Anayasa ve Kanunlar

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu konusunda nasıl sorular çıkıyor?

Bu konuya hazırlanırken İSGKOÇ'ta çözebileceğin soru sayısı: 175 — zorluk dağılımı kolay 1, orta 52, zor 24.

Sorular en çok şu kalıplarla kuruluyor: Sayısal Limit (76), Olumsuz Kalıp (50), Genel Bilgi (29).

Bu konudaki seviyemi ölç

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 6331 Kabul Tarihi : 20/6/2012 Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 30/6/2012 Sayı : 28339 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 52 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç

(1) Bu Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir. Kapsam ve istisnalar

NOT: 2026 yılında yapılan değişiklikler eklenmiştir.

İSG çalışmalarına katılma, izleme, tedbir isteme, tekliflerde bulunma konularında çalışanları temsil etmeye yetkili çalışan.

Asli görevinin yanında; önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım konularında özel görevlendirilmiş kişi.

İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme veya vücut bütünlüğünün bozulmasına sebep olan olay.

İşin tüm safhalarında riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümü.

Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma veya zararlı sonuç meydana gelme ihtimali.

İşyerinde var olan veya dışarıdan gelebilecek, zarar veya hasar verme potansiyeli.

Tehlikelerin belirlenmesi, risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması.

İşin özelliği, kullanılan maddeler, iş ekipmanı, üretim yöntemleri dikkate alınarak işyeri için belirlenen tehlike grubu.

Sağlık Bakanlığı'na bağlı, işyerlerine İSG hizmetleri sunmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen, gerekli donanım ve personele sahip birim.

İSG hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş; ebe, hemşire, sağlık memuru, ATT, çevre sağlığı teknikeri diplomasına sahip kişiler.

Muhtemel bir yaralanma veya bunların sağlık üzerinde oluşturabileceği hasar kaynağı.

Tehlikeli bir durumda meydana gelebilecek olan sağlığa yönelik yaralanma ya da hasarın olasılık ve derecesinin birleşimi.

Kuruluşta var olan ya da dışarıdan gelebilecek; insanı, kuruluşu veya çevreyi etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli.

Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma, çevre kirliliği ya da başka zararlı sonuçların meydana gelme ihtimali.

Bu Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.

✓ Sayı sınırı olmaksızın tüm işyerleri

✓ Memur, işçi, işveren, çırak, stajyer tüm çalışanlar

✓ Kamu ve özel sektör ayrımı olmaksızın

✓ Faaliyet konusuna bakılmaksızın tüm işler ve işyerleri

Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç; Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı faaliyetleri.

Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri kapsam dışıdır.

Ev hizmetleri kapsam dışıdır.

Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar.

Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında, iyileştirme kapsamında yapılan işyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri.

📌 Kapsam Dışı İstisnalar: TSK, Kolluk, MİT (fabrika hariç) | Afet müdahale | Ev hizmetleri | Kendi hesabına çalışan | İnfaz iyileştirme

▸ Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması

▸ Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi

▸ Alınan tedbirlere uyulup uyulmadığının izlenmesi ve denetlenmesi

▸ Risk değerlendirmesi yapılması veya yaptırılması

▸ Çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunun göz önüne alınması

▸ Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için tedbir alınması

▸ İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması sorumluluğu ortadan kaldırmaz

▸ İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz

Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

Risklerle kaynağında mücadele etmek.

İşyeri tasarımı, ekipman, çalışma şekli ve üretim metotları seçiminde özen göstermek; tekdüze çalışma ve üretim temposunun olumsuz etkilerini önlemek veya en aza indirmek.

Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

Çalışanlara uygun talimatlar vermek.

▸ İSG uzmanı, işyeri hekimi ve 10+ çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta diğer sağlık personeli görevlendirilir

▸ Personel bulunmaması halinde OSGB veya ÇASMER'den hizmet alınabilir

▸ 50'den az çalışanı olan az tehlikeli sınıfta, eğitim tamamlama belgesine sahip olması halinde işveren şartıyla hizmet yürütebilir ▸ İşe giriş ve periyodik muayeneler hariç tutulur

▸ Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurumlar, Sağlık Bakanlığı döner sermayeli kuruluşlardan doğrudan hizmet alabilir

▸ Görevlilerin ihtiyaçlarını araç, gereç, mekân ve zaman olarak karşılar

▸ Sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyon sağlar

▸ Yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir

▸ Çalışanları, diğer işyerlerinden gelen çalışanları ve işverenlerini bilgilendirir

▸ Tam süreli işyeri hekimi varsa diğer sağlık personeli zorunlu değildir

3308 ve 2547 sayılı Kanunlar kapsamındaki çırak ve stajyerler, çalışan sayısına dâhil edilmez

📚 Bu konu ayrı bir ders konusu olarak işlenecektir: İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Dersi

▸ a) Kamu kurumları hariç 10'dan az çalışanı bulunan çok tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerleri faydalanabilir. ⚡ Cumhurbaşkanı az tehlikeli sınıfı da kapsama alabilir ▸

b) Giderler, kısa vadeli sigorta kolları primlerinden SGK tarafından finanse edilir ▸

c) Uygulamada SGK kayıtları esas alınır ▸

ç) Sigortalı bildirimi yapmayan işverenlerden ödemeler yasal faizle tahsil edilir ve 3 yıl süreyle destekten faydalanamaz ▸

d) Tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye Bakanlık yetkilidir ▸

(2) Maliye Bakanlığı uygun görüşüyle Bakanlık tarafından yönetmelik çıkarılır •

a) Desteğin uygulanması •

b) Hizmet bedelleri, destek oranı ve ödeme şekli •

c) İşyerlerinin taşıması gereken şartlar •

ç) Hizmet verecek kuruluşların özellikleri 📌 YÖNETMELİK DÜZENLEMESİ ▸

(3) Bakanlık; Sağlık Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve meslek kuruluşlarıyla iş birliği yapabilir

Destekten Yararlanacak İşyerlerinin Tespiti MADDE 4 ▸

(1) Destekten yararlanacak işyerlerinin tespitinde, Kurum tarafından tescil edilmiş işyeri kayıtları esas alınır. ▸

(2) Destekten Türkiye genelinde 10'dan az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinin işverenleri faydalanır. ▸

(3) İşyerinin, İSG-KATİP'e kayıtlı onaylanmış ve devam eden iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin verilmesine ilişkin, hizmet sunucusu ile yapılmış bir sözleşmesinin olması şarttır.

📌 Çalışan Sayısının Tespitinde Aranan Şartlar ▸

a) Aynı işverenin birden fazla işyeri varsa, 5510 sayılı Kanun'un 4/a kapsamındaki toplam sigortalı sayısı esas alınır. ▸

b) Alt işverenlerce çalıştırılan sigortalılar toplam çalışan sayısına dahil edilir. ▸

c) Ay içinde çalışması bulunmayan ve ücret ödenmeyen sigortalılar toplam çalışan sayısına dahil edilir. ▸

ç) Asıl ve ek belgelerdeki sigortalı sayısından, iptal belgelerdeki sigortalı sayısı düşülür. ▸

d) Ay içinde işe giren veya işten çıkan sigortalılar sigortalı sayısına dahil edilir. ▸

e) 3308 sayılı Kanun'daki aday çırak, çırak ve mesleki eğitim gören öğrenciler dikkate alınmaz.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Bedellerinin Tespiti MADDE 5

Hizmet bedelleri; tehlike sınıfı, sigortalı sayısı ve çalışılan gün sayısı esas alınarak her işyeri için ayrı ayrı tespit edilir.

Sigortalı başına günlük miktar; prime esas kazanç alt sınırının günlük tutarının %1,4 (tehlikeli) ve %1,6 (çok tehlikeli)'sıdır.

Hizmet bedeli; belirtilen yüzdelerin prim ödeme gün sayısı ile çarpılması suretiyle tespit edilir.

▸ (1) Genel Müdürlük, İSG-KATİP'e erişim yetkisi sağlar. ▸

(2) Hizmet bedeli, üçer aylık dönemler halinde hesaplanır ve takip eden ikinci ayın sonunda işverene ödenir. ▸

(3) Ödenmemiş prim borcu varsa, destek tutarları bu borca mahsup edilir. ▸

(4) Destekten yararlanmak için başvuru yapılır. Uygulamaya ilişkin diğer hususlar Bakanlık görüşü doğrultusunda Kurum tarafından belirlenir.

Destek Hizmetinin Alınacağı Kişi, Kurum veya Kuruluşlar MADDE 7 ▸

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki işyerleri, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili destek hizmetlerini 29/12/2012 tarih ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca hizmet sunucusundan alır.

▸ (1) Kapsama giren işverenlerce destekten yararlanılabilmesi için aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmesi şarttır.

• Sigortalı bildirimi yapmayan işverenler tespit edilir

• 3 yıl süreyle destekten faydalanamaz

• Yapılan ödemeler yasal faiziyle geri alınır

• Birden fazla işyerinde kayıt dışı çalışan tespiti

• Tüm işyerleri için ödemeler geri alınır

• 3 yıl süreyle destekten faydalanamaz

▸ (1) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.

Eksiklik ve aksaklıkları belirler

Tedbir ve tavsiyeleri belirler

İşverene yazılı olarak bildirir

Eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesinden işveren sorumludur

Tedbir ve tavsiyelerin yerine getirilmesinden işveren sorumludur

Eksiklikler acil durdurmayı gerektirmesi

Yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike

Meslek hastalığına sebep olabilecek ortamlar

İşveren tarafından tedbir alınmaması

Bakanlığın yetkili birimi

Yetkili sendika temsilcisi (varsa)

Çalışan temsilcisi (yoksa)

• Bildirim yapmayan hekim/uzman belgesi 3 ay askıya alınır

• Tekrarında 6 ay askıya alınır

• OSGB yetki belgesi 6 ay askıya alınır

• Tekrarında 1 yıl askıya alınır

• Kötü niyetli bildirim: belge 6 ay askıya alınır

• Bildirimden dolayı iş sözleşmesine son verilemez

• Hiçbir şekilde hak kaybına uğratılamaz

• Aksi takdirde 1 yıllık sözleşme ücreti tutarında tazminat

• İş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu haklar saklıdır ▸

(3) Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur. ▸

(4) Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.

🎯 Belge Sınıfları

(5) 🔴 Çok Tehlikeli A Sınıfı 🟡 Tehlikeli B Sınıfı 🟢 Az Tehlikeli C Sınıfı 📌 Bakanlık, sektörel alanda özel düzenleme yapabilir. Maden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli mesleki unvanlar Bakanlıkça belirlenir. ▸

(6) Tam süreli görevlendirme gerektiğinde işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar. 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresi dikkate alınır.

Gerekli belgeye sahip olma

Asli görevlerinin yanında

Belirlenen çalışma süresine riayet

Her saat için (200) gösterge rakamı × memur aylık katsayısı

Damga vergisi hariç kesinti yapılmaz

Aylık toplam 80 saatten fazlası dikkate alınmaz ▸

(8) Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin görevlendirilmelerinde diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz.

📌 Özet: İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içinde çalışır. Acil durumlarda bildirim zorunluluğu vardır. İşveren koruyucu ve önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür. Belge sınıfları: A-B-C.

📋 Tehlike Sınıflarının Belirtilmesi MADDE 1 ▸

(1) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 9 uncu maddesi uyarınca işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından yer aldığı tehlike sınıfları Ek-1'de yer alan İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi'nde belirtilmiştir.

🎯 Asıl İş Esası ve Bildirim MADDE 2 ▸

(1) Tehlike sınıfının tespitinde bir işyerinde yürütülen asıl işin tehlike sınıfı dikkate alınır. ▸

(2) İşveren asıl iş faaliyet değişikliğini en geç bir ay içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir. ▸

(3) Asıl işin tayininde tereddüde düşülmesi halinde işyerinin kuruluş amacına bakılır. Birden fazla asıl iş tanımına uygun faaliyet varsa, tehlike sınıfı yüksek olan iş esas alınır.

⚖️ İtiraz ve Yeniden Belirleme MADDE 3 ▸

(1) İşyeri tehlike sınıfına yapılan itirazlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca değerlendirilir. ▸

(2) Gerekli görülmedikçe işyerlerinde yapılan asıl işe ilişkin inceleme yapılmaz. ▸

(3) Denetimde asıl işin tescil kayıtlarından farklı olması halinde, tehlike sınıfı yeniden belirlenebilir. ▸

(4) Karar işyerine tebliğ edilir. Tehlike sınıfı değişikliğinde işveren 90 gün içinde işlemleri yerine getirmek ve İSG Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır. ▸

(5) İşyeri Tehlike Sınıfları Listesindeki faaliyet kodunun tehlike sınıfına ait itirazlardan, İSG Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulacak Komisyon kararı sonucunda, itiraza ilişkin faaliyet kodunun tehlike sınıfının değişmesi halinde bu Tebliğde gerekli değişiklik yapılır.

📌 Özet: Tehlike sınıfları Ek-1'deki listede belirtilir. Belirlemede asıl iş esas alınır. Değişiklik 1 ay içinde bildirilir. İtirazlar Bakanlıkça değerlendirilir. Yeniden belirlemede işverene 90 gün süre verilir.

📋 Risk Değerlendirmesi Yükümlülüğü

(1) ▸ İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür.

Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu

Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi

İşyerinin tertip ve düzeni

Genç, yaşlı, engelli, gebe, emziren ve kadın çalışanlar

İşveren, risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

Tedbirler, çalışanların korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

İşveren, çalışma ortamına ve maruz kalınan risklerin belirlenmesine yönelik kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar.

📌 Özet: İşveren risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Değerlendirmede çalışan durumu, iş ekipmanı, işyeri düzeni ve özel gruplar dikkate alınır. Tedbirler her kademede uygulanabilir olmalıdır. Kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırma yapılması sağlanır.

📚 Not: Bu konu Risk Değerlendirmesi dersinde detaylı anlatılmıştır.

Çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirir, olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri alır.

Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapar, acil durum planlarını hazırlar.

Önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım konularında uygun donanıma sahip ve eğitimli yeterli sayıda kişiyi görevlendirir, eğitim ve tatbikatları yaptırır.

İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.

📌 Özet: İşveren acil durumları belirler, önleyici tedbirler alır, acil durum planı hazırlar. Eğitimli ve donanımlı ekipler görevlendirir, tatbikat yaptırır. İşyeri dışı kuruluşlarla irtibat sağlar.

📚 Not: Bu konu Acil Durum Planları dersinde detaylı anlatılmıştır.

Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gerekli talimatları verir.

Durumun devam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini isteyemez.

Çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilmelerine imkân sağlar.

Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz.

📌 Özet: İşveren, ciddi ve yakın tehlikede tahliye düzenlemeleri yapar, görevliler dışındaki çalışanlardan işe devam etmelerini isteyemez. Çalışanlar ciddi tehlikede kendi bilgi ve donanımlarıyla müdahale edebilir, ihmal olmadıkça sorumlu tutulamaz.

Ciddi ve yakın tehlikede çalışan kurula veya işverene başvurur. Kurul acilen toplanır, işveren derhâl karar verir, tutanak düzenlenir ve yazılı bildirim yapılır.

Karar verilirse çalışan tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Bu dönemdeki ücret ve diğer hakları saklıdır.

Tehlike önlenemez ise usule uymaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk edip güvenli yere gider. Bu hareketten dolayı hakları kısıtlanamaz.

(4) Tedbir alınmazsa iş sözleşmesi feshedilebilir. Kamu personeli fiilen çalışmış sayılır.

📌 Özet: Ciddi ve yakın tehlikede çalışan kurula/işverene başvurur. Karar verilirse çalışmaktan kaçınabilir, ücret ve hakları saklıdır. Önlenemez tehlikede usul olmadan terk edebilir. Tedbir alınmazsa sözleşme feshedilebilir. İş durdurulursa bu madde uygulanmaz.

Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak raporları düzenler.

Yaralanma/ölüm olmasa bile işyeri veya iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarar verme potansiyeli olan olayları inceleyerek raporlar.

(2/a) İş kazaları: 3 iş günü

(2/b) Meslek hastalıkları: 3 iş günü

(4) Sağlık kuruluşları iş kazalarını, yetkilendirilenler meslek hastalıklarını 10 gün içinde SGK'ya bildirir.

İdari para cezaları, iş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak cezalar hariç, gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından verilir.

İş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için uygulanan cezalar hariç, tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir.

İş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir.

SGK tarafından verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi hükümleri uygulanır.

Verilen diğer idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenir.

İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına da düzenlenebilir.

📌 Kaynak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – Madde 26

📌 Özet: İşveren tüm iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, raporlar düzenler. Ramak kala olaylar da incelenir. İş kazaları ve meslek hastalıkları 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir. Sağlık kuruluşları 10 gün içinde bildirim yapar. Usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

(1/a) Çalışanların maruz kalacağı risklere göre sağlık gözetimine tabi tutulmasını sağlar.

3) İşe dönüş (talep halinde)

4) Düzenli aralıklarla (Bakanlıkça belirlenir)

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.

Sağlık raporları işyeri hekiminden alınır.

📌 Özet: İşveren çalışanları sağlık gözetimine tabi tutar. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde sağlık raporu zorunludur. Rapor işyeri hekiminden alınır; az tehlikeli işyerlerinde ÇASMER, aile hekimi veya kamu sağlık kuruluşu yetkilidir. İtirazlar hakem hastaneye yapılır, karar kesindir. Tüm maliyetler işverene aittir. Sağlık bilgileri gizli tutulur.

12. madde'de belirtilen ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan bütün çalışanları, tehlikeler ile bunlardan doğan risklere karşı alınmış ve alınacak tedbirler hakkında derhal bilgilendirir.

Başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların

(1) fıkrada belirtilen bilgileri almalarını sağlamak üzere, söz konusu çalışanların işverenlerine gerekli bilgileri verir.

📌 Özet: İşveren çalışanları riskler, yasal haklar, görevliler hakkında bilgilendirir. Ciddi tehlikede derhal bilgilendirme yapar. Başka işyerinden gelen çalışanlar için işverenlere bilgi verir. Risk değerlendirmesi, tedbirler, ölçümler, raporlar ve teftiş bilgilerine destek elemanları ve çalışan temsilcileri erişebilir.

İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar.

• İşe başlamadan önce

• Çalışma yeri veya iş değişikliğinde

• İş ekipmanı değiştiğinde

• Yeni teknoloji uygulandığında

📌 Özet: İşveren çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini sağlar. Eğitim işe başlamadan, iş değişikliğinde, ekipman değişiminde ve yeni teknolojide verilir. Çalışan temsilcileri özel eğitilir. Tehlikeli işlerde mesleki eğitim belgesi zorunludur. Kaza sonrası ilave eğitim, 6 ay uzak kalana yenileme eğitimi verilir. Maliyet işverene aittir, eğitim süresi çalışma süresinden sayılır.

Kimlerle: Çalışanlar, çalışan temsilcileri, yetkili sendika temsilcileri

Çalışanlar veya çalışan temsilcileri;

Alınan önlemlerin yetersiz olduğu durumlarda

Yetkili makama başvurmalarından dolayı

📌 Özet: İşveren, çalışanların görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar. Görevlendirmeler, risk değerlendirmesi, koruyucu hizmetler, bilgilendirme ve eğitim planlamasında önceden görüş alınır. Önlemler yetersizse veya teftiş sırasında yetkili makama başvuru hakkı vardır. Bu haklar kısıtlanamaz.

Çalışanlar, aldıkları eğitim ve işveren talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden/yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.

Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

📌 Özet: Çalışanlar, eğitim ve talimatlar doğrultusunda kendi ve diğer çalışanların güvenliğini tehlikeye atmamakla yükümlüdür. Makine/ekipmanı kurallara uygun kullanır, KKD'yi doğru kullanır ve korur. Tehlike veya eksiklik gördüğünde derhal haber verir. Teftişteki noksanlıkların giderilmesinde ve görev alanında işveren ve temsilci ile iş birliği yapar.

Birden fazla temsilci varsa baş temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.

Temsilciler; tehlike kaynağının yok edilmesi veya riskin azaltılması için öneride bulunma ve tedbir isteme hakkına sahiptir.

Temsilciler ve destek elemanlarının hakları kısıtlanamaz

Görevlerini yerine getirebilmeleri için işveren tarafından gerekli imkânlar sağlanır.

İşyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar.

📌 Özet: İşveren, çalışan sayısına göre 1-6 arası çalışan temsilcisi görevlendirir. Birden fazla temsilci varsa baş temsilci seçimle belirlenir. Temsilciler öneri ve tedbir isteme hakkına sahiptir. Hakları kısıtlanamaz, işveren gerekli imkânları sağlar. Yetkili sendika varsa sendika temsilcileri doğrudan çalışan temsilcisi olarak görev yapar.

İşveren; riskler ve çalışan sayılarını göz önünde bulundurarak dengeli dağılıma özen gösterir, seçim veya atama ile yeterli sayıda çalışan temsilcisi görevlendirir.

Temsilcinin görevini yapabilmesi için gerekli imkânları sağlar.

Yetkili sendika varsa sendika temsilcisini çalışan temsilcisi olarak görevlendirir.

Seçim/atama ile ilgili tüm işlemler işverence yapılır.

Yetkili sendika yoksa çalışanlar arasından seçim esastır.

Aday başvuruları için 7 gün süre tanınır, işyerinde ilân edilir.

Adaylar Madde 6'daki kriterleri sağlamalıdır.

Seçim için gerekli şartlar işverence sağlanır.

a) Tam süreli daimi çalışan olmak

b) En az 3 yıllık iş deneyimi

c) En az ortaokul düzeyinde öğrenim

Belirli süreli/geçici işlerde (a) ve (b) aranmaz

3 yıl deneyim yoksa (b) aranmaz

Yeterli eğitim yoksa (c) aranmaz

2-50 çalışan → 1 temsilci

51-100 çalışan → 2 temsilci

101-500 çalışan → 3 temsilci

501-1000 çalışan → 4 temsilci

1001-2000 çalışan → 5 temsilci

2001+ çalışan → 6 temsilci

Seçim: Yarıdan bir fazla katılım, gizli oy. En çok oy alan aday temsilci olur. Vardiyalı işyerlerinde tüm vardiyalar oy kullanır.

Oylar eşitse öğrenim, deneyim kriterleriyle işveren belirler. Seçim 5 yıl geçerlidir.

Görevden ayrılma halinde sıradaki aday atanır.

Yetkili sendika varsa sendika temsilcileri görev yapar. Sayı azsa dengeli dağılım ile atama yapılır.

1 temsilci → en çok üyeli sendika temsilcisi atanır.

Birden fazla temsilci → orantılı hesaplama ile belirlenir.

Üye sayıları eşitse → kura yöntemiyle belirlenir. Tam sayı sonrası artan temsilci için kura uygulanır.

Sendika yoksa veya aday yoksa işveren atama yapar. Nitelikli çalışan yoksa yine de temsilci görev yapması sağlanır.

Birden fazla temsilci varsa baş temsilci seçimle belirlenir. Oylar eşitse kura ile belirlenir.

Sendika yetkisini kaybederse 30 gün içinde yeni düzenleme yapılır.

Çalışmalara katılma, izleme, tehlike kaynağını yok etme, tedbir isteme, teklif ve temsil yetkisine sahiptir.

Görevi nedeniyle hakları kısıtlanamaz.

Mesleki sırları ve çalışanlara ait özel bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.

Seçim sonucunda tutanak düzenlenir. Tutanak işveren ve görevliler tarafından imzalanır. Tutanak ve imzalı liste bir sonraki seçime kadar saklanır.

Çalışan temsilcileri, 15/5/2013 tarih ve 28648 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre özel olarak eğitilir.

📌 Tebliğ Özeti: Çalışan temsilcisi tam süreli, 3 yıl deneyimli, ortaokul mezunu kişiler arasından gizli oy ile seçilir. 2-50 çalışanda 1, 51-100'de 2, 101-500'de 3, 501-1000'de 4, 1001-2000'de 5, 2001+'de 6 temsilci. Yetkili sendika varsa sendika temsilcisi doğrudan çalışan temsilcisidir. Seçim 5 yıl geçerlidir. Temsilci işten çıkarılamaz, özel eğitim alır.

▸ (1) Ülke genelinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerde bulunmak üzere Konsey kurulmuştur.

📌 Özet: Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi, ülke genelinde İSG politika ve stratejilerini belirlemek için tavsiyelerde bulunan danışma organıdır.

▸ (1) 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve 6 aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygular.

Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve koordinasyon asıl işverence sağlanır.

Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan sayısı 50'den fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur. ▸

(3) Aynı çalışma alanında birden fazla işveren bulunması ve bu işverenlerce birden fazla kurul oluşturulması halinde işverenler, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirir.

📌 Özet: 50+ çalışan ve 6 aydan uzun süreli işlerde İSG Kurulu oluşturulur. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde koordinasyon asıl işverence sağlanır. Kurul oluşturmayan taraflar vekâleten temsilci atar. Toplam çalışan 50'yi geçerse birlikte kurul oluşturulur. Birden fazla işveren varsa kurul kararları karşılıklı bildirilir.

Aynı çalışma alanını birden fazla işveren paylaşıyorsa işverenler;

✓ İş hijyeni ile iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapar

✓ Yapılan işin yapısı göz önüne alınarak mesleki risklerin önlenmesi ve korunma çalışmalarını koordinasyon içinde yapar

✓ Birbirlerini ve çalışan temsilcilerini bu riskler konusunda bilgilendirir

Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde;

✓ İSG koordinasyonu yönetim tarafından sağlanır

✓ Yönetim, diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler konusunda gerekli tedbirleri almaları için işverenleri uyarır

✓ Uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir

📌 Özet: Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler iş birliği ve koordinasyon içinde çalışır, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini riskler konusunda bilgilendirir. İş merkezleri, sanayi bölgeleri gibi yerlerde yönetim koordinasyonu sağlar, işverenleri uyarır, uymayanları Bakanlığa bildirir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İş Teftiş Kurulu Başkanı

Başkan, başkan yardımcıları, refakat müfettişleri ve şube müdürlüğü

Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilen başmüfettiş

En az 7 yıl müfettişlik hizmeti bulunan müfettiş

Kurul faaliyetlerinin yürütülmesi için oluşturulan birim

Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının teftişi

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü

Çalışma şartlarına ilişkin mevzuatın uygulanmasıyla ilgili teftiş faaliyetleri

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu

Başkan, başkan yardımcıları, grup başkanları, başmüfettişler, iş müfettişleri

İş müfettişi yardımcıları

Başkana veya Başkan Yardımcısına yardım eden müfettiş

Başkanlığa bağlı şube müdürü, şef ve diğer personel

Kurul, Başkan ile müfettiş ve müfettiş yardımcılarından oluşur. Doğrudan Bakana bağlıdır.

Teftiş hizmeti dışındaki işler şube müdürlüklerince yerine getirilir.

En az 10 yıl müfettişlik hizmeti bulunan başmüfettişler arasından atanır.

Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilir.

İşin yürütümü, İSG, idari teftiş, idari/mali işler ve hukuk işleri

5 ayrı çalışma grubu: İşin Yürütümü, İSG, İdari Teftiş, İdari/Mali, Hukuk

Kurulun merkezi Ankara'dadır.

Müfettişler ülke düzeyinde denetim esasına göre çalışır.

Grup başkanlıkları ve iller, işyeri sayısı, iş hacmi, yoğunluk dikkate alınarak Başkan teklifi ve Bakan onayı ile belirlenir. Grup başkanlıklarında Grup Başkanı görevlendirilir.

Programlı/program dışı teftiş, inceleme, soruşturma

4447 ve 4904 sayılı Kanunlar uyarınca inceleme

Kayıtdışı istihdamla mücadele ve denetim

Kayıtdışı tespitinde ilgili kurumlara bildirim

Müfettişlerin faaliyetleri hakkında teftiş

Bakanlık merkez/taşra teşkilatı teftişi

Özel kanunlarla verilen teftiş görevleri

Çalışma mevzuatının uygulanmasını izleme

Risk kriterlerine göre sektör analizleri

Denetim rehberleri ve standartlar geliştirme

Mevzuat değişiklikleri için görüş bildirme

İşgücü piyasasını geliştirecek tavsiyeler

Genel Değerlendirme Raporu hazırlama

ILO'ya İş Teftişi Genel Değerlendirme Raporu

Uluslararası sözleşmeler çerçevesinde inceleme

Kurul çalışmalarını düzenlemek ve denetlemek

Bizzat teftiş, inceleme, soruşturma yapmak

Teftiş planını hazırlayıp Bakan onayına sunmak

Müfettişleri teftiş işlerinde görevlendirmek

Raporları incelemek ve ilgili mercilere göndermek

Müfettiş yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarını yapmak

Müfettişlerin çalışmalarını izlemek ve denetlemek

Müfettiş yardımcılarının yetiştirilmesini sağlamak

a) Grup faaliyetlerini Başkan adına düzenlemek ve yönetmek

b) Teftiş faaliyetlerini uygulamak

c) Müfettişlere verilen işleri takip etmek

ç) İstatistikleri düzenlemek

d) Hakediş cetvellerini incelemek

e) Müfettişleri görevlendirmek

f) Gerektiğinde müfettiş görevi yapmak

a) Verilen teftiş faaliyetlerini yürütmek

b) İşyerlerine habersiz girmek

c) Kayıt ve belgeleri incelemek

ç) Kişileri dinlemek ve çağırmak

d) Her türlü kayıt ve belgeyi incelemek

e) Örnek almak, tahlil ettirmek

f) Hayati tehlike tespitinde teftiş yapmak

• Saygınlığı sarsacak davranışlarda bulunamaz

• Dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık

• Gizli bilgi ve belgeleri açıklayamaz

• 3. derece hısımlarına ait işyerlerinde teftiş yapamaz

• Meslek sırlarını açıklayamaz

• İşin normal gidişini aksatmamak

• Serbest meslek faaliyetinde bulunamaz

• Bilirkişi olarak görevlendirilirse bildirmek zorunda

• Bakanlıkla ilgili davalarda bilirkişi olamaz

• Bilimsel amaçlı yayınlar yasak değil

• Evrak, rapor, dosya muhafazası

• Kırtasiye temini ve tevzi

• Raporların çoğaltılması

• Teftişe tabi olanlar kolaylık göstermek zorunda

• Teftiş defteri tutmak zorunlu

a) 657 sayılı Kanun 48/A şartları

b) Sınav tarihinde 35 yaşını doldurmamış olmak

c) Hukuk, İİBF vb. fakülte mezunu (işin yürütümü)

ç) Tıp, mühendislik vb. mezunu (İSG)

d) KPSS'den belirlenen puan üzerinde almak

e) Sağlık durumu elverişli olmak

⚠️ En fazla 2 defa girilebilir

• Sınav yazılı ve sözlü olarak yapılır

• Sınav kurulu: Başkan + 4 asıl, 4 yedek üye

• İlan: Resmî Gazete ve 5 gazete

• Aday sayısı: Kadro sayısının 20 katı

• Başvuru: İş Talep Formu ile

⚠️ Gerçeğe aykırı belge → Sınav geçersiz

1. Oturum: İş Kanunu, İSG Kanunu, Basın-İş, Deniz-İş, Sendikalar, Toplu İş Sözleşmesi, SGK, İşsizlik Sigortası, İŞKUR, Yabancılar, Çıraklık, Dernekler, Hafta Tatili, Umumi Hıfzıssıhha, İş Mahkemeleri

2. Oturum: Anayasa, İdare, Ceza, Ceza Usulü, Kabahatler, Medeni, Borçlar, Ticaret Hukuku

3. Oturum: Mikro/Makro İktisat, Çalışma Ekonomisi, Türkiye Ekonomisi, Kamu Maliyesi, Vergi Mevzuatı, Muhasebe, Bilanço

1. Oturum: İSG Mevzuatı (İSG Kanunu, Maden Kanunu, Umumi Hıfzıssıhha, Radyoloji Tüzüğü)

2. Oturum: İş Kanunu, Basın-İş, Deniz-İş, Sendikalar, Toplu İş Sözleşmesi, SGK, İşsizlik Sigortası, İŞKUR, Yabancılar, Çıraklık, Dernekler, Hafta Tatili, Umumi Hıfzıssıhha, İş Mahkemeleri

3. Oturum: Anayasa, İdare, Ceza, Ceza Usulü, Kabahatler, Medeni, Borçlar, Ticaret Hukuku

Müfettişliğe müfettiş yardımcısı olarak girilir.

Başarı notu = Yazılı + Sözlü ortalaması. Eşitlikte yazılı notu yüksek olan tercih edilir.

Atanmaya hak kazananlar ilan edilir ve tebligat yapılır.

Aday memurluk eğitimi + Teorik mesleki eğitim + Sınav

Müfettiş refakatinde çalışma, 6 aydan fazla aynı müfettişle kalamaz

Etüd çalışması hazırlama, yeterlik sınavından 3 ay önce teslim

Çalışma hayatı mevzuatı, kamu idaresi, mesleki bilgiler

Bilgi, ifade, temsil, muhakeme, özgüven, kültür

Yazılı ve sözlü 70 üzeri

Başarı sırasına göre müfettiş kadrosuna atanır

📌 Özet: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu; Başkan (10 yıl), başkan yardımcıları, müfettişler ve müfettiş yardımcılarından oluşur. Müfettiş yardımcılığına girişte 35 yaş sınırı, KPSS şartı ve yazılı+sözlü sınav vardır. 3 yıl yetiştirme dönemi sonunda yeterlik sınavı ile müfettiş olunur. Her aşamada 70 puan barajı bulunur. Başarısızlar Kurul dışı kadrolara atanır.

Bakanlık bu Kanun kapsamındaki eğitim kurumları, OSGB, ekipman muayene kuruluşları, iş hijyeni laboratuvarlarında inceleme, yetkilendirme, kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nde görevli çalışma uzmanı, çalışma uzman yardımcısı, mühendis, fizikçi, kimyager, biyolog ve tabip unvanlı personel

İşi aksatmamak (mümkün olduğunca)

Meslek sırlarını ve öğrendiklerini tamamen gizli tutmak

Bu madde kapsamında görev yapan Bakanlık personeli kolluk kuvvetlerinin yardımına ihtiyaç duyduğunda, askeri işyerleri hariç olmak üzere, durumu ilgili mülki idare amirine iletir.

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu çerçevesinde değerlendirme yapar.

Yeteri kadar kolluk kuvveti görevlendirilir.

📌 Özet: Bakanlık; eğitim kurumları, OSGB, ekipman muayene kuruluşları ve iş hijyeni laboratuvarlarında inceleme, yetkilendirme, kontrol ve denetim yapar. Bu görev İSG Genel Müdürlüğü personeli (uzman, mühendis, fizikçi, kimyager, biyolog, tabip) tarafından yürütülür. Personel işi aksatmamak ve gizlilik ilkelerine uyar. Kolluk yardımı gerektiğinde mülki idare amirine başvurulur, askeri işyerleri hariç kolluk görevlendirilir.

(1) Bu Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.

(2) Ancak aşağıda belirtilen faaliyetler ve kişiler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz:

a) Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının faaliyetleri.

b) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri.

c) Ev hizmetleri.

ç) Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar.

d) Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında, iyileştirme kapsamında yapılan işyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri.

e) (Ek: 10/9/2014-6552/15 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 14/5/2015 tarihli ve E.: 2014/177, K.: 2015/49 sayılı Kararı ile.) Tanımlar

(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz. Risklerden korunma ilkeleri

(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:

a) Risklerden kaçınmak.

b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ) Çalışanlara uygun talimatlar vermek. İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri

İş Kazası İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme veya vücut bütünlüğünün bozulmasına sebep olan olay. ⚠️ Ölüm/yaralanma.

Risk Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma veya zararlı sonuç meydana gelme ihtimali. ⚠️ Zarar ihtimali.

Tehlike Muhtemel bir yaralanma veya bunların sağlık üzerinde oluşturabileceği hasar kaynağı.

Risk Tehlikeli bir durumda meydana gelebilecek olan sağlığa yönelik yaralanma ya da hasarın olasılık ve derecesinin birleşimi.

Tehlike Kuruluşta var olan ya da dışarıdan gelebilecek; insanı, kuruluşu veya çevreyi etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli.

Risk Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma, çevre kirliliği ya da başka zararlı sonuçların meydana gelme ihtimali.

İhtimal (Kayıp / Yaralanma / Kirlilik).

Amaç Bu Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir. ✅ İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve iyileştirilmesi.

İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve iyileştirilmesi.

Kapsam ✓ Sayı sınırı olmaksızın tüm işyerleri ✓ Memur, işçi, işveren, çırak, stajyer tüm çalışanlar ✓ Kamu ve özel sektör ayrımı olmaksızın ✓ Faaliyet konusuna bakılmaksızın tüm işler ve işyerleri 📌 Her türlü işyeri ve çalışanı kapsar.

Her türlü işyeri ve çalışanı kapsar.

TSK, Kolluk, MİT Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerlerindekiler hariç; Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı faaliyetleri. 🏛️ Kamu güvenlik birimleri.

Kapsam Dışı İstisnalar: TSK, Kolluk, MİT (fabrika hariç) | Afet müdahale | Ev hizmetleri | Kendi hesabına çalışan | İnfaz iyileştirme.

Tedbirler ve Denetim ▸ Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması ▸ Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi ▸ Alınan tedbirlere uyulup uyulmadığının izlenmesi ve denetlenmesi ▸ Risk değerlendirmesi yapılması veya yaptırılması ⚡ Sürekli iyileştirme ve denetim zorunluluğu.

Sürekli iyileştirme ve denetim zorunluluğu.

Analiz Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek. ⚠️ Analiz.

50'den az çalışanı olan az tehlikeli sınıfta, eğitim tamamlama belgesine sahip olması halinde işveren şartıyla hizmet yürütebilir ▸ İşe giriş ve periyodik muayeneler hariç tutulur.

İşveren Yükümlülükleri ▸ Görevlilerin ihtiyaçlarını araç, gereç, mekân ve zaman olarak karşılar ▸ Sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyon sağlar ▸ Yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir ▸ Çalışanları, diğer işyerlerinden gelen çalışanları ve işverenlerini bilgilendirir ▸ Tam süreli işyeri hekimi varsa diğer sağlık personeli zorunlu değildir.

Not 3308 ve 2547 sayılı Kanunlar kapsamındaki çırak ve stajyerler, çalışan sayısına dâhil edilmez.

Kamu kurumları hariç 10'dan az çalışanı bulunan çok tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerleri faydalanabilir. ⚡ Cumhurbaşkanı az tehlikeli sınıfı da kapsama alabilir.

Giderler, kısa vadeli sigorta kolları primlerinden SGK tarafından finanse edilir.

Uygulamada SGK kayıtları esas alınır.

ç. Sigortalı bildirimi yapmayan işverenlerden ödemeler yasal faizle tahsil edilir ve 3 yıl süreyle destekten faydalanamaz.

Tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye Bakanlık yetkilidir.

Maliye Bakanlığı uygun görüşüyle Bakanlık tarafından yönetmelik çıkarılır • a. Desteğin uygulanması • b. Hizmet bedelleri, destek oranı ve ödeme şekli • c. İşyerlerinin taşıması gereken şartlar • ç. Hizmet verecek kuruluşların özellikleri 📌 YÖNETMELİK DÜZENLEMESİ.

Bakanlık; Sağlık Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve meslek kuruluşlarıyla iş birliği yapabilir.

Destekten yararlanacak işyerlerinin tespitinde, Kurum tarafından tescil edilmiş işyeri kayıtları esas alınır.

Destekten Türkiye genelinde 10'dan az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinin işverenleri faydalanır.

İşyerinin, İSG-KATİP'e kayıtlı onaylanmış ve devam eden iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin verilmesine ilişkin, hizmet sunucusu ile yapılmış bir sözleşmesinin olması şarttır.

Çalışan Sayısının Tespitinde Aranan Şartlar.

Aynı işverenin birden fazla işyeri varsa, 5510 sayılı Kanun'un 4/a kapsamındaki toplam sigortalı sayısı esas alınır.

Alt işverenlerce çalıştırılan sigortalılar toplam çalışan sayısına dahil edilir.

Ay içinde çalışması bulunmayan ve ücret ödenmeyen sigortalılar toplam çalışan sayısına dahil edilir.

ç. Asıl ve ek belgelerdeki sigortalı sayısından, iptal belgelerdeki sigortalı sayısı düşülür.

Ay içinde işe giren veya işten çıkan sigortalılar sigortalı sayısına dahil edilir.

3308 sayılı Kanun'daki aday çırak, çırak ve mesleki eğitim gören öğrenciler dikkate alınmaz.

Genel Müdürlük, İSG-KATİP'e erişim yetkisi sağlar.

Hizmet bedeli, üçer aylık dönemler halinde hesaplanır ve takip eden ikinci ayın sonunda işverene ödenir.

Ödenmemiş prim borcu varsa, destek tutarları bu borca mahsup edilir.

Destekten yararlanmak için başvuru yapılır. Uygulamaya ilişkin diğer hususlar Bakanlık görüşü doğrultusunda Kurum tarafından belirlenir.

Kayıt Dışı Çalışan Tespiti • Sigortalı bildirimi yapmayan işverenler tespit edilir • 3 yıl süreyle destekten faydalanamaz • Yapılan ödemeler yasal faiziyle geri alınır.

Birden Fazla İşyeri • Birden fazla işyerinde kayıt dışı çalışan tespiti • Tüm işyerleri için ödemeler geri alınır • 3 yıl süreyle destekten faydalanamaz.

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.

Rehberlik ve Danışmanlık Eksiklik ve aksaklıkları belirler Tedbir ve tavsiyeleri belirler İşverene yazılı olarak bildirir.

Düzeltme Sorumluluğu Eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesinden işveren sorumludur Tedbir ve tavsiyelerin yerine getirilmesinden işveren sorumludur.

Bildirim Şartları Eksiklikler acil durdurmayı gerektirmesi Yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike Meslek hastalığına sebep olabilecek ortamlar İşveren tarafından tedbir alınmaması 📤 Bildirim Yapılacak Yerler Bakanlığın yetkili birimi Yetkili sendika temsilcisi (varsa) Çalışan temsilcisi (yoksa).

Bildirim Şartları Eksiklikler acil durdurmayı gerektirmesi Yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike Meslek hastalığına sebep olabilecek ortamlar İşveren tarafından tedbir alınmaması.

Yaptırımlar • Bildirim yapmayan hekim/uzman belgesi 3 ay askıya alınır • Tekrarında 6 ay askıya alınır • OSGB yetki belgesi 6 ay askıya alınır • Tekrarında 1 yıl askıya alınır • Kötü niyetli bildirim: belge 6 ay askıya alınır.

Koruma Hükümleri • Bildirimden dolayı iş sözleşmesine son verilemez • Hiçbir şekilde hak kaybına uğratılamaz • Aksi takdirde 1 yıllık sözleşme ücreti tutarında tazminat • İş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu haklar saklıdır.

Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.

Bakanlık, sektörel alanda özel düzenleme yapabilir. Maden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli mesleki unvanlar Bakanlıkça belirlenir.

Tam süreli görevlendirme gerektiğinde işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar. 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresi dikkate alınır.

Görevlendirme Şartları Gerekli belgeye sahip olma Asli görevlerinin yanında Belirlenen çalışma süresine riayet Personel muvafakati Üst yönetici onayı 💰 Ödeme ve Kısıtlama Her saat için (200) gösterge rakamı × memur aylık katsayısı Damga vergisi hariç kesinti yapılmaz Aylık toplam 80 saatten fazlası dikkate alınmaz.

Görevlendirme Şartları Gerekli belgeye sahip olma Asli görevlerinin yanında Belirlenen çalışma süresine riayet Personel muvafakati Üst yönetici onayı.

Ödeme ve Kısıtlama Her saat için (200) gösterge rakamı × memur aylık katsayısı Damga vergisi hariç kesinti yapılmaz Aylık toplam 80 saatten fazlası dikkate alınmaz.

Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin görevlendirilmelerinde diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz.

İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içinde çalışır. Acil durumlarda bildirim zorunluluğu vardır. İşveren koruyucu ve önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür. Belge sınıfları: A-B-C.

Tehlike sınıfının tespitinde bir işyerinde yürütülen asıl işin tehlike sınıfı dikkate alınır.

İşveren asıl iş faaliyet değişikliğini en geç bir ay içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir.

Asıl işin tayininde tereddüde düşülmesi halinde işyerinin kuruluş amacına bakılır. Birden fazla asıl iş tanımına uygun faaliyet varsa, tehlike sınıfı yüksek olan iş esas alınır.

İşyeri tehlike sınıfına yapılan itirazlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca değerlendirilir.

Gerekli görülmedikçe işyerlerinde yapılan asıl işe ilişkin inceleme yapılmaz.

Denetimde asıl işin tescil kayıtlarından farklı olması halinde, tehlike sınıfı yeniden belirlenebilir.

Karar işyerine tebliğ edilir. Tehlike sınıfı değişikliğinde işveren 90 gün içinde işlemleri yerine getirmek ve İSG Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

İşyeri Tehlike Sınıfları Listesindeki faaliyet kodunun tehlike sınıfına ait itirazlardan, İSG Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulacak Komisyon kararı sonucunda, itiraza ilişkin faaliyet kodunun tehlike sınıfının değişmesi halinde bu Tebliğde gerekli değişiklik yapılır.

Tehlike sınıfları Ek-1'deki listede belirtilir. Belirlemede asıl iş esas alınır. Değişiklik 1 ay içinde bildirilir. İtirazlar Bakanlıkça değerlendirilir. Yeniden belirlemede işverene 90 gün süre verilir.

MADDE 10 Risk Değerlendirmesi, Kontrol, Ölçüm ve Araştırma.

a Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu.

b Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi.

ç Genç, yaşlı, engelli, gebe, emziren ve kadın çalışanlar.

Tedbir ve Koruyucu Donanım

(2) İşveren, risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

Uygulanabilir Nitelik

(3) Tedbirler, çalışanların korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

Kontrol, Ölçüm, İnceleme

(4) İşveren, çalışma ortamına ve maruz kalınan risklerin belirlenmesine yönelik kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar.

İşveren risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Değerlendirmede çalışan durumu, iş ekipmanı, işyeri düzeni ve özel gruplar dikkate alınır. Tedbirler her kademede uygulanabilir olmalıdır. Kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırma yapılması sağlanır.

İşveren acil durumları belirler, önleyici tedbirler alır, acil durum planı hazırlar. Eğitimli ve donanımlı ekipler görevlendirir, tatbikat yaptırır. İşyeri dışı kuruluşlarla irtibat sağlar.

Ciddi, Yakın ve Önlenemeyen Tehlike (1).

Düzenleme ve Talimat a Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gerekli talimatları verir. Önceden Hazırlık.

Çalışanlardan İstek Yasağı b Durumun devam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini isteyemez. İstisna: Görevliler.

Müdahale İmkanı Çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilmelerine imkân sağlar. Bilgi ve Donanım.

Sorumluluk Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz. İstisna: İhmal / Dikkatsizlik.

İşveren, ciddi ve yakın tehlikede tahliye düzenlemeleri yapar, görevliler dışındaki çalışanlardan işe devam etmelerini isteyemez. Çalışanlar ciddi tehlikede kendi bilgi ve donanımlarıyla müdahale edebilir, ihmal olmadıkça sorumlu tutulamaz.

İş durdurulursa bu madde uygulanmaz.

Ciddi ve yakın tehlikede çalışan kurula/işverene başvurur. Karar verilirse çalışmaktan kaçınabilir, ücret ve hakları saklıdır. Önlenemez tehlikede usul olmadan terk edebilir. Tedbir alınmazsa sözleşme feshedilebilir. İş durdurulursa bu madde uygulanmaz.

Riskli Olaylar 1/b. Yaralanma/ölüm olmasa bile işyeri veya iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarar verme potansiyeli olan olayları inceleyerek raporlar. ⚡ Ramak Kala Olaylar.

Hekim/Ön tanı → SGK yetkilisine sevk.

Usul ve esaslar: Sağlık Bakanlığı görüşüyle Bakanlık belirler.

6331 Sayılı Kanun – Madde 26 İdari Para Cezaları.

Yetkili Merci İdari para cezaları, iş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak cezalar hariç, gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından verilir. ✅ İl Müdürü yetkilidir.

Gelir Kaydı İş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için uygulanan cezalar hariç, tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir. 💰 Genel bütçeye gelir.

SGK Ceza Yetkisi İş kazası ve meslek hastalığı bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir. 🏥 SGK doğrudan ceza verir.

5510/102 Uygulaması SGK tarafından verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi hükümleri uygulanır. 📜 5510/102 uygulanır.

⏳ Ödeme Süresi ve Kapsam Verilen diğer idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına da düzenlenebilir. ⏳ 30 gün ödeme süresi.

İşveren tüm iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, raporlar düzenler. Ramak kala olaylar da incelenir. İş kazaları ve meslek hastalıkları 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir. Sağlık kuruluşları 10 gün içinde bildirim yapar. Usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

(1/b. Muayene Zorunluluğu 1. İşe giriş 2. İş değişikliği 3. İşe dönüş (talep halinde) 4. Düzenli aralıklarla Bakanlıkça belirlenir).

50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için; ÇASMER, aile hekimi veya kamu sağlık hizmeti sunucuları.

İtiraz: Sağlık Bakanlığı hakem hastaneleri → Karar kesin.

Sağlık gözetiminden doğan tüm maliyetler işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.

Sağlık bilgileri; özel hayat ve itibar koruması açısından gizli tutulur.

İşveren çalışanları sağlık gözetimine tabi tutar. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde sağlık raporu zorunludur. Rapor işyeri hekiminden alınır; az tehlikeli işyerlerinde ÇASMER, aile hekimi veya kamu sağlık kuruluşu yetkilidir. İtirazlar hakem hastaneye yapılır, karar kesindir. Tüm maliyetler işverene aittir. Sağlık bilgileri gizli tutulur.

Sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler 📌 b. Kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar 📌 c. İlk yardım, olağan dışı durumlar, afetler, yangınla mücadele ve tahliye görevlileri.

Sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler.

Kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar.

İlk yardım, olağan dışı durumlar, afetler, yangınla mücadele ve tahliye görevlileri.

Risk değerlendirmesi 📌 Koruyucu ve önleyici tedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol 📌 Kayıtlar, raporlar ve teftişten elde edilen bilgilere destek elemanları ve çalışan temsilcileri ulaşabilir.

Koruyucu ve önleyici tedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol.

Kayıtlar, raporlar ve teftişten elde edilen bilgilere destek elemanları ve çalışan temsilcileri ulaşabilir.

İşveren çalışanları riskler, yasal haklar, görevliler hakkında bilgilendirir. Ciddi tehlikede derhal bilgilendirme yapar. Başka işyerinden gelen çalışanlar için işverenlere bilgi verir. Risk değerlendirmesi, tedbirler, ölçümler, raporlar ve teftiş bilgilerine destek elemanları ve çalışan temsilcileri erişebilir.

Eğitim Zamanları • İşe başlamadan önce • Çalışma yeri veya iş değişikliğinde • İş ekipmanı değiştiğinde • Yeni teknoloji uygulandığında.

Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir. ⚠️

(3) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde mesleki eğitim belgesi olmayanlar çalıştırılamaz.

Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.

Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde mesleki eğitim belgesi olmayanlar çalıştırılamaz.

İş kazası/meslek hastalığı geçiren çalışana sebepler, korunma yolları, güvenli çalışma hakkında ilave eğitim verilir. 📌 6 aydan fazla işten uzak kalanlara bilgi yenileme eğitimi verilir. ⚠️

(5) Tehlikeli/çok tehlikeli işyerlerinde eğitim belgesi olmadan başka işyerinden gelen çalışan işe başlatılamaz.

İş kazası/meslek hastalığı geçiren çalışana sebepler, korunma yolları, güvenli çalışma hakkında ilave eğitim verilir.

6 aydan fazla işten uzak kalanlara bilgi yenileme eğitimi verilir.

Tehlikeli/çok tehlikeli işyerlerinde eğitim belgesi olmadan başka işyerinden gelen çalışan işe başlatılamaz.

Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, çalışana gerekli eğitimi verilmesini sağlar. 💰

(7) Eğitim maliyeti çalışana yansıtılamaz ⏰ Eğitim süresi çalışma süresinden sayılır. Haftalık süreyi aşarsa fazla çalışma olarak değerlendirilir.

Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, çalışana gerekli eğitimi verilmesini sağlar.

⏰ Eğitim süresi çalışma süresinden sayılır. Haftalık süreyi aşarsa fazla çalışma olarak değerlendirilir.

İşveren çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini sağlar. Eğitim işe başlamadan, iş değişikliğinde, ekipman değişiminde ve yeni teknolojide verilir. Çalışan temsilcileri özel eğitilir. Tehlikeli işlerde mesleki eğitim belgesi zorunludur. Kaza sonrası ilave eğitim, 6 ay uzak kalana yenileme eğitimi verilir. Maliyet işverene aittir, eğitim süresi çalışma süresinden sayılır.

İSG konularında görüş alma, teklif getirme, görüşmelerde yer alma ve katılım sağlanır.

Yeni teknolojiler, iş ekipmanı, çalışma ortamı ve şartlarının sağlık/güvenliğe etkisi konularında görüş alınır.

Görevlendirmeler: İşyeri hekimi, İSG uzmanı, ilk yardım, yangın, tahliye görevlileri önceden görüş alınarak belirlenir. 📌 b. Risk değerlendirmesi, koruyucu/önleyici tedbirler, koruyucu donanım ve ekipman belirlenirken önceden görüş alınır.

Görevlendirmeler: İşyeri hekimi, İSG uzmanı, ilk yardım, yangın, tahliye görevlileri önceden görüş alınarak belirlenir.

Risk değerlendirmesi, koruyucu/önleyici tedbirler, koruyucu donanım ve ekipman belirlenirken önceden görüş alınır.

Sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi 📌 ç. Çalışanların bilgilendirilmesi 📌 d. Çalışanlara verilecek eğitimin planlanması.

Sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi.

Çalışanlar veya çalışan temsilcileri; Alınan önlemlerin yetersiz olduğu durumlarda Teftiş sırasında Yetkili makama başvurmalarından dolayı.

İşveren, çalışanların görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar. Görevlendirmeler, risk değerlendirmesi, koruyucu hizmetler, bilgilendirme ve eğitim planlamasında önceden görüş alınır. Önlemler yetersizse veya teftiş sırasında yetkili makama başvuru hakkı vardır. Bu haklar kısıtlanamaz.

Makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun kullanmak, güvenlik donanımlarını doğru kullanmak, keyfi çıkarmamak ve değiştirmemek. 📌 b. Kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

Makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun kullanmak, güvenlik donanımlarını doğru kullanmak, keyfi çıkarmamak ve değiştirmemek.

Kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

Ciddi ve yakın tehlike veya koruma tedbirlerinde eksiklik gördüklerinde işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek. 📌 ç. Teftişte tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesinde işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

Ciddi ve yakın tehlike veya koruma tedbirlerinde eksiklik gördüklerinde işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.

ç. Teftişte tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesinde işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

Çalışanlar, eğitim ve talimatlar doğrultusunda kendi ve diğer çalışanların güvenliğini tehlikeye atmamakla yükümlüdür. Makine/ekipmanı kurallara uygun kullanır, KKD'yi doğru kullanır ve korur. Tehlike veya eksiklik gördüğünde derhal haber verir. Teftişteki noksanlıkların giderilmesinde ve görev alanında işveren ve temsilci ile iş birliği yapar.

2 - 50 çalışan → 1 temsilci 📌 b. 51 - 100 çalışan → 2 temsilci 📌 c. 101 - 500 çalışan → 3 temsilci 📌 ç. 501 - 1000 çalışan → 4 temsilci 📌 d. 1001 - 2000 çalışan → 5 temsilci 📌 e. 2001+ çalışan → 6 temsilci.

ç. 501 - 1000 çalışan → 4 temsilci.

Birden fazla temsilci varsa baş temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir. 📌

(3) Temsilciler; tehlike kaynağının yok edilmesi veya riskin azaltılması için öneride bulunma ve tedbir isteme hakkına sahiptir.

Birden fazla temsilci varsa baş temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.

Temsilciler; tehlike kaynağının yok edilmesi veya riskin azaltılması için öneride bulunma ve tedbir isteme hakkına sahiptir.

Temsilciler ve destek elemanlarının hakları kısıtlanamaz.

Görevlerini yerine getirebilmeleri için işveren tarafından gerekli imkânlar sağlanır.

İşyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar.

İşveren, çalışan sayısına göre 1-6 arası çalışan temsilcisi görevlendirir. Birden fazla temsilci varsa baş temsilci seçimle belirlenir. Temsilciler öneri ve tedbir isteme hakkına sahiptir. Hakları kısıtlanamaz, işveren gerekli imkânları sağlar. Yetkili sendika varsa sendika temsilcileri doğrudan çalışan temsilcisi olarak görev yapar.

İşveren; riskler ve çalışan sayılarını göz önünde bulundurarak dengeli dağılıma özen gösterir, seçim veya atama ile yeterli sayıda çalışan temsilcisi görevlendirir. 📌

(2) Temsilcinin görevini yapabilmesi için gerekli imkânları sağlar. 📌

(3) Yetkili sendika varsa sendika temsilcisini çalışan temsilcisi olarak görevlendirir. 📌

(4) Seçim/atama ile ilgili tüm işlemler işverence yapılır.

İşveren; riskler ve çalışan sayılarını göz önünde bulundurarak dengeli dağılıma özen gösterir, seçim veya atama ile yeterli sayıda çalışan temsilcisi görevlendirir.

Temsilcinin görevini yapabilmesi için gerekli imkânları sağlar.

Yetkili sendika varsa sendika temsilcisini çalışan temsilcisi olarak görevlendirir.

Seçim/atama ile ilgili tüm işlemler işverence yapılır.

İşveren, görevlendirilen temsilcileri işyerinde ilân eder.

Çalışan Temsilcisi Adaylarının Belirlenmesi MADDE 5 📌

(1) Yetkili sendika yoksa çalışanlar arasından seçim esastır. 📌

(2) Aday başvuruları için 7 gün süre tanınır, işyerinde ilân edilir. 📌

(3) Adaylar Madde 6'daki kriterleri sağlamalıdır. 📌

(4) Seçim için gerekli şartlar işverence sağlanır. 📊

(5) Aday sayısı zorunlu sayının 3 katından fazla olamaz. Fazla ise öğrenim, deneyim, yaş kriterleriyle eleme yapılır.

Yetkili sendika yoksa çalışanlar arasından seçim esastır. 📌

(2) Aday başvuruları için 7 gün süre tanınır, işyerinde ilân edilir. 📌

(3) Adaylar Madde 6'daki kriterleri sağlamalıdır. 📌

(4) Seçim için gerekli şartlar işverence sağlanır.

Yetkili sendika yoksa çalışanlar arasından seçim esastır.

Aday başvuruları için 7 gün süre tanınır, işyerinde ilân edilir.

Adaylar Madde 6'daki kriterleri sağlamalıdır.

Seçim için gerekli şartlar işverence sağlanır.

Aday sayısı zorunlu sayının 3 katından fazla olamaz. Fazla ise öğrenim, deneyim, yaş kriterleriyle eleme yapılır.

Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri MADDE 6 📌

(1) Zorunlu Nitelikler a. Tam süreli daimi çalışan olmak b. En az 3 yıllık iş deneyimi c. En az ortaokul düzeyinde öğrenim 📌

(2) İstisnalar Belirli süreli/geçici işlerde (a) ve (b) aranmaz 3 yıl deneyim yoksa (b) aranmaz Yeterli eğitim yoksa (c) aranmaz 📢

(3) Yetkili sendika temsilcisinde bu nitelikler aranmaz.

Zorunlu Nitelikler a. Tam süreli daimi çalışan olmak b. En az 3 yıllık iş deneyimi c. En az ortaokul düzeyinde öğrenim 📌

(2) İstisnalar Belirli süreli/geçici işlerde (a) ve (b) aranmaz 3 yıl deneyim yoksa (b) aranmaz Yeterli eğitim yoksa (c) aranmaz.

Zorunlu Nitelikler a. Tam süreli daimi çalışan olmak b. En az 3 yıllık iş deneyimi c. En az ortaokul düzeyinde öğrenim.

İstisnalar Belirli süreli/geçici işlerde (a) ve (b) aranmaz 3 yıl deneyim yoksa (b) aranmaz Yeterli eğitim yoksa (c) aranmaz.

Yetkili sendika temsilcisinde bu nitelikler aranmaz.

Çalışan Temsilcisi Sayısı MADDE 7 📌 a. 2-50 çalışan → 1 temsilci 📌 b. 51-100 çalışan → 2 temsilci 📌 c. 101-500 çalışan → 3 temsilci 📌 ç. 501-1000 çalışan → 4 temsilci 📌 d. 1001-2000 çalışan → 5 temsilci 📌 e. 2001+ çalışan → 6 temsilci.

Seçilme veya Atanma Koşulları MADDE 8 📌

(1) Seçim: Yarıdan bir fazla katılım, gizli oy. En çok oy alan aday temsilci olur. Vardiyalı işyerlerinde tüm vardiyalar oy kullanır. 📌

(2) Oylar eşitse öğrenim, deneyim kriterleriyle işveren belirler. Seçim 5 yıl geçerlidir. 📌

(3) Görevden ayrılma halinde sıradaki aday atanır. 📌

(4) Yetkili sendika varsa sendika temsilcileri görev yapar. Sayı azsa dengeli dağılım ile atama yapılır.

Seçim: Yarıdan bir fazla katılım, gizli oy. En çok oy alan aday temsilci olur. Vardiyalı işyerlerinde tüm vardiyalar oy kullanır. 📌

(2) Oylar eşitse öğrenim, deneyim kriterleriyle işveren belirler. Seçim 5 yıl geçerlidir. 📌

(3) Görevden ayrılma halinde sıradaki aday atanır. 📌

(4) Yetkili sendika varsa sendika temsilcileri görev yapar. Sayı azsa dengeli dağılım ile atama yapılır.

Seçim: Yarıdan bir fazla katılım, gizli oy. En çok oy alan aday temsilci olur. Vardiyalı işyerlerinde tüm vardiyalar oy kullanır.

Oylar eşitse öğrenim, deneyim kriterleriyle işveren belirler. Seçim 5 yıl geçerlidir.

Görevden ayrılma halinde sıradaki aday atanır.

Yetkili sendika varsa sendika temsilcileri görev yapar. Sayı azsa dengeli dağılım ile atama yapılır. MADDE 8

(5) – Birden Fazla Yetkili Sendika 📌 a. 1 temsilci → en çok üyeli sendika temsilcisi atanır. 📌 b. Birden fazla temsilci → orantılı hesaplama ile belirlenir. 📌 c. ve ç. Eşitlik Durumu Üye sayıları eşitse → kura yöntemiyle belirlenir. Tam sayı sonrası artan temsilci için kura uygulanır.

1 temsilci → en çok üyeli sendika temsilcisi atanır. 📌 b. Birden fazla temsilci → orantılı hesaplama ile belirlenir. 📌 c. ve ç. Eşitlik Durumu Üye sayıları eşitse → kura yöntemiyle belirlenir. Tam sayı sonrası artan temsilci için kura uygulanır.

1 temsilci → en çok üyeli sendika temsilcisi atanır.

Birden fazla temsilci → orantılı hesaplama ile belirlenir.

ve ç. Eşitlik Durumu Üye sayıları eşitse → kura yöntemiyle belirlenir. Tam sayı sonrası artan temsilci için kura uygulanır.

Atama Sendika yoksa veya aday yoksa işveren atama yapar. Nitelikli çalışan yoksa yine de temsilci görev yapması sağlanır.

Baş Temsilci Birden fazla temsilci varsa baş temsilci seçimle belirlenir. Oylar eşitse kura ile belirlenir. ⏱️ 📌

(8) Yetki Kaybı Sendika yetkisini kaybederse 30 gün içinde yeni düzenleme yapılır.

Örnek 1 Toplam çalışan: 2000 4857 sayılı Kanun: 1100 Diğer statü: 900 Temsilci sayısı: 5 Hesaplama: A Sendikası: (1100/2000)×5 = 2,75 → 3 temsilci B Sendikası: (900/2000)×5 = 2,25 → 2 temsilci 📌 Örnek 2 Toplam çalışan: 800 A Sendikası: 500 üye B Sendikası: 300 üye Temsilci sayısı: 4 Hesaplama: A Sendikası: (500/800)×4 = 2,5 → 2 temsilci B Sendikası: (300/800)×4 = 1,5 → 1 temsilci Kalan 1 temsilci → KURA.

Örnek 1 Toplam çalışan: 2000 4857 sayılı Kanun: 1100 Diğer statü: 900 Temsilci sayısı: 5 Hesaplama: A Sendikası: (1100/2000)×5 = 2,75 → 3 temsilci B Sendikası: (900/2000)×5 = 2,25 → 2 temsilci.

Hesaplama: A Sendikası: (1100/2000)×5 = 2,75 → 3 temsilci B Sendikası: (900/2000)×5 = 2,25 → 2 temsilci.

Örnek 2 Toplam çalışan: 800 A Sendikası: 500 üye B Sendikası: 300 üye Temsilci sayısı: 4 Hesaplama: A Sendikası: (500/800)×4 = 2,5 → 2 temsilci B Sendikası: (300/800)×4 = 1,5 → 1 temsilci Kalan 1 temsilci → KURA.

Hesaplama: A Sendikası: (500/800)×4 = 2,5 → 2 temsilci B Sendikası: (300/800)×4 = 1,5 → 1 temsilci Kalan 1 temsilci → KURA.

Çalışan Temsilcisinin Yetki ve Yükümlülüğü MADDE 9 📌

(1) Çalışmalara katılma, izleme, tehlike kaynağını yok etme, tedbir isteme, teklif ve temsil yetkisine sahiptir. 📌

(2) Görevi nedeniyle hakları kısıtlanamaz. 📌

(3) Mesleki sırları ve çalışanlara ait özel bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.

Çalışmalara katılma, izleme, tehlike kaynağını yok etme, tedbir isteme, teklif ve temsil yetkisine sahiptir. 📌

(2) Görevi nedeniyle hakları kısıtlanamaz. 📌

(3) Mesleki sırları ve çalışanlara ait özel bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.

Çalışmalara katılma, izleme, tehlike kaynağını yok etme, tedbir isteme, teklif ve temsil yetkisine sahiptir.

Mesleki sırları ve çalışanlara ait özel bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.

Kayıt MADDE 10 📌

(1) Seçim sonucunda tutanak düzenlenir. Tutanak işveren ve görevliler tarafından imzalanır. Tutanak ve imzalı liste bir sonraki seçime kadar saklanır.

Seçim sonucunda tutanak düzenlenir. Tutanak işveren ve görevliler tarafından imzalanır. Tutanak ve imzalı liste bir sonraki seçime kadar saklanır.

Çalışan Temsilcisinin Eğitimi MADDE 11 📌

(1) Çalışan temsilcileri, 15/5/2013 tarih ve 28648 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre özel olarak eğitilir.

Çalışan temsilcileri, 15/5/2013 tarih ve 28648 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre özel olarak eğitilir.

Tebliğ Özeti: Çalışan temsilcisi tam süreli, 3 yıl deneyimli, ortaokul mezunu kişiler arasından gizli oy ile seçilir. 2-50 çalışanda 1, 51-100'de 2, 101-500'de 3, 501-1000'de 4, 1001-2000'de 5, 2001+'de 6 temsilci. Yetkili sendika varsa sendika temsilcisi doğrudan çalışan temsilcisidir. Seçim 5 yıl geçerlidir. Temsilci işten çıkarılamaz, özel eğitim alır.

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi, ülke genelinde İSG politika ve stratejilerini belirlemek için tavsiyelerde bulunan danışma organıdır.

Bilgi: Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi, ILO 155 sayılı sözleşme gereğince oluşturulmuş, ülkemizde İSG politikalarının belirlenmesinde danışma ve koordinasyon görevi üstlenen en üst düzey karar organıdır.

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi, ILO 155 sözleşmesi gereğince oluşturulmuş, Müsteşar başkanlığında toplanan, bakanlıklar, kamu kurumları ve STK temsilcilerinden oluşan en üst düzey danışma organıdır. İSG politika ve stratejileri belirler, yılda en az bir kez toplanır, salt çoğunlukla karar alır.

a Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve koordinasyon asıl işverence sağlanır.

b Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

c İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

ç Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan sayısı 50'den fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur.

50+ çalışan ve 6 aydan uzun süreli işlerde İSG Kurulu oluşturulur. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde koordinasyon asıl işverence sağlanır. Kurul oluşturmayan taraflar vekâleten temsilci atar. Toplam çalışan 50'yi geçerse birlikte kurul oluşturulur. Birden fazla işveren varsa kurul kararları karşılıklı bildirilir.

Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler iş birliği ve koordinasyon içinde çalışır, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini riskler konusunda bilgilendirir. İş merkezleri, sanayi bölgeleri gibi yerlerde yönetim koordinasyonu sağlar, işverenleri uyarır, uymayanları Bakanlığa bildirir.

Bakan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı.

Bakanlık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.

ç. Başkanlık Başkan, başkan yardımcıları, refakat müfettişleri ve şube müdürlüğü.

Başkan Yardımcısı Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilen başmüfettiş.

Grup Başkanı En az 7 yıl müfettişlik hizmeti bulunan müfettiş.

Grup Başkanlığı Kurul faaliyetlerinin yürütülmesi için oluşturulan birim.

ğ. İdari Teftiş Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının teftişi.

İl Müdürlüğü Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü.

ı. İş Teftişi Çalışma şartlarına ilişkin mevzuatın uygulanmasıyla ilgili teftiş faaliyetleri.

Kurul Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu.

Müfettiş Başkan, başkan yardımcıları, grup başkanları, başmüfettişler, iş müfettişleri.

Müfettiş Yardımcısı İş müfettişi yardımcıları.

Refakat Müfettişi Başkana veya Başkan Yardımcısına yardım eden müfettiş.

Şube Müdürlüğü Başkanlığa bağlı şube müdürü, şef ve diğer personel.

Kurul, Başkan ile müfettiş ve müfettiş yardımcılarından oluşur. Doğrudan Bakana bağlıdır. 📌

(2) Teftiş hizmeti dışındaki işler şube müdürlüklerince yerine getirilir.

Kurul, Başkan ile müfettiş ve müfettiş yardımcılarından oluşur. Doğrudan Bakana bağlıdır.

Teftiş hizmeti dışındaki işler şube müdürlüklerince yerine getirilir.

Başkan En az 10 yıl müfettişlik hizmeti bulunan başmüfettişler arasından atanır. 📌

(2) Başkan Yardımcısı Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilir. 📌

(3) Görev Alanları İşin yürütümü, İSG, idari teftiş, idari/mali işler ve hukuk işleri 📌

(4) Çalışma Grupları 5 ayrı çalışma grubu: İşin Yürütümü, İSG, İdari Teftiş, İdari/Mali, Hukuk.

Başkan En az 10 yıl müfettişlik hizmeti bulunan başmüfettişler arasından atanır.

Başkan Yardımcısı Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilir.

Görev Alanları İşin yürütümü, İSG, idari teftiş, idari/mali işler ve hukuk işleri.

Çalışma Grupları 5 ayrı çalışma grubu: İşin Yürütümü, İSG, İdari Teftiş, İdari/Mali, Hukuk.

Kurulun merkezi Ankara'dadır. 📌

(2) Müfettişler ülke düzeyinde denetim esasına göre çalışır. 📌 3-6. Grup başkanlıkları ve iller, işyeri sayısı, iş hacmi, yoğunluk dikkate alınarak Başkan teklifi ve Bakan onayı ile belirlenir. Grup başkanlıklarında Grup Başkanı görevlendirilir.

Müfettişler ülke düzeyinde denetim esasına göre çalışır.

6. Grup başkanlıkları ve iller, işyeri sayısı, iş hacmi, yoğunluk dikkate alınarak Başkan teklifi ve Bakan onayı ile belirlenir. Grup başkanlıklarında Grup Başkanı görevlendirilir.

Teftiş Programlı/program dışı teftiş, inceleme, soruşturma.

İnceleme 4447 ve 4904 sayılı Kanunlar uyarınca inceleme.

Kayıtdışı Kayıtdışı istihdamla mücadele ve denetim.

ç. Bildirim Kayıtdışı tespitinde ilgili kurumlara bildirim.

İç Teftiş Müfettişlerin faaliyetleri hakkında teftiş.

İdari Teftiş Bakanlık merkez/taşra teşkilatı teftişi.

Özel Kanunlar Özel kanunlarla verilen teftiş görevleri.

İzleme Çalışma mevzuatının uygulanmasını izleme.

ğ. Analiz Risk kriterlerine göre sektör analizleri.

Rehber Denetim rehberleri ve standartlar geliştirme.

ı. Görüş Mevzuat değişiklikleri için görüş bildirme.

Tavsiye İşgücü piyasasını geliştirecek tavsiyeler.

Rapor Genel Değerlendirme Raporu hazırlama.

ILO Raporu ILO'ya İş Teftişi Genel Değerlendirme Raporu.

Uluslararası Uluslararası sözleşmeler çerçevesinde inceleme.

o. İstatistik tutma, teklif hazırlama ve Bakan tarafından verilen benzer görevler.

Yönetim Kurul çalışmalarını düzenlemek ve denetlemek.

Teftiş Bizzat teftiş, inceleme, soruşturma yapmak.

Planlama Teftiş planını hazırlayıp Bakan onayına sunmak.

ç. Görevlendirme Müfettişleri teftiş işlerinde görevlendirmek.

Rapor Raporları incelemek ve ilgili mercilere göndermek.

Sınav Müfettiş yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarını yapmak.

İzleme Müfettişlerin çalışmalarını izlemek ve denetlemek.

Eğitim Müfettiş yardımcılarının yetiştirilmesini sağlamak.

s. Atama teklifleri, bilimsel çalışmaları teşvik, eğitim programları düzenleme, Bakan'a öneriler sunma, uluslararası çalışmalar ve benzer görevler.

Gerçeğe aykırı belge → Sınav geçersiz.

Başarı Şartı: Her oturum 60 üzeri, ortalama 70 üzeri.

Müfettişliğe müfettiş yardımcısı olarak girilir. 📌

(2) Başarı notu = Yazılı + Sözlü ortalaması. Eşitlikte yazılı notu yüksek olan tercih edilir. 📌

(3) Atanmaya hak kazananlar ilan edilir ve tebligat yapılır.

Müfettişliğe müfettiş yardımcısı olarak girilir.

Başarı notu = Yazılı + Sözlü ortalaması. Eşitlikte yazılı notu yüksek olan tercih edilir.

Atanmaya hak kazananlar ilan edilir ve tebligat yapılır.

Dönem Aday memurluk eğitimi + Teorik mesleki eğitim + Sınav 📌 2. Dönem Müfettiş refakatinde çalışma, 6 aydan fazla aynı müfettişle kalamaz 📌 3. Dönem Etüd çalışması hazırlama, yeterlik sınavından 3 ay önce teslim.

Dönem Aday memurluk eğitimi + Teorik mesleki eğitim + Sınav.

Dönem Müfettiş refakatinde çalışma, 6 aydan fazla aynı müfettişle kalamaz.

Dönem Etüd çalışması hazırlama, yeterlik sınavından 3 ay önce teslim.

Yetişme Notu: Her dönem 60 üzeri, ortalama 70 üzeri olmalıdır. 3 yıl çalışanlar yeterlik sınavına alınır.

Yazılı Sınav Çalışma hayatı mevzuatı, kamu idaresi, mesleki bilgiler.

Sözlü Sınav Bilgi, ifade, temsil, muhakeme, özgüven, kültür.

Atanma Başarı sırasına göre müfettiş kadrosuna atanır.

Başarısız Durum: Yeterlik sınavında başarı gösteremeyenler, sınavda başarısız olanlar, yetişme notu 70 altında olanlar Kurul dışında memur kadrolarına atanır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu; Başkan (10 yıl), başkan yardımcıları, müfettişler ve müfettiş yardımcılarından oluşur. Müfettiş yardımcılığına girişte 35 yaş sınırı, KPSS şartı ve yazılı+sözlü sınav vardır. 3 yıl yetiştirme dönemi sonunda yeterlik sınavı ile müfettiş olunur. Her aşamada 70 puan barajı bulunur. Başarısızlar Kurul dışı kadrolara atanır.

Görevli Personel İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nde görevli çalışma uzmanı, çalışma uzman yardımcısı, mühendis, fizikçi, kimyager, biyolog ve tabip unvanlı personel.

Yükümlülükler İşi aksatmamak (mümkün olduğunca) Meslek sırlarını ve öğrendiklerini tamamen gizli tutmak.

Mülki İdare Amirinin Yetkisi 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu çerçevesinde değerlendirme yapar.

Talep Uygun Bulunursa Yeteri kadar kolluk kuvveti görevlendirilir.

İstisna: Askeri işyerleri kapsam dışıdır.

Bakanlık; eğitim kurumları, OSGB, ekipman muayene kuruluşları ve iş hijyeni laboratuvarlarında inceleme, yetkilendirme, kontrol ve denetim yapar. Bu görev İSG Genel Müdürlüğü personeli (uzman, mühendis, fizikçi, kimyager, biyolog, tabip) tarafından yürütülür. Personel işi aksatmamak ve gizlilik ilkelerine uyar. Kolluk yardımı gerektiğinde mülki idare amirine başvurulur, askeri işyerleri hariç kolluk görevlendirilir.

Yeraltı Maden İşyerlerinde Temel Kavramlar 4+3 Tanım.

Risk Değerlendirmesi Yapılmaması

(1) ⚠️ Çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur. ⚠️ Risk Değerlendirmesi Zorunluluğu.

Çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.

Normal Süreç Teftişe yetkili 3 iş müfettişi heyeti, tespit tarihinden itibaren 2 gün içinde karar verir. 🚨 Acil Durum Acil müdahale gerektiğinde tek müfettiş heyet kararı alınıncaya kadar işi durdurur.

Normal Süreç Teftişe yetkili 3 iş müfettişi heyeti, tespit tarihinden itibaren 2 gün içinde karar verir.

Acil Durum Acil müdahale gerektiğinde tek müfettiş heyet kararı alınıncaya kadar işi durdurur.

Normal Uygulama Mülki idare amirine 1 gün içinde Kolluk kuvvetleriyle 24 saat içinde 🚨 Acil Uygulama Aynı gün kolluk kuvvetleriyle uygulanır.

Normal Uygulama Mülki idare amirine 1 gün içinde Kolluk kuvvetleriyle 24 saat içinde.

Acil Uygulama Aynı gün kolluk kuvvetleriyle uygulanır.

İtiraz Süresi İşveren, 6 iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir. 🏛️ Mahkeme Kararı İtiraz uygulamayı durdurmaz Mahkeme 6 iş günü içinde karar verir Mahkeme kararı kesindir.

İtiraz Süresi İşveren, 6 iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir.

Mahkeme Kararı İtiraz uygulamayı durdurmaz Mahkeme 6 iş günü içinde karar verir Mahkeme kararı kesindir.

Üretim Zorlaması

(7) ▸ Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve ihale ile alınan işlerde; teknolojik gelişme, iş gücü kapasitesinin artırılması, üretim metotlarında yenilik gibi unsurlar sağlanmadan üretim planlarına aykırı hareket edilerek üretim zorlaması nedeniyle hayati tehlike oluşturacak çalışma biçimleri, işin durdurulma sebebi sayılır. ⚠️ İhale + Çok Tehlikeli.

Ceza Hükmü

(8) 🔴 İşyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir.

İşyerinde işin bir bölümünü veya tamamını durdurma kararı vermeye yetkili heyet, üç müfettişten oluşur. Kurul Başkanlığı heyete başkanlık edecek müfettişi belirler. 📌

(2) Kurul Başkanlığı birden fazla heyet oluşturabilir.

İşyerinde işin bir bölümünü veya tamamını durdurma kararı vermeye yetkili heyet, üç müfettişten oluşur. Kurul Başkanlığı heyete başkanlık edecek müfettişi belirler.

Kurul Başkanlığı birden fazla heyet oluşturabilir.

Heyet, raporlar üzerinde inceleme yapar ve kararını 2 gün içinde verir. Kararlar oy çokluğuyla alınır. 📌

(2) Heyet, katılmadığı hususlarda kararını gerekçeleri ile birlikte yazar. 📌

(3) Heyet, gerekli görürse karara konu işyerinde inceleme yapabilir. 📌

(4) İşyeri açılma ve mühür sökme talepleri heyetçe değerlendirilir.

Heyet, raporlar üzerinde inceleme yapar ve kararını 2 gün içinde verir. Kararlar oy çokluğuyla alınır. 📌

(2) Heyet, katılmadığı hususlarda kararını gerekçeleri ile birlikte yazar.

Heyet, raporlar üzerinde inceleme yapar ve kararını 2 gün içinde verir. Kararlar oy çokluğuyla alınır.

Heyet, katılmadığı hususlarda kararını gerekçeleri ile birlikte yazar.

Heyet, gerekli görürse karara konu işyerinde inceleme yapabilir. 📌

(4) İşyeri açılma ve mühür sökme talepleri heyetçe değerlendirilir.

Heyet, gerekli görürse karara konu işyerinde inceleme yapabilir.

İşyeri açılma ve mühür sökme talepleri heyetçe değerlendirilir.

Hayati Tehlike İşyerindeki bina ve eklentiler, çalışma yöntem ve şekilleri veya iş ekipmanlarında hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur.

Risk Değerlendirmesi Eksikliği Çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal, yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmadığı tespit edilirse iş durdurulur.

Üretim Zorlaması Çok tehlikeli sınıfta yer alan ihale ile alınan işlerde; teknolojik gelişme, iş gücü kapasitesinin artırılması, üretim metotlarında yenilik gibi unsurlar sağlanmadan, üretim planlarına aykırı hareket edilerek üretim zorlaması nedeniyle hayati tehlike oluşturacak çalışma biçimleri işin durdurulma sebebi sayılır.

Rapor Düzenleme Müfettiş, (1),

(2) ve (3)'teki durumlardan biriyle karşılaşıldığında rapor düzenler ve en geç tespit tarihinin ertesi günü Kurul Başkanlığına gönderir. Raporda, durdurmayı gerektiren hususlar ve alınması gereken tedbirler ayrıntılı yer alır.

Durdurma Kararı Heyetin işyerinin bir bölümünde veya tamamında işin durdurulması kararı vermesi halinde karar, valiliğe ve il müdürlüğüne 1 gün içinde gönderilir.

Durdurmama Kararı Heyetin işin durdurulmaması yönünde karar vermesi halinde rapor işleme konulmaz ve Kurul Başkanlığına iletilir.

Hayati tehlike, risk değerlendirmesi eksikliği ve üretim zorlaması iş durdurma sebepleridir. Müfettiş raporunu ertesi gün Kurul Başkanlığına gönderir. Heyet durdurma kararını 1 gün içinde valilik ve il müdürlüğüne iletir. Durdurmama kararı işleme konulmaz.

Uygulama Süresi İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle 24 saat içinde yerine getirtilir.

Mühürleme ve Tutanak İşyerinin bir bölümü veya tamamında iş durdurulur. Mühürleme işlemi mülki idare amirinin emriyle kolluk kuvvetleri marifetiyle gerçekleştirilir. Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası işyeri dosyasına konulmak üzere ilgili il müdürlüğüne gönderilir. Belgeler il müdürlüğünde saklanır.

Söz konusu işyerinde uygulanacak durdurma kararı mühürleme yapılmadan tutanak düzenlenerek

(2) fıkrada belirtilen şekliyle tatbik edilir.

Durdurma kararı mülki idare amiri tarafından 24 saat içinde kolluk kuvvetleriyle uygulanır. Mühürleme yapılır ve tutanak düzenlenir. Sürekli işlerde mühürsüz uygulama yapılabilir, ancak üretim/satış yapılamaz.

Başvuru İşveren, mühürlerin geçici olarak sökülmesi talebini dilekçe ile ilgili il müdürlüğüne iletir. Dilekçe ekinde; işveren taahhüdü, tedbirler, iş ekipmanları, çalışma süresi, çalışan sayısı bilgilerini içeren dosya sunulur. Taahhüt ve dilekçe ıslak imzalı olur.

İletim İl müdürlüğü talebi aynı gün elektronik ortamda sunulan eklerle Kurul Başkanlığına gönderir. Eksik belgeli başvurular işleme konulmaz.

Değerlendirme Kurul Başkanlığı talebi heyete iletir. Heyet, dilekçe ve eklerini değerlendirir ve kararını 2 gün içinde verir. Gerektiğinde ek bilgi talep edilebilir.

Uygulama Mühür sökme kararı, mülki idare amirine ve il müdürlüğüne gönderilir. Mülki idare amiri, kararın intikalinden itibaren 24 saat içinde kolluk kuvvetleri marifetiyle mühürleri söktürür ve tutanak düzenlenmesini sağlar.

Red Talebin uygun görülmemesi halinde karar, gerekçesi ile birlikte işverene iletilmek üzere il müdürlüğüne bildirilir.

Tekrar Mühürleme Mülki idare amiri, mühürlerin geçici olarak söküldüğü süre sonunda işyerinin tekrar mühürlenmesini ve durdurma kararının uygulanmasına devam edilmesini kolluk kuvvetleri marifetiyle sağlar.

Tutanak Durdurma kararının tatbik edildiği işyerlerinde verilecek geçici mühür sökme kararı, bu maddede belirtilen hususlar doğrultusunda tutanak düzenlenmesi suretiyle uygulanır.

İşveren dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. Talep aynı gün Kurul Başkanlığına gönderilir. Heyet 2 gün içinde karar verir. Olumlu kararda mülki idare amiri 24 saat içinde kollukla mühürleri söktürür. Red halinde gerekçeli bildirim yapılır. Süre sonunda tekrar mühürleme yapılır.

Başvuru İşveren, durdurma kararının kaldırılması için yazılı talepte bulunur. Dosyada; yapılan çalışmalar, iş ekipmanlarına ait bilgi/belge/sertifikalar, tedbir alınan bölgelerin fotoğrafları ve işyeri risk değerlendirmesi bulunur.

İletim İl müdürlüğü talebi aynı gün Kurul Başkanlığına iletir. Eksik belgeli başvurular işleme konulmaz ve başvuru sahibine bildirilir.

Çakışan Talepler Mühür sökme ve durdurma kaldırma talepleri aynı anda yapılırsa durdurma kaldırma talebi işleme konulmaz. Mühür sökme talebi 9 uncu maddeye göre işleme alınır.

İnceleme ve Karar Müfettiş incelemesi sonucu raporda hususların giderildiği belirtilirse, heyet gerekli incelemeyi yapar ve bildirim tarihinden itibaren 7 gün içinde karar verir.

Kaldırma Kararı Heyet durdurmanın kaldırılmasına karar verirse, karar mülki idare amirine ve il müdürlüğüne bildirilir. Mülki idare amiri kararın intikalinden itibaren 24 saat içinde kolluk kuvvetleriyle uygulatır.

Durdurmanın Devamı Müfettiş incelemesinde hususların giderilmediği tespit edilirse, durdurma kararının devamı yönünde karar alınır. Karar, raporla birlikte işverene tebliğ edilmek ve işyeri dosyasında saklanmak üzere il müdürlüğüne iletilir.

İşveren yazılı talep ile başvurur. İl müdürlüğü aynı gün Kurul Başkanlığına iletir. Mühür sökme ve kaldırma talepleri birlikte yapılamaz. Heyet 7 gün içinde karar verir. Kaldırma kararı 24 saat içinde uygulanır. Giderilmezse durdurma devam eder.

Acil Durdurma Hayati tehlike beklenmeden tedbir alınmasını gerektiriyorsa veya Ek-1'deki maden işyerlerinde acil durum tespit edilirse, müfettiş durumu derhal Kurul Başkanlığına bildirir ve mülki idare amirinden işin durdurulmasını talep eder. Rapor ertesi gün mülki idare amirine verilir ve Kurul Başkanlığına gönderilir. Mülki idare amiri işi aynı gün kolluk kuvvetleriyle geçici olarak durdurur.

Heyet Kararı Heyet, 6 ncı maddede belirtilen usullerle inceleme yapar ve karar verir. Karar, mülki idare amirine ve il müdürlüğüne 1 gün içinde gönderilir.

Uygulama ve Tutanak Karar, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle aynı gün yerine getirilir. Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası işyeri dosyasına konulmak üzere ilgili il müdürlüğüne gönderilir.

Hayati tehlikede beklenmeden müfettiş mülki idare amirinden aynı gün durdurma talep eder. Ek-1'deki madenlerde acil durdurma sebepleri: 2 havalandırma, 2 yol, 2 enerji kaynağı eksikliği. Heyet 1 gün içinde karar verir, karar aynı gün uygulanır.

İtiraz Hakkı İşveren, durdurma kararına karşı yerel iş mahkemesinde kararın yerine getirildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde itiraz edebilir.

Mahkeme Kararı İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını durdurmaz. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve 6 iş günü içinde karara bağlar. Kararlar kesindir.

Kararın Uygulanması Mahkemenin durdurma kararının kaldırılması kararı, il müdürlüğünce mülki idare amirine iletilir. Mülki idare amirinin emriyle kolluk kuvvetleri marifetiyle işyeri açılır. Tutanaklar il müdürlüğüne iletilerek işyeri dosyasında saklanır.

İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemek veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.

İşveren 6 iş günü içinde mahkemeye itiraz edebilir. İtiraz uygulamayı durdurmaz. Mahkeme 6 iş günü içinde kesin karar verir. Kaldırma kararında işyeri kolluk ile açılır. İşveren durdurma boyunca çalışanlara ücret ödemek veya başka iş vermek zorundadır.

Askerî İşyerleri Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar tarafından doğrudan doğruya işletilen askerî işyerleri ile ASFAT A.Ş. ve yönetim hakkı yetkisi bu şirkette olan işyerleri. 📌 b. Diğer Askerî İşyerleri İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar ile Türkiye'de kurulan askerî işyerleri.

Askerî İşyerleri Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar tarafından doğrudan doğruya işletilen askerî işyerleri ile ASFAT A.Ş. ve yönetim hakkı yetkisi bu şirkette olan işyerleri.

Diğer Askerî İşyerleri İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar ile Türkiye'de kurulan askerî işyerleri.

Yurt Güvenliği İşyerleri 5201 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine göre tespit ve ilan edilen denetime tabi harp araç ve gereçleri ile silah, mühimmat, yedek parçalar ve patlayıcı maddeler üreten işyerlerinden (a) ve (b) bendi kapsamı dışında kalan işyerleri.

ç. MSB Kadro Kurumlar Millî Savunma Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Millî Savunma Üniversitesi ile Harita Genel Müdürlüğü.

Askerî işyerlerinin çalışma hayatına ilişkin denetim ve teftişi Millî Savunma Bakanlığı müfettişleri tarafından yapılır. Bu denetim ve teftişler, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın denetim ve teftiş hükümlerine göre yürütülür. 📌

(2) Müfettişlerin işin durdurulması kararları dâhil her türlü denetim ve teftiş raporlarının işyerlerine tebliği, ilgililere duyurulması ile uygulanması ve izlenmesi işleri Millî Savunma Bakanlığınca yürütülür.

Askerî işyerlerinin çalışma hayatına ilişkin denetim ve teftişi Millî Savunma Bakanlığı müfettişleri tarafından yapılır. Bu denetim ve teftişler, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın denetim ve teftiş hükümlerine göre yürütülür.

Müfettişlerin işin durdurulması kararları dâhil her türlü denetim ve teftiş raporlarının işyerlerine tebliği, ilgililere duyurulması ile uygulanması ve izlenmesi işleri Millî Savunma Bakanlığınca yürütülür.

Diğer askerî işyerleri ve yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş müfettişlerince yapılır.

Hangi müfettişlerin teftiş edeceği Bakanlıkça MSB'ye bildirilir. Müfettişlere özel kimlik kartı verilir. Yetki sona erdiğinde kart MSB'ye iade edilir.

İşyeri unvanları, adresleri, faaliyet konuları ve değişiklikler MSB tarafından Bakanlığa bildirilir.

Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliği (RG: 4/6/2010, 27601) 16/7 hükümleri saklıdır.

MSB = Millî Savunma Bakanlığı, AÇSHB = Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı.

Askerî işyerleri ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki askerî işyerlerinde işin durdurulması işlemleri İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. 📌 AÇSHB Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı görevleri → MSB Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yerine getirilir. ⚖️ Durdurma kararı vermeye yetkili heyet: MSB müfettişlerinden oluşturulur.

AÇSHB Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı görevleri → MSB Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yerine getirilir.

Durdurma kararı vermeye yetkili heyet: MSB müfettişlerinden oluşturulur.

Diğer askerî işyerleri ve yurt güvenliği işyerlerinde işin durdurulması İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. ⚖️ Durdurma heyetinde 1 kişi MSB müfettişi bulunur. 📌

(2) Heyette yer alacak AÇSHB iş müfettişlerinin MSB tarafından verilmiş özel kimlik kartına sahip olmaları gerekir.

Diğer askerî işyerleri ve yurt güvenliği işyerlerinde işin durdurulması İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. ⚖️ Durdurma heyetinde 1 kişi MSB müfettişi bulunur.

Durdurma heyetinde 1 kişi MSB müfettişi bulunur.

Heyette yer alacak AÇSHB iş müfettişlerinin MSB tarafından verilmiş özel kimlik kartına sahip olmaları gerekir.

Yasaklama Şartları Ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerleri Yargı kararı ile kusur tespiti Kusuru tespit edilen işveren ⏰ Yasaklama Süresi Mahkeme tarafından 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. 📋 Yasaklama Kapsamı 4735 sayılı Kanun'un 26/2 fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanır. 📤 Bildirim ve İlan Karar örneği işverenin siciline işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna gönderilir Kurumun internet sayfasında ilan edilir.

Yasaklama Şartları Ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerleri Yargı kararı ile kusur tespiti Kusuru tespit edilen işveren ⏰ Yasaklama Süresi Mahkeme tarafından 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır.

Yasaklama Şartları Ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerleri Yargı kararı ile kusur tespiti Kusuru tespit edilen işveren.

⏰ Yasaklama Süresi Mahkeme tarafından 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır.

Yasaklama Kapsamı 4735 sayılı Kanun'un 26/2 fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanır.

Bildirim ve İlan Karar örneği işverenin siciline işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna gönderilir Kurumun internet sayfasında ilan edilir.

Hüküm Bulunmayan Haller Çalışanların tabi oldukları kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. 📌

(2) Muafiyet Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden müstesnadır İşlemler harçtan müstesnadır.

Hüküm Bulunmayan Haller Çalışanların tabi oldukları kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Muafiyet Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden müstesnadır İşlemler harçtan müstesnadır.

Elektronik İşlemler Bakanlık, bu Kanuna göre yapılacak iş ve işlemlere ait her türlü belge veya bilgiyi, elektronik ve benzeri ortamlar üzerinden; ✓ İsteyebilir ✓ Arşivleyebilir ✓ Onay, yetki, bilgi ve belge verebilir.

Yasak İşyerine, sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır. 📌

(2) İşverenin Yetkisi İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

Yasak İşyerine, sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır.

İşverenin Yetkisi İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

İstisnalar Aşağıdaki çalışanlar için alkollü içki kullanma yasağı uygulanmaz: a. Alkollü içki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak üretileni denetlemekle görevlendirilenler b. Kapalı kaplarda veya açık olarak alkollü içki satılan veya içilen işyerlerinde işin gereği alkollü içki içmek zorunda olanlar c. İşinin niteliği gereği müşterilerle birlikte alkollü içki içmek zorunda olanlar.

Hazırlama Yükümlülüğü İşletmeye başlanmadan önce Büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için İşyerlerinin büyüklüğüne göre Büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanır Hazırlama yükümlülüğü işverene aittir.

İnceleme ve İşletmeye Açma Güvenlik raporu hazırlama yükümlülüğü bulunan işveren, hazırladıkları güvenlik raporlarının içerik ve yeterlilikleri Bakanlıkça incelenmesini müteakip işyerlerini işletmeye açabilir. 📌 Bakanlık incelemesi şarttır. İnceleme sonrası işletmeye açılabilir.

Bakanlık incelemesi şarttır. İnceleme sonrası işletmeye açılabilir.

Balıkçı Gemisi Ticari amaçla denizden balık veya diğer canlıları avlamakta veya avlayıp işlemekte kullanılan, Türk Bayrağı taşıyan gemi. 📌 b. Çalışan Limanda görev yapan personel ve kılavuz kaptanlar hariç, yardımcı olarak çalışanlar ve stajyerler dahil gemide çalışan kişi. 📌 c. Gemi Yeni veya mevcut herhangi bir balıkçı gemisi.

Balıkçı Gemisi Ticari amaçla denizden balık veya diğer canlıları avlamakta veya avlayıp işlemekte kullanılan, Türk Bayrağı taşıyan gemi.

Çalışan Limanda görev yapan personel ve kılavuz kaptanlar hariç, yardımcı olarak çalışanlar ve stajyerler dahil gemide çalışan kişi.

Gemi Yeni veya mevcut herhangi bir balıkçı gemisi.

ç. Gemi Sahibi/Donatan Geminin üzerine kayıtlı olduğu kişi veya gemi kısmen/tamamen başka bir gerçek/tüzel kişi tarafından bir anlaşma çerçevesinde işletiliyorsa; işleten gerçek veya tüzel kişi, işveren.

Kaptan Gemiyi sevk ve idare eden veya gemiden sorumlu olan çalışan.

Mevcut Balıkçı Gemisi Yeni olmayan ve tam boyu 18 metre veya daha fazla olan balıkçı gemisi.

Yeni Balıkçı Gemisi Tam boyu 15 metre veya daha fazla olan ve bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte veya sonraki bir tarihte inşa/büyük dönüşüm sözleşmesi yapılmış ya da omurgası kızağa konmuş, inşasına başlanmış veya %1 montajı yapılmış gemi.

Geminin Kullanılması Kaptanın sorumluluğu saklı kalmak kaydı ile geminin, özellikle öngörülebilir meteorolojik koşullarda çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atmadan, kullanılmasını sağlar.

Tehlike Anında Terk Kaptanın dışında kalan diğer çalışanların karşı karşıya kaldıkları ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda çalışma yerini, tehlikeli bölgeyi veya gemiyi terk eden çalışanların bu hareketleri nedeniyle dezavantajlı duruma düşmeyecekleri ve herhangi bir zarar görmeyecekleri tedbirleri alır.

Olay Bildirimi Denizde çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyen veya etkileyebilecek herhangi bir olayın meydana geldiği durumlarda, bu olayı ayrıntılı olarak bir rapor halinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ve olayın meydana geldiği mahallin bağlı bulunduğu liman başkanlığına bildirir. 📌 Olay, gemi jurnaline yazılır. Jurnal tutma mecburiyeti olmayan gemilerde raporun bir örneği saklanır.

Olay, gemi jurnaline yazılır. Jurnal tutma mecburiyeti olmayan gemilerde raporun bir örneği saklanır.

Teknik Bakım Gemilerin ve bunların özellikle Ek-1 ve Ek-2'de belirtilen bütün aksam ve ekipmanlarının teknik bakımı düzenli olarak yapılır, çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyecek herhangi bir arıza oluştuğunda da en kısa sürede giderilir.

Temizlik ve Hijyen Gemiler ve bunların bütün aksam ve ekipmanı düzenli olarak temizlenir, uygun hijyen koşullarında olması sağlanır.

Acil Durum Ekipmanı Gemide yeterli sayıda uygun acil durum ve can kurtarma ekipmanı kullanıma hazır halde bulundurulur.

ç. Can Kurtarma Ekipmanı Ek-3'te belirtilen can kurtarma ve hayatta kalma ekipmanı ile ilgili olarak gerekli önlemler alınır.

Kişisel Koruyucu Donanım Kişisel koruyucu donanım, 2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydı ile bu Yönetmelikte belirtilen özelliklere uygun olur.

İmkan Sağlama Gemi sahibi, çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması ile ilgili olarak kaptana, bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için, gerekli her türlü imkânı sağlar.

6331 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi saklı kalmak kaydı ile çalışanlar veya çalışan temsilcileri, geminin tümü ile çalışanın çalışmakta olduğu bölümde veya yaptığı her işte yürütülen faaliyetler, sağlık ve güvenlik riskleri, gemilerde alınacak sağlık ve güvenlikle ilgili tüm önlemler hakkında yazılı ve sözlü olarak bilgilendirilir. 📌

(2) Çalışanlara verilen bu bilgiler kolay ve anlaşılır olur.

6331 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi saklı kalmak kaydı ile çalışanlar veya çalışan temsilcileri, geminin tümü ile çalışanın çalışmakta olduğu bölümde veya yaptığı her işte yürütülen faaliyetler, sağlık ve güvenlik riskleri, gemilerde alınacak sağlık ve güvenlikle ilgili tüm önlemler hakkında yazılı ve sözlü olarak bilgilendirilir.

Çalışanlara verilen bu bilgiler kolay ve anlaşılır olur.

6331 sayılı Kanun'un 17 ncı maddesi saklı kalmak kaydı ile çalışanlara, gemilerde sağlık ve güvenlik, özellikle kazaların önlenmesi konusunda uygun eğitim verilir.

Eğitimde verilen bilgiler ve hazırlanan talimatlar net, kolay ve anlaşılır olur.

Yangınla mücadele Can kurtarma ekipmanının kullanılması Balık avlama ve çekme ekipmanının kullanılması El işaretleri dâhil çeşitli işaretlerin kullanılması.

Gemideki çalışmalarda değişiklik yapılması halinde, çalışanlara verilecek eğitim güncellenir.

23/6/2002 - 24794 RG, Seyir Halindeki Gemilerde Tıbbi Hizmet Yönetmeliği 8/1/c saklı kalmak kaydıyla, gemiyi sevk/idare edecek kişiye ayrıntılı eğitim verilir. 📌 a. İş kazaları ve meslek hastalıkları önlenmesi ve kaza anında yapılacak işler. 📌 b. Yükleme koşulları ve avlanma sırasında geminin dengede ve güvenli durumda olması. 📌 c. Radyo navigasyonu ve iletişim yöntem ve kuralları.

23/6/2002 - 24794 RG, Seyir Halindeki Gemilerde Tıbbi Hizmet Yönetmeliği 8/1/c saklı kalmak kaydıyla, gemiyi sevk/idare edecek kişiye ayrıntılı eğitim verilir.

İş kazaları ve meslek hastalıkları önlenmesi ve kaza anında yapılacak işler.

Yükleme koşulları ve avlanma sırasında geminin dengede ve güvenli durumda olması.

Radyo navigasyonu ve iletişim yöntem ve kuralları.

İş sağlığı ve güvenliği konularında ve özellikle bu Yönetmelikte ve eklerinde belirtilen konularda çalışan ve/veya temsilcilerinin 6331 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde belirtilen esaslara göre görüşleri alınır ve katılımları sağlanır. 📌 Dayanak: 6331 sayılı Kanun Madde 18.

Dayanak: 6331 sayılı Kanun Madde 18.

Bu ekte belirtilen yükümlülükler, geminin özellikleri, yürütülen işler, çalışma koşulları veya bulunan bir riskin gerektirdiği her durumda uygulanır.

1 Gemi denize elverişli koşullarda tutulur, kullanımına ve amacına uygun donatılır.

2 Denge bilgi ve dokümanları gemide bulunur, seyirden sorumlu personel kolayca ulaşabilir.

3 Gemiler dengede olması sağlanır. Kaptan gerekli önlemleri alır, kural ve talimatlara uyulur.

1 Elektrik ekipmanı: Tehlikelerden korunma, acil güç kaynağı gereksinimi olmadan çalışma, acil durumda çalışabilirlik sağlanır.

2 Acil durum elektrik güç kaynağı bulundurulur. Makine dairesi dışına konulur, 3 saat kesintisiz enerji sağlar.

3 Panolar işaretlenir, sigortalar düzenli kontrol edilir. Sigorta buşonları tel sarılarak tekrar kullanılmaz.

4-2.5 Akü bataryaları havalandırılır. Seyir elektronik aygıtları düzenli test edilir.

6-2.7 Kaldırma işlerinde kullanılan ekipmanlar 28628 sayılı RG'deki Yönetmelik çerçevesinde kontrol/test edilir, düzenli bakım yapılır.

8 Soğutma tesisleri ve basınçlı hava sistemleri düzenli kontrol/test edilir.

9 Havadan ağır gazlar iyi havalandırılmış alanlarda kullanılır. Tüpler açık güvertede istiflenir, vanalar korunur.

Telsiz haberleşme ekipmanı, radyo dalgalarının yayılması için normal şartlar dikkate alınarak kıyıda veya karada bulunan en az bir istasyon ile sürekli iletişim kurulabilecek özellikte olur.

1-4.2 Acil kaçış yollarında engel bulunamaz, kolay erişilebilir, doğrudan açık güverteye veya güvenli alana açılır. Sayı ve boyutlar maksimum çalışan sayısına uygun olur.

3-4.5 Acil durum kapıları hava ve su sızdırmaz, yangına dayanıklı olur. 25325 sayılı RG'deki Yönetmeliğe uygun işaretlenir. Acil durum aydınlatma sistemi ile donatılır.

1 Yangın söndürme ekipmanı, dedektörler ve alarm sistemleri ile donatılır.

2-5.3 Ekipman çalışır durumda, kolay erişilebilir. Çalışanlar eğitilir. Gemi yola çıkmadan önce kontrol edilir.

4-5.5 Yangın dedektörleri ve alarm sistemleri düzenli test edilir. Yangın söndürme tatbikatları yapılır.

Kapalı işyerlerinde yeterli temiz hava bulunması sağlanır. Mekanik havalandırma sistemi kullanıldığında sistemin her zaman çalışır durumda olması sağlanır.

1 Çalışma yerlerindeki ortam sıcaklığı insan yapısına uygun olur.

2 Yaşam bölümleri, sıhhi bölümler, kantinler ve ilk yardım odaları yeterli sıcaklıkta olur.

1-8.2 Çalışma yerleri yeterli gün ışığı alır ve uygun suni aydınlatma ile donatılır. Aydınlatma kaza riski oluşturmaz.

3-8.4 Arıza durumunda acil durum aydınlatma sistemi bulunur. Sistem düzenli test edilir.

1 Çalışma alanları kaymaz malzeme ile donatılır, engel bulunmaz.

2 Bölmeler ses geçirmez ve yalıtılmış olur.

3 Yüzeyler hijyen kurallarına uygun temizlenebilir malzemeden yapılır.

1 Kapılar içeriden açılabilir, çalışma sürerken her iki taraftan açılabilir olur.

2 Raylı kapılar kötü hava/deniz koşullarında güvenli açılıp kapanabilir olur.

1-11.2 Ulaşım yolları korkuluk, tutma demiri ile donatılır. Düşme riskine karşı en az 1 metre yükseklikte koruma sağlanır.

3-11.4 Güverte tesisatına güvenli ulaşım sağlanır. Küpeşteler uygun koşullarda tutulur.

5 Rampalı balıkçı gemilerinde rampanın üst kısmı koruyucu araç ile donatılır. Uzaktan kumanda ile açılıp kapanabilir.

1-12.3 Çalışma alanları temiz, yeterli büyüklükte. Makine dairesi ses geçirmez bölümden kontrol edilir. Çekme ekipmanı kumanda sistemleri acil durdurma tertibatı içerir.

4-12.8 Operatör rahat görüş açısına sahip olur. Köprü ile çalışma güvertesi arasında güvenli haberleşme bulunur. Hareketli kütleler için kumanda sistemleri tesis edilir.

1-13.2 Yaşam bölümleri koku, gürültü, titreşim ve hava/deniz koşullarından korunur. Sürekli temiz hava girişi sağlanır, uygun aydınlatma bulunur.

3 Mutfak ve yemekhane yeterli büyüklükte, iyi aydınlatılmış, kolay temizlenebilir ve uygun havalandırılır. Yiyecekler için buzdolabı veya soğuk hava deposu bulunur.

1 Banyo, tuvalet, el yüz yıkama yerleri bulunur. Soğuk ve sıcak akar su ile donatılır, uygun havalandırılır.

2 Her çalışanın elbiselerini koyabileceği uygun bir yeri olur.

Bütün gemilerde, Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbî Hizmet Verilmesi için Gerekli Asgarî Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmeliğin Ek-2'sinde yer alan ilk yardım malzemesi bulunur.

Gemiye güvenli geçişi sağlayan bir borda iskelesi, giriş iskelesi veya benzer bir ekipman bulunur.

Geminin büyüklüğü dikkate alınarak, çalışma yerlerindeki ve yaşam bölümlerindeki gürültü düzeyini en aza indirmek için gerekli teknik önlemler alınır.

Bu ekte belirtilen yükümlülükler, yapısının izin verdiği ölçüde, mevcut balıkçı gemisinin özellikleri, yürütülen işler, çalışma koşulları veya bulunan bir riskin gerektirdiği her durumda uygulanır.

1 Gemi denize elverişli koşullarda tutulur.

2 Denge dokümanları gemide bulunur, kolayca ulaşılabilir.

3 Gemi dengede olur, Kaptan önlem alır, kurallara uyulur.

1 Elektrik ekipmanı: Tehlikelerden korunma, acil durumda çalışabilirlik sağlanır.

2 Acil elektrik güç kaynağı, 3 saat kesintisiz enerji sağlar.

3-2.4 Panolar işaretlenir, sigortalar kontrol edilir. Aküler havalandırılır.

5 Seyir elektronik aygıtları düzenli test edilir.

6-2.7 Kaldırma ekipmanları düzenli kontrol/test, bakım yapılır.

8-2.9 Soğutma/basınçlı hava düzenli kontrol. Gaz tüpleri açık güvertede istiflenir.

En az bir istasyon ile sürekli iletişim kurulabilecek özellikte olur.

1-4.2 Kaçış yollarında engel bulunamaz, kolay erişilebilir, doğrudan açık güverteye açılır.

3-4.5 Kapılar hava/su sızdırmaz, yangına dayanıklı. Acil durum aydınlatma sistemi bulunur.

1 Yangın söndürme ekipmanı, dedektörler ve alarm sistemleri.

2-5.3 Ekipman çalışır durumda, kolay erişilebilir. Çalışanlar eğitilir.

4-5.5 Dedektörler düzenli test edilir. Yangın tatbikatları yapılır.

Yeterli temiz hava bulunması sağlanır. Mekanik sistem her zaman çalışır durumda olur.

2 Yaşam, sıhhi bölümler, kantin, ilk yardım yeterli sıcaklıkta olur.

1-8.2 Yeterli gün ışığı ve uygun suni aydınlatma sağlanır.

3-8.4 Arıza durumunda acil aydınlatma sistemi bulunur, düzenli test edilir.

1 Alanlar kaymaz malzeme ile donatılır.

3 Yüzeyler hijyen kurallarına uygun temizlenebilir malzeme.

1 Kapılar içeriden açılabilir, her iki taraftan açılabilir.

2 Raylı kapılar kötü hava/deniz koşullarında güvenli açılıp kapanır.

1-11.2 Ulaşım yolları korkuluk, tutma demiri ile donatılır. 1 metre koruma.

3-11.5 Güverte tesisatına güvenli ulaşım. Küpeşteler uygun. Rampalı gemilerde koruyucu araç.

1-12.4 Alanlar temiz, yeterli büyüklükte. Makine dairesi ses geçirmez. Operatör rahat görüş açısına sahip.

5-12.8 Güvenli haberleşme sistemi. Trol çeken gemilerde kumanda sistemleri.

1 Koku, gürültü, titreşimden korunur. Uygun aydınlatma sağlanır.

2 Mutfak/yemekhane yeterli büyüklükte, havalandırılmış. Buzdolabı bulunur.

Banyo, tuvalet, sıcak/soğuk su, duş yerleri bulunur, havalandırılır.

Gemiye güvenli geçişi sağlayan iskele veya benzer ekipman bulunur.

Gemi ve kişi sayısına göre can kurtarma ve hayatta kalma ekipmanı bulundurulur. Acil konum gösteren hidrostatik tertibatlı telsiz vericisi de dâhildir.

Ekipman asıl yerlerinde, çalışır ve hemen kullanılabilir durumda bulundurulur. Limandan ayrılmadan önce ve sefer sırasında kontrol edilir.

Hayat kurtarma ve hayat sürdürme ekipmanı düzenli aralıklarla kontrol edilir.

Bütün çalışanlara acil durumlarda yapılması gereken işlerle ilgili uygulamalı eğitim ve talimat verilir.

45 metreden uzun veya 5+ çalışan olan gemilerde; acil durum görev listesi ve talimatlar hazırlanır.

Ayda bir kez hayat kurtarma tatbikatı yapılır. Çalışanlar tüm ekipmanın kullanımını tam olarak anlar. Taşınabilir telsiz varsa kurma ve çalıştırma eğitimi de verilir.

Çalışanların sağlık ve güvenliğine yönelik riskler toplu veya teknik koruma yöntemleriyle önlenemediğinde veya yeterince azaltılamadığında, çalışanlara kişisel koruyucu donanım sağlanır.

Giysi şeklinde veya giysi üzerine giyilen kişisel koruyucu donanım, deniz ortamıyla kontrast oluşturacak ve açıkça görülebilecek parlak renklerde olur.

Günde azami 7,5 saat çalışılabilecek işler bu Yönetmelik kapsamında belirlenmiştir.

Bu işlerde çalışma süresi 7,5 saatten daha az olarak belirlenmiştir. İşin niteliğine göre daha kısa süreler uygulanır.

Belirtilen günlük azami iş sürelerinden sonra diğer herhangi bir işte çalıştırılamazlar.

İşveren, bu işlerin çeşit ve niteliklerini, çalışan sayısını (erkek/kadın ayrı) işe başlamadan önce Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir.

Bu Yönetmelik kapsamındaki işlerde günlük azami çalışma süresi 7,5 saat veya daha azdır. Bu sürelerden sonra başka işte çalıştırma ve fazla çalışma yasaktır. İşveren, bu işleri işe başlamadan önce Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

Bir çalışanın günde ancak yedi buçuk saat çalıştırılabileceği işler aşağıda belirtilmiştir.

Bir çalışanın günde yedi buçuk saatten daha az çalıştırılması gereken işlerle bunların her birinde en çok kaçar saat çalıştırılacağı aşağıda belirtilmiştir.

Denetim ve Teftiş Karşılaştırma Tablosu

Askerî İşyerleriDiğer Askerî İşyerleri Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerleri
Denetim / TeftişMSB MüfettişleriAÇSHB İş Müfettişleri
İşin DurdurulmasıMSB tarafından İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.AÇSHB tarafından İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. Karar heyetinde 1 kişi MSB müfettişleri arasından seçilir. Karar AÇSHB tarafından MSB'ye bildirilir.
Denetim ve Teftiş Raporlarının Tebliği, Duyurulması, Uygulanması ve İzlenmesiMSBMSB

Askerî İşyerlerinde İşin Durdurulması Karşılaştırma Tablosu

Askerî İşyerleri(Madde 4/a)Diğer Askerî İşyerleri / Yurt Güvenliği İşyerleri
İşin Durdurulmasıİşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre MSB Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülür.İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre AÇSHB tarafından yürütülür.
Durdurma HeyetiMSB müfettişlerinden oluşur.AÇSHB müfettişleri + 1 MSB müfettişi
Özel Kimlik KartıMSB tarafından verilirMSB tarafından verilir (AÇSHB müfettişleri için zorunlu)
Yönetmelik Referansı30/3/2013 - 2860330/3/2013 - 28603

(1) (Değişik: 4/4/2015-6645/6 md.) Bu Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 38 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin

(1) numaralı alt bendinde yer alan yürürlük tarihine kadar (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi; tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 38 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin

(1) numaralı alt bendinde yer alan yürürlük tarihine kadar (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi kaydıyla yerine getirilmiş sayılır.[16]

(2) (Ek: 12/7/2013-6495/55 md.) Bakanlık, usul ve esaslarını belirlemek kaydıyla, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlara, Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmiş olan prim gün sayısı ile sahip oldukları belge sınıfı gibi hususları dikkate alarak üst sınıflardaki iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabilmeleri için fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmak şartıyla en fazla iki sınav hakkı verilmesine dair gerekli düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

(3) (Ek: 4/4/2015-6645/6 md.) İkinci fıkraya göre iş güvenliği uzmanlığı belge yükseltme sınavlarında başarılı olup belge almaya hak kazananların hakları saklıdır. Mevcut sertifika ve belgeler ile ihtar puanları

, (6) ve

(7) numaralı fıkralarının yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir. [11] 4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mülki idare amiri tarafından” ibarelerinden sonra gelmek üzere “kolluk kuvvetleri marifetiyle” ibareleri eklenmiştir. [12] 25/1/2024 tarihli ve 7495 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “24 üncü maddesinin ikinci” ibaresi “24/A maddesinin birinci” şeklinde değiştirilmiştir. [13] 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “10’dan az” ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir. [14] 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile bu madde başlığında yer alan “ihtar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, askı” ibaresi eklenmiş ve birinci fıkrada yer alan “İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak” ibaresi “Bu Kanun kapsamında yetkilendirilen veya belgelendirilen kişi ve kuruluşlara yönelik” şeklinde değiştirilmiştir. [15] Bu maddede yer alan kadrolar için 30/6/2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazete’ye bakınız. [16] 21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “1/1/2020 tarihine kadar” ve “1/1/2019 tarihine kadar” ibareleri “38 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin

(1) numaralı alt bendinde yer alan yürürlük tarihine kadar” şeklinde değiştirilmiştir. [17] Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli ve E.: 2024/54, K.: 2025/163 sayılı Kararı ile bu alt bentte yer alan “31/12/2024” ibaresi iptal edilmiştir. [18] 23/7/2020 tarihli ve 7252 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu alt bentte yer alan “1/7/2020” ibaresi “31/12/2023” şeklinde değiştirilmiştir. [19] 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 71 inci maddesi ile bu alt bentte yer alan “31/12/2023” ibaresi “31/12/2024” şeklinde değiştirilmiştir.

1/7/2025 Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli ve E.: 2024/54, K.: 2025/163 sayılı Kararı 38 9/12/2025 [1] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özre uğratan” ibaresi “engelli hâle getiren” şeklinde değiştirilmiştir. [2] 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “10’dan az” ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir. [3] 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “işyeri hekimi ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde” ibaresi eklenmiştir. [4] 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile bu bendin ikinci cümlesine “birimlerinden” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya ÇASMER’lerden” ibaresi eklenmiştir. [5] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 210 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir. [6] 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı Kanunun 20 nci maddesi ile bu fıkranın üçüncü cümlesinde yer alan “veya iş güvenliği uzmanınca,” ibaresi “, iş güvenliği uzmanı ve/veya ortak sağlık ve güvenlik birimi yönetimi tarafından” şeklinde değiştirilmiş ve dördüncü cümlesinde yer alan “süreyle” ibaresinden sonra gelmek üzere “; ortak sağlık ve güvenlik biriminin yetki belgesi altı ay, tekrarında ise bir yıl süreyle” ibaresi eklenmiştir. [7] 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “işyerlerinde” ibaresi “işlerde” şeklinde değiştirilmiştir. [8] 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “10’dan az” ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir. [9] 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı Kanunun 21 inci maddesi ile bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de” ibaresi “ÇASMER’lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da” şeklinde değiştirilmiştir. [10] Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2021/125, K: 2023/213 Sayılı Kararı ile bu maddenin (2), (3), (4), (5), (6) ve

(7) numaralı fıkralarının yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir. [11] 4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mülki idare amiri tarafından” ibarelerinden sonra gelmek üzere “kolluk kuvvetleri marifetiyle” ibareleri eklenmiştir. [12] 25/1/2024 tarihli ve 7495 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “24 üncü maddesinin ikinci” ibaresi “24/A maddesinin birinci” şeklinde değiştirilmiştir. [13] 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “10’dan az” ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir.

(1) Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda işverenler; iş hijyeni ile iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapar, yapılan işin yapısı göz önüne alınarak mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulması çalışmalarını koordinasyon içinde yapar, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini bu riskler konusunda bilgilendirir.

(2) Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, iş sağlığı ve güvenliği konusundaki koordinasyon yönetim tarafından sağlanır. Yönetim, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler hususunda gerekli tedbirleri almaları için işverenleri uyarır. Bu uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Teftiş ve İdari Yaptırımlar Teftiş, inceleme, araştırma, müfettişin yetki, yükümlülük ve sorumluluğu

ul bulunması hâlinde bu kurullar arasındaki koordinasyon ve iş birliği.

g) (Değişik: 4/4/2015-6645/5 md.) İşyerlerinde işin durdurulması, hangi işlerde risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda işin durdurulacağı, durdurma sebeplerini gidermek için mühürlerin geçici olarak kaldırılması, yeniden çalışmaya izin verilme şartları, çok tehlikeli işler sınıfında yer alan başta maden ve yapı olmak üzere işyerlerinde acil durdurmayı gerektiren hususlar, acil hâllerde işin durdurulmasına karar verilinceye kadar geçecek sürede alınacak tedbirlerin uygulanması.

ğ) (Değişik: 28/11/2017-7061/103 md.) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile müştereken, büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması için alınacak tedbirler, büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerlerinin belirlenmesi ve sınıflandırılması, yeni kurulacak veya halen faaliyette bulunan işyerleri için büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporunun hazırlanması, incelenmesi, güvenlik raporu olmaması durumunda işin durdurulması veya işin devamına izin verilmesi ve büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılmasına ilişkin diğer hususlar.

(2) Birinci fıkranın (b) bendine göre işyeri hekimi ve diğer sağlık personeline dair çıkarılan yönetmelikte yer alan işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin eğitim programları, çalışma süreleri, görev ve yetkilerine ilişkin hususlarda Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınır.

(3) (Ek: 4/4/2015-6645/5 md.) Maden işyerlerinin hangilerinde sığınma odalarının kurulabileceği ve bu odaların teknik özelliklerine dair usul ve esaslar Bakanlıkça bir yıl içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu teknik özellikler, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak belirlenir. Belgelendirme, ihtar, askı ve iptaller[14]

(1) Bu Kanunun;

a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,

b) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince belirlenen nitelikte iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmeyen işverene görevlendirmediği her bir kişi için beşbin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar, diğer sağlık personeli görevlendirmeyen işverene ikibinbeşyüz Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar, aynı fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir ihlal için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası, (ç) bendine aykırı hareket eden işverene yerine getirilmeyen her bir tedbir için ayrı ayrı bin Türk Lirası,

c) 8 inci maddesinin birinci ve altıncı fıkralarına aykırı hareket eden işverene her bir ihlal için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası,

ç) 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre risk değerlendirmesi yapmayan veya yaptırmayan işverene üçbin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için dörtbinbeşyüz Türk Lirası, dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,

d) 11 ve 12 nci maddeleri hükümlerine aykırı hareket eden işverene, uyulmayan her bir yükümlülük için bin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,

e) 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ikibin Türk Lirası, dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen sağlık hizmeti sunucuları veya yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası,

f) 15 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya sağlık raporu alınmayan her çalışan için bin Türk Lirası,

g) 16 ncı maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, bilgilendirilmeyen her bir çalışan için bin Türk Lirası,

ğ) (Değişik: 4/4/2015-6645/4 md.) 17 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı beşyüz Türk Lirası,

h) 18 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için ayrı ayrı bin Türk Lirası,

ı) 20 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene bin Türk Lirası, üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,

i) 22 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir aykırılık için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,

j) 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeyen yönetimlere beşbin Türk Lirası,

k) 24/A maddesinin birinci fıkrasında belirtilen iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konular

k hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı,

m) Ortak sağlık ve güvenlik birimi: Kamu kurum ve kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ile Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birimi,

n) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,

o) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,

ö) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

p) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,

r) Tehlike sınıfı: İş sağlığı ve güvenliği açısından, yapılan işin özelliği, işin her safhasında kullanılan veya ortaya çıkan maddeler, iş ekipmanı, üretim yöntem ve şekilleri, çalışma ortam ve şartları ile ilgili diğer hususlar dikkate alınarak işyeri için belirlenen tehlike grubunu, s ) (Değişik: 12/7/2013-6495/101 md.) Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını, ş ) (Değişik:9/1/2025-7538/18 md.) Diğer sağlık personeli: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, diğer sağlık personeli belgesine sahip ebe, hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknikeri, acil tıp teknisyeni, çevre sağlığı teknikeri veya çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip olan kişileri,

t) (Ek:9/1/2025-7538/18 md.) Çalışan sağlığı merkezi (ÇASMER): Sağlık Bakanlığına bağlı, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri sunmak üzere bu Kanun kapsamında Bakanlıkça yetkilendirilen, gerekli donanım ve personele sahip birimi,

u) (Ek:9/1/2025-7538/18 md.) Ekipman muayene kuruluşu: İşin yapılmasında kullanılan her türlü makine, alet, ekipman, tesis, teçhizat, cihaz ve koruyucu sistemlerin iş sağlığı ve güvenliği yönünden; mevzuat, ilgili standart ve kontrol kriterlerine uygun kullanımının sağlanması ve sürdürülmesi adına bakım veya muayene, test ve kontrol yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşları, ifade eder.

(2) İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekilleri, bu Kanunun uygulanması bakımından işveren sayılır. İKİNCİ BÖLÜM İşveren ile Çalışanların Görev, Yetki ve Yükümlülükleri İşverenin genel yükümlülüğü

(1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya ÇASMER’lerden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/16 md.) Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.[2][3][4]

b) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.

c) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.

ç) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.

d) Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir.

(2) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini, Sağlık Bakanlığına ait döner sermayeli kuruluşlardan doğrudan alabileceği gibi 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde de alabilir.

(3) Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde, diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir.

(4) (Ek: 10/9/2014-6552/16 md.) Birinci fıkranın (a) bendine göre yapılacak görevlendirme süresinin belirlenmesinde 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki öğrenci statüsünde olan çırak ve stajyerler, çalışan sayısının toplamına dâhil edilmez.

(5) (Ek:9/1/2025-7538/19 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi

(1) İşveren, görüş alma ve katılımın sağlanması konusunda, çalışanlara veya iki ve daha fazla çalışan temsilcisinin bulunduğu işyerlerinde varsa işyeri yetkili sendika temsilcilerine yoksa çalışan temsilcilerine aşağıdaki imkânları sağlar:

a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda görüşlerinin alınması, teklif getirme hakkının tanınması ve bu konulardaki görüşmelerde yer alma ve katılımlarının sağlanması.

b) Yeni teknolojilerin uygulanması, seçilecek iş ekipmanı, çalışma ortamı ve şartlarının çalışanların sağlık ve güvenliğine etkisi konularında görüşlerinin alınması.

(2) İşveren, destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin aşağıdaki konularda önceden görüşlerinin alınmasını sağlar:

a) İşyerinden görevlendirilecek veya işyeri dışından hizmet alınacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer personel ile ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için kişilerin görevlendirilmesi.

b) Risk değerlendirmesi yapılarak, alınması gereken koruyucu ve önleyici tedbirlerin ve kullanılması gereken koruyucu donanım ve ekipmanın belirlenmesi.

c) Sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi.

ç) Çalışanların bilgilendirilmesi.

d) Çalışanlara verilecek eğitimin planlanması.

(3) Çalışanların veya çalışan temsilcilerinin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği için alınan önlemlerin yetersiz olduğu durumlarda veya teftiş sırasında, yetkili makama başvurmalarından dolayı hakları kısıtlanamaz. Çalışanların yükümlülükleri

(1) Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Çalışan: Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel işyerlerinde istihdam edilen gerçek kişiyi,

c) Çalışan temsilcisi: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkili çalışanı,

ç) Destek elemanı: Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişiyi,

d) (Değişik:9/1/2025-7538/18 md.) Eğitim kurumu: Bu Kanun ile bu Kanuna dayanılarak düzenlenen alt mevzuat hükümleri uyarınca eğitim vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşları,

e) Genç çalışan: Onbeş yaşını bitirmiş ancak onsekiz yaşını doldurmamış çalışanı,

f) (Değişik: 12/7/2013-6495/101 md.) İş Güvenliği Uzmanı: Usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı,

g) İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı,[1]

ğ) İşveren: Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,

h) İşyeri: Mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile çalışanın birlikte örgütlendiği, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları da içeren organizasyonu,

ı) İşyeri hekimi: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekimi,

i) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi: İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi,

j) Konsey: Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyini,

k) Kurul: İş sağlığı ve güvenliği kurulunu, 1) Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı,

m) Ortak sağlık ve güvenlik birimi: Kamu kurum ve kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ile Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birimi,

n) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,

o) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, y

(1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için, Bakanlıkça aşağıdaki şartlarla destek sağlanabilir:

a) Kamu kurum ve kuruluşları hariç ondan az çalışanı bulunanlardan, çok tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri faydalanabilir. Ancak, Cumhurbaşkanı, ondan az çalışanı bulunanlardan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin de faydalanmasına karar verebilir.[5]

b) Giderler, iş kazası ve meslek hastalığı bakımından kısa vadeli sigorta kolları için toplanan primlerden kaynak aktarılmak suretiyle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finanse edilir.

c) Uygulamada, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınır.

ç) Bu Kanun ve diğer mevzuat gereğince yapılan kontrol ve denetimlerde; istihdam ettiği kişilerin sigortalılık bildiriminde bulunmadığı tespit edilen işverenlerden, tespit tarihine kadar yapılan ödemeler yasal faizi ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumunca tahsil edilir ve bu durumdaki işverenler, sağlanan destekten üç yıl süreyle faydalanamaz.

d) Uygulamaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve doğabilecek sorunları çözmeye Bakanlık yetkilidir.

(2) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir:

a) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için sağlanacak desteğin uygulanması.

b) Destek sağlanacak ondan az çalışanı bulunan işyerlerinin özellikleri göz önünde bulundurularak; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenecek iş sağlığı ve güvenliği hizmet bedellerinin tespiti, destek olunacak kısmı ve ödenme şekli.

c) Destekten faydalanabilecek işyerlerinin taşıması gereken şartlar.

ç) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti verecek kuruluşların özellikleri.

(3) Etkinlik ve sürekliliğin sağlanması amacıyla; Bakanlık tarafından Sağlık Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili meslek kuruluşlarıyla iş birliği yapılabilir. İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları

(1) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür. (2 ) (Değişik: 4/4/2015-6645/1 md.) İşverene iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda rehberlik ve danışmanlık yapmak üzere görevlendirilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı, görev aldığı işyerinde göreviyle ilgili mevzuat ve teknik gelişmeleri göz önünde bulundurarak iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eksiklik ve aksaklıkları, tedbir ve tavsiyeleri belirler ve işverene yazılı olarak bildirir. Eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesinden, tedbir ve tavsiyelerin yerine getirilmesinden işveren sorumludur. Bildirilen eksiklik ve aksaklıkların acil durdurmayı gerektirmesi veya yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike arz etmesi, meslek hastalığına sebep olabilecek ortamların bulunmasına rağmen işveren tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde, bu durum işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve/veya ortak sağlık ve güvenlik birimi yönetimi tarafından Bakanlığın yetkili birimine, varsa yetkili sendika temsilcisine, yoksa çalışan temsilcisine bildirilir. Bildirim yapmadığı tespit edilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının belgesi üç ay, tekrarında ise altı ay süreyle; ortak sağlık ve güvenlik biriminin yetki belgesi altı ay, tekrarında ise bir yıl süreyle askıya alınır. Bu bildirimden dolayı işvereni tarafından işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş sözleşmesine son verilemez ve bu kişiler hiçbir şekilde hak kaybına uğratılamaz. Aksi takdirde işveren hakkında bir yıllık sözleşme ücreti tutarından az olmamak üzere tazminata hükmedilir. İşyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu hakları saklıdır. Açılan davada, kötü niyetle gerçek dışı bildirimde bulunduğu mahkeme kararıyla tespit edilen kişinin belgesi altı ay süreyle askıya alınır.[6]

(3) Hizmet sunan kuruluşlar ile işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

(4) Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.

(5) İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir. (Ek cümle: 4/4/2015-6645/1 md.

iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.

(5) İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir. (Ek cümle: 4/4/2015-6645/1 md.) Sektörel düzenleme çerçevesinde maden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli olarak hangi meslekî unvana sahip iş güvenliği uzmanlarının görev yapacağının ve bunların yanında görev yapacak diğer mesleklere sahip iş güvenliği uzmanlarının belirlenmesine dair usul ve esaslar, Bakanlıkça belirlenir.

(6) Belirlenen çalışma süresi nedeniyle işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreli görevlendirilmesi gereken durumlarda; işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar. Bu durumda, çalışanların tabi olduğu kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresi dikkate alınır.

(7) Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.

(8) Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde görevlendirilmelerinde ve hizmet verilen işyerlerinde çalışanlarla sınırlı olmak üzere görevlerini yerine getirmelerinde, diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz. Tehlike sınıfının belirlenmesi

(1) İşyeri tehlike sınıfları; 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 83 üncü maddesine göre belirlenen kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesi de dikkate alınarak, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün Başkanlığında ilgili taraflarca oluşturulan komisyonun görüşleri doğrultusunda, Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edilir.

(2) İşyeri tehlike sınıflarının tespitinde, o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır. Risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm ve araştırma

(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu.

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi.

c) İşyerinin tertip ve düzeni.

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.

(2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri; çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar. Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım

(1) İşveren;

a) Çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirerek, çalışanları ve çalışma çevresini etkilemesi mümkün ve muhtemel acil durumları belirler ve bunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri alır.

b) Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapar, acil durum planlarını hazırlar.

c) Acil durumlarla mücadele için işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikeler, yapılan işin niteliği, çalışan sayısı ile işyerinde bulunan diğer kişileri dikkate alarak; önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda kişiyi görevlendirir, araç ve gereçleri sağlayarak eğitim ve tatbikatları yaptırır ve ekiplerin her zaman hazır bulunmalarını sağlar.

ç) Özellikle ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar. Tahliye

(1) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikenin meydana gelmesi durumunda işveren;

a) Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gerekli talimatları verir.

b) Durumun devam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini isteyemez.

(2) İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilmelerine imkân sağlar. Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz. Çalışmaktan kaçınma hakkı

(1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.

(2) Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.

(3) Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.

(4) İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.

(5) Bu Kanunun 25 inci maddesine göre işyerinde işin durdurulması hâlinde, bu madde hükümleri uygulanmaz. İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi

(1) İşveren;

a) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar.

b) Aşağıdaki hallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır: 1) İşe girişlerinde. 2) İş değişikliğinde. 3) İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde. 4) İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla.

(2) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.[7]

(3) (Değişik birinci cümle: 10/9/2014-6552/17 md.) Bu Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları işyeri hekiminden alınır. 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise ÇASMER’lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir. Raporlara itirazlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem hastanelere yapılır, verilen kararlar kesindir.[8][9]

(4) Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.

(5) Sağlık muayenesi yaptırılan çalışanın özel hayatı ve itibarının korunması açısından sağlık bilgileri gizli tutulur. Çalışanların bilgilendirilmesi

(1) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla işveren, çalışanları ve çalışan temsilcilerini işyerinin özelliklerini de dikkate alarak aşağıdaki konularda bilgilendirir:

a) İşyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler.

b) Kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar.

c) İlk yardım, olağan dışı durumlar, afetler ve yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler.

(2) İşveren;

a) 12 nci maddede belirtilen ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan bütün çalışanları, tehlikeler ile bunlardan doğan risklere karşı alınmış ve alınacak tedbirler hakkında derhal bilgilendirir.

b) Başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların birinci fıkrada belirtilen bilgileri almalarını sağlamak üzere, söz konusu çalışanların işverenlerine gerekli bilgileri verir.

c) Risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili koruyucu ve önleyici tedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol, kayıtlar, raporlar ve teftişten elde edilen bilgilere, destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin ulaşmasını sağlar. Çalışanların eğitimi

(1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.

(2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.

(3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.

(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.

(5) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamaz.

(6) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.

(7) Bu madde kapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir. Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması

(1) İşveren;

a) Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.

b) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler.

(2) İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:

a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.

b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.

(3) İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.

(4) Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.

(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir. Sağlık gözetimi

(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.

(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:

a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.

b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

d) Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak. Çalışan temsilcisi

(1) İşveren; işyerinin değişik bölümlerindeki riskler ve çalışan sayılarını göz önünde bulundurarak dengeli dağılıma özen göstermek kaydıyla, çalışanlar arasında yapılacak seçim veya seçimle belirlenemediği durumda atama yoluyla, aşağıda belirtilen sayılarda çalışan temsilcisini görevlendirir:

a) İki ile elli arasında çalışanı bulunan işyerlerinde bir.

b) Ellibir ile yüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde iki.

c) Yüzbir ile beşyüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde üç.

ç) Beşyüzbir ile bin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde dört.

d) Binbir ile ikibin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde beş.

e) İkibinbir ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde altı.

(2) Birden fazla çalışan temsilcisinin bulunması durumunda baş temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.

(3) Çalışan temsilcileri, tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için, işverene öneride bulunma ve işverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteme hakkına sahiptir.

(4) Görevlerini yürütmeleri nedeniyle, çalışan temsilcileri ve destek elemanlarının hakları kısıtlanamaz ve görevlerini yerine getirebilmeleri için işveren tarafından gerekli imkânlar sağlanır.

(5) İşyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Konsey, Kurul ve Koordinasyon Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi[10]

(1) Ülke genelinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerde bulunmak üzere Konsey kurulmuştur.

(2) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/210 md.)

(3) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/210 md.)

(4) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/210 md.)

(5) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/210 md.)

(6) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/210 md.)

(7) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/210 md.) İş sağlığı ve güvenliği kurulu

(1) Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygular.

(2) Altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;

a) Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve koordinasyon asıl işverence sağlanır.

b) Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

c) İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.

ç) Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur.

(3) Aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması ve bu işverenlerce birden fazla kurulun oluşturulması hâlinde işverenler, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirir. İş sağlığı ve güvenliğinin koordinasyonu

(1) Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılır. Bu Kanun kapsamında yapılacak teftiş ve incelemelerde, 4857 sayılı Kanunun 92, 93, 96, 97 ve 107 nci maddeleri uygulanır.

(2) (Mülga: 25/1/2024-7495/8 md.)

(3) Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler, Millî Savunma Bakanlığı ve Bakanlıkça birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür. Bakanlığın inceleme, kontrol, denetim yetki ve sorumluluğu MADDE 24/A- (Ek: 25/1/2024-7495/9 md.)

(1) Bakanlık bu Kanun kapsamındaki eğitim kurumları, ortak sağlık ve güvenlik birimleri, ekipman muayene kuruluşları, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz laboratuvarlarında inceleme, yetkilendirme, kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir. Bakanlık adına inceleme, kontrol ve denetim İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünde görevli çalışma uzmanı ve çalışma uzman yardımcısı, mühendis, fizikçi, kimyager, biyolog ve tabip unvanlı personel tarafından yerine getirilir. Bu madde kapsamında görevlendirilen personel inceleme, kontrol ve denetim esnasında mümkün olduğu kadar işi aksatmamak, işverenin ve işyerinin meslek sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmakla yükümlüdür. Görevlendirilen personele işveren veya çalışanlar tarafından gereken kolaylık sağlanır. Bu fıkraya ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.

(2) Bu madde kapsamında görev yapan Bakanlık personeli kolluk kuvvetlerinin yardımına ihtiyaç duydukları takdirde, askeri işyerleri hariç olmak üzere, durumu ilgili mülki idare amirine iletirler. Mülki idare amiri 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun verdiği yetkiler çerçevesinde yapacağı değerlendirme sonucunda bu talebi uygun bulursa yeteri kadar kolluk kuvveti görevlendirir.

(3) Bu madde kapsamında inceleme, kontrol ve denetim için görevlendirilenler hakkında 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrası hükmü uygulanır. İşin durdurulması

(1) İşyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.

(2) İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin durdurulmasına karar verebilir. Ancak tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi hâlinde; tespiti yapan iş müfettişi, heyet tarafından karar alınıncaya kadar geçerli olmak kaydıyla işi durdurur.

(3) İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir. İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle yirmidört saat içinde yerine getirilir. Ancak, tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi nedeniyle verilen işin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle aynı gün yerine getirilir.[11]

(4) İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.

(5) İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç yedi gün içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır.

(6) İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.

(7) (Ek: 4/4/2015-6645/2 md.) Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve ihale ile alınan işlerde; teknolojik gelişme, iş gücü kapasitesinin artırılması, üretim metotlarında yenilik gibi bir kısım unsurlar sağlanmadan üretim ve/veya imalat planlarına, iş programlarına aykırı hareket edilerek üretim zorlaması nedeniyle hayati tehlike oluşturacak şekilde çalışma biçimleri, işin durdurulma sebebi sayılır.

(8) (Ek: 4/4/2015-6645/2 md.) İşyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Ölümlü iş kazası sebebiyle kamu ihalesinden yasaklama MADDE 25/A – (Ek: 4/4/2015-6645/3 md.) Ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerlerinde kusuru yargı kararı ile tespit edilen işveren, mahkeme tarafından iki yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 26 ncı maddesinin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanır. Kararın bir örneği işverenin siciline işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna gönderilir ve Kurumun internet sayfasında ilan edilir. İdari para cezaları ve uygulanması

ılık için ayrı ayrı bin Türk Lirası,

ı) 20 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene bin Türk Lirası, üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,

i) 22 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir aykırılık için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,

j) 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeyen yönetimlere beşbin Türk Lirası,

k) 24/A maddesinin birinci fıkrasında belirtilen iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda ölçüm, inceleme ve araştırma yapılmasına, numune alınmasına veya eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol ve denetiminin yapılmasına engel olan işverene beşbin Türk Lirası,[12] 1) (Değişik: 4/4/2015-6645/4 md.) 25 inci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ihlale uğrayan her bir çalışan için bin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,

m) 29 uncu maddesinde belirtilen; büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamayan işverene ellibin Türk Lirası, güvenlik raporunu hazırlayıp Bakanlığın değerlendirmesine sunmadan işyerini faaliyete geçiren, işletilmesine Bakanlıkça izin verilmeyen işyerini açan veya durdurulan işyerinde faaliyete devam eden işverene seksenbin Türk Lirası,

n) 30 uncu maddesinde öngörülen yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, uyulmayan her hüküm için tespit edildiği tarihten itibaren aylık olarak bin Türk Lirası,

o) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) Çalışanlarına, standartlara uygun ve CE işaretli kişisel koruyucu donanım temin etmeyen işverenlere çalışan başına beşyüz Türk Lirası, ö ) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) Yer altı maden işletmelerinde çalışanların bulundukları yeri ve giriş çıkışlarını gösteren takip sistemini kurmayan işverenlere çalışan başına beşyüz Türk Lirası, idari para cezası verilir.

(2) (Değişik: 4/4/2015-6645/4 md.) Bu Kanunda belirtilen idari para cezaları, 14 üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları hariç gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce verilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için uygulanan idari para cezaları hariç tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları ise doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesi hükümleri uygulanır. Verilen diğer idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına da düzenlenebilir.

(3) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.

ygulanan idari para cezaları hariç tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları ise doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesi hükümleri uygulanır. Verilen diğer idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına da düzenlenebilir.

(3) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) Bu maddede belirtilen idari para cezaları;

a) Ondan az çalışanı bulunan işyerlerinden; 1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda, 2) Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yirmi beş oranında artırılarak, 3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,

b) On ila kırk dokuz çalışanı bulunan işyerlerinden; 1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda, 2) Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak, 3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yüz oranında artırılarak,

c) Elli ve daha fazla çalışanı bulunan işyerlerinden; 1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak, 2) Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yüz oranında artırılarak, 3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde iki yüz oranında artırılarak, uygulanır.

(4) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) İşin durdurulması hâlinde, durdurmaya sebep olan fiilden dolayı ilgili idari para cezası uygulanmaz.

(5) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) Çalışan sayısıyla çarpılarak verilen idari para cezalarında üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.

(6) (Ek: 4/4/2015-6645/4 md.) 14 üncü maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için uygulanan idari para cezaları hariç olmak üzere bu Kanuna göre tahsil edilen idari para cezaları, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve araştırma-geliştirme projelerine ilişkin harcamalarda kullanılır. Bu amaçla ihtiyaç duyulan ödenek, Bakanlık bütçesinde öngörülür. Söz konusu ödeneğin kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir. Hüküm bulunmayan haller ve muafiyet

(1) Çalışanların tabi oldukları kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

(2) Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan müstesnadır.

(3) Bakanlık, bu Kanuna göre yapılacak iş ve işlemlere ait her türlü belge veya bilgiyi, elektronik ve benzeri ortamlar üzerinden isteyebilir, arşivleyebilir, bu ortamlar üzerinden onay, yetki, bilgi ve belge verebilir. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Geçici Hükümler Bağımlılık yapan maddeleri kullanma yasağı

(1) İşyerine, sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır.

(2) İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

(3) Aşağıdaki çalışanlar için alkollü içki kullanma yasağı uygulanmaz:

a) Alkollü içki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak üretileni denetlemekle görevlendirilenler.

b) Kapalı kaplarda veya açık olarak alkollü içki satılan veya içilen işyerlerinde işin gereği alkollü içki içmek zorunda olanlar.

c) İşinin niteliği gereği müşterilerle birlikte alkollü içki içmek zorunda olanlar. Güvenlik raporu veya büyük kaza önleme politika belgesi

(1) İşletmeye başlanmadan önce, büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için, işyerlerinin büyüklüğüne göre büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu işveren tarafından hazırlanır.

(2) Güvenlik raporu hazırlama yükümlülüğü bulunan işveren, hazırladıkları güvenlik raporlarının içerik ve yeterlilikleri Bakanlıkça incelenmesini müteakip işyerlerini işletmeye açabilir. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler

(1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:

a) İlgili bakanlıkların görüşü alınarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla; işyeri bina ve eklentileri, iş ekipmanı, işin her safhasında kullanılan ve ortaya çıkan maddeler, çalışma ortam ve şartları, özel risk taşıyan iş ekipmanı ve işler ile işyerleri, özel politika gerektiren grupların çalıştırılması, işin özelliğine göre gece çalışmaları ve postalar hâlinde çalışmalar, sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması gereken işler, gebe ve emziren kadınların çalışma şartları, emzirme odaları ve çocuk bakım yurtlarının kurulması veya dışarıdan hizmet alınması ve benzeri özel düzenleme gerektirebilecek konular ve bunlara bağlı bildirim ve izinler ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar.

b) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili olarak; 1) Çalışan sayısı ve tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak hangi işyerlerinde işyeri sağlık ve güvenlik biriminin kurulacağı, bu birimlerin fiziki şartları ile birimlerde bulundurulacak donanım. 2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri. 3) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunacak kişi, kurum ve kuruluşların; görev, yetki ve yükümlülükleri, belgelendirilmeleri ve yetkilendirilmeleri ile sunulacak hizmetler kapsamında yer alan sağlık gözetimi ve sağlık raporları, kuruluşların fiziki şartları ile kuruluşlarda bulundurulacak personel ve donanım. 4) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan kişi, kurum ve kuruluşlardan işyeri tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre; hangi şartlarda hizmet alınacağı, görevlendirilecek veya istihdam edilecek kişilerin sayısı, işyerinde verilecek hizmet süresi ve belirlenen görevleri hangi hallerde işverenin kendisinin üstlenebileceği. 5) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri ve belgelendirilmeleri, unvanlarına göre kimlerin hangi sınıf belge alabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli eğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitim programlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ve düzenlenecek belgeler. 6) (Ek: 10/9/2014-6552/18 md.

hizmet süresi ve belirlenen görevleri hangi hallerde işverenin kendisinin üstlenebileceği. 5) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri ve belgelendirilmeleri, unvanlarına göre kimlerin hangi sınıf belge alabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli eğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitim programlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ve düzenlenecek belgeler. 6) (Ek: 10/9/2014-6552/18 md.) 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin üstlenilmesine ilişkin eğitim programları, eğitimin süresi ve eğiticilerin nitelikleri ile görevlendirmeye ilişkin hususlar.[13]

c) Risk değerlendirmesi ile ilgili olarak; risk değerlendirmesinin hangi işyerlerinde ne şekilde yapılacağı, değerlendirme yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli izinlerin verilmesi ve izinlerin iptal edilmesi.

ç) Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak, işverenlerin işyerlerinde bu Kanun kapsamında yapmakla yükümlü oldukları kişisel maruziyete ve çalışma ortamına yönelik gerekli kontrol, inceleme ve araştırmalar ile fiziksel, kimyasal ve biyolojik etmenlerle ilgili ölçüm ve laboratuvar analizlerinin usul ve esasları ile bu ölçüm ve analizleri yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli yetkilerin verilmesi ve verilen yetkilerin iptali ile yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri.

d) Yapılan işin niteliği, çalışan sayısı, işyerinin büyüklüğü, kullanılan, depolanan ve üretilen maddeler, iş ekipmanı ve işyerinin konumu gibi hususlar dikkate alınarak acil durum planlarının hazırlanması, önleme, koruma, tahliye, ilk yardım ve benzeri konular ile bu konularda görevlendirilecek kişiler.

e) Çalışanlara ve temsilcilerine verilecek eğitimler, bu eğitimlerin belgelendirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verecek kişi ve kuruluşlarda aranacak nitelikler ile mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan işler.

f) Kurulun oluşumu, görev ve yetkileri, çalışma usul ve esasları, birden çok kurul bulunması hâlinde bu kurullar arasındaki koordinasyon ve iş birliği.

g) (Değişik: 4/4/2015-6645/5 md.) İşyerlerinde işin durdurulması, hangi işlerde risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda işin durdurulacağı, durdurma sebeplerini gidermek için mühürlerin geçici olarak kaldırılması, yeniden çalışmaya izin verilme şartları, çok tehlikeli işler sınıfında yer alan başta maden ve yapı olmak üzere işyerlerinde acil durdurmayı gerektiren hususlar, acil hâllerde işin durdurulmasına karar verilinceye kadar geçecek sürede alınacak tedbirlerin uygulanması.

ğ) (Değişik: 28/11/2017-7061/103 md.

(1) Bu Kanun kapsamında yetkilendirilen veya belgelendirilen kişi ve kuruluşlara yönelik yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi ve kurumlara getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarak kayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan veya ihtar puanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Değiştirilen hükümler

22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun;

a) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahiptir.”

b) 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan “veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi” ibaresi “, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması” şeklinde değiştirilmiştir.

c) 71 inci maddesinin üçüncü fıkrasında geçen “hafif işler” ibaresinden sonra gelmek üzere “, onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri” ibaresi eklenmiştir.

13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümünde yer alan “Baş İş Müfettişi” unvanlı kadrolar “İş Başmüfettişi” olarak değiştirilmiştir.

Ekli (I), (II) ve (III) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümüne eklenmiş, ekli (IV) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmıştır.[15]

14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.

9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunla ilgili olup yerine işlenmiştir. Yürürlükten kaldırılan hükümler

4857 sayılı Kanunun aşağıdaki hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır:

a) 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası.

b) 63 üncü maddesinin dördüncü fıkrası.

c) 69 uncu maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları.

ç) 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 95, 105 ve geçici 2 nci maddeler. 4857 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere” ifadesi ile 98 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası,” ifadesi metinden çıkartılmıştır.

(Ek: 2/7/2018-KHK-703/210 md.) (İptal:Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2021/125, K: 2023/213 Sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:18/6/2025-7551/19 md.)

(1) Mevzuatta Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyine yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya merciye yapılmış sayılır. Atıflar

(1) Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır. Mevcut yönetmelikler

(1) 4857 sayılı Kanunun 77 nci, 78 inci, 79 uncu, 80 inci, 81 inci ve 88 inci maddelerine göre yürürlüğe konulan yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam olunur. Sağlık raporları

(1) Çalışanlar için, 4857 sayılı Kanun ve diğer mevzuat gereği daha önce alınmış bulunan periyodik sağlık raporları süresi bitinceye kadar geçerlidir. İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü

(1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Bakanlıkça verilen işyeri hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hemşiresi sertifikası veya belgesi ile Türk Tabipleri Birliği tarafından verilen işyeri hekimliği sertifikası sahiplerinden belgeleri geçersiz sayılanlar, mevcut belge veya sertifikalarını bu Kanunun yayımından itibaren bir yıl içinde Bakanlıkça düzenlenecek belge ile değiştirmeleri şartıyla bu Kanunla verilen bütün hak ve yetkileri kullanabilirler. Aynı tarihten önce eğitim kurumlarınca verilen işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitimlerini tamamlayanlardan eğitimleri geçersiz sayılanlar ilgili mevzuata göre sınava girmeye hak kazanırlar. Hak sahipliğinin tespitinde Bakanlık kayıtları esas alınır.

(2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce haklarında kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan eğitim kurumu ve ortak sağlık ve güvenlik birimlerine uygulanan ihtar puanları, kayıtlarda yer alan haliyle yeni yapılacak düzenlemeye aktarılır. İşyeri hekimliği yapan kurum tabiplerine yapılan ücret ödemeleri

(1) Kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelerde gerçekleştirilmiş olan işyeri hekimliği ücreti ödemeleri nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır, bu ödemeler geriye tahsil ve tazmin konusu edilemez.

(1) Bu Kanunun yayımı tarihinde Baş İş Müfettişi kadrolarında bulunanlar, hiçbir işleme gerek kalmaksızın İş Başmüfettişi kadrolarına atanmış sayılır.

(1) Bu Kanunun yayımlandığı tarihte İş Sağlığı ve Güvenliği Merkez Müdürlüğünde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitü Müdürü ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitü Müdür Yardımcısı unvanlı kadrolarda bulunanların görevleri, bu Kanunun yayımlandığı tarihte sona erer ve bunlar en geç bir ay içinde derece ve kademelerine uygun diğer kadrolara atanır. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almaya devam eder. Söz konusu personelin atandıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.

(2) Bu Kanuna ekli listelerde ihdas edilen kadrolardan boş bulunan 20 İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı, 100 İş Sağlığı ve Güvenliği Uzman Yardımcısı, 40 Memur, 40 Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni ve 10 Mühendis kadrosuna, 21/12/2011 tarihli ve 6260 sayılı 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanundaki sınırlamalara tabi olmadan 2012 yılı içinde atama yapılabilir.

(Ek: 4/4/2015-6645/7 md.)

(1) Bu Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ö) bendi, 1/1/2016 tarihinden itibaren uygulanır.

(Ek: 28/11/2017-7061/104 md.) Bu Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde halen faaliyette bulunan işletmelere getirilen güvenlik raporlarının hazırlanması yükümlülüğü 31/12/2018 tarihine kadar tamamlanır. Yürürlük

(1) Bu Kanunun;

a) (Değişik: 12/7/2013-6495/56 md.) 6 ve 7 nci maddeleri; 1) 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için (…)[17] tarihinde,[18][19] 2) 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 1/1/2014 tarihinde, 3) Diğer işyerleri için yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,

b) 9, 31, 33, 34, 35, 36 ve 38 inci maddeleri ile geçici 4, geçici 5, geçici 6, geçici 7 ve geçici 8 inci maddeleri yayımı tarihinde,

c) Diğer maddeleri yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra, yürürlüğe girer. Yürütme

23/4/2015 Anayasa Mahkemesinin 14/5/2015 tarihli ve E.: 2014/177, K.: 2015/49 sayılı Kararı 2 11/6/2015 6745 38 7/9/2016 6770

1/1/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 27/1/2017 7033 6, 15, 30, 38 1/7/2017 7061 30,

5/12/2017 KHK/703 7, 21,

24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018) 7166 Geçici

22/2/2019 7252 38 1/7/2020 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde 7491 38 28/12/2023 7495 24, 24/A, 26 3/2/2024 7538 3, 6, 8, 15, 31 15/1/2025 Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2021/125, K: 2023/213 Sayılı Kararı

Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak oniki ay sonra (5/6/2025) 7551

(1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 6331 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 6331 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 6462 3 3/5/2013 6495 3, GEÇİCİ MADDE 4, 38 2/8/2013 6552 2, 6, 15, 30 11/9/2014 6645 8, 25, 25/A, 26, 30, GEÇİCİ MADDE 4,

Konu ile İlgili Örnek Sorular

Örnek Soru 1

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, 600 çalışanı bulunan bir iş yerinde görevlendirilmesi gereken çalışan temsilcisi sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) 2
  • B) 3
  • C) 4
  • D) 5
  • E) 6
Doğruluk: Cevap C
Açıklama: 📋 Çalışan Temsilcisi Sayısı 6331 sayılı İSG Kanunu – Çalışan Temsilciliği Tebliği
Örnek Soru 2

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre "genç çalışan" aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

  • A) On beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çalışan
  • B) On dört yaşını bitirmiş ancak on yedi yaşını doldurmamış çalışan
  • C) On sekiz yaşını bitirmiş ancak yirmi yaşını doldurmamış çalışan
  • D) On altı yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çalışan
  • E) On sekiz yaşını bitirmiş ancak yirmi iki yaşını doldurmamış çalışan
Doğruluk: Cevap A
Açıklama: Genç çalışan: 15-18 yaş arasındaki çalışandır. 📚 Kaynak: 6331 sayılı İSG Kanunu, Madde 2
Örnek Soru 3

İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri ve Seçilme Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ'e göre, 1300 çalışanın olduğu bir iş yerinde kaç tane çalışan temsilcisi olmak zorundadır?

  • A) 3
  • B) 4
  • C) 5
  • D) 6
  • E) 7
Doğruluk: Cevap C
Açıklama: 📋 Çalışan Temsilcisi Sayısı 6331 sayılı İSG Kanunu – Çalışan Temsilciliği Tebliği
Örnek Soru 4

Çalışanın kişisel özellikleri, iş yerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile iş yerinde yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda, periyodik muayene tekrar bilgisi, aşağıdakilerin hangisinde yanlış olarak verilmiştir?

  • A) Az tehlikeli sınıftaki işlerde en geç on yılda bir
  • B) Çok tehlikeli sınıftaki işlerde en geç yılda bir
  • C) Gebe çalışanların bulunduğu iş yerlerinde en geç altı ayda bir
  • D) Özel politika gerektiren grupta yer alanlardan çocuk, genç çalışanların bulunduğu iş yerlerinde en geç altı ayda bir
  • E) Tehlikeli sınıftaki işlerde en geç üç yılda bir
Doğruluk: Cevap A
Açıklama: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik – Madde 9/2-c-3: Periyodik muayene sıklıkları, çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği göz önünde bulundurularak belirlenir: ✅ Az tehlikeli sınıf → 5 yıl (A şıkkı YANLIŞ → 10 yıl değil) ✅ Tehlikeli sınıf → 3 yıl (E doğru) ✅ Çok tehlikeli sınıf → 1 yıl (B doğru) ✅ Özel politika gerektiren gruplar (çocuk, genç, gebe) → 6 ay (C ve D doğru) ❌ A seçeneği YANLIŞTIR: Az tehlikeli sınıftaki işlerde periyodik muayene en geç 5 yılda bir yapılır, "10 yıl" değil. 📌 İşyeri hekiminin gerek görmesi halinde bu süreler kısaltılabilir, ancak uzatılamaz. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Bu konuda 171 soru daha var

Yukarıdaki 4 soru, bu konudaki 175 sorunun örneğidir. Kalanı İSGKOÇ içinde: çözdükçe hangi alt başlıkta zayıf olduğunu gösteren bir plana bağlı.

Bu konudan soru çöz

Üyelik ücretsiz. Seviye tespitiyle başlarsın.