İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik

Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren bütün işyerlerini kapsar.

Bu Yönetmelik aşağıdaki durumlarda uygulanmaz:

İşyerine bağlı çalışılan alanlar, çalışanların girip çıkılabileceği bina, tesis vb. ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentileri,

Asgari sağlık ve güvenlik şartlarını yerine getirir.

Acil çıkış yolları ve kapılarını her zaman kullanılabilir durumda tutar.

Düzenli teknik bakım yapar, aksaklıkları en kısa zamanda giderir, kayıtları tutar.

Uygun hijyen şartları sağlar, düzenli temizlik yapar ve kayıtları tutar.

Periyodik bakım ve kontrol yapar, kayıtları tutar.

Yeterli aydınlatma, havalandırma ve termal konfor şartlarını sağlar.

İşyerinin düzenini, sağlık ve güvenlik risklerine yol açmayacak ve çalışanların işlerini rahatça yapacakları şekilde sağlar.

Acil durum ve yangını önleyici tedbirler alır, periyodik bakım ve kontrol yapar, kayıtlarını tutar.

Barınma şartlarını düzenler. İhtiyaç duyduğunda kişi, kurum ve kuruluşlardan destek alabilir.

İşveren, çalışanları ve çalışan temsilcilerini, bu Yönetmelikte belirtilen konularda, işyerinde bulunan sağlık ve güvenlikle ilgili riskler ve alınan tedbirler hakkında bilgilendirir.

İşveren, bu Yönetmelikte belirtilen konularda çalışanların veya çalışan temsilcilerinin görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar.

Bu Yönetmelikte belirtilen tedbirler saklı kalmak kaydı ile Bakanlıkça çıkartılan yönetmelikler başta olmak üzere, yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri de uygulanır.

Bu Yönetmelik kapsamında yer alan hususlarda açıklayıcı bir hüküm bulunmaması halinde sırasıyla aşağıdakiler dikkate alınır:

1. İşveren, işyerinin ve yapılan işin niteliğinin ve risklerinin gerektirdiği her durumda, bu Ekte belirtilen hususları yerine getirir.

2. Elektrik, havalandırma ve yangın tesisatıyla ilgili periyodik bakım ve kontroller İş Ekipmanları Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde yapılır.

İşyeri binaları ile bunlara yapılacak her çeşit ek ve değişiklikler, yapılan işin özelliğine uygun nitelik ve yeterli sağlamlıkta inşa edilir. Dayanıma ilişkin değerlendirmelerde Deprem Yönetmeliği ve TS 500 standardından yararlanılabilir.

Doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılır. Önlerinde veya arkalarında çıkışı önleyecek engel bulunmaz.

Derhal ve güvenli terk imkânı sağlanır. Planlar hazırlanır ve düzenli tatbikatlar yapılır.

Sayısı, nitelikleri ve yerleri; işin niteliğine, işyeri büyüklüğüne ve azami kişi sayısına göre belirlenir. Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği‘ne uygun olur.

Hemen ve kolayca açılabilir olmalıdır. Dışarıya doğru açılır. Raylı veya döner kapılar kullanılmaz.

Çıkışı zorlaştıracak hiçbir engel bulunmaz. Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı olmaz.

Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği‘ne uygun işaretlenir. Kalıcı ve uygun yerlere konulur.

Elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak ayrı enerji kaynağı ve acil aydınlatma sistemi bulundurulur.

Hesaplama: (kullanıcı sayısı / birim genişlikten geçen kişi sayısı) × 0.5 m

(1) Bütün yapılarda, aksi belirtilmedikçe, en az 2 çıkış tesis edilmesi ve çıkışların korunmuş olması gerekir.

(3) Çıkışlar birbirinden olabildiğince uzakta olmalıdır.

(4) Bir koridor içindeki 2 kaçış merdiveni arasındaki mesafe:

Kaçış yollarının güvenli kullanımı için acil durum aydınlatması ve yönlendirme işaretleri zorunludur. Aşağıda bu sistemlere ilişkin asgari kurallar verilmiştir.

Yükseklik: Yerden 200-240 cm arası

Görüş mesafesi: Dışarıdan aydınlatılan → yükseklik × 100 · İçeriden aydınlatılan → yükseklik × 200

Kontrast/parlaklık: Dış aydınlatmada ≥ 2 cd/m² ve kontrast oranı ≥ 0.5

Yasak: Kaçış yönüyle karışıklık yaratacak ışıklı işaret/nesne bulundurulamaz

🔥 Yangınla mücadele Madde 11-14 11. Yangın söndürme ekipmanı, detektörler ve alarm sistemleri bulundurulur. 🧯 12. Ekipmanlar her zaman kullanıma hazır, bakımlı, görünür ve kolay erişilir yerde olur. 🛠️ 13. Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği‘ne uygun işaretlenir, kalıcı ve görünür olur. 🪧 14. Kaçış, çıkış, merdivenler ve yangın düzenlemeleri Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği‘ne uygun olur. 🏗️ 💨 Kapalı işyerlerinin havalandırılması Madde 15-18 15. Yeterli temiz hava bulunması sağlanır. Çalışma yöntemi, çalışan sayısı ve iş dikkate alınır. 🌬️ 16. Atıklar ve artıklar derhal dışarı atılır. Mekanik (cebri) havalandırma sistemi kurulur. 💨 17. Her zaman çalışır durumda olması sağlanır. Arızayı bildiren kontrol sistemi tesis edilir. Yıllık bakım yetkili kişilere yaptırılır. 🔧 18. Pasif (suni) havalandırma sisteminde hava akımı; rahatsız etmeyecek, ani ve yüksek sıcaklık farkı oluşturmayacak şekilde olur. 🌡️ 🌡️ Ortam sıcaklığı Madde 19-21 19. Termal konfor sağlanır. Sıcaklık çalışma şekline ve harcanan güce uygun olur. TS EN 27243 standardından yararlanılabilir. 🌡️ 20. Sürekli çok sıcak veya çok soğuk ortamlarda çalışanları koruyucu tedbirler alınır. ❄️🔥 21. Pencere ve çatı aydınlatmaları, güneş ışığının olumsuz etkilerini önleyecek şekilde olur. ☀️

(1) Bitişik nizam yapıları ayıran yangın duvarları, en az 90 dakika dayanıklı olur.

(2) Delik/boşluk bulunamaz. Kapı ve pencereler yarı dayanımlı olur. Duman sızdırmaz ve kendiliğinden kapanır.

(3) Yüksek binalarda düşey şaft/baca duvarları 120 dk, kapakları 90 dk dayanıklı olur.

Korunmuş kaçış merdivenleri doğal veya mekanik yolla havalandırılır veya basınçlandırılır.

Kaçış merdiveni, aydınlık veya baca boşluğunu diğer alanlarla paylaşamaz.

(4) Gaz kullanılan kapalı bölümlerde, gaz kaçağına karşı doğal veya mekanik havalandırma sağlanır.

(1) Depoda yeterli havalandırma sağlanması şarttır.

(2) Bodrumda gaz kullanımı hâlinde havalandırma yapılır.

(4) LPG kullanımında gaz algılayıcı, emniyet vanası ve havalandırma bulunur.

(2) Kazan dairesi için ayrı havalandırma bacası yapılır.

(3) Kapalı otoparklarda doğal veya mekanik havalandırma sistemi şarttır.

(4) LPG/CNG’li araç otoparklarında havalandırma ex-proof, gaz algılayıcıya bağlı, otomatik çalışır.

(4) Asansör kuyusunda en az 0,1 m² havalandırma ve dumandan arındırma bacası bulunur veya basınçlandırılır.

(1) Doğal duman tahliyesi için duman çekiş bacaları, duman kesicileri ve bölmeleri kullanılır. Mekanik sistemler ayrıca kurulur veya iklimlendirme ile yapılır.

Kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması, basınç farkları, hava hızı, üfleme noktaları, fanların otomatik durdurulması gibi konuları içerir.

(e) Giriş, çıkış, pencere, panjur ve havalandırma kanalları kapakları dışarıya doğru açılır ve tahliyeyi kolaylaştırır.

(4-5) Döşeme ve duvar tabanında havalandırma menfezleri; doğal havalandırmada menfez kuralları.

(6-7) Fan ile havalandırmada ex-proof malzeme, debi, kanal zeminden tespit. Döşeme havalandırılır.

(3) Dispenser ve tank sahasına LPG algılayıcı ve alarm sistemi konulur. Gaz kaçağında elektrik kesilir.

(b/1) Depo/tank sahası elektrik tesisatı patlama ve kıvılcım güvenlikli olur.

(b/2) Gaz kaçaklarına karşı ex-proof gaz algılama sistemi (havalandırma ile entegre).

(d) Cebri havalandırma gereken yerlerde fan motoru brülör kumandası ile paralel çalışır; hava akışı sağlanmazsa brülör devre dışı kalır.

(e) Kazan dairelerinde doğalgaz tesisatı üzerinde/yanında yanıcı madde bulundurulamaz.

(9) Depo hacimleri yeteri kadar havalandırılır. Doğal çekim yetmiyorsa, saatte en az 6 hava değişimi yapacak ex-proof mekanik düzen kurulur.

Doğrudan havalandırma maddesi yok. Buhar kontrolü ve havalandırma prensipleri Ek-12 ve 120 maddelerde dolaylı olarak geçer.

(2/ğ) Yeraltı tankları kapatılmaz havalandırma borusu; gaz sıkışmasına meydan vermez, zeminden en az 4 m yüksekte açık havaya çıkar.

(3/d-e) Yerüstü tankları her bölme havalandırma boruları ile donatılır; ortak boru hattı üzerinden havalandırılabilir.

(2) Servis istasyonlarında yeterli havalandırma sağlanır.

(1) Yüksekliği 30,50 m’den fazla kaçış merdivenleri doğal/mekanik havalandırılır veya basınçlandırılır.

(2) Kaçış merdiveni mutfak, banyo, servis merdiveni ile aynı aydınlık/baca boşluğunu paylaşamaz.

(3) Yüksekliği 51,50 m’den fazla veya dörtten çok bodrum kata hizmet veren merdivenler basınçlandırılır.

Gün ışığı esastır. Yetersiz olduğunda suni ışık ile uygun aydınlatma sağlanır. TS EN 12464-1 standartları esas alınır.

Çalışma mahalleri ve geçiş yollarındaki aydınlatma sistemleri, kaza riski oluşturmayacak türde olur ve uygun şekilde yerleştirilir.

Aydınlatma sisteminin devre dışı kalmasının risk oluşturabileceği yerlerde ayrı bir enerji kaynağına bağlı acil aydınlatma sistemi bulunur.

İşyeri, çalışanların fiziksel faaliyetleri, yapılan işlerin niteliği ve termal konfor şartları dikkate alınarak uygun bölümlere ayrılır.

Taban döşeme ve kaplamaları sağlam, kuru, düz, kaymaz ve seviye farkı bulunmaz. Patlayıcı/tehlikeli madde depolanan yerlerde taban, tavan, duvar ve çatılar Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği‘ne uygun olur.

Taban ve asma kat döşemeleri, üzerine konulacak makine, araç-gereç ve benzeri malzeme ile buralarda bulunabilecek çalışanların ağırlığına dayanabilecek şekilde yapılır.

Taban, tavan ve duvarlar uygun hijyenik şartları sağlayacak şekilde temizlemeye elverişli ve sağlık ve güvenlik yönünden uygun malzemeden yapılır.

Saydam veya yarı saydam duvarlar ile camlı bölmeler açık bir şekilde işaretlenir, güvenli malzemeden yapılır veya çarpma ve kırılmaya karşı korunur.

İşyeri tavanı, yeterli hava hacmini ve havalandırmayı sağlayacak ve sağlık yönünden sakınca meydana getirmeyecek yükseklikte olması esastır.

Çatılar dayanıklı malzemeden inşa edilir, mevsim şartları dikkate alınarak çalışanları dış etkilerden tamamen koruyacak ve risk oluşturmayacak şekilde yapılır.

Yeterli sağlamlıkta olmayan çatılara çıkılmasına ve buralarda çalışılmasına, güvenli çalışmayı temin edecek ekipman sağlanmadan izin verilmez.

Pencereler ve tavan pencereleri, güvenli bir şekilde açılır, kapanır ve ayarlanabilir olur.

Pencereler açık olduklarında çalışanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayacak şekilde yerleştirilir.

Çalışanları pencere ve menfezlerden gelen güneş ışığı, ısı ve hava akımlarının olumsuz etkilerinden koruyacak tedbirler alınır.

Pencerelerin güvenli bir şekilde temizlenebilir özellikte olması sağlanır.

