-1’in ikinci bölümünde belirlenmiş konsantrasyon değerinin veya ek-1’in üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde belirlenmiş genel konsantrasyon sınır değerinin üzerinde olmadığına dair yeterli, (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)güvenilirliğinden şüphe duyulmayan bilimsel bilgiler bulunduğunda, özel konsantrasyon sınır değerleri imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı tarafından belirlenebilir.

(2) Sucul ortam için zararlı, akut kategori 1 veya kronik kategori 1 olarak sınıflandırılan maddeler için M-katsayıları, imalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcılar tarafından belirlenir.

(3) Birinci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alan maddelere dair uyumlaştırılmış zararlılık sınıfları veya farklılaşmalar için özel konsantrasyon sınır değerleri belirlenmez.

(4) İkinci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alan ve kendilerine bu bölümde bir M-katsayısı tahsis edilmiş olan maddelere dair uyumlaştırılmış zararlılık sınıfları veya farklılaşmalar için var olan M-katsayıları kullanılır. Ancak sucul ortam için zararlı, akut kategori 1 veya kronik kategori 1 olarak sınıflandırılan maddeler için, ek-6’nın üçüncü bölümünde bir M-katsayısı tahsis edilmemişse imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı tarafından maddeye ilişkin mevcut bilgilere dayanan bir M-katsayısı belirlenir ve maddeyi içeren bir karışımın toplama yöntemi kullanılmak suretiyle sınıflandırıldığı durumlarda kullanılır.

(5) İmalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcılar maddeye ilişkin özel konsantrasyon sınır değerlerini veya M-katsayılarını belirlerken, sınıflandırma ve etiketleme envanterine dahil edilmiş olan özel konsantrasyon sınır değerini veya M-katsayısını dikkate alır.

(6) Birinci fıkra uyarınca belirlenmiş olan özel konsantrasyon sınır değerleri, ek-1’in ikinci bölümündeki ilgili bölümlerde belirtilen konsantrasyon değerlerine veya ek-1’in (Mülga ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerindeki ilgili bölümlerde belirtilen genel konsantrasyon sınır değerlerine göre önceliklidir. Eşik değerler

(1) Zararlı olarak sınıflandırılan maddenin veya karışımın ek-2’nin birinci bölümünün 1.1 ve 1.2 numaralı başlıklarında yer alan fiziksel veya insan sağlığına zararlı özellik gösterdiği durumlarda, ilgili zararlılık ifadeleri, etiket üzerindeki ilave bilgilere ayrılan bölümde yer alır. Zararlılık ifadelerinin, ek-2’nin birinci bölümünün 1.1 ve 1.2 numaralı başlıklarına ve ek-3’ün ikinci bölümüne uygun şekilde olması zorunludur. Maddenin ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alması halinde, maddeye ilişkin ilave zararlılık ifadeleri etiket üzerindeki ilave bilgiler bölümünde yer alır.

(2) Zararlı olarak sınıflandırılan bir maddenin veya karışımın Bitki Koruma Ürünlerinin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamına girmesi halinde, etiket üzerindeki ilave bilgiler bölümünde ek-2’nin dördüncü bölümü ve ek-3’ün üçüncü bölümüne uygun bir ifade yer alır.

(3) Tedarikçi, söz konusu bilgilerin 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinden (f) bendine kadar yer alan etiket bilgilerinin tanımlanmasını zorlaştırmaması, daha fazla detay sağlaması ve etiket bilgileriyle çelişmemesi veya bunlar hakkında şüpheye yol açmaması şartıyla, etiket üzerinde ilave bilgiler için ayrılan bölümde birinci ve ikinci fıkrada belirtilenlerden farklı ilave bilgilere yer verebilir.

(4) “Toksik değildir”, “Zararsızdır”, “Kirletici değildir”, “Ekolojiktir” gibi maddenin veya karışımın zararlı olmadığını göstermeyi amaçlayan veya ilgili sınıflandırmalarla tutarsızlık gösterebilecek diğer ifadeler, bu Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir maddenin veya karışımın etiketi veya ambalajı üzerinde yer alamaz.

(5) Karışımın, zararlı olarak sınıflandırılan herhangi bir madde içermesi halinde, ek-2’nin ikinci bölümünde yer alan hükümler doğrultusunda etiketlenir. Zararlılık ifadeleri, ek-3’ün üçüncü bölümü uyarınca düzenlenir ve etiketin ilave bilgiler için ayrılan bölümünde yer alır. Etikette ayrıca, 20 nci maddede belirtilen karışımın kimliği ve karışımın tedarikçisinin adı, adresi ve telefon numarası da bulunur. Zararlılık işaretleri için öncelik ilkeleri

(1) Maddenin veya karışımın sınıflandırılması sonucunda etiket üzerinde birden fazla zararlılık işaretleri kullanılması gerektiğinde, gerekli olan zararlılık işaretleri sayısının azaltılmasına yönelik aşağıda belirtilen öncelik ilkeleri geçerlidir:

a) “GHS01” zararlılık işaretinin olması halinde, “GHS02” ve “GHS03” zararlılık işaretinin kullanılması, bu zararlılık işaretlerinin birden fazlasının kullanılmasının mecburi olduğu durumlar haricinde, isteğe bağlıdır.

b) “GHS06” zararlılık işaretinin olması halinde, “GHS07” zararlılık işaretinin kullanılmasına gerek yoktur.

c) “GHS05” zararlılık işaretinin olması halinde,(Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) cilt ve göz tahrişi için “GHS07” zararlılık işaretinin kullanılmasına gerek yoktur.

ç) “GHS08” zararlılık işaretinin solunum hassasiyeti için geçerli olması halinde,(Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) cilt hassasiyeti ve (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) cilt ve göz tahrişi için “GHS07” zararlılık işaretinin kullanılmasına gerek yoktur.

d) Zararlılık işareti “GHS02” veya “GHS06” uygulanıyorsa “GHS04” ün uygulaması olmayabilir.

(2) Maddeye veya karışıma ilişkin zararlılık sınıflandırması sonucunda, aynı zararlılık sınıfına ait birden fazla zararlılık işaretinin olması durumunda, etikette söz konusu her bir zararlılık sınıfındaki en ciddi zararlılık kategorisine karşılık gelen zararlılık işareti yer alır.

(3) Ek-6’nın üçüncü bölümünde yer alan ve aynı zamanda Üçüncü Bölüm gereğince sınıflandırılmaya tabi olan maddeler için, etikette söz konusu her bir zararlılık sınıfındaki en ciddi zararlılık kategorisine karşılık gelen zararlılık işareti yer alır. Zararlılık ifadeleri için öncelik ilkeleri

(1) Maddenin veya karışımın birden fazla zararlılık sınıfında veya bir zararlılık sınıfının birden fazla farklılaşma ile sınıflandırılması halinde, belirgin tekrarlar veya fazlalıklar olmadığı sürece, sınıflandırmaya ait tüm zararlılık ifadeleri etiket üzerinde yer alır. Önlem ifadeleri için öncelik ilkeleri

(1) Madde, karışım veya ambalaja ilişkin seçilen önlem ifadelerinden açık bir şekilde fazla veya gereksiz olanlar etikette yer almaz.

(2) Halka arz edilen madde veya karışımın ve ilgili ambalajın bertarafına ilişkin bir önlem ifadesi, 24 üncü maddede aksi belirtilmedikçe etikette yer alır. Maddenin veya karışımın veya ambalajın bertarafının insan sağlığına veya çevreye yönelik herhangi bir zarar oluşturmadığı açık ve net olan durumlarda, bertarafa yönelik bir önlem ifadesi şartı aranmaz.

(3) Zararların ciddiyetini ve niteliğini belirtmek için gerekli olmadığı sürece, etiket üzerinde altıdan fazla önlem ifadesi yer almaz. Etiketleme ve ambalajlama koşullarından istisnalar

(1) Piyasaya arz edilen maddenin veya karışımın ambalajının, 33 üncü maddede yer alan etiketleme kurallarını karşılayamayacak bir formda, şekilde veya küçüklükte olması halinde, etiket bilgileri 19 uncu maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak, ek-1’in birinci bölümünün 1.5.1 numaralı başlığına göre sağlanır.

(2) Etiket bilgilerinin tamamının birinci fıkrada belirtilen şekilde sağlanamaması halinde, söz konusu etiket bilgileri ek-1’in birinci bölümünün 1.5.2 numaralı başlığı hükümlerine uygun şekilde azaltılabilir.

(3) Halka ambalajsız olarak sunulan ek-2’nin beşinci bölümünde belirtilen zararlı madde veya karışım ile birlikte 19 uncu maddede belirtilen etiket bilgilerinin bir kopyası verilir. Etiket bilgilerinin güncellenmesi

(1) Maddenin veya karışımın sınıflandırılması ve etiketlenmesine ilişkin zararlılık sınıfında değişikliğin olduğu ve bu zararların daha ciddi olduğu veya 27 nci madde kapsamında yeni ilave etiket bilgilerini gerektirdiği durumlarda tedarikçi, değişikliğin niteliğini insan sağlığının ve çevrenin korunması bakımından dikkate alarak, etiketin geciktirilmeden güncellenmesini sağlar. Tedarikçiler, yapılan değişikliklerin vakit geçirilmeksizin eksiksiz bir şekilde etikette yer alması için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca birbirileri ile işbirliği yapar.

(2) Tedarikçi, birinci fıkrada belirtilen değişiklikler haricinde etikette değişiklikler yapılması gerektiğinde, etiketin 18 ay içinde güncellenmesini sağlar.

(3) Tedarikçi, Bitki Koruma Ürünlerinin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik ile Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamındaki bir maddenin veya karışımın etiketlerini aynı yönetmelikleri de dikkate alarak günceller. Etiketlemeye dair genel kurallar

(1) Bir ambalaj, ara ambalaj ile birlikte dış ve iç ambalajdan oluşması ve dış ambalajın tehlikeli malların taşınmasına dair kurallar uyarınca etiketleme şartlarını karşılaması durumunda, ara ve iç ambalaj bu Yönetmelik hükümleri uyarınca etiketlenir. Dış ambalaj da ayrıca bu Yönetmelik hükümleri uyarınca etiketlenebilir. Bu Yönetmelik hükümlerine göre gerekli bulunan zararlılık işaretlerinin, tehlikeli malların taşınmasına dair kurallarda yer alan aynı zararlılığa ilişkin olması halinde, söz konusu zararlılık işaretinin dış ambalaj üzerinde yer almasına gerek yoktur.

(2) Dış ambalajın tehlikeli malların taşınmasına dair kurallar uyarınca etiketleme hükümlerini karşılaması gerekmediğinde, dış ambalaj, iç ambalaj ve ara ambalaj bu Yönetmelik hükümleri uyarınca etiketlenir. Dış ambalajın, iç ya da ara ambalajların net şekilde görünmesine izin vermesi halinde, dış ambalajın etiketlenmesi gerekmez.

(3) Tehlikeli malların taşınmasına dair kurallar uyarınca etiketleme hükümlerini karşılayan tekli ambalajlar, hem bu Yönetmelik hükümleri hem de tehlikeli malların taşınmasına dair kurallar uyarınca etiketlenir. Bu Yönetmelik hükümlerine göre gerekli bulunan zararlılık işaretlerinin, tehlikeli malların taşınmasına dair kurallarda yer alan aynı zararlılığa ilişkin olması halinde, söz konusu zararlılık işaretinin dış ambalaj üzerinde yer almasına gerek yoktur. BEŞİNCİ BÖLÜM Ambalajlama Ambalajlama şartları

(1) Zararlı maddeyi veya karışımı içeren ambalajlar aşağıdaki koşulları sağlar:

a) Ambalaj, daha özel güvenlik aksamının öngörüldüğü durumlar haricinde, içindekileri dışarıya sızdırmayacak şekilde tasarımlanır ve üretilir.

b) Ambalajı ve kapatma aksamını oluşturan malzemeler, ambalajın içindekilerin neden olacağı hasarlara karşı hassas veya içindekiler ile birlikte zararlı bileşikler oluşturmaya yatkın olamaz.

c) Ambalaj ve kapatma aksamı, elleçlemenin normal şiddetini ve yükünü güvenli bir şekilde karşılayacak ve gevşemeyecek şekilde sağlam ve dayanıklı olur.

ç) Değiştirilebilir kapatma aksamı ile donatılmış olan ambalajlar, içindekiler dışarıya çıkmadan yeniden kapatılabilecek şekilde tasarımlanır.

(2) Halka sunulan veya satılan zararlı maddeleri veya karışımları içeren ambalajlara ilişkin hükümler aşağıda belirtilmiştir:

a) Çocukların merakını cezbedecek veya uyandıracak veya tüketicileri yanlış yönlendirecek şekilde ve tıbbi ürünlerde, kozmetik ürünlerde, gıda veya hayvan yemlerinde kullanılan sunuş ve tasarım özellikleriyle karışıklığa yol açarak tüketicileri yanlış yönlendirebilecek şekilde olamaz.

b) Ek-2’nin üçüncü bölümünün 3.1.1 numaralı başlığında yer alan koşulları sağlayan madde veya karışım içeriyorsa, ek-2’nin üçüncü bölümünün 3.1.2, 3.1.3 ve (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)3.1.4.2 numaralı başlıklarına uygun olarak çocukların açmasına dayanıklı kapatma aksamı ile donatılır.

c) Ek-2’nin üçüncü bölümünün 3.2.1 numaralı başlığında yer alan koşulları karşılayan madde veya karışım içeriyorsa, ek-2’nin üçüncü bölümünün 3.2.2 numaralı başlığına uygun olarak dokunsal tehlike uyarıları ile donatılır. ç ) (Ek:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Umumi çamaşırhanelerde kullanılanlar dahil, profesyonel olmayan kişiler tarafından kullanılmak üzere piyasaya arz edilen çamaşır deterjanları tek kullanımlık çözünür ambalaj içerisinde bulunuyorsa, Ek-2’nin üçüncü bölümünün 3.3 numaralı başlığına uygun olarak ilave gereklilikler uygulanır.

(3) Maddenin ve karışımın ambalajının, tehlikeli malların demiryolu, karayolu, havayolu, iç sular veya deniz yoluyla taşınmasına ilişkin kurallara uygun olması durumunda, birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen koşullara uygun olduğu kabul edilir. ALTINCI BÖLÜM Maddelerin Sınıflandırılmasının ve Etiketlenmesinin Uyumlaştırılması ve Uyumlaştırılmış Sınıflandırma ve Etiketleme Envanterinin Oluşturulması Maddelerin sınıflandırılmasının ve etiketlenmesinin uyumlaştırılması

(1) Ek-1’de belirtilen kriterlerden aşağıda yer alan kriterleri karşılayan madde, 38 inci maddeye uygun olarak uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketlemeye tabi olur:

a) Ek-1’in üçüncü bölümünün 3.4 numaralı başlığında belirtilen solunum yolu hassasiyeti, kategori 1.

b) Ek-1’in üçüncü bölümünün 3.5 numaralı başlığında belirtilen eşey hücre mutajenitesi, kategori 1A, 1B veya kategori 2.

c) Ek-1’in üçüncü bölümünün 3.6 numaralı başlığında belirtilen kanserojen, kategori 1A, 1B veya kategori 2.

ç) Ek-1’in üçüncü bölümünün 3.7 numaralı başlığında belirtilen üreme sistemine toksik, kategori 1A, 1B veya kategori 2.

(2) Bitki Koruma Ürünlerinin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik ile Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamındaki etkin madde, uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketlemeye tabi olur. Bu gibi maddeler için 38 inci maddenin birinci, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında belirtilen usuller uygulanır.

(3) Birinci fıkrada belirtilen kriterlerden farklı olarak değişik zararlılık sınıflarına veya farklılaşmalara ilişkin kriterleri karşılayan ve ikinci fıkra kapsamına girmeyen maddenin uyumlaştırılmış sınıflandırılması ve etiketlenmesi, bir ihtiyacın var olduğuna dair gerekçe gösterilmesi şartıyla, 38 inci maddede belirtilen usullere uygun olarak durum bazında ek-6’ya eklenebilir. Maddelerin sınıflandırılması ve etiketlenmesinin uyumlaştırılmasına ilişkin usuller

(1) 40 ıncı maddede belirtilen maddeleri piyasaya arz eden imalatçı veya ithalatçı veya imalatçı veya ithalatçı grupları 43 üncü maddede ayrıntıları verilen envantere maddenin dâhil edilmesi için aşağıdaki bilgileri, Yetkili Mercie (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla sunar: a ) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Maddeyi piyasaya arz etmekten sorumlu bildirimde bulunanın Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-6’sının 1 numaralı başlığında yer alan kimliği.

b) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek- 6’sının 2.1 ila 2.3.4 numaralı başlıklarında yer alan maddenin kimliği.

c) 15 inci maddeye uygun olarak maddenin sınıflandırması.

ç) Maddenin, bazı zararlılık sınıflarına veya farklılaşmalara göre sınıflandırılamaması durumunda, bu durumun sınıflandırmaya dair veri yokluğundan, verilerin sonuca ulaştırıcı nitelikte olmamasından veya sonuca ulaştırıcı nitelikte olup yetersiz olmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin bilgi.

d) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Uygun durumda, 12 nci maddeye göre özel konsantrasyon sınır değerleri veya M- katsayıları ile birlikte Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inin 1, 2 ve 3 numaralı başlıklarına uygun gerekçeler.

e) Maddeye ilişkin 19 uncu maddenin birinci fıkrası (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen etiketleme bilgileri ile birlikte maddenin, 27 nci maddeye uygun olarak belirlenmiş ilave zararlılık ifadesi.

(2) 17 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen gözden geçirme işlemine uygun olarak maddenin sınıflandırmasının ve etiketlemesinin değiştirilmesine karar verilmiş ise bildirimde bulunan birinci fıkrada yer alan bilgileri güncelleyerek Yetkili Mercie bildirir.

(3) Maddelerin piyasaya arz edilmelerini takip eden bir ay içinde, birinci fıkraya uygun olarak bildirimde bulunulur.

(4) Kendi halinde veya karışım içinde maddelerin ithal edilmesi durumunda, ithalatçı birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen hükümleri, yükümlülük kendisinde olmak üzere, yurtdışında yerleşik gerçek veya tüzel kişilerin bir akitle belirlediği Türkiye’de yerleşik temsilcileri aracılığı ile de yerine getirebilir.

(5) (Ek:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe göre kaydı yapılan maddeler için, tekrar bildirim yapılmasına gerek yoktur. Mutabık kalınan kayıtlar

(1) Aynı madde için 41 inci maddenin birinci fıkrasına göre yapılan bildirim hakkında 43 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen envanterde farklı girişlerin bulunması halinde, bildirimde bulunanlar Yetkili Mercie bu konuda yazılı olarak bilgi verir. Sınıflandırma ve etiketleme envanterinin oluşturulması ve güncellenmesi

(1) Yetkili Merci ve (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurum, bu Yönetmelik kapsamındaki görevlerin yerine getirilmesinde birbirleri ile işbirliği yapar ve gerekli desteği verir. Yardım masası

(1) Yetkili Merci, bu Yönetmelik kapsamındaki ilgili sorumluluklara ve yükümlülüklere dair imalatçılara, ithalatçılara, dağıtıcılara, alt kullanıcılara, eşya üreticilerine ve diğer tüm ilgili taraflara tavsiyelerde bulunmak için ulusal yardım masası kurar. Yaptırım

(Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

(1) Bu Yönetmeliğe aykırılık halinde 2872 sayılı Kanunun 12 nci ve 13 üncü maddeleri ile 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (y) bendi, 4703 sayılı Kanunun 11 inci ve 12 nci maddeleri, 1593 sayılı Kanunun 282 nci maddesi, 5996 sayılı Kanunun 36 ila 42 nci maddeleri ve 5442 sayılı Kanunun 66 ncı maddesi hükümlerine göre idari yaptırımlar uygulanır. Denetim

(Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine ilişkin denetimler ilgili kurumlar tarafından 2872 sayılı Kanun, 4703 sayılı Kanun, 1593 sayılı Kanun, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5996 sayılı Kanun çerçevesinde gerçekleştirilir. SEKİZİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Reklam

(1) 6/3/2011 tarihli ve 27866 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik hükümlerine halel getirmeksizin, zararlı olarak sınıflandırılan bir maddeye ilişkin reklamlarda, ilgili zararlılık sınıfları veya zararlılık kategorileri belirtilir.

(2) Halkın, zararlı olarak sınıflandırılan veya 27 nci maddenin beşinci fıkrası kapsamına giren karışımların etiketinde yer alan bilgileri bilmeden, satış sözleşmesi yapılmasına olanak sağlayan reklamlarda, etikette belirtilen zararlılık sınıfından söz edilmesi zorunludur. Bilgilerin ve bilgi taleplerinin muhafazasına dair yükümlülük

(1) Yetkili Merci, veri tabanı şeklinde bir sınıflandırma ve etiketleme envanteri oluşturur ve sürekliliğini sağlar. ( 2) (Değişik:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer)Envanter içinde yer alan bilgilerden, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin 61 inci maddesinde yer alan bilgiler halkın erişimine açılabilir.

(3) Yetkili Merci, 41 inci maddenin ikinci fıkrasına veya 42 nci maddeye göre güncellenmiş bilgiler aldığında, envanteri günceller. YEDİNCİ BÖLÜM (Değişik bölüm başlığı:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İşbirliği, Ulusal Zehir Danışma Merkezi ve Yardım Masası Yetkili Merci ve (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurum arasındaki işbirliği

(1) Tedarikçi, bu Yönetmelik kapsamında sınıflandırma ve etiketleme amacıyla kullandığı tüm bilgileri toplar ve söz konusu madde veya karışımı son tedarik ettiği tarihten itibaren en az on yıl boyunca erişime hazır halde tutar.

(2) Tedarikçinin faaliyetlerine son vermesi veya faaliyetlerinin bir kısmını veya tamamını üçüncü bir tarafa devretmesi halinde, tedarikçinin söz konusu madde veya karışımın piyasaya arz edilmesine ilişkin üstlendiği veya kabul ettiği sorumlulukları devralan taraf, birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri tedarikçinin yerine üstlenir.

(3) Yetkili Merci, tedarikçiden birinci fıkrada belirtilen bilgileri kendisine sunmasını talep edebilir. Söz konusu bilgiler 41 inci madde gereği yapılan bildirimin parçası olarak Yetkili Mercie sunulmuş ise Yetkili Merci bu bilgileri kullanır ve (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurum bu bilgileri Yetkili Merciden talep edebilir. Koruma hükmü

(1) (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurum, bu Yönetmeliğin tüm koşulları yerine getirilse bile, madde veya karışımın sınıflandırma, etiketleme veya ambalajlamadan kaynaklanan nedenlerle insan sağlığı ve çevre için ciddi risk oluşturduğuna dair haklı sebepleri varsa uygun olan geçici önlemleri alabilir. Böyle bir durumda (Değişik ibare:RG-10/12/2020-31330 Mükerrer) İlgili Kurum, Yetkili Mercii 15 gün içerisinde haberdar eder ve verdiği kararın nedenlerini bildirir. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik konusunda nasıl sorular çıkıyor?

EK – 3 KULLANIMI YASAK OLAN KİMYASAL MADDELER

EK – 2 BİYOLOJİK SINIR DEĞERLER VE SAĞLIK GÖZETİMİ ÖNLEMLERİ

Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri (OEL) İSG TWA · STEL · CEILING · Akut/Kronik Yükümlülük

Kimyasallar ve Sağlık Etkileri İSG OEL · Yükümlülük · IARC · Sağlık Etkileri · Ezber Bilgisi

Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH) KANSEROJEN Benzo(a)piren · PAH · Kömür Katranı · Egzoz · IARC Grup 1

Soygazlar (Asal Gazlar) İSG Basit Boğucu Gazlar · Oksijen Yerine Geçer · Boğulma Riski

Alkoller - Detaylı Sınıflandırma İSG Alifatik · Aromatik · Polialkoller · Toksisite · OEL · Yanıcılık

Asitler - Detaylı Sınıflandırma İSG İnorganik · Organik · Korozif · Toksisite · OEL · Yanık

Asitlerin Halk Dilindeki Adları KİMYA 20+ Asit · Halk Arası Adları · Kullanım Alanları · Formüller

Alkali (Baz) Maddeler KİMYA Kostik · Kireç · Amonyak · Karbonat · Hipoklorit · pH>7

Yükseltgen (Oksitleyici) Maddeler GHS Oksitleyici · Peroksit · Klorat · Nitrat · GHS Tehlike Kodları

Ağır Metaller İSG Kurşun · Cıva · Kadmiyum · Krom · Nikel · Arsenik · Berilyum · OEL · IARC

GÜNLÜK HAYATTAN POLİMER ÖRNEKLERİ Monomer → Polimer → Kullanım Alanı

KOD VE ANLAMLARI

H KODLARI (Tehlike)

P KODLARI (Önlem)

EUH KODLARI (AB Ek Tehlike)

Kimyasal Risk Etmenleri Tablo 18

KIRMIZI - Yanıcılık

MAVİ - Sağlık

SARI - Reaktivite

BEYAZ - Özel Bildirim

Standart Dışı Semboller

Üreme İçin Toksik Maddeler

IARC Kanserojen Sınıflaması

ORGANİK vs İNORGANİK

ORGANİK KİRLETİCİLERİN ÖZELLİKLERİ

Organik Kirleticiler (POP) POP Dioksin · Furan · PCB · DDT · Aldrin · Dieldrin · Endrin · Heptaklor · Klordan · Mireks

Dioksinler POP PCDD · PCDF · Kalıcı Organik Kirletici · IARC Grup 1

LD Değerleri ve Akut Toksisite Kategorileri CLP/GHS LD50 · LC50 · Oral · Dermal · Inhalasyon · Kategori 1-4

ÖRNEK MADDELER VE LD50 DEĞERLERİ

KRİTİK GAZLAR

Peroksitler KİMYA Organik Peroksitler · Özellikler · Kullanım · Saklama · Zararlar

Deodorantlarda Kullanılan İtici Gazlar AEROSOL Yanıcı · Yanıcı Değil · İtici Gazlar · Aerosol

Kimyasal Risk Etmenleri Tablo 35

Fümigasyon Yapacak Kuruluşlarda Aranacak Şartlar PESTİSİT Zirai Fümigasyon · Ruhsat · Operatör · Depolama

EK-2 MESLEKİ MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ

EK-2: MESLEKİ MARUZİYET SINIR DEĞERLERİ (2)

KRİTERLER GRUP I ve GRUP II KARŞILAŞTIRMASI

KAYNAKLAR ÖZETİ

FİBROJENİK TOZLAR Akciğer dokusunda hasar

TOKSİK TOZLAR Vücutta zehirlenme etkisi

KANSEROJEN TOZLAR Kansere yol açan tozlar

ALERJEN TOZLAR Alerjik reaksiyonlar

Toz Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri OEL Toplam Toz (TWA) · Solunabilir Toz (TWA) · CAS No

KAYAÇ / MİNERAL MARUZİYET EŞİK SINIR DEĞERLERİ *OSHA 1910.1000

ILO PNÖMOKONYOZ KATEGORİSİ

Konu ile İlgili Örnek Sorular

Bu konuda 230 soru daha var