Pencereler, temizlik ekipmanlarının kullanılmasına uygun olur.

Temizliği yapanlar ile temizlik sırasında bina içinde ve dışında bulunanlar için tehlike oluşturmayacak araç-gereçler seçilir.

(2) Kapı ve sabit ışık penceresi boşlukları, yangın duvarı direncinin yarısı kadar dayanıklı olur.

(1) Katlar arası pencere boşlukları arasında en az 100 cm yangın dayanıklı cephe elemanı.

(2/b) Yükseklik > 6,50 m: pencere kenarları 15 cm, üst kenar 30 cm yanmaz bariyer.

(4) Kapı/pencere doğramaları 30 dk dayanıklı, çift cam/kırılmaz cam.

(2) Merdivene 3 m içinde, merdivenden daha az korunumlu kapı/pencere boşluğu bulunamaz.

(8) Soba borusu sac konan pencereden çıkar; saçaktan 25 cm açıkta, 50 cm yüksekte, ucunda şapka.

(2/ç) Penceresiz binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

(16) Basınçlandırma yoksa merdiven bölümünde açılabilir pencere veya devamlı havalandırmalı tepe penceresi şarttır.

(f) Pencerelerde parmaklık veya kafes bulunamaz.

(g) Pencereler telli cam veya kırılmaz cam gibi maddelerden olur.

(3) Başka işyeri/mesken ile kapı veya pencere bağlantısı olmaz.

(5) Kapı/pencere/panjur basınç karşısında dışarıya açılır.

(2) Başka işyeri/mesken ile kapı veya pencere bağlantısı olmaz.

(6) Ahşap kapı veya camekân bölme ile irtibatlı olamaz. Kapı/pencere/panjur basınç karşısında dışarıya açılır.

(4) Depodan dışarı açılan kapı/pencere ve diğer açıklıklardan itibaren 5 m yarıçap 2. Tehlike Bölgesi.

(2) Birinci katta ≤25 kişi: dış zeminden ≤4 m yükseklikte, açılır kanat ≥70 cm pencere kaçış yolu olabilir.

(3/a) Pencere geçişi: parapet ≤80 cm, temiz açıklık ≥70/140 cm, basamak, 30 dk dayanıklı malzeme.

(3/c) Açılır kenarı ≥50 cm ve alanı ≥0,4 m² pencere ikinci kaçış yolu kabul edilir.

(1/c) Açılır kenarı ≥50 cm ve alanı ≥0,4 m² pencere ikinci kaçış yolu (bodrum kat için).

(b) Binaların pencere, kapı, klima, aydınlatma gibi açıklığı olmayan cephesine 0 metre emniyet mesafesi olabilir.

Kapı ve girişlerin yerleri, sayıları, boyutları ve malzemeleri, bulundukları alanın yapısına ve çalışanların rahatça girip çıkmasına uygun olur.

Her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılır veya karşı tarafın görünmesini sağlayan saydam kısımlar bulunur.

Saydam kapılar güvenli malzemeden yapılır veya kırılmalara karşı korunur. Üzerleri kolayca görünür şekilde işaretlenir.

Raylı kapılarda raydan çıkmayı ve devrilmeyi önleyici güvenlik sistemi bulunur.

Yukarı doğru açılan kapılarda aşağı düşmeyi önleyici güvenlik sistemi bulunur.

Kaçış yollarındaki kapılar uygun şekilde işaretlenir. Her zaman ve her durumda içeriden açılabilir olur.

Araç kapıları yayalar için güvenli değilse, ayrı yaya geçiş kapıları bulunur. Açıkça işaretlenir ve önlerinde hiçbir engel olmaz.

Mekanik kapılar kaza riski taşımayacak şekilde çalışır. Acil durdurma cihazı bulunur. Güç kesilmesinde el ile açılabilir olur.

Kaçış yolu kapıları, yangın ve acil durumlarda güvenli ve hızlı tahliyeyi sağlamak amacıyla aşağıdaki asgari özelliklere sahip olmalıdır.

Merdiven, koridor, geçiş yolu, yükleme yeri ve rampa gibi yollar, yaya ve araçların güvenli hareketini sağlayacak şekilde olur. Yollar engebeli, çukur, kaygan olmaz ve bakımları yapılır.

Yollar, azami kullanıcı sayısına ve işin niteliğine uygun boyutlarda olur ve açıkça işaretlenir. Malzeme taşınan yollarda yayalar için yeterli güvenlik mesafesi bırakılır.

Araç geçiş yolları ile yaya yolları arasında yeterli mesafe bulunur. Araç geçiş yolları açıkça işaretlenir.

Malzeme veya çalışanların düşme riski bulunan tehlikeli alanlara görevli olmayan kişiler giremez. Bu alanlar açıkça işaretlenir ve yetkililer için tedbirler alınır.

Yüksek geçit, platform veya çalışma sahanlıklarının serbest tarafları ile düşme riski bulunan yerlere uygun korkuluklar yapılır. Korkuluk ve ara elemanlarının yükseklikleri, dayanımı ve açıklıkları düşme riskini ortadan kaldıracak nitelikte olur.

İtfaiye araçlarının engellenmeden geçmesine yetecek genişlikte yol trafiğe açık olur.

Belediye trafik birimleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yolları açık tutmakla yükümlüdür. Yangın anında park edilmiş araçları kaldırma yetkisine sahiptir.

İtfaiye araçlarının yaklaşabildiği son noktadan binanın dış cephesindeki herhangi bir noktasına olan yatay uzaklık en çok 45 m olabilir.

Genişlik: En az 4 m (çıkmaz sokakta en az 8 m)

Dönemeç: İç yarıçap ≥11 m, dış yarıçap ≥15 m

Eğim: En çok %6 – Düşey kurp ≥100 m

Serbest yükseklik: ≥4 m – Taşıma yükü ≥15 ton

İtfaiye aracının yanaşmasına engel olan duvarlar, itfaiye aracı tarafından yıkılabilecek şekilde zayıf yapılır.

Zayıf duvar bölümü: En az 8 m uzunluğunda olur.

Kırmızı çapraz işaret konulur ve önüne araç park edilemez.

Merdivenler; işyeri büyüklüğü, işin özelliği ve azami kişi sayısına göre ateşe dayanıklı yanmaz malzemeden, sağlam, yeterli genişlik ve eğimde, korkuluklarla çevrili olur.

Yürüyen merdiven ve bantlar güvenli çalışır ve gerekli güvenlik donanımları bulunur. Kolay fark edilir ve ulaşılır acil durdurma tertibatı bulundurulur.

Yükleme yerleri ve rampalar, yük boyutlarına uygun, düşmelere karşı güvenli olur. En az bir çıkış yeri bulunur. Geniş olanlarda her iki uçta çıkış olur.

Çalışma yerinin taban alanı, yüksekliği ve hava hacmi yeterli olur. Hava hacmi hesabına makine, malzeme ve tesisler de dâhil edilir.

Çalışanın işini yaptığı yerde rahat hareket edebilmesi için yeterli serbest alan bulunur. İşin özelliği nedeniyle bu mümkün değilse, çalışma yerinin yanında serbest hareket edeceği alan olması sağlanır.

10 ve daha fazla çalışan bulunan işyerlerinde uygun dinlenme yeri sağlanır.

Büro benzeri işlerde ayrıca dinlenme yeri aranmaz. Uygun yer yoksa yemek yeme yerleri dinlenme yeri olarak kullanılabilir.

Çalışma süresi, işin gereği olarak sık ve düzenli aralıklarla kesiliyorsa ve ayrı bir dinlenme yeri yoksa, uygun dinlenme yerleri sağlanır.

Yemeklerini işyerinde yiyen çalışanlar için rahat yemek yenebilecek nitelikte, uygun termal konfor ve hijyen şartlarında yemek yeme yeri sağlanır.

Uygun yer yoksa dinlenme yerleri yemek yeme yeri olarak kullanılabilir. İşveren, işyeri dışında yemek imkânı da sağlayabilir.

Gebe ve emziren kadınların uzanarak dinlenebilecekleri uygun şartlar sağlanır. 14/7/2004 tarihli ve 25522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik hükümleri dikkate alınır.

Sağlık yapıları kapsamında olan;

Yaşlılar için dinlenme ve bakım evleri

Bedensel ve zihinsel engelliler için bakım evleri

Kullanıcı yükü 15 kişiyi aşan herhangi bir hasta yatak odası veya süit oda için birbirinden uzakta konuşlandırılmış 2 kapı bulunması gerekir.

İş elbisesi giyme zorunluluğu olan çalışanlar için, kadın ve erkek ayrı, yeterli büyüklükte soyunma yerleri sağlanır.

Soyunma yerleri dışında giysi değiştirilmez. Kolay ulaşılabilir, yeterli kapasitede ve yeterli oturma yeri bulunur.

Her çalışan için yeterli büyüklükte kilitli dolaplar bulundurulur.

Nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddelerle çalışılan yerlerde iş elbisesi ve harici elbise için ayrı dolaplar veya iki bölmeli dolaplar sağlanır.

Gerektiğinde kadın ve erkek ayrı, sıcak ve soğuk akarsuyu bulunan duşlar tesis edilir.

Dışarıdan içerisi görünmeyecek, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanır.

Duş ve lavabolar her zaman kullanıma hazır olur, temizlik malzemeleri bulundurulur.

Duş/lavabolar soyunma yerlerinden ayrı ise aralarında kolay bağlantı sağlanır.

Duş tesisi gerektirmeyen işlerde, çalışma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında akar sıcak suyu olan lavabolar bulunur. Lavabolar kadın ve erkek için ayrı yapılır.

Çalışma yerleri, dinlenme, soyunma ve duş yerlerine yakın, kadın ve erkek ayrı yeterli tuvalet ve lavabo tesis edilir.

Uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor, hijyen ve temizlik malzemeleri bulundurulur.

Tuvalet ve lavabolar, su depolarına, su geçen yerlere, gıda maddelerine uzak şekilde, insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde yerleştirilir.

Atık ve birikinti sular, kanalizasyona veya fosseptiğe bağlanır, uygun kapak ile örtülür.

Kanalizasyon kotunun kurtarmadığı durumlarda cebri drenaj ile taşma önlenir.

İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre, işyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası bulunması sağlanır.

İlkyardım odaları yeterli malzeme ve ekipman ile teçhiz edilir, sedyeler kullanıma hazır halde bulundurulur.

Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği‘ne uygun şekilde işaretlenir.

İlkyardım ekipmanları kolay erişilebilir yerlerde bulundurulur ve işaretlenir.

Acil servis adresleri ve telefon numaraları görünür yerlerde bulundurulur.

Hastaneler ve huzur evleri ile eğitim amaçlı binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Kullanıcı yükü 200’den fazla olan bütün binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Zemin seviyesinin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Penceresiz binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Otel, motel ve yatakhanelerde acil durum aydınlatması şarttır.

Yüksek tehlikeli yerlerde acil durum aydınlatması şarttır.

Yüksek binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Engelli çalışanların bulunduğu işyerlerinde, bu çalışanların durumları dikkate alınarak gerekli düzenleme TS 9111 ve TS 12460 standartları göz önünde bulundurularak yapılır.

Düzenleme özellikle engelli çalışanların doğrudan çalıştığı yerlerde ve kullandıkları:

Kaçış merdivenlerine dumanın geçişinin engellenmesi, söndürme ve kurtarma elemanlarınca kullanılması ve gerektiğinde engellilerin ve yaralıların bekletilmesi için yapılır.

Yangına müdahale ekiplerinin ve ekipmanın üst ve alt katlara hızlı taşınmasını sağlar.

Gerekli kurtarma işlemlerini yapmak ve engelli insanları tahliye edebilmek üzere tesis edilir.

Yangın kaçış yollarında tesis edilir. 60 m yatay erişim uzaklığını geçmeyecek şekilde yerleştirilir.

Engelli veya yaşlılar için bu mesafe azaltılabilir. Tüm butonlar görülebilir ve kolayca erişilebilir olur.

Zihinsel engelli, tutuklu veya ıslah edilenlerin barındığı, yetkili personeli sürekli görev başında olan ve yangın/acil durumlarda kullanıcıları nakledecek yeterli imkânları bulunan yerlerde kilit kullanılmasına izin verilir.

Yangın uyarı butonları ile yapılır. Yangın kaçış yollarında tesis edilir. Bir kattaki herhangi bir noktadan butona yatay erişim uzaklığı 60 m olur.

Açık çalışma yerleri, yollar ve diğer açık alanlar, yaya ve araç trafiğinin güvenli şekilde yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenir.

Ulaşım yolları, merdivenler, kapılar için belirtilen hususlar uygulanır.

Açık çalışma alanları gün ışığının yeterli olmadığı hallerde uygun şekilde aydınlatılır.

Çalışanlar özellikle;

Olumsuz hava şartları ve cisim düşmeleri

Zararlı gürültü, gaz, buhar, toz

Çalışanların, herhangi bir tehlike durumunda işyerini hemen terk etmeleri veya kısa sürede yardım alabilmeleri sağlanır.

Yanıcı olmayan ve kolay tutuşmayan malzemeden inşa edilir. Çadır ve branda kullanılmaz.

Isıtma tedbirleri alınır; mangal, maltız, açık ateş kullanılmaz.

Uygun ve yeterli hijyenik şartlar, aydınlatma, havalandırma ve termal konfor sağlanır.

Yeterli sayıda tuvalet, lavabo, duş bulunur.

Temizlik malzemeleri ile üst baş temizliği için gerekli araç-gereçler sağlanır.

Sağlık gereklerine ve teknik şartlara uygun inşa edilir. Bir konutta bulunması gereken tesisat ve tertibat bulundurulur.

Aileleri ile birlikte oturan çalışanlar için ayrı ev veya apartman şeklinde olur.

Bekâr çalışanlara özgü binalarda, kadınlar ve 18 yaşından küçük çocuklar, erkeklerin bulunduğu kısım ile bağlantısı olmayan ve birbirinden ayrı özel kısımlarda yatırılır.

Tarım/orman işyeri bina/eklentileri hariç, çalışanları etkilemeyecek uzaklıktaki tarım/orman alanları.

1 Asgari sağlık ve güvenlik şartları Asgari sağlık ve güvenlik şartlarını yerine getirir.

2 Acil çıkış yolları Acil çıkış yolları ve kapılarını her zaman kullanılabilir durumda tutar.

3 Teknik bakım Düzenli teknik bakım yapar, aksaklıkları en kısa zamanda giderir, kayıtları tutar.

4 Hijyen şartları Uygun hijyen şartları sağlar, düzenli temizlik yapar ve kayıtları tutar.

5 Periyodik bakım ve kontrol Periyodik bakım ve kontrol yapar, kayıtları tutar.

6 Aydınlatma / Havalandırma / Termal konfor Yeterli aydınlatma, havalandırma ve termal konfor şartlarını sağlar.

7 İşyeri düzeni İşyerinin düzenini, sağlık ve güvenlik risklerine yol açmayacak ve çalışanların işlerini rahatça yapacakları şekilde sağlar.

8 Acil durum ve yangın Acil durum ve yangını önleyici tedbirler alır, periyodik bakım ve kontrol yapar, kayıtlarını tutar.

9 Barınma ve destek Barınma şartlarını düzenler. İhtiyaç duyduğunda kişi, kurum ve kuruluşlardan destek alabilir.

İşveren, çalışanları ve çalışan temsilcilerini, bu Yönetmelikte belirtilen konularda, işyerinde bulunan sağlık ve güvenlikle ilgili riskler ve alınan tedbirler hakkında bilgilendirir.

İşveren, bu Yönetmelikte belirtilen konularda çalışanların veya çalışan temsilcilerinin görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar.

Bu Yönetmelikte belirtilen tedbirler saklı kalmak kaydı ile Bakanlıkça çıkartılan yönetmelikler başta olmak üzere, yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri de uygulanır.

İşveren, işyerinin ve yapılan işin niteliğinin ve risklerinin gerektirdiği her durumda, bu Ekte belirtilen hususları yerine getirir.

Elektrik, havalandırma ve yangın tesisatıyla ilgili periyodik bakım ve kontroller İş Ekipmanları Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde yapılır.

İşyeri binaları ile bunlara yapılacak her çeşit ek ve değişiklikler, yapılan işin özelliğine uygun nitelik ve yeterli sağlamlıkta inşa edilir. Dayanıma ilişkin değerlendirmelerde Deprem Yönetmeliği ve TS 500 standardından yararlanılabilir.

Elektrik tesisatı, yangın veya patlama tehlikesi oluşturmayacak şekilde projelendirilip tesis edilir ve çalışanlar doğrudan veya dolaylı temas sonucu kaza riskine karşı korunur.

Projelendirme, kurulum, malzeme ve koruyucu cihaz seçimi kullanılacak gerilime ve ortam şartlarına uygun yapılır. Testlerde TS HD 60364-4-43 standardı göz önünde bulundurulur ve kayıtlar tutulur.

Kurulumda Elektrik Kuvvetli Akım, Elektrik İç Tesisleri ve Topraklamalar Yönetmelikleri dikkate alınarak tedbirler alınır.

Patlayıcı ortam oluşması muhtemel işyerlerinde elektrik tesisleri PATLAMA YÖNETMELİĞİ hükümlerine uygun kurulur.

Ana pano ve tali panolarda seçicilik ilkesine uygun kaçak akım rölesi tesis edilir.

Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli madde depolanan yerler ile yüksek bina ve bacalarda yıldırıma karşı mevzuatın öngördüğü tedbirler alınır ve tesisler kurulur.

a Doğrudan açılma Doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılır. Önlerinde veya arkalarında çıkışı önleyecek engel bulunmaz. 🚪.

b Güvenli tahliye Derhal ve güvenli terk imkânı sağlanır. Planlar hazırlanır ve düzenli tatbikatlar yapılır. 👥.

c Sayı ve yer belirleme Sayısı, nitelikleri ve yerleri; işin niteliğine, işyeri büyüklüğüne ve azami kişi sayısına göre belirlenir. Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği‘ne uygun olur. 📏.

ç Açılma yönü Hemen ve kolayca açılabilir olmalıdır. Dışarıya doğru açılır. Raylı veya döner kapılar kullanılmaz. 🚪➡️.

d Engel ve kilit yasağı Çıkışı zorlaştıracak hiçbir engel bulunmaz. Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı olmaz. 🔓.

e İşaretleme Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği‘ne uygun işaretlenir. Kalıcı ve uygun yerlere konulur. 🪧.

f Acil aydınlatma Elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak ayrı enerji kaynağı ve acil aydınlatma sistemi bulundurulur. 💡.

ÖNEMLİ NOT – Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik 🏗️.

Toplam çıkış genişliği Hesaplama: (kullanıcı sayısı / birim genişlikten geçen kişi sayısı) × 0.5 m Asgari tek çıkış genişliği: 50-500 kişi → 100 cm 501-2000 kişi → 150 cm ≥ 2001 kişi → 200 cm.

Özel durumlar 🏙️ Yüksek binalar: Kaçış yolları ve merdivenler ≥ 120 cm 🚪 Koridor/hol: ≥ 110 cm · Hiçbiri 80 cm’den dar olamaz 🏗️ Merdiven: Genişlik > 200 cm → korkuluk ile 100-160 cm parçalara ayrılır 🔄 İki çıkış: Her çıkış toplam kullanıcının en az yarısını karşılayacak genişlikte.

Temiz genişlik ve erişim Temiz genişlik ölçümü: a. Merdivenlerde: küpeşte çıkıntısının 80 mm’si dâhil b. Tek kanatlı kapı: 80-120 cm · İki kanatlı: açık kanatlar arası ölçü Çıkış/erişim yolları: a. Açıkça görülebilir veya simgelerle vurgulanmış, her an kullanılabilir (engelsiz) b. Başka mekânlardan geçmek zorunda kalmadan doğrudan çıkışa erişim.

En az 2 çıkış

(1) Bütün yapılarda, aksi belirtilmedikçe, en az 2 çıkış tesis edilmesi ve çıkışların korunmuş olması gerekir.

Kişi sayısına göre çıkış

(2) Çıkış sayısı, 33 üncü madde esas alınarak belirlenir. 50 kişi → en az 2 çıkış (yüksek tehlikeli mekânlarda 25 kişi) 500 kişi → en az 3 çıkış 1000 kişi → en az 4 çıkış.

Çıkışlar arası mesafe

(3) Çıkışlar birbirinden olabildiğince uzakta olmalıdır. 2 çıkış gerekiyorsa: 🚫 Yağmurlama yok → diyagonal mesafenin 1/2’si ✅ Yağmurlama var → diyagonal mesafenin 1/3’ü.

Kaçış merdivenleri arası mesafe

(4) Bir koridor içindeki 2 kaçış merdiveni arasındaki mesafe: 🚫 Yağmurlama yok → koridor uzunluğunun 1/2’si ✅ Yağmurlama var → koridor uzunluğunun 1/3’ü.

Kaçış yollarının güvenli kullanımı için acil durum aydınlatması ve yönlendirme işaretleri zorunludur. Aşağıda bu sistemlere ilişkin asgari kurallar verilmiştir.

Bütün kaçış yolları ve kaçış merdivenleri aydınlatılmalı.

⏳ Aydınlatma sürekli olmalı (genel aydınlatma sistemine bağlı).

Normal aydınlatma kesildiğinde otomatik devreye girer.

Kapsam: Kaçış yolları, toplanma alanları, asansörler, yürüyen merdivenler, yüksek riskli atölye/laboratuvarlar, elektrik odaları, jeneratör odaları, pompa istasyonları, kapalı otoparklar, ilk yardım ve yangın ekipman bölgeleri.

Hastaneler, huzur evleri, eğitim amaçlı binalar.

Zemin altında ≥ 50 kullanıcılı binalar.

⏳ Çalışma süresi: En az 60 dk (200 kişiye kadar).

Aydınlatma seviyesi: Merkez hattında ≥ 1 lux (60 dk sonunda ≥ 0.5 lux).

Bağımsız armatür (kendi akü, şarj devresi, denetleyici).

Merkezi batarya (DC/AC invertör ile beslenen armatürler).

Normal armatürler dönüşüm kiti ile acil armatüre çevrilebilir.

Deprem bölgesi (1. ve 2. derece) → Bataryalı bağımsız armatür.

Bağımsız · Merkezi · Dönüşüm · Deprem.

Birden fazla çıkışı olan binalarda acil durum yönlendirmesi zorunlu.

⏳ Yönlendirme süresi: En az 60 dk (>200 kişi → 120 dk).

İşaretler: Yeşil zemin + beyaz · "ÇIKIŞ" / "ACİL ÇIKIŞ".

Yangın söndürme ekipmanı, detektörler ve alarm sistemleri bulundurulur. 🧯.

Ekipmanlar her zaman kullanıma hazır, bakımlı, görünür ve kolay erişilir yerde olur. 🛠️.

Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği‘ne uygun işaretlenir, kalıcı ve görünür olur. 🪧.

Kaçış, çıkış, merdivenler ve yangın düzenlemeleri Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği‘ne uygun olur. 🏗️.

Yeterli temiz hava bulunması sağlanır. Çalışma yöntemi, çalışan sayısı ve iş dikkate alınır. 🌬️.

Atıklar ve artıklar derhal dışarı atılır. Mekanik (cebri) havalandırma sistemi kurulur. 💨.

Her zaman çalışır durumda olması sağlanır. Arızayı bildiren kontrol sistemi tesis edilir. Yıllık bakım yetkili kişilere yaptırılır. 🔧.

Pasif (suni) havalandırma sisteminde hava akımı; rahatsız etmeyecek, ani ve yüksek sıcaklık farkı oluşturmayacak şekilde olur. 🌡️.

Termal konfor sağlanır. Sıcaklık çalışma şekline ve harcanan güce uygun olur. TS EN 27243 standardından yararlanılabilir. 🌡️.

Sürekli çok sıcak veya çok soğuk ortamlarda çalışanları koruyucu tedbirler alınır. ❄️🔥.

Pencere ve çatı aydınlatmaları, güneş ışığının olumsuz etkilerini önleyecek şekilde olur. ☀️.

Madde 25 – Yangın duvarları

(1) Bitişik nizam yapıları ayıran yangın duvarları, en az 90 dakika dayanıklı olur.

(2) Delik/boşluk bulunamaz. Kapı ve pencereler yarı dayanımlı olur. Duman sızdırmaz ve kendiliğinden kapanır.

(3) Yüksek binalarda düşey şaft/baca duvarları 120 dk, kapakları 90 dk dayanıklı olur.

Madde 45 – Kaçış merdiveni havalandırması Korunmuş kaçış merdivenleri doğal veya mekanik yolla havalandırılır veya basınçlandırılır. Kaçış merdiveni, aydınlık veya baca boşluğunu diğer alanlarla paylaşamaz.

Madde 55 – Kazan daireleri (Doğalgaz/LPG)

(4) Gaz kullanılan kapalı bölümlerde, gaz kaçağına karşı doğal veya mekanik havalandırma sağlanır.

Madde 56 – Yakıt depoları

(1) Depoda yeterli havalandırma sağlanması şarttır.

Madde 57 – Mutfaklar ve çay ocakları

(2) Bodrumda gaz kullanımı hâlinde havalandırma yapılır.

(4) LPG kullanımında gaz algılayıcı, emniyet vanası ve havalandırma bulunur.

Madde 58 – Soba ve bacalar

(2) Kazan dairesi için ayrı havalandırma bacası yapılır.

Madde 60 – Otoparklar

(3) Kapalı otoparklarda doğal veya mekanik havalandırma sistemi şarttır.

(4) LPG/CNG’li araç otoparklarında havalandırma ex-proof, gaz algılayıcıya bağlı, otomatik çalışır.

Madde 62 – Asansörlerin özellikleri

(4) Asansör kuyusunda en az 0,1 m² havalandırma ve dumandan arındırma bacası bulunur veya basınçlandırılır.

Madde 85 – Duman kontrol sistemleri (tasarım ilkeleri)

(1) Basınçlandırma, havalandırma ve duman tahliyesi güvenli şekilde tasarlanır.

(2) Teçhizat cinsi kullanım ve tehlike sınıfına göre belirlenir.

(3) Tesisat ilgili standartlara uygun olur.

(4) Periyodik kontrol, test ve bakım yapılır.

(5) Fan besleme kabloları yangına dayanıklı ve jeneratörden beslenir.

Madde 86 – Duman kontrolünün esasları

(1) Doğal duman tahliyesi için duman çekiş bacaları, duman kesicileri ve bölmeleri kullanılır. Mekanik sistemler ayrıca kurulur veya iklimlendirme ile yapılır.

Madde 88 – Kazan dairesi, jeneratör, mutfak, otopark, tahıl depoları

(1) Dizel pompa/jeneratör odaları bağımsız duman tahliyesi.

(2) Mutfak egzoz sistemi bağımsız, doğrudan dışarı atılır.

(3) 2000 m² üzeri alanlarda mekanik duman tahliye; saatte 10 hava değişimi.

(4) Un/tahıl/kepek depolarda toz önleyici özel havalandırma.

(5) Gaz/tehlikeli madde alanlarında fanlar, motorlar, kablo ve pano ex-proof olur.

Madde 89 – Basınçlandırma sistemi Kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması, basınç farkları, hava hızı, üfleme noktaları, fanların otomatik durdurulması gibi konuları içerir.

Madde 103 – Depolama hacimleri (e) Giriş, çıkış, pencere, panjur ve havalandırma kanalları kapakları dışarıya doğru açılır ve tahliyeyi kolaylaştırır.

Madde 106 – LPG tüpleri depolanması 4-5. Döşeme ve duvar tabanında havalandırma menfezleri; doğal havalandırmada menfez kuralları. 6-7. Fan ile havalandırmada ex-proof malzeme, debi, kanal zeminden tespit. Döşeme havalandırılır.

Madde 110 – LPG ikmal istasyonları

(3) Dispenser ve tank sahasına LPG algılayıcı ve alarm sistemi konulur. Gaz kaçağında elektrik kesilir.

Madde 111 – LPG depolanması ve ikmal istasyonları güvenlik tedbirleri (b/1. Depo/tank sahası elektrik tesisatı patlama ve kıvılcım güvenlikli olur. b/2. Gaz kaçaklarına karşı ex-proof gaz algılama sistemi havalandırma ile entegre).

Madde 112 – Doğalgaz kullanım esasları (d) Cebri havalandırma gereken yerlerde fan motoru brülör kumandası ile paralel çalışır; hava akışı sağlanmazsa brülör devre dışı kalır. (e) Kazan dairelerinde doğalgaz tesisatı üzerinde/yanında yanıcı madde bulundurulamaz.

Madde 118 – Depo binası içinde depolama

(9) Depo hacimleri yeteri kadar havalandırılır. Doğal çekim yetmiyorsa, saatte en az 6 hava değişimi yapacak ex-proof mekanik düzen kurulur.

Madde 119 – Açıkta yerüstü depolama Doğrudan havalandırma maddesi yok. Buhar kontrolü ve havalandırma prensipleri Ek-12 ve 120 maddelerde dolaylı olarak geçer.

Madde 120 – Depolama tankları 2/ğ. Yeraltı tankları kapatılmaz havalandırma borusu; gaz sıkışmasına meydan vermez, zeminden en az 4 m yüksekte açık havaya çıkar. 3/d-e. Yerüstü tankları her bölme havalandırma boruları ile donatılır; ortak boru hattı üzerinden havalandırılabilir.

Madde 121 – Akaryakıt servis istasyonları

(2) Servis istasyonlarında yeterli havalandırma sağlanır.

Madde 155 – Kaçış merdiveni havalandırması (mevcut binalar)

(1) Yüksekliği 30,50 m’den fazla kaçış merdivenleri doğal/mekanik havalandırılır veya basınçlandırılır.

(2) Kaçış merdiveni mutfak, banyo, servis merdiveni ile aynı aydınlık/baca boşluğunu paylaşamaz.

(3) Yüksekliği 51,50 m’den fazla veya dörtten çok bodrum kata hizmet veren merdivenler basınçlandırılır.

Gün ışığı esastır. Yetersiz olduğunda suni ışık ile uygun aydınlatma sağlanır. TS EN 12464-1 standartları esas alınır.

Kaza riski Uygun yerleşim Çalışma mahalleri ve geçiş yollarındaki aydınlatma sistemleri, kaza riski oluşturmayacak türde olur ve uygun şekilde yerleştirilir.

Çalışma mahalleri ve geçiş yollarındaki aydınlatma sistemleri, kaza riski oluşturmayacak türde olur ve uygun şekilde yerleştirilir.

Aydınlatma sisteminin devre dışı kalmasının risk oluşturabileceği yerlerde ayrı bir enerji kaynağına bağlı acil aydınlatma sistemi bulunur.

İşyeri, çalışanların fiziksel faaliyetleri, yapılan işlerin niteliği ve termal konfor şartları dikkate alınarak uygun bölümlere ayrılır.

Taban döşeme ve kaplamaları sağlam, kuru, düz, kaymaz ve seviye farkı bulunmaz. Patlayıcı/tehlikeli madde depolanan yerlerde taban, tavan, duvar ve çatılar Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği‘ne uygun olur.

Taban ve asma kat döşemeleri, üzerine konulacak makine, araç-gereç ve benzeri malzeme ile buralarda bulunabilecek çalışanların ağırlığına dayanabilecek şekilde yapılır.

Taban, tavan ve duvarlar uygun hijyenik şartları sağlayacak şekilde temizlemeye elverişli ve sağlık ve güvenlik yönünden uygun malzemeden yapılır.

Saydam veya yarı saydam duvarlar ile camlı bölmeler açık bir şekilde işaretlenir, güvenli malzemeden yapılır veya çarpma ve kırılmaya karşı korunur.

İşyeri tavanı, yeterli hava hacmini ve havalandırmayı sağlayacak ve sağlık yönünden sakınca meydana getirmeyecek yükseklikte olması esastır.

Çatılar dayanıklı malzemeden inşa edilir, mevsim şartları dikkate alınarak çalışanları dış etkilerden tamamen koruyacak ve risk oluşturmayacak şekilde yapılır.

Yeterli sağlamlıkta olmayan çatılara çıkılmasına ve buralarda çalışılmasına, güvenli çalışmayı temin edecek ekipman sağlanmadan izin verilmez.

Pencereler ve tavan pencereleri, güvenli bir şekilde açılır, kapanır ve ayarlanabilir olur. Pencereler açık olduklarında çalışanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayacak şekilde yerleştirilir. Çalışanları pencere ve menfezlerden gelen güneş ışığı, ısı ve hava akımlarının olumsuz etkilerinden koruyacak tedbirler alınır.

Pencerelerin güvenli bir şekilde temizlenebilir özellikte olması sağlanır. Pencereler, temizlik ekipmanlarının kullanılmasına uygun olur. Temizliği yapanlar ile temizlik sırasında bina içinde ve dışında bulunanlar için tehlike oluşturmayacak araç-gereçler seçilir.

Madde 25 – Yangın duvarları

(2) Kapı ve sabit ışık penceresi boşlukları, yangın duvarı direncinin yarısı kadar dayanıklı olur.

Madde 27 – Cepheler

(1) Katlar arası pencere boşlukları arasında en az 100 cm yangın dayanıklı cephe elemanı. (2/b. Yükseklik > 6,50 m: pencere kenarları 15 cm, üst kenar 30 cm yanmaz bariyer. 4) Kapı/pencere doğramaları 30 dk dayanıklı, çift cam/kırılmaz cam.

Madde 42 – Dış kaçış merdivenleri

(2) Merdivene 3 m içinde, merdivenden daha az korunumlu kapı/pencere boşluğu bulunamaz.

Madde 58 – Soba ve bacalar

(8) Soba borusu sac konan pencereden çıkar; saçaktan 25 cm açıkta, 50 cm yüksekte, ucunda şapka.

Madde 72 – Acil durum aydınlatması 2/ç. Penceresiz binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Madde 89 – Basınçlandırma sistemi

(16) Basınçlandırma yoksa merdiven bölümünde açılabilir pencere veya devamlı havalandırmalı tepe penceresi şarttır.

Madde 103 – Tehlikeli maddeler depolama (f) Pencerelerde parmaklık veya kafes bulunamaz. (g) Pencereler telli cam veya kırılmaz cam gibi maddelerden olur.

Madde 104 – Patlayıcı maddeler

(3) Başka işyeri/mesken ile kapı veya pencere bağlantısı olmaz.

(5) Kapı/pencere/panjur basınç karşısında dışarıya açılır.

Madde 108 – LPG satış yerleri

(2) Başka işyeri/mesken ile kapı veya pencere bağlantısı olmaz.

(6) Ahşap kapı veya camekân bölme ile irtibatlı olamaz. Kapı/pencere/panjur basınç karşısında dışarıya açılır.

Madde 118 – Depo binası içinde depolama

(4) Depodan dışarı açılan kapı/pencere ve diğer açıklıklardan itibaren 5 m yarıçap 2. Tehlike Bölgesi.

Madde 146 – Mevcut yapılarda kaçış yolları

(2) Birinci katta ≤25 kişi: dış zeminden ≤4 m yükseklikte, açılır kanat ≥70 cm pencere kaçış yolu olabilir. 3/a. Pencere geçişi: parapet ≤80 cm, temiz açıklık ≥70/140 cm, basamak, 30 dk dayanıklı malzeme. 3/c. Açılır kenarı ≥50 cm ve alanı ≥0,4 m² pencere ikinci kaçış yolu kabul edilir.

⬇️ Madde 156 – Mevcut bodrum kat kaçış merdivenleri (1/c. Açılır kenarı ≥50 cm ve alanı ≥0,4 m² pencere ikinci kaçış yolu bodrum kat için).

Ek-13 – Akaryakıt servis istasyonları (b) Binaların pencere, kapı, klima, aydınlatma gibi açıklığı olmayan cephesine 0 metre emniyet mesafesi olabilir.

Kapı ve girişlerin yerleri, sayıları, boyutları ve malzemeleri, bulundukları alanın yapısına ve çalışanların rahatça girip çıkmasına uygun olur.

Her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılır veya karşı tarafın görünmesini sağlayan saydam kısımlar bulunur.

Saydam kapılar güvenli malzemeden yapılır veya kırılmalara karşı korunur. Üzerleri kolayca görünür şekilde işaretlenir.

Raylı kapılarda raydan çıkmayı ve devrilmeyi önleyici güvenlik sistemi bulunur.

Yukarı doğru açılan kapılarda aşağı düşmeyi önleyici güvenlik sistemi bulunur.

Kaçış yollarındaki kapılar uygun şekilde işaretlenir. Her zaman ve her durumda içeriden açılabilir olur.

Araç kapıları yayalar için güvenli değilse, ayrı yaya geçiş kapıları bulunur. Açıkça işaretlenir ve önlerinde hiçbir engel olmaz.

Mekanik kapılar kaza riski taşımayacak şekilde çalışır. Acil durdurma cihazı bulunur. Güç kesilmesinde el ile açılabilir olur.

Kaçış yolu kapıları, yangın ve acil durumlarda güvenli ve hızlı tahliyeyi sağlamak amacıyla aşağıdaki asgari özelliklere sahip olmalıdır.

Eşik olmamalı · 🚫 Dönel kapı / turnike kullanılamaz.

Genişlik ≥ 80 cm · Yükseklik ≥ 200 cm.

Kullanıcı yükü > 50 kişi ise kapı kaçış yönüne açılmalı.

Kapılar el ile açılabilmeli ve kilitli tutulmamalı.

>50 kişi → kaçış yönüne açılır · Kilit yasak.

Kendiliğinden kapanan · İtfaiye girişine izin vermeli.

4 kattan az: 60 dk · 4+ kat / bodrum: 90 dk.

Tek kanatlı kapı: kasa ile 90° açık kanat arası ölçü.

İki kanatlı kapı: her iki kanat 90° açıkken kanat yüzeyleri arası ölçü.

Merdivenden güvenli alana açılan tüm kaçış yolu kapıları.

Bir kattaki kişi sayısı > 100 ise kaçış merdiveni/koridor/hol kapıları.

Kapılar 110 N'u geçmeyen kuvvetle açılabilmeli.

Merdiven, koridor, geçiş yolu, yükleme yeri ve rampa gibi yollar, yaya ve araçların güvenli hareketini sağlayacak şekilde olur. Yollar engebeli, çukur, kaygan olmaz ve bakımları yapılır.

Yollar, azami kullanıcı sayısına ve işin niteliğine uygun boyutlarda olur ve açıkça işaretlenir. Malzeme taşınan yollarda yayalar için yeterli güvenlik mesafesi bırakılır.

Araç geçiş yolları ile yaya yolları arasında yeterli mesafe bulunur. Araç geçiş yolları açıkça işaretlenir.

Malzeme veya çalışanların düşme riski bulunan tehlikeli alanlara görevli olmayan kişiler giremez. Bu alanlar açıkça işaretlenir ve yetkililer için tedbirler alınır.

Yüksek geçit, platform veya çalışma sahanlıklarının serbest tarafları ile düşme riski bulunan yerlere uygun korkuluklar yapılır. Korkuluk ve ara elemanlarının yükseklikleri, dayanımı ve açıklıkları düşme riskini ortadan kaldıracak nitelikte olur.

İtfaiye araçlarının engellenmeden geçmesine yetecek genişlikte yol trafiğe açık olur. Belediye trafik birimleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yolları açık tutmakla yükümlüdür. Yangın anında park edilmiş araçları kaldırma yetkisine sahiptir.

İtfaiye araçlarının yaklaşabildiği son noktadan binanın dış cephesindeki herhangi bir noktasına olan yatay uzaklık en çok 45 m olabilir.

Genişlik: En az 4 m çıkmaz sokakta en az 8 m. Dönemeç: İç yarıçap ≥11 m, dış yarıçap ≥15 m Eğim: En çok %6 – Düşey kurp ≥100 m Serbest yükseklik: ≥4 m – Taşıma yükü ≥15 ton.

İtfaiye aracının yanaşmasına engel olan duvarlar, itfaiye aracı tarafından yıkılabilecek şekilde zayıf yapılır. Zayıf duvar bölümü: En az 8 m uzunluğunda olur. Kırmızı çapraz işaret konulur ve önüne araç park edilemez.

Merdivenler; işyeri büyüklüğü, işin özelliği ve azami kişi sayısına göre ateşe dayanıklı yanmaz malzemeden, sağlam, yeterli genişlik ve eğimde, korkuluklarla çevrili olur.

Yürüyen merdiven ve bantlar güvenli çalışır ve gerekli güvenlik donanımları bulunur. Kolay fark edilir ve ulaşılır acil durdurma tertibatı bulundurulur.

Yükleme yerleri ve rampalar, yük boyutlarına uygun, düşmelere karşı güvenli olur. En az bir çıkış yeri bulunur. Geniş olanlarda her iki uçta çıkış olur.

Çalışma yerinin taban alanı, yüksekliği ve hava hacmi yeterli olur. Hava hacmi hesabına makine, malzeme ve tesisler de dâhil edilir.

Çalışanın işini yaptığı yerde rahat hareket edebilmesi için yeterli serbest alan bulunur. İşin özelliği nedeniyle bu mümkün değilse, çalışma yerinin yanında serbest hareket edeceği alan olması sağlanır.

10 ve daha fazla çalışan bulunan işyerlerinde uygun dinlenme yeri sağlanır. Büro benzeri işlerde ayrıca dinlenme yeri aranmaz. Uygun yer yoksa yemek yeme yerleri dinlenme yeri olarak kullanılabilir.

Çalışma süresi, işin gereği olarak sık ve düzenli aralıklarla kesiliyorsa ve ayrı bir dinlenme yeri yoksa, uygun dinlenme yerleri sağlanır.

Yemeklerini işyerinde yiyen çalışanlar için rahat yemek yenebilecek nitelikte, uygun termal konfor ve hijyen şartlarında yemek yeme yeri sağlanır. Uygun yer yoksa dinlenme yerleri yemek yeme yeri olarak kullanılabilir. İşveren, işyeri dışında yemek imkânı da sağlayabilir.

Gebe ve emziren kadınların uzanarak dinlenebilecekleri uygun şartlar sağlanır. 14/7/2004 tarihli ve 25522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik hükümleri dikkate alınır.

Kapsam Madde 49 Sağlık yapıları kapsamında olan; Hastaneler Yaşlılar için dinlenme ve bakım evleri Bedensel ve zihinsel engelliler için bakım evleri.

Sağlık yapıları kapsamında olan; Hastaneler Yaşlılar için dinlenme ve bakım evleri Bedensel ve zihinsel engelliler için bakım evleri.

Hasta odaları 2 kapı Kullanıcı yükü 15 kişiyi aşan herhangi bir hasta yatak odası veya süit oda için birbirinden uzakta konuşlandırılmış 2 kapı bulunması gerekir.

Kullanıcı yükü 15 kişiyi aşan herhangi bir hasta yatak odası veya süit oda için birbirinden uzakta konuşlandırılmış 2 kapı bulunması gerekir.

İş elbisesi giyme zorunluluğu olan çalışanlar için, kadın ve erkek ayrı, yeterli büyüklükte soyunma yerleri sağlanır. Soyunma yerleri dışında giysi değiştirilmez. Kolay ulaşılabilir, yeterli kapasitede ve yeterli oturma yeri bulunur.

Her çalışan için yeterli büyüklükte kilitli dolaplar bulundurulur. Nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddelerle çalışılan yerlerde iş elbisesi ve harici elbise için ayrı dolaplar veya iki bölmeli dolaplar sağlanır.

Gerektiğinde kadın ve erkek ayrı, sıcak ve soğuk akarsuyu bulunan duşlar tesis edilir. Dışarıdan içerisi görünmeyecek, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanır.

Duş ve lavabolar her zaman kullanıma hazır olur, temizlik malzemeleri bulundurulur. Duş/lavabolar soyunma yerlerinden ayrı ise aralarında kolay bağlantı sağlanır.

Duş tesisi gerektirmeyen işlerde, çalışma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında akar sıcak suyu olan lavabolar bulunur. Lavabolar kadın ve erkek için ayrı yapılır.

Çalışma yerleri, dinlenme, soyunma ve duş yerlerine yakın, kadın ve erkek ayrı yeterli tuvalet ve lavabo tesis edilir. Uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor, hijyen ve temizlik malzemeleri bulundurulur.

Tuvalet ve lavabolar, su depolarına, su geçen yerlere, gıda maddelerine uzak şekilde, insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde yerleştirilir.

Atık ve birikinti sular, kanalizasyona veya fosseptiğe bağlanır, uygun kapak ile örtülür. Kanalizasyon kotunun kurtarmadığı durumlarda cebri drenaj ile taşma önlenir.

İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre, işyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası bulunması sağlanır.

İlkyardım odaları yeterli malzeme ve ekipman ile teçhiz edilir, sedyeler kullanıma hazır halde bulundurulur. Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği‘ne uygun şekilde işaretlenir.

İlkyardım ekipmanları kolay erişilebilir yerlerde bulundurulur ve işaretlenir. Acil servis adresleri ve telefon numaraları görünür yerlerde bulundurulur.

a Hastaneler ve huzur evleri Hastaneler ve huzur evleri ile eğitim amaçlı binalarda acil durum aydınlatması şarttır. 🏥.

Hastaneler ve huzur evleri ile eğitim amaçlı binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

b Kullanıcı yükü 200+ Kullanıcı yükü 200’den fazla olan bütün binalarda acil durum aydınlatması şarttır. 🏢.

Kullanıcı yükü 200’den fazla olan bütün binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

c Zemin altı 50+ kullanıcı Zemin seviyesinin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan binalarda acil durum aydınlatması şarttır. ⬇️.

Zemin seviyesinin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

ç Penceresiz binalar Penceresiz binalarda acil durum aydınlatması şarttır. 🪟.

Penceresiz binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

d Otel, motel ve yatakhaneler Otel, motel ve yatakhanelerde acil durum aydınlatması şarttır. 🏨.

Otel, motel ve yatakhanelerde acil durum aydınlatması şarttır.

e Yüksek tehlikeli yerler Yüksek tehlikeli yerlerde acil durum aydınlatması şarttır. ⚠️.

Yüksek tehlikeli yerlerde acil durum aydınlatması şarttır.

f Yüksek binalar Yüksek binalarda acil durum aydınlatması şarttır. 🏗️.

Yüksek binalarda acil durum aydınlatması şarttır.

Acil durum aydınlatmasının normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde en az 60 dakika süreyle sağlanması şarttır. Kullanıcı yükü 200’den fazla olduğu takdirde süre en az 120 dakika olması gerekir.

Engelli çalışanların bulunduğu işyerlerinde, bu çalışanların durumları dikkate alınarak gerekli düzenleme TS 9111 ve TS 12460 standartları göz önünde bulundurularak yapılır.

Düzenleme özellikle engelli çalışanların doğrudan çalıştığı yerlerde ve kullandıkları: 🚪 Kapı 🛤️ Geçiş yeri 🪜 Merdiven 🚌 Servis araçları 🚿 Duş 🚰 Lavabo 🚻 Tuvalet.

Yangın güvenlik holleri Kaçış merdivenlerine dumanın geçişinin engellenmesi, söndürme ve kurtarma elemanlarınca kullanılması ve gerektiğinde engellilerin ve yaralıların bekletilmesi için yapılır. 🔇 İşitme engelli: Bulunma ihtimali olmayan alanlarda ışıklı uyarı cihazı mecburi değildir.

Kaçış merdivenlerine dumanın geçişinin engellenmesi, söndürme ve kurtarma elemanlarınca kullanılması ve gerektiğinde engellilerin ve yaralıların bekletilmesi için yapılır.

İşitme engelli: Bulunma ihtimali olmayan alanlarda ışıklı uyarı cihazı mecburi değildir.

Acil durum asansörü Yangına müdahale ekiplerinin ve ekipmanın üst ve alt katlara hızlı taşınmasını sağlar. Gerekli kurtarma işlemlerini yapmak ve engelli insanları tahliye edebilmek üzere tesis edilir.

Yangına müdahale ekiplerinin ve ekipmanın üst ve alt katlara hızlı taşınmasını sağlar. Gerekli kurtarma işlemlerini yapmak ve engelli insanları tahliye edebilmek üzere tesis edilir.

Yangın uyarı butonları Yangın kaçış yollarında tesis edilir. 60 m yatay erişim uzaklığını geçmeyecek şekilde yerleştirilir. Engelli veya yaşlılar için bu mesafe azaltılabilir. Tüm butonlar görülebilir ve kolayca erişilebilir olur.

Yangın kaçış yollarında tesis edilir. 60 m yatay erişim uzaklığını geçmeyecek şekilde yerleştirilir. Engelli veya yaşlılar için bu mesafe azaltılabilir. Tüm butonlar görülebilir ve kolayca erişilebilir olur.

Kilit kullanımı Zihinsel engelli, tutuklu veya ıslah edilenlerin barındığı, yetkili personeli sürekli görev başında olan ve yangın/acil durumlarda kullanıcıları nakledecek yeterli imkânları bulunan yerlerde kilit kullanılmasına izin verilir.

Zihinsel engelli, tutuklu veya ıslah edilenlerin barındığı, yetkili personeli sürekli görev başında olan ve yangın/acil durumlarda kullanıcıları nakledecek yeterli imkânları bulunan yerlerde kilit kullanılmasına izin verilir.

El ile yangın uyarısı Yangın uyarı butonları ile yapılır. Yangın kaçış yollarında tesis edilir. Bir kattaki herhangi bir noktadan butona yatay erişim uzaklığı 60 m olur.

Yangın uyarı butonları ile yapılır. Yangın kaçış yollarında tesis edilir. Bir kattaki herhangi bir noktadan butona yatay erişim uzaklığı 60 m olur.

Açık çalışma yerleri, yollar ve diğer açık alanlar, yaya ve araç trafiğinin güvenli şekilde yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenir. Ulaşım yolları, merdivenler, kapılar için belirtilen hususlar uygulanır.

Açık çalışma alanları gün ışığının yeterli olmadığı hallerde uygun şekilde aydınlatılır.

Çalışanlar özellikle; Olumsuz hava şartları ve cisim düşmeleri Zararlı gürültü, gaz, buhar, toz Düşme ve kaymalar karşı korunur.

Çalışanların, herhangi bir tehlike durumunda işyerini hemen terk etmeleri veya kısa sürede yardım alabilmeleri sağlanır.

Yanıcı olmayan ve kolay tutuşmayan malzemeden inşa edilir. Çadır ve branda kullanılmaz. Isıtma tedbirleri alınır; mangal, maltız, açık ateş kullanılmaz. Uygun ve yeterli hijyenik şartlar, aydınlatma, havalandırma ve termal konfor sağlanır. Yeterli sayıda tuvalet, lavabo, duş bulunur. Temizlik malzemeleri ile üst baş temizliği için gerekli araç-gereçler sağlanır.

Sağlık gereklerine ve teknik şartlara uygun inşa edilir. Bir konutta bulunması gereken tesisat ve tertibat bulundurulur. Aileleri ile birlikte oturan çalışanlar için ayrı ev veya apartman şeklinde olur. Bekâr çalışanlara özgü binalarda, kadınlar ve 18 yaşından küçük çocuklar, erkeklerin bulunduğu kısım ile bağlantısı olmayan ve birbirinden ayrı özel kısımlarda yatırılır.

rafiğinin güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenir. İşyeri sahasındaki ana yollar, tamir, bakım, gözetim ve denetim için kullanılan diğer yollar ile yükleme ve boşaltma yerlerinde, kapılar ve girişler, ulaşım yolları - tehlikeli alanlar, merdivenler, yürüyen merdivenler ve bantlar için özel tedbirler başlıkları altında belirtilen hususlar uygulanır. Ulaşım yolları - tehlikeli alanlar başlığı altında belirtilen hususlar aynı zamanda açık alanlardaki çalışma yerlerinde de uygulanır. 63 - Açık çalışma alanları gün ışığının yeterli olmadığı hallerde uygun şekilde aydınlatılır. 64 - Açık alanda yapılan çalışmalarda riskler değerlendirilerek çalışanlar özellikle;

a) Olumsuz hava şartlarına ve gerekli hallerde cisim düşmelerine,

b) Zararlı düzeyde gürültüden ve gaz, buhar, toz gibi zararlı dış etkilere,

c) Düşme ve kaymalara, karşı korunur. 65- Açık alanda yapılan çalışmalarda çalışanların, herhangi bir tehlike durumunda işyerini hemen terk etmeleri veya kısa sürede yardım alabilmeleri sağlanır. Barınma yerleri 66 - Barınma, dinlenme ve sosyal amaçlı kullanılan tesisler, yanıcı olmayan ve kolay tutuşmayan malzemeden inşa edilir. Barınma amacıyla çadır ve branda kullanılmaz. Barınma yerlerinin ısıtılmasında, duman, gaz ve yangın tehlikesine karşı gerekli tedbirler alınır, mangal, maltız, açık ateş vb. kullanılmaz. Bu yerlerde uygun ve yeterli hijyenik şartlar, aydınlatma, havalandırma ve termal konfor şartları sağlanır. Barınma yerlerinde yeterli sayıda tuvalet, lavabo, duş yerleri bulunur. Bu yerlerde temizlik malzemeleri ile üst baş temizliği için gerekli araç-gereç ve makineler sağlanır. Çalışan konutları 67 - Çalışan konutları, sağlık gereklerine ve teknik şartlara uygun bir şekilde inşa edilir ve bu konutlarda bir konutta bulunması gereken tesisat kurulur ve tertibat bulundurulur. Çalışan konutlarının, aileleri ile birlikte oturan çalışanlar için ayrı ev veya apartman şeklinde olması sağlanır. Bekâr çalışanlara özgü binalarda, kadınlar ve 18 yaşından küçük çocukların, erkeklerin bulunduğu kısım ile bağlantısı olmayan ve birbirinden ayrı özel kısımlarda yatırılmaları sağlanır.

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri bina ve eklentilerinde bulunması gereken asgari sağlık ve güvenlik şartlarını belirlemektir. Kapsam

İŞYERİ BİNA VE EKLENTİLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI Genel yükümlülük 1 - İşveren, işyerinin ve yapılan işin niteliğinin ve risklerinin gerektirdiği her durumda, bu Ekte belirtilen hususları yerine getirir. 2 – Elektrik, havalandırma ve yangın tesisatıyla ilgili periyodik bakım ve kontroller 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde yapılır. Binaların yapısı ve dayanıklılığı 3 - İşyeri binaları ile bunlara yapılacak her çeşit ek ve değişiklikler, yapılan işin özelliğine uygun nitelik ve yeterli sağlamlıkta inşa edilir. Binaların dayanımına ilişkin değerlendirmelerde 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelikten ve TS 500 standardından yararlanılabilir. Elektrik tesisatı 4 - Elektrik tesisatı, yangın veya patlama tehlikesi oluşturmayacak şekilde projelendirilip tesis edilir ve çalışanlar doğrudan veya dolaylı temas sonucu kaza riskine karşı korunur. 5 - Elektrik tesisatının projelendirilmesi, kurulması, malzemesinin ve koruyucu cihazlarının seçimi kullanılacak gerilime ve ortam şartlarına uygun olarak yapılır ve bakımı, onarımı, kontrolü ve işletilmesi sağlanır. Bu kapsamda yapılacak testlerde TS HD 60364-4-43 standardı göz önünde bulundurulur ve gerekli kayıtlar tutulur. 6 - Elektrik tesisinin kurulmasında 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak gerekli sağlık ve güvenlik tedbirleri alınır. 7 - Patlayıcı ortam oluşması muhtemel olan iş yerlerinde elektrik tesisleri 30/12/2006 tarihli ve 26392 4 üncü Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler İle İlgili Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde kurulur. 8 - İşyerinin ana pano ve tali elektrik panolarında seçicilik ilkesine uygun kaçak akım rölesi (artık akım anahtarı) tesis edilir. 9 - Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin üretildiği, işlendiği ve depolandığı yerlerde, yüksek bina ve bacalar ile direk veya sivri çıkıntılar gibi yüksek yerler bulunan binalarda, yıldırıma karşı yürürlükteki mevzuatın öngördüğü tedbirler alınır ve tesisler kurulur. Acil çıkış yolları ve kapıları 10 - İşyerlerindeki bütün acil çıkış yolları ve kapılarının;

a) Doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılması sağlanır ve önlerinde ya da arkalarında çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmaz.

b) Herhangi bir tehlike durumunda, bütün çalışanların işyerini derhal ve güvenli bir şekilde terk etmelerini mümkün kılacak şekilde tesisi sağlanır. Gerekli durumlarda bu konuyla ilgili planlar hazırlanarak düzenli tatbikatlar yapılır.

kontrolleri yapılır. İşyerlerinde termal konfor şartlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesinde TS EN 27243 standardından yararlanılabilir. 20 - Yapılan işin niteliğine göre, sürekli olarak çok sıcak veya çok soğuk bir ortamda çalışılması ve bu durumun değiştirilmemesi zorunlu olunan hallerde, çalışanları fazla sıcak veya soğuktan koruyucu tedbirler alınır. 21 - İşyerinin ve yapılan işin özelliğine göre pencerelerin ve çatı aydınlatmalarının, güneş ışığının olumsuz etkilerini önleyecek şekilde olması sağlanır. Aydınlatma 22 - İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır. İşin konusu veya işyerinin inşa tarzı nedeniyle gün ışığından yeterince yararlanılamayan hallerde yahut gece çalışmalarında, suni ışıkla uygun ve yeterli aydınlatma sağlanır. İşyerlerinin aydınlatmasında TS EN 12464-1: 2013; TS EN 12464-1.2011: 2012; standartları esas alınır. 23 - Çalışma mahalleri ve geçiş yollarındaki aydınlatma sistemleri, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak türde olur ve uygun şekilde yerleştirilir. 24 - Aydınlatma sisteminin devre dışı kalmasının çalışanlar için risk oluşturabileceği yerlerde yeterli aydınlatmayı sağlayacak ayrı bir enerji kaynağına bağlı acil aydınlatma sistemi bulunur. İşyeri tabanı, duvarları, tavanı ve çatısı 25 - İşyeri, çalışanların fiziksel faaliyetleri, yapılan işlerin niteliği ve termal konfor şartları dikkate alınarak uygun bölümlere ayrılır. 26 - İşyerlerinde, taban döşeme ve kaplamalarının sağlam, kuru ve mümkün olduğu kadar düz, kaymaz ve seviye farkı bulunmayacak bir şekilde olması sağlanır, buralarda tehlikeli eğimler, çukurlar ve engeller bulundurulmaz. Patlayıcı ve tehlikeli maddelerin imal edildiği, işlendiği ve depolandığı işyeri binalarında taban, tavan, duvar ve çatıların Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olması sağlanır. 27 - Taban ve asma kat döşemeleri, üzerine konulacak makine, araç-gereç ve benzeri malzeme ile buralarda bulunabilecek çalışanların ağırlığına dayanabilecek şekilde yapılır. 28 - İşyerlerinde taban döşeme ve kaplamaları, tavan ve duvarlar uygun hijyenik şartları sağlayacak şekilde temizlemeye elverişli ve sağlık ve güvenlik yönünden uygun malzemeden yapılır. 29 - İşyerlerinde bina, avlu, geçit ve ulaşım yollarında ve bunların civarında bulunan saydam veya yarı saydam duvarlar ile özellikle camlı bölmeler, açık bir şekilde işaretlenir, ayrıca güvenli malzemeden yapılır veya çarpma ve kırılmaya karşı korunur. 30 - İşyeri tavanının, yeterli hava hacmini ve havalandırmayı sağlayacak ve sağlık yönünden sakınca meydana getirmeyecek yükseklikte olması esastır. 31 - İşyerlerinin çatıları dayanıklı malzemeden inşa edilir, mevsim şartları dikkate alınarak çalışanları dış etkilerden tamamen koruyacak ve iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk oluşturmayacak şekilde yapılır. 32 - Yeterli sağlamlıkta olmayan çatılara çıkılmasına ve buralarda çalışılmasına, güvenli çalışmayı temin edecek ekipman sağlanmadan izin verilmez.

ânı sağlayabilir. Gebe ve emziren kadınlar 49 - Gebe ve emziren kadınların uzanarak dinlenebilecekleri uygun şartlar sağlanır. 14/7/2004 tarihli ve 25522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik hükümleri de dikkate alınarak uygun şartlar sağlanır. Soyunma yeri ve elbise dolabı 50 - İş elbisesi giyme zorunluluğu olan çalışanlar için, yeterli büyüklükte, uygun aydınlatma, havalandırma, termal konfor ve hijyen şartlarını haiz, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı soyunma yerleri sağlanır. Çalışanların soyunma yerleri dışındaki yerlerde giysilerini değiştirmelerine izin verilmez. Soyunma yerlerinin kolayca ulaşılabilir ve yeterli kapasitede olması ve buralarda yeterli sayıda oturma yeri bulunması sağlanır. 51 - Soyunma odalarında her çalışan için çalışma saatleri içinde giysilerini koyabilecekleri yeterli büyüklükte kilitli dolaplar bulundurulur. Nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddeler ile çalışılan yerlerde ve benzeri işlerde iş elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı yerlerde saklanabilmesi için yan yana iki bölmeli veya iki ayrı elbise dolabı sağlanır. Soyunma yeri gerekmeyen işyerlerinde çalışanların elbiselerini koyabilecekleri uygun bir yer ayrılır. Duşlar ve lavabolar 52 - Yapılan işin veya sağlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde veya çalışanların yıkanmalarının temizlenmelerinin gerektiği her durumda, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı sıcak ve soğuk akarsuyu bulunan uygun yıkanma yerleri ve duşlar tesis edilir. Duşlar, çalışanların rahatça yıkanabilecekleri genişlikte, dışarıdan içerisi görünmeyecek, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanacak şekilde yapılır. 53 - Duşlar ve lavaboların her zaman çalışanların kullanımına hazır halde olması sağlanır, buralarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur. Duş veya lavaboların soyunma yerlerinden ayrı yerlerde bulunması durumunda, duş ve lavabolar ile soyunma yerleri arasında kolay bağlantı sağlanır. 54 - Duş tesisi gerektirmeyen işlerde, çalışma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında, gerekiyorsa akar sıcak suyu da olan, lavabolar bulunur. Lavabolar erkek ve kadın çalışanlar için ayrı ayrı yapılır. Tuvalet ve lavabolar 55 - Çalışma yerlerine, dinlenme odalarına, soyunma yerlerine, duş ve yıkanma yerlerine yakın yerlerde, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanacak nitelikte yeterli sayıda tuvalet, lavabolar tesis edilir. Tuvalet ve lavabolarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur. 56 - Tuvalet ve lavabolar, insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde su depolarına, su geçen yerlere, gıda maddelerinin depolandığı veya işlendiği yerlere uzak şekilde yerleştirilir.

İŞYERİ BİNA VE EKLENTİLERİNDE ALINACAK SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

(1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren bütün işyerlerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik;

a) İşyeri dışında kullanılan taşıma araçlarında veya taşıma araçlarının içindeki işyerlerinde,

b) Yapı ve benzeri geçici veya hareketli iş alanlarında,

c) Maden, petrol ve gaz çıkarma işlerinde,

ç) Balıkçı teknelerinde,

d) Tarım veya orman işyerlerine ait işyeri bina ve eklentileri hariç, işyerinin sınırları içerisinde olmakla beraber işyeri bina ve eklentilerinde çalışanları iş sağlığı ve güvenliği açısından etkilemeyecek uzaklıkta olan veya işyeri bina ve eklentileri ile iş sağlığı ve güvenliği açısından etkileşim içerisinde olamayacak kadar uzak tarım ve orman alanlarında, uygulanmaz. Dayanak

(1) Bu Yönetmelik 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak ve Avrupa Birliğinin30/11/1989 tarihli ve 89/654/EEC sayılı Konsey Direktifine paralel olarak hazırlanmıştır. Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) İşyeri bina ve eklentileri: İşyerine bağlı çalışılan alanlar, çalışanların girip çıkılabileceği bina, tesis vb. ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentileri,

b) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM İşverenlerin Yükümlülükleri Genel Şartlar

(1) İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için;

a) Ek-1’de belirtilen asgari sağlık ve güvenlik şartlarını yerine getirir.

b) Acil çıkış yolları ve kapılarını her zaman kullanılabilir durumda tutar.

c) İşyeri bina ve eklentileri ile işyerinde bulunan, özellikle Ek-1’de belirtilen ekipman ve araç-gereçlerin düzenli olarak teknik bakımlarını yapar, çalışanların sağlık ve güvenliklerini olumsuz etkileyebilecek aksaklıkları en kısa zamanda giderir ve gerekli kayıtları tutar.

ç) İşyeri bina ve eklentileri ile ekipmanlarının, araç ve gereçlerinin, özellikle havalandırma sistemlerinin uygun hijyen şartlarını sağlayacak şekilde düzenli olarak temizliğini yapar ve gerekli kayıtları tutar.

d) Risklerden kaynaklanan zararları önlemek veya ortadan kaldırmak amacıyla güvenlikle ilgili kullanılan, özellikle Ek-1’de belirtilen ekipman ve araç-gereçlerin periyodik bakım ve kontrolünü yapar ve ilgili kayıtları tutar.

e) İşyeri bina ve eklentilerinde yeterli aydınlatma, havalandırma ve termal konfor şartlarını sağlar.

f) İşyerinin düzenini, sağlık ve güvenlik risklerine yol açmayacak ve çalışanların işlerini rahatça yapacakları şekilde sağlar.

g) Acil durumları ve yangını önleyici ve bunların olumsuz sonuçlarını sınırlandırıcı gerekli tedbirleri alır, özellikle Ek-1’de belirtilen ekipman ve araç-gereçlerin periyodik bakım ve kontrolünü yapar, gerekli kayıtlarını tutar.

ğ) Çalışanların barınma ihtiyacını karşılaması durumunda, barınma şartlarını çalışanların sağlığını ve güvenliğini koruyacak şekilde düzenler.

(2) İşveren birinci fıkrada belirtilen hükümleri yerine getirmek üzere, ihtiyaç duyduğu hallerde, temizlik, periyodik bakım ve kontroller için, yapılacak işe uygun kişi, kurum ve kuruluşlardan destek alabilir. Çalışanların bilgilendirilmesi

(1) İşveren, Kanunun 16 ncı maddesinde belirtilen hususlar saklı kalmak kaydı ile çalışanları ve çalışan temsilcilerini, bu Yönetmelikte belirtilen konularda, işyerinde bulunan sağlık ve güvenlikle ilgili riskler ve alınan tedbirler hakkında bilgilendirir. Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması

(1) İşveren, bu Yönetmelikte belirtilen konularda Kanunun 18 inci maddesine uygun olarak çalışanların veya çalışan temsilcilerinin görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Uygulama

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen tedbirler saklı kalmak kaydı ile Bakanlıkça çıkartılan yönetmelikler başta olmak üzere, yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri de uygulanır.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan hususlarda açıklayıcı bir hüküm bulunmaması halinde sırasıyla;

a) İlgili Türk standartları,

b) Avrupa standartları,

c) Uluslararası geçerliliği kabul edilen standartlar, dikkate alınır. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

(1) 10/2/2004 tarihli ve 25369 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

vri çıkıntılar gibi yüksek yerler bulunan binalarda, yıldırıma karşı yürürlükteki mevzuatın öngördüğü tedbirler alınır ve tesisler kurulur. Acil çıkış yolları ve kapıları 10 - İşyerlerindeki bütün acil çıkış yolları ve kapılarının;

a) Doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılması sağlanır ve önlerinde ya da arkalarında çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmaz.

b) Herhangi bir tehlike durumunda, bütün çalışanların işyerini derhal ve güvenli bir şekilde terk etmelerini mümkün kılacak şekilde tesisi sağlanır. Gerekli durumlarda bu konuyla ilgili planlar hazırlanarak düzenli tatbikatlar yapılır.

c) Sayısı, nitelikleri, boyutları ve yerleri; yapılan işin niteliğine, işyerinin büyüklüğüne, kullanım şekline, işyerinde bulunan ekipmana ve bulunabilecek azami kişi sayısına göre belirlenir. 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması sağlanır.

ç) Acil çıkış kapılarının, acil durumlarda çalışanların hemen ve kolayca açabilecekleri şekilde olması sağlanır. Bu kapılar dışarıya doğru açılır. Acil çıkış kapısı olarak raylı veya döner kapılar kullanılmaz.

d) Acil çıkış yolları ve kapıları ile buralara açılan yol ve kapılarda çıkışı zorlaştıracak hiçbir engel bulunmaması, acil çıkış kapılarının kilitli veya bağlı olmaması sağlanır.

e) Acil çıkış yolları ve kapıları, 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. İşaretlerin uygun yerlere konulması ve kalıcı olması sağlanır.

f) Aydınlatılması gereken acil çıkış yolları ve kapılarında, elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak ayrı bir enerji kaynağına bağlı acil aydınlatma sistemi bulundurulur. Yangınla mücadele 11 - İşyerinin büyüklüğüne, yapılan işin özelliğine, işyerinde bulunan ekipmanlara, kullanılan maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine ve işyerinde bulunabilecek azami kişi sayısına göre, işyerinde etkili ve yeterli yangın söndürme ekipmanı ile gerektiğinde yangın detektörleri ve alarm sistemleri bulundurulur. 12 - Yangın söndürme ekipmanları her zaman kullanıma hazır bulundurularak, bu ekipmanların mevzuatın öngördüğü periyotlarda bakımı ve kontrolü yapılır. Yangın söndürme ekipmanları kolay kullanılır nitelikte olur, görünür ve kolay erişilir yerlere konulur ve bu ekipmanların önlerinde engel bulundurulmaz. 13 - Yangın söndürme ekipmanı ve bulunduğu yerler Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. İşaretler uygun yerlere konulur ve bu işaretlerin kalıcı ve görünür olması sağlanır. 14 - İşyerlerinde bağımsız kaçış, çıkış ve merdivenler ile yangınla ilgili bütün özel düzenlemelerin Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması esastır. Kapalı işyerlerinin havalandırılması 15 - Kapalı işyerlerinde çalışanların ihtiyaç duyacakları yeterli temiz havanın bulunması sağlanır.

işilir yerlere konulur ve bu ekipmanların önlerinde engel bulundurulmaz. 13 - Yangın söndürme ekipmanı ve bulunduğu yerler Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. İşaretler uygun yerlere konulur ve bu işaretlerin kalıcı ve görünür olması sağlanır. 14 - İşyerlerinde bağımsız kaçış, çıkış ve merdivenler ile yangınla ilgili bütün özel düzenlemelerin Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması esastır. Kapalı işyerlerinin havalandırılması 15 - Kapalı işyerlerinde çalışanların ihtiyaç duyacakları yeterli temiz havanın bulunması sağlanır. Yeterli hava hacminin tespitinde, çalışma yöntemi, çalışan sayısı ve çalışanların yaptıkları iş dikkate alınır. 16 - Çalışma ortamı havasını kirleterek çalışanların sağlığına zarar verebilecek atıkların ve artıkların derhal dışarı atılması sağlanır. Boğucu, zehirli veya tahriş edici gaz ile toz, buğu, duman ve fena kokuları ortam dışına atacak şekil ve nitelikte, genel havalandırma sisteminden ayrı olarak mekanik (cebri) havalandırma sistemi kurulur. 17 - Mekanik havalandırma sistemi kullanıldığında sistemin her zaman çalışır durumda olması sağlanır. Havalandırma sisteminin çalışmaması, iş sağlığı ve güvenliği yönünden tehlikeli ise arızayı bildiren kontrol sistemi tesis edilir. Mekanik ve genel havalandırma sistemlerinin bakım ve onarımları ile uygun filtre kullanım ve değişimleri yıllık olarak yetkili kişilere yaptırılır. 18 - Pasif (suni) havalandırma sistemlerinde hava akımının, çalışanları rahatsız etmeyecek, çalışanların fiziksel ve psikolojik durumlarını olumsuz etkilemeyecek, ani ve yüksek sıcaklık farkı oluşturmayacak şekilde olması sağlanır. Ortam sıcaklığı 19 - İşyerlerinde termal konfor şartlarının çalışanları rahatsız etmeyecek, çalışanların fiziksel ve psikolojik durumlarını olumsuz etkilemeyecek şekilde olması esastır. Çalışılan ortamın sıcaklığının çalışma şekline ve çalışanların harcadıkları güce uygun olması sağlanır. Dinlenme, bekleme, soyunma yerleri, duş ve tuvaletler, yemekhaneler, kantinler ve ilk yardım odaları kullanım amaçlarına göre yeterli sıcaklıkta bulundurulur. Isıtma ve soğutma amacıyla kullanılan araçlar, çalışanı rahatsız etmeyecek ve kaza riski oluşturmayacak şekilde yerleştirilir, bakım ve kontrolleri yapılır. İşyerlerinde termal konfor şartlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesinde TS EN 27243 standardından yararlanılabilir. 20 - Yapılan işin niteliğine göre, sürekli olarak çok sıcak veya çok soğuk bir ortamda çalışılması ve bu durumun değiştirilmemesi zorunlu olunan hallerde, çalışanları fazla sıcak veya soğuktan koruyucu tedbirler alınır. 21 - İşyerinin ve yapılan işin özelliğine göre pencerelerin ve çatı aydınlatmalarının, güneş ışığının olumsuz etkilerini önleyecek şekilde olması sağlanır. Aydınlatma 22 - İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır.

ilde işaretlenir, ayrıca güvenli malzemeden yapılır veya çarpma ve kırılmaya karşı korunur. 30 - İşyeri tavanının, yeterli hava hacmini ve havalandırmayı sağlayacak ve sağlık yönünden sakınca meydana getirmeyecek yükseklikte olması esastır. 31 - İşyerlerinin çatıları dayanıklı malzemeden inşa edilir, mevsim şartları dikkate alınarak çalışanları dış etkilerden tamamen koruyacak ve iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk oluşturmayacak şekilde yapılır. 32 - Yeterli sağlamlıkta olmayan çatılara çıkılmasına ve buralarda çalışılmasına, güvenli çalışmayı temin edecek ekipman sağlanmadan izin verilmez. Pencereler 33 - İşyerlerinde pencerelerin ve tavan pencerelerinin, güvenli bir şekilde açılır, kapanır ve ayarlanabilir olması sağlanır. Pencereler açık olduklarında çalışanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayacak şekilde yerleştirilir. Çalışanları, pencere ve menfezlerden gelen güneş ışığının, ısısının ve hava akımlarının olumsuz etkilerinden koruyacak gerekli tedbirler alınır. 34 - Pencerelerin güvenli bir şekilde temizlenebilir özellikte olması sağlanır. Ayrıca pencerelerin, temizlik ekipmanlarının kullanılmasına uygun olması sağlanır veya temizliğini yapanlar ile temizlik sırasında bina içinde ve dışında bulunanlar için tehlike oluşturmayacak araç-gereçler seçilir. Kapılar ve girişler 35 - Kapı ve girişlerde aşağıda belirtilen esaslara uyulur:

a) Kapı ve girişlerin yerlerinin, sayılarının, boyutlarının ve yapıldıkları malzemelerin, bulundukları oda ve alanların yapısı ile kullanım amacına ve çalışanların rahatça girip çıkmalarına uygun olması sağlanır.

b) Her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılır veya bu kapılarda karşı tarafın görünmesini sağlayan saydam kısımlar bulunur.

c) Saydam veya yarı saydam kapıların yüzeyleri çalışanlar için tehlike oluşturmayan güvenli malzemeden yapılır veya kırılmalara karşı korunur. Saydam kapıların üzeri kolayca görünür şekilde işaretlenir.

ç) Raylı kapılarda raydan çıkmayı ve devrilmeyi önleyici güvenlik sistemi bulunur.

d) Yukarı doğru açılan kapılarda aşağı düşmeyi önleyici güvenlik sistemi bulunur.

e) Kaçış yollarında bulunan kapılar, uygun şekilde işaretlenir. Bu kapılar yardım almaksızın her zaman ve her durumda içeriden açılabilir özellikte olur.

f) Araçların kullanıldığı geçit ve kapılar yayaların geçişi için güvenli değilse bu mahallerde yayalar için ayrı geçiş kapıları bulunur. Bu kapılar açıkça işaretlenir ve bu kapıların önlerinde hiçbir engel bulunmaz.

g) Mekanik kapıların çalışanlar için kaza riski taşımayacak şekilde çalışması sağlanır. Bu kapılarda kolay fark edilebilir ve ulaşılabilir acil durdurma cihazları bulunması ve herhangi bir güç kesilmesinde otomatik olarak açılır olmaması durumunda kapıların el ile de açılabilmesi sağlanır. Ulaşım yolları - tehlikeli alanlar 36 - Merdiven, koridor, geçiş yolu, yükleme yeri ve rampa dâhil bütün yolların, yaya ve araçların güvenli hareketlerini sağlayacak ve yakınlarında çalışanlara tehlike oluşturmayacak şekil ve boyutlarda olması sağlanır.

tlenir ve bu kapıların önlerinde hiçbir engel bulunmaz.

g) Mekanik kapıların çalışanlar için kaza riski taşımayacak şekilde çalışması sağlanır. Bu kapılarda kolay fark edilebilir ve ulaşılabilir acil durdurma cihazları bulunması ve herhangi bir güç kesilmesinde otomatik olarak açılır olmaması durumunda kapıların el ile de açılabilmesi sağlanır. Ulaşım yolları - tehlikeli alanlar 36 - Merdiven, koridor, geçiş yolu, yükleme yeri ve rampa dâhil bütün yolların, yaya ve araçların güvenli hareketlerini sağlayacak ve yakınlarında çalışanlara tehlike oluşturmayacak şekil ve boyutlarda olması sağlanır. İşyeri içerisindeki erişim yollarının engebeli, çukur, kaygan olmaması sağlanır ve bakımları yapılır. 37 - İşyerinde yayalar tarafından veya malzeme taşımada kullanılan yolların, bulunabilecek azami kullanıcı sayısına ve yapılan işin niteliğine uygun boyutlarda olması sağlanır ve bu yollar açıkça işaretlenir. Malzeme taşınan yollarda yayalar için yeterli güvenlik mesafesi bırakılır. 38 - Araç geçiş yolları ile kapılar, yaya geçiş yolları, koridorlar ve merdivenler arasında yeterli mesafe bulunması sağlanır. Çalışma mahallerinde yapılan iş, kullanılan makine ve malzeme göz önüne alınarak, çalışanların korunması amacıyla araç geçiş yolları açıkça işaretlenir. 39 - Yapılan işin özelliği nedeniyle malzeme veya çalışanların düşme riski bulunan tehlikeli alanlara, görevli olmayan kişilerin girmesi uygun araç ve gereçlerle engellenir. Tehlikeli alanlara girme yetkisi olan kişilerin korunması için uygun tedbirler alınır, bu alanlar açıkça işaretlenir. 40 - Yüksek geçit, platform veya çalışma sahanlıklarının serbest bulunan bütün tarafları ile çalışanların yüksekten düşme riskinin bulunduğu yerlere, düşmelere karşı uygun korkuluklar yapılır. Bu korkuluk ve ara elemanlarının yükseklikleri, dayanımı ve açıklıkları çalışma alanının güvenliğini sağlayacak ve buralardan düşme riskini ortadan kaldıracak nitelikte olur. Merdivenler 41 - Merdivenlerin; işyerinin büyüklüğüne, yapılan işin özelliğine, işyerinde bulunabilecek azami kişi sayısına göre, ateşe dayanıklı yanmaz malzemeden, sağlam, yeterli genişlik ve eğimde, etrafı düşmelere karşı uygun korkuluklarla çevrili olması sağlanır. Merdivenler, ilgili mevzuatın öngördüğü hükümler esas alınarak sağlık ve güvenlik yönünden risk oluşturmayacak şekilde yapılır. Yürüyen merdivenler ve bantlar için özel tedbirler 42 - Yürüyen merdiven ve bantların güvenli bir şekilde çalışması ve gerekli güvenlik donanımlarının bulunması sağlanır. Bunlarda kolay fark edilir ve kolay ulaşılır acil durdurma tertibatı bulundurulur. Yükleme yerleri ve rampalar 43 - Yükleme yerleri ve rampalarının, taşınacak yükün boyutlarına uygun olması, çalışanların düşmesini önleyecek şekilde güvenli olması, bu yerlerde en az bir çıkış yeri bulunması, belirli bir genişliğin üzerinde olan yükleme yerlerinde teknik olarak mümkünse her iki uçta da çıkış yeri bulunması sağlanır.

de yapılır. Yürüyen merdivenler ve bantlar için özel tedbirler 42 - Yürüyen merdiven ve bantların güvenli bir şekilde çalışması ve gerekli güvenlik donanımlarının bulunması sağlanır. Bunlarda kolay fark edilir ve kolay ulaşılır acil durdurma tertibatı bulundurulur. Yükleme yerleri ve rampalar 43 - Yükleme yerleri ve rampalarının, taşınacak yükün boyutlarına uygun olması, çalışanların düşmesini önleyecek şekilde güvenli olması, bu yerlerde en az bir çıkış yeri bulunması, belirli bir genişliğin üzerinde olan yükleme yerlerinde teknik olarak mümkünse her iki uçta da çıkış yeri bulunması sağlanır. Çalışma yeri boyutları ve hava hacmi - çalışma yerinde hareket serbestliği 44 - Çalışma yerinin taban alanının, yüksekliğinin ve hava hacminin, çalışanların sağlık ve güvenliklerini riske atmadan işlerini yürütebilmeleri, rahat çalışmaları için, yeterli olması sağlanır. İşyerlerinin hava hacminin hesabı, makine, malzeme ve benzeri tesislerin kapladığı hacimler de dâhil edilerek yapılır. 45 - Çalışanın işini yaptığı yerde rahat hareket edebilmesi için yeterli serbest alan bulunur. İşin özelliği nedeniyle bu mümkün değilse çalışma yerinin yanında serbest hareket edeceği alan olması sağlanır. Dinlenme yerleri 46 - Yapılan işin özelliği nedeniyle çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından gerekli hallerde veya 10 ve daha fazla çalışanın bulunduğu işyerlerinde, uygun bir dinlenme yeri sağlanır. İş aralarında uygun dinlenme imkânı bulunan büro ve benzeri işlerde ayrıca dinlenme yeri aranmaz. İşyerlerinde daha uygun bir yer yoksa gerekli şartların sağlanması şartıyla, yemek yeme yerleri dinlenme yeri olarak kullanılabilir. 47 - Çalışma süresi, işin gereği olarak sık ve düzenli aralıklarla kesiliyorsa ve ayrı bir dinlenme yeri yoksa çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından gerekli olan hallerde, bu aralarda çalışanların dinlenebileceği uygun yerler sağlanır. Yemek yeme yeri 48 - Yemeklerini işyerinde yemek durumunda olan çalışanlar için, rahat yemek yenebilecek nitelik ve genişlikte, uygun termal konfor ve hijyen şartlarını haiz yeteri kadar ekipman ve araç-gereç ile donatılmış yemek yeme yeri sağlanır. İşyerlerinde daha uygun bir yer yoksa gerekli şartların sağlanması şartıyla, dinlenme yerleri yemek yeme yeri olarak kullanılabilir. İşveren, çalışanlarına belirtilen şartları taşımak kaydıyla işyeri dışında yemek imkânı sağlayabilir. Gebe ve emziren kadınlar 49 - Gebe ve emziren kadınların uzanarak dinlenebilecekleri uygun şartlar sağlanır. 14/7/2004 tarihli ve 25522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik hükümleri de dikkate alınarak uygun şartlar sağlanır. Soyunma yeri ve elbise dolabı 50 - İş elbisesi giyme zorunluluğu olan çalışanlar için, yeterli büyüklükte, uygun aydınlatma, havalandırma, termal konfor ve hijyen şartlarını haiz, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı soyunma yerleri sağlanır.

n ayrı ayrı yapılır. Tuvalet ve lavabolar 55 - Çalışma yerlerine, dinlenme odalarına, soyunma yerlerine, duş ve yıkanma yerlerine yakın yerlerde, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanacak nitelikte yeterli sayıda tuvalet, lavabolar tesis edilir. Tuvalet ve lavabolarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur. 56 - Tuvalet ve lavabolar, insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde su depolarına, su geçen yerlere, gıda maddelerinin depolandığı veya işlendiği yerlere uzak şekilde yerleştirilir. Atık sulara drenaj kanalı 57 - İşyerlerinde atık ve birikinti suların aktığı ve toplandığı yerler, özel veya genel bir kanalizasyona veya fosseptiğe bağlanır ve uygun bir kapak ile örtülür, bu yerlerin çalışılan mahalden yeteri kadar uzakta bulunması sağlanır. Atık su kanalizasyon kotunun kurtarmadığı durumlarda ise cebri olarak drenaj yapılarak taşmanın önlenmesi sağlanmalıdır. İlkyardım odaları 58 - İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre, işyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım ve acil müdahale odası bulunması sağlanır. 59 - İlkyardım odaları yeterli ilk yardım malzemesi ve ekipmanı ile teçhiz edilir ve buralarda sedyeler kullanıma hazır halde bulundurulur. Bu yerler, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. 60 - Çalışma şartlarının gerektirdiği her yerde ilkyardım ekipmanları kolay erişilebilir yerlerde bulundurulur, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. Acil servis adresleri ve telefon numaraları görünür yerlerde bulundurulur. Engelli çalışanlar 61 - Engelli çalışanların bulunduğu işyerlerinde bu çalışanların durumları dikkate alınarak gerekli düzenleme TS 9111- TS 12460 standartları göz önünde bulundurularak yapılır. Bu düzenleme özellikle engelli çalışanların doğrudan çalıştığı yerlerde ve kullandıkları kapı, geçiş yeri, merdiven, servis araçları, duş, lavabo ve tuvaletlerde yapılır. Açık alanlardaki çalışmalarda özel önlemler 62 - İşyerindeki açık çalışma yerleri, yollar ve çalışanların kullandığı diğer açık alanlar, yaya ve araç trafiğinin güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenir. İşyeri sahasındaki ana yollar, tamir, bakım, gözetim ve denetim için kullanılan diğer yollar ile yükleme ve boşaltma yerlerinde, kapılar ve girişler, ulaşım yolları - tehlikeli alanlar, merdivenler, yürüyen merdivenler ve bantlar için özel tedbirler başlıkları altında belirtilen hususlar uygulanır. Ulaşım yolları - tehlikeli alanlar başlığı altında belirtilen hususlar aynı zamanda açık alanlardaki çalışma yerlerinde de uygulanır. 63 - Açık çalışma alanları gün ışığının yeterli olmadığı hallerde uygun şekilde aydınlatılır